Google wint van Oracle, maar de rest van de wereld heeft daar weinig aan

| AE 12602 | Intellectuele rechten | 10 reacties

Google heeft geen inbreuk gemaakt op het copyright van softwarebedrijf Oracle toen het de code uit de programmeertaal Java gebruikte voor zijn mobiele besturingssysteem Android. Dat meldde RTL Nieuws onlangs. De Amerikaanse Supreme Court bepaalde namelijk dat de relevante code een fair use was onder eventuele auteursrechten van Oracle op diens Java-implementatie. Leuk voor Google, maar een uitspraak dat iets fair use is, daar heeft de rest van de wereld weinig aan. De kern van de zaak was namelijk: rust er überhaupt auteursrecht op een API definitie, wat de betreffende regels code uiteindelijk waren.

De zaak Google/Oracle draait om de universele programmeertaal Java, die begin jaren negentig is ontwikkeld door Sun Microsystems. In 2007 kwam het voor mobiele apparaten ontwikkelde besturingssysteem Android op de markt. Om ontwikkelaars over de streep te trekken Android-applicaties te maken, had Google daarin verschillende API’s opgenomen. Deze API’s bevatten elementen die ook aanwezig waren in de API’s van Java en droegen bovendien dezelfde namen. Alleen, de implementatie was verschillend.

Dat mag, zo dachten de meeste juristen destijds. Op een definitie of een naam rust geen auteursrecht. De implementatie wel, maar die was dus niet overgenomen. Desondanks kwam dit voor de Supreme Court en die bepaalde tot veler verrassing dat je op een API wél auteursrecht kunt hebben. Dit zou betekenen dat het interface-conform ontwikkelen van een implementatiekloon juridisch onmogelijk zou zijn, vandaar dat Google er met een truc een nieuwe zaak van maakte.

Die nieuwe zaak ging over fair use: mag je andermans werk gebruiken zonder toestemming als dat eerlijk of redelijk is, even kort gezegd. Dit Amerikaanse begrip is breder dan ons citaatrecht, parodierecht et cetera: weliswaar zijn al die dingen van ons vormen van fair use, maar wij hebben in Europa geen algemeen criterium “jamaar dat is toch doodnormaal, kom nou toch hoezo mag dat niet”. Dat is zowel een voordeel als een nadeel. Een nadeel, want als het niet in de wet staat dan vereist het dus toestemming. Maar ook een voordeel, want je weet nu precies wat wel en niet mag.

In de VS hebben ze dus die open norm, en de Supreme Court oordeelt nu dat Google daaronder dit mocht doen. Google had alleen die regels broncode gekopieerd – die API definities overgeschreven – die ze echt nodig had:

Google copied only what was needed to allow programmers to work in a different computing environment without discarding a portion of a familiar programming language. Google’s purpose was to create a different task-related system for a different computing environment (smartphones) and to create a platform—the Android platform—that would help achieve and popularize that objective. The record demonstrates numerous ways in which reimplementing an interface can further the development of computer programs.
Het probleem is alleen: geldt dit voor íedere herimplementatie van andermans API? Hoe ver gaat dat “what was needed”, hoe anders moet jouw eigen programmeeromgeving zijn en moet het gaan om een “bekende” (familiar) programmeertaal? Als ik de API van zeg de elearning-provider op de hoek kopieer, val ik dan hieronder? En dat is dan alleen nog maar wat ik in vijf seconden kan bedenken na het lezen van deze zin; kun je nagaan wat een advocaat van Oracle daarvan maakt als hij zes maanden fulltime 800 dollar per uur daarvoor mag rekenen.

Het Hof danst om de vraag heen of haar vorige uitspraak over auteursrecht op API definities terecht was. Dat is ook lastig want zelfs de Supreme Court kan niet zomaar haar eigen precedenten opzij zetten. Men houdt het dan ook bij

We shall assume, but purely for argument’s sake, that the entire Sun Java API falls within the definition of that which can be copyrighted. … As part of an interface, the copied lines are inherently bound together with uncopyrightable ideas (the overall organization of the API) and the creation of new creative expression (the code independently written by Google).
Dit laat dus het principe overeind dat er best auteursrecht op een API als zodanig kan zitten. Weliswaar niet heel veel, maar kennelijk net genoeg. En hoe je het idéé van een API hergebruikt zonder de letterlijke functienamen en dergelijke te gebruiken, daar laat men zich wijselijk niet over uit.

We kunnen dus nu wel roepen dat Google gewonnen heeft, maar de conclusie die op lange termijn blijft staan is dat vrijwel iedere API auteursrechtelijk beschermd is, met als gevolg dat interoperabiliteit vrijwel onmogelijk wordt. Immers, wil je die herimplementeren dan heb je toestemming nodig tenzij je in een beperkte uitzondering valt.

Dit versterkt de macht van rechthebbenden enorm. En ja, ik maak me daar ook bij Europese bedrijven zorgen over. De meeste innovatieve softwaredienstverleners opereren immers vanuit de VS. De ervaring leert dat hun gedrag (en contractuele voorwaarden) sterk Amerikaans georiënteerd zal zijn, waarbij men niet snel Europeesrechtelijk water bij de wijn zal doen. Daar komt bij dat een concurrent binnen dit juridisch kader geen API-compatibele eigen dienst kan aanbieden, omdat dit op auteursrechtelijke bezwaren zal stuiten in de VS – en de dienst aldaar niet aanbieden is commercieel dan geen optie.

Daar staat natuurlijk tegenover dat zeker de web API’s vaak al onder bepaalde voorwaarden worden aangeboden, zodat de praktijk niet direct zal wijzigen. Maar API-aanbieders hebben nu wel een stuk steviger fundament voor hun voorwaarden, namelijk dat wie deze schendt, tevens het auteursrecht te buiten gaat. Een app die jouw voorwaarden schendt, kun je afsluiten van de API en dat is het. Een app die jouw auteursrecht schendt, kun je van de markt halen onder opvordering winst en een verbod voor de toekomst. Dus nee, ik vind deze ‘overwinning’ best zorgelijk.

Arnoud

Googles gebruik van de Java API is nu toch weer geen fair use

| AE 10509 | Intellectuele rechten | 13 reacties

Googles gebruik van de Java API packages is geen fair use, las ik bij ITenRecht. Dit is de vierde stap in hoger beroep van de Google/Oracle rechtszaak over auteursrecht op de Java API die al enige jaren loopt. In eerste instantie bleek de API niet beschermd, in hoger beroep wel, toen bleek Googles gebruik een fair use en nu dus weer niet. Waar staan we nu met deze zaak?

De centrale kwestie is of Google de API van de taal Java van een eigen implementatie mag voorzien, om zo Java-compatibel te worden zonder een licentie van Oracle nodig te hebben. Dat kan alleen als op de API zelf geen auteursrecht rust, of als het gebruik van Google onder de Amerikaanse noemer van “fair use” gerechtvaardigd is.

In de eerste serie rechtszaken ging het om de vraag of er of de API auteursrecht rust. Een API is op zich een set creatieve keuzes (welke functie doet wat, hoe heet hij en welke variabelen zijn relevant), maar er zit ook een sterke technische component in. Daarom bepaalde de rechtbank in eerste instantie dat er geen sprake was van (Amerikaans) auteursrecht. In hoger beroep werd dat teruggedraaid, omdat weliswaar de functies zelf technische dingen doen, maar de keuze voor wélke functies en hoe dat te organiseren voldoende creatief te noemen is.

Heb je auteursrecht op een API, dan mogen anderen die dus niet gebruiken zonder een licentie. Echter, in Amerika geldt de algemene uitzondering van “fair use”: alle zeg maar legitieme, normale vormen van gebruik zijn legaal. Daarbij wordt een vierstappentoets langsgelopen waarbij zaken als de hoeveelheid overgenomen werk, de mate van aanpassing/transformatie en de aard van het werk meegewogen worden. Met deze open norm is in principe alles als “fair” aan te merken als je maar hard genoeg je best doet, maar er zit ook het nadeel aan dat je het nooit zeker weet tot de rechtbank er wat van gevonden heeft.

In het vervolg van de zaak beriep Google zich natuurlijk op fair use. Kern van het argument is dat als iemand een API maakt, het de bedoeling is dat mensen moeten weten wat deze kan. Daar een applicatie op schrijven is dan gewoon legitiem, normaal, zeker als je het argument interoperabiliteit meeweegt. Daar staat tegenover, aldus Oracle, dat Google met deze gratis weggegeven herimplementatie de hele markt voor de betaalde Java-licentie ondermijnde en vanwege de gigantische marktmacht van Google zou dat een enorme impact hebben op Oracle.

De rechtbank (en de jury) gaf Google gelijk, maar Oracle ging in hoger beroep. En nu wordt het even complex, want in de VS geldt een strikte scheiding tussen wat juries mogen zeggen en wat het primaat van de rechter is. De jury beslist wat de feiten zijn, de rechter past het recht toe. En bij fair use is dat ingewikkeld, omdat je daarbij feiten juridisch kwalificeert. Het Hof in hoger beroep moet dan ook de feiten en de juridische analyse uit elkaar trekken en vooral op die laatste gaan schieten.

Uiteindelijk weegt dan de vierde factor – het effect op de markt voor het origineel – het sterkste: Googles herimplementatie geeft een grote impact op de betaalde licentiemarkt voor Java (zelfs als je de open implementatie van Oracle zelf erbij betrekt), en daarmee blokkeert men eigenlijk de mogelijkheden voor Oracle compleet om geld te verdienen met haar werk. En iets waarmee de rechthebbende volledig met lege handen komt te staan, kan niet fair use zijn.

In Europa ligt het compleet anders. In de SAS-zaak werd bepaald dat de functionaliteit, de programmeertaal en de bijbehorende bestandsformaten geen deel van de beschermde code zijn, maar meer achterliggende ideeën of uitgangspunten waarmee je die code maakt. Zoals het Hof het formuleerde:

… neither the functionality of a computer program nor the programming language and the format of data files used in a computer program in order to exploit certain of its functions constitute a form of expression of that program and, as such, are not protected by copyright in computer programs for the purposes of that directive.

Hiermee zou een API dus wél vrij bruikbaar zijn omdat het dan enkel gaat om de functionaliteit die in de API ligt. Het ging in de SAS-zaak om het gebruik van een programmeertaal waarop auteursrecht werd geclaimd. Het schrijven in die taal zou dan inbreuk opleveren, omdat een programma in die taal immers de beschermde functionaliteit aanroept. En dát wijst het Hof van Justitie af. Dit lijkt mij 1-op-1 door te trekken naar API’s van een programma. Immers wat is het verschil tussen een instructie in een taal en een aanroep van een API?

Arnoud

Maakt die Google/Oracle-uitspraak de GPL krachteloos?

| AE 8683 | Intellectuele rechten | 33 reacties

gpl-sans-plombeJe kunt je mooie GPL vaarwel kussen, las ik bij Ars Technica vorige week. Die Google/Oracle uitspraak die een API fair use verklaarde, gaat namelijk de GPL en consorten onderuit schoffelen. Oké, het was de advocaat van Oracle die dat schreef, maar er zit een argumentatie bij. Dus laten we die eens nader bekijken.

In het kort is het een typisch “de wereld stort in want ik kreeg ongelijk”-verhaal dat te reduceren is tot deze quote:

While we don’t know what ultimately swayed the jury, Google’s narrative boiled down to this: because the Java APIs have been open, any use of them was justified and all licensing restrictions should be disregarded. In other words, if you offer your software on an open and free basis, any use is fair use.

Volgens mij slaat advocate Hurst hier de plank stevig mis, want er is nogal een verschil tussen een API hergebruiken met je eigen code en het hergebruiken van code. En dát is waar de GPL voor geschreven is: copypasten van code, of het linken/combineren van die code in je eigen software. Bij dergelijke handelingen heb ik weinig twijfel dat sprake is van een auteursrechtelijk relevante handeling.

Inderdaad, als iemand een GPL header file of API zou hebben en jij zou een eigen implementatie daarvan schrijven, dan zou je waarschijnlijk in Amerika onder fair use daarmee vrij lopen zodat de GPL niet op jou van toepassing zou zijn. Maar is dat vervelend? Volgens mij is dat een behoorlijk uitzonderlijke situatie en zeker niet de normale wijze van hergebruiken van iemands GPL werk.

Dus nee, hier wordt uit de nek gekletst