Oh ja, dat Parkeerwekker bestond dus nog, maar in hoger beroep niet meer

| AE 13364 | Regulering | 14 reacties

Weet u nog, Parkeerwekker? De app waarmee gebruikers scanauto’s van een gemeentelijke parkeerdiensten konden detecteren, en zo snel de parkeerapp aanzetten omdat ze giechel giechel “waren vergeten” deze aan te zetten. En ja schandalig scanauto’s zijn in strijd met de AVG dus eigenlijk beschermen we de grondrechten hahaha. Het Hof Amsterdam vond het allemaal niet grappig en deed een Kevin O’Leary: ophouden hiermee, dit is aanzetten tot belastingontduiking en uw zogenaamde argumenten nemen wij volstrekt niet serieus. Einde van de app lijkt me.

De dienst herkent met AI scanauto’s van gemeentelijke parkeerdiensten en geeft een seintje zodra zo’n controleur je geparkeerde auto passeert. Nee, dat is voor vergeetachtige mensen, aldus de directeur met een braaf gezicht. “Nee, we knipoogden niet, er zat iets in ons oog. Knipoog.” zoals ze het bij Top Gear zeiden. Kijk, dan verlies je het dus ondanks je mooie juridische argumenten – dat zei ik in 2021 en het bleek nog waar ook. De gemeente Amsterdam kreeg een verbod voor elkaar bij de rechter: Deze app zet aan tot ontduiking van parkeerbelasting.

Uiteraard was men het daarmee oneens, dus werd hoger beroep ingesteld. In mei werd zelfs een extra argument losgelaten: bekeuringen van scanauto’s worden waarschijnlijk automatisch uitgedeeld, met hooguit steekproefsgewijs een controle, en dat mag niet van de AVG. Of zoiets, tot een daadwerkelijk juridisch argument leidde dit alles niet.

Het hoger beroep was vanuit Parkeerwekker vooral een herhaling van argumenten, wat zelden een goed teken is. Het Hof had dan ook weinig geduld met de voorstelling van zaken:

Parkeerwekker [is] een systeem dat ertoe leidt dat in beginsel steeds geen of te weinig parkeerbelasting wordt betaald: de automobilist wordt immers pas gewaarschuwd als een scanauto wordt gedetecteerd. Die waarschuwing kan dus gedurende het gehele tijdvak dat de desbetreffende auto geparkeerd staat niet komen, en als die waarschuwing wel komt zal dat pas het geval zijn enige of geruime tijd na het parkeren van de auto. Daarmee wordt, ongeacht de bedoelingen van de individuele parkeerder, bewerkstelligd dat geen of te weinig parkeerbelasting wordt betaald.
Deze komt echt uit mijn tenen maar het tegenargument zou dan zijn dat je nou eenmaal een trigger moet hebben om “hee je moet betalen” te sturen, en dat het detecteren van een scanauto daar een goede trigger bij is. Nee, is ‘m niet he? U gaat door voor de koelkast:
[A]ls een automobilist die gebruik wil maken van Parkeerwekker een auto parkeert in een betaald parkeren gebied, deze (a) de camera op de weg dient te richten en (b) de app Parkeerwekker dient in te schakelen. Dit laat zich niet verdragen met de stelling dat Parkeerwekker ertoe dient automobilisten die vergeten te betalen aan die betalingsverplichting te herinneren.
Want het hele punt van Parkeerwekker was dus dat je zelf die app activeert en een camera om je heen laat kijken. Hoe je enerzijds kunt vergeten de parkeer-app aan te zetten en anderzijds wel dat allemaal doen, daar ging men nooit op in. En dan zijn we verder snel klaar.

Arnoud

Een Instagram account kun je niet verbeurd verklaren

| AE 13361 | Regulering | 6 reacties

Hollanddesign / Pixabay

Is een Instagram-account een voorwerp dat vatbaar is voor verbeurdverklaring? Met die retorische vraag opent een persbericht van de Hoge Raad, en naar goed journalistiek gebruik is het antwoord evident: nee. In een strafzaak tegen verkopers van namaakmerkkleding werden onder meer twee Instagram-accounts in beslag genomen, omdat met die accounts mensen werden verlokt om de nepkleding te kopen. Dat kan, maar kun je ze ook daadwerkelijk afpakken oftewel verbeurd verklaren als de eigenaren veroordeeld worden? Als je Runescape-objecten kunt stelen in virtuele werelden, dan moet inbeslagname of verbeurdverklaring ook kunnen, zou je zeggen. Dat liep even anders.

De status in het recht van een account bij een dienstverlener is de laatste tijd wat vaker onderwerp van discussie. Daarbij maakt het nogal uit of je kijkt vanuit het strafrecht of het civiel recht. In dat laatste deel van het recht is een account in principe een stukje dienstverlening, waardoor je bijvoorbeeld toegang tot het account kunt eisen als nabestaande. Maar onderwerp van eigendom is het niet, het is geen ‘zaak’ zoals het wetboek dat definieert.

In het strafrecht kijken ze iets anders tegen die term aan. Naast dat ze het ‘goederen’ noemen (voor programmeurs: strafrecht is Pascal, civielrecht is C#) is het begrip wat breder in te vullen. Al in 1921 werd bijvoorbeeld elektriciteit een goed verklaard, iets dat je kunt stelen om precies te zijn. En in dat roemruchte Runescape arrest uit 2012 werd hetzelfde bepaald voor virtuele goederen. De kerngedachte daar was dat deze dingen geld vertegenwoordigen en uniek zijn, waardoor ze dezelfde bescherming verdienen tegen diefstal en dergelijke als fysieke goederen. Maar dat betekent dus niet automatisch dat ze zaken zijn in de zin van het civiel recht, oftewel dat je er eigendom op kunt claimen.

Als je dingen kunt stelen, kun je ze ook in beslag nemen (art. 94 Rv) als politie in het kader van een strafrechtelijk onderzoek. Dat is ook al vele malen gebeurd met bijvoorbeeld bitcoins, wat ook virtuele goederen zijn natuurlijk. Je kunt dan die goederen gebruiken in een onderzoek, en voorkomen dat de verdachte ze kwijtmaakt of weggeeft. Nog een stap verder is verbeurd verklaren: dat is een straf (art. 33 Strafrecht) die aan de dader van een overtreding of misdrijf kan worden opgelegd, naast eventuele boetes of gevangenisstraf. Kort gezegd, het afpakken van dingen die verkregen zijn door het strafbaar feit of waarmee ze zijn gepleegd (de lijst staat in artikel 33a).

In deze strafzaak werd opgetreden tegen twee houders van Instagram-accounts die daar nepmerkartikelen aanboden, iets dat natuurlijk strafbaar is. Daarom werden ook de accounts offline gehaald, in juridische taal in beslag genomen, en vervolgens dus de eis tot verbeurdverklaring. Maar daar wilde de strafrechter niet in mee:

Anders dan de officier van justitie, en met de raadsman van klager, is de rechtbank van oordeel dat een Instagram account geen voorwerp is in de zin van artikel 94 Sv. Voorts kan een Instagram account niet als een goed worden beschouwd en is tevens geen sprake van een vermogensrecht. De vergelijking die de officier van justitie in dit verband maakt met, zoals zij aangeeft, andere virtuele goederen zoals bitcoins, gaat naar het oordeel van de rechtbank niet op. Bitcoins vertegenwoordigen, net als bijvoorbeeld een bankrekening(nummer), immers een vermogensrecht waar wel beslaglegging als bedoeld in artikel 94 Sv op mogelijk is. Dat geldt naar het oordeel van de rechtbank uitdrukkelijk niet voor een Instagram account. Dat een dergelijk account waarde kan vertegenwoordigen, zoals betoogd is door de officier van justitie, maakt dit niet anders, nu voor een dergelijk account in dat verband geldt dat die waarde afhankelijk is van de gebruiker van dat account, bijvoorbeeld omdat iemand een bepaalde nationale of internationale bekendheid geniet.
De term ‘vermogensrecht’ moet je hier lezen als “iets dat op zichzelf waarde vertegenwoordigt en geschikt is om over te dragen”. Een bitcoin of andere cryptovaluta voldoet aan die omschrijving, een Runescape-zwaard ook, een WoW-account met dikke level 100 Elden Mage Mage waarschijnlijk ook wel. Daar wordt althans geld voor betaald in iets dat lijkt op een vrije markt. Maar bij Instagram accounts is dat niet echt aan de orde. Een dergelijk account is vooral jouw stukje bekendheid op internet, je Insta dat ben jij.

De Hoge Raad bevestigt dat oordeel:

Voor het aannemen van de mogelijkheid van verbeurdverklaring – die ertoe leidt dat de Staat rechthebbende wordt op het betreffende voorwerp – is dus vereist dat het object van inbeslagneming is aan te merken als een zaak of als een vermogensrecht. Zaken zijn volgens artikel 2 van Boek 3 BW voor menselijke beheersing vatbare stoffelijke objecten. Volgens de – niet uitputtende – omschrijving van artikel 6 van Boek 3 BW zijn vermogensrechten rechten die, hetzij afzonderlijk hetzij tezamen met een ander recht, overdraagbaar zijn, of ertoe strekken de rechthebbende stoffelijk voordeel te verschaffen, ofwel verkregen zijn in ruil voor verstrekt of in het vooruitzicht gesteld stoffelijk voordeel (vgl. HR 6 december 2019, ECLI:NL:HR:2019:1909).
Daarmee is het dus niet mogelijk zo’n account verbeurd te verklaren. Begrijpelijk, maar in zoverre een tikje onbevredigend dat de daders na het uitzitten van hun straf weer terug kunnen en met hun nog steeds bestaande populariteit (=achterban, volgers) weer verder kunnen. De enige optie daartegen zou zijn dat de politie Instagram tipt over het vonnis, waarna het bedrijf het account sluit wegens overtreding van de gebruiksvoorwaarden (“trademark infringement, counterfeit, or pirated goods”).

Arnoud

 

Politie en justitie willen verbod op delen ontwerp voor 3d-geprinte vuurwapens

| AE 13358 | Informatiemaatschappij | 22 reacties

lppicture / Pixabay

De Nederlandse politie en het Openbaar Ministerie willen dat het strafbaar wordt om ontwerpen te delen waarmee met een 3d-printer wapens geprint kunnen worden. Dat meldde Tweakers vorige week. Politie en OM zien een duidelijke toename van het aantal geprinte wapens én van professionele werkplaatsen om deze dingen te printen. Het publiceren of bezitten van de ontwerpen van 3D-geprinte vuurwapens (de zogenaamde blauwdrukken) is niet strafbaar, zo meldt de politie, en men wil dit graag ter discussie stellen.

Het idee van 3d geprinte wapens doet al een tijd de rondte, ik blogde er al in 2012 over. In dat jaar was er een doorbraak: er was eindelijk een volledige blauwdruk van een vuurwapen samengesteld, zij het dat er nog een metalen slagpin in moest, maar dat kon een spijker zijn. Deze ‘Liberator’ kreeg veel aandacht, en sindsdien zijn er vele varianten verschenen waaronder zelfs semi-automatische wapens. Dat begint nu dus de spuigaten uit te lopen, zo merkt de politie, en vandaar deze oproep.

In Nederland geldt een vrij algemeen verbod op het vervaardigen van wapens, dat zo is geformuleerd dat 3d printen er gewoon onder valt, ook als je het als particulier zonder enig kwaadwillend doel doet:

Het is verboden zonder erkenning een wapen of munitie te vervaardigen, te transformeren of in de uitoefening van een bedrijf uit te wisselen, te verhuren of anderszins ter beschikking te stellen, te herstellen, te beproeven of te verhandelen.
Zoals ik toen al schreef, natuurlijk zal het heel moeilijk zijn erachter te komen of iemand met zo’n 3D printer een wapen zit te printen thuis. Dus ik kan me voorstellen dat men achter de sites aangaat die instructies of CAD-bestanden verspreiden. Maar of die verboden zijn onder de huidige wet, weet ik niet zeker. Ik kan er in ieder geval niets over vinden. Het enige dat in de buurt komt, is artikel 3 lid 1 Wwm:
De bepalingen betreffende wapens zijn mede van toepassing op hulpstukken die specifiek bestemd zijn voor die wapens, de essentiële onderdelen van vuurwapens en op de onderdelen van wapens die van wezenlijke aard zijn.
Je moet dan alleen de term ‘hulpstuk’ wel heel breed lezen: een blauwdruk van een wapen zal zeker ergens helpen om een wapen te vervaardigen, maar de term ‘hulpstuk’ gaat meestal over onderdelen en niet over voorbereidend materiaal. In ieder geval is hier geen jurisprudentie over. Dat zou dus een baanbrekend arrest of een nieuwe wettelijke regel vergen, maar omdat het dan gaat om regulering van toegang tot informatie is dat wel erg ingewikkeld.

Een tussenweg zou kunnen zijn dat je de richting uit gaat van medeplichtigheid, wat gedefinieerd is (naast behulpzaam zijn) als “opzettelijk gelegenheid, middelen of inlichtingen verschaffen tot het plegen van het misdrijf.” Een blauwdruk voor een illegaal wapen kun je zien als inlichtingen, dit is wat je in je printer moet stoppen om zonder erkenning een wapen te vervaardigen.

Enige is dan de opzet. Waar zou je bij een 3d blauwdrukplatform uit moeten afleiden dat sprake is van opzet, dat men wilde dat het misdrijf gepleegd werd? Want enkel “ik wil graag dat mensen dit downloaden” is niet genoeg, je moet echt beoogd hebben dat de downloader het wapen ging printen. Het is verdedigbaar, zeker als je met voorwaardelijke opzet aankomt: jij had een categorie “3d Vuurwapens”, dus je richt je op Nederland, je site staat vol met tutorials hoe de CAD bestanden te printen, dan aanvaard je de aanmerkelijke kans dat mensen uit de categorie Vuurwapens een CAD bestand downloaden en printen. Ik zou het als officier wel aandurven.

Lastige is dan weer dat in het wetboek van strafrecht (art. 54a) staat dat

Een tussenpersoon die een communicatiedienst verleent bestaande in de doorgifte of opslag van gegevens die van een ander afkomstig zijn, wordt bij een strafbaar feit dat met gebruikmaking van die dienst wordt begaan als zodanig niet vervolgd indien hij voldoet aan een bevel als bedoeld in artikel 125p van het Wetboek van Strafvordering.
Artikel 125p is kort gezegd de strafrechtelijke notice-takedown, gegeven door de officier van justitie met machtiging van de rechter-commissaris en na het horen van de tussenpersoon. Dat is een hele berg moeite en daarmee is dan dat ene bestand offline, maar er zullen er vast meer zijn of er zullen kopieën opnieuw opduiken. Een filterplicht is er niet, en een notice/staydown bevel behoort niet tot de mogelijkheden. Dus heel veel opties behalve achter iedere individuele link aan gaan en een berg werk maken voor één verwijdering is er op dit moment niet.

Arnoud

Voor wiens risico is een retourzending als je een verzendlabel krijgt van de webwinkel?

| AE 13356 | Ondernemingsvrijheid | 33 reacties

Via Tweakers: Een retourzending raakt kwijt of beschadigd, de webshop strooit met “gratis retour”, en dan ontstaat er discussie. Ik kom zojuist dus een nieuwe variant tegen. De webshop zegt: “90 dagen gratis retour”. Nou, retour is inderdaad ‘gratis’, alleen de verantwoordelijkheid is niet gratis: [de gratis optie is op eigen risico, verzekerd verzenden kost €3,95 tot zaakswaarde… Lees verder

‘Leg in het OER vast dat tentamens worden beoordeeld op studentennummer’

| AE 13353 | Privacy | 11 reacties

Het anoniem beoordelen van het werk van studenten moet op de UU verplicht worden om te zorgen voor een eerlijke beoordeling. Dat pleidooi las ik vorige week. Nee, geen internetrecht maar wel AVG en een hoop rechtenstudenten lezen deze blog, dus het krijgt vandaag toch een stukje aandacht hier. Want anoniem beoordelen zou niet kunnen… Lees verder

Meerdere algoritmen van de overheid voldoen niet aan de basiseisen (excuses, lange blog maar dit is zeg maar mijn ding)

| AE 13351 | Informatiemaatschappij, Innovatie | 10 reacties

De algoritmes die door de Rijksoverheid worden gebruikt, voldoen lang niet altijd aan de basiseisen. Van de negen getoetste algoritmes voldeden er zes niet aan de eisen, las ik bij Nu.nl. Dit blijkt uit onderzoek van de Algemene Rekenkamer. Deze zes bieden dan ook bijzondere risico’s: gebrekkige controle op prestaties of effecten, vooringenomenheid, datalek of ongeautoriseerde… Lees verder

Mijn werkgever laat concullega’s op Linkedin ons in de gaten houden

| AE 13347 | Ondernemingsvrijheid | 12 reacties

Een lezer vroeg me: De HR afdeling van mijn werkgever heeft een afspraak met een ander bedrijf om elkaars werknemers te scannen op Linkedin op hun beschikbaarheidsstatus. De HR medewerker die het betreft heeft bij een vorige werkgever op zijn/haar kop gekregen, omdat er werknemers vertrokken zonder dat de werkgever actie hadden kunnen ondernemen, om… Lees verder

Twitter en Google niet aansprakelijk voor bitcoinscamreclames

| AE 13344 | Ondernemingsvrijheid | 13 reacties

Google en Twitter zijn niet aansprakelijk voor nepadvertenties voor zogenaamde investeringen in cryptovaluta met de naam en/of foto van bekende Nederlanders, onder wie @jortkelder en @AlexanderNL. Dat twitterde Bart Schellekens afgelopen woensdag. De platforms doen al genoeg om deze vervelende oplichterij tegen te gaan, meer kan niet echt worden verwacht dus handelen ze niet onrechtmatig. Dit nog los… Lees verder

Kun je je Twitterkoop “on hold” zetten als je ineens ontdekt hoe veel spambots er daar zitten?

| AE 13338 | Ondernemingsvrijheid | 8 reacties

Elon Musk zegt dat zijn overname van Twitter niet door kan gaan totdat het sociale netwerk met bewijs komt over het aantal nepaccounts, las ik bij Tweakers. Volgens Twitter gaat dat om minder dan 5 procent van de dagelijks actieve gebruikers, maar Musk denkt dat dit veel hoger ligt, namelijk rond de 20%. Opmerkelijk: Musk… Lees verder

Mogen wij de hele dag gefilmd om de kwaliteit van onze beveiligingscamera’s te demonstreren?

| AE 13335 | Ondernemingsvrijheid | 4 reacties

Een lezer vroeg me: Mijn werkgever verkoopt beveiligingscamera’s en andere apparatuur. De showroom is dan ook natuurlijk zowel binnen als buiten voorzien van een enorme hoeveelheid camera’s die de klanten binnen kunnen bedienen vanaf schermen. Deze camera’s filmen dus ons terwijl we werken: de parkeerplaats, de ingangen, de showroom, het magazijn, de laad/losruimte en zelfs… Lees verder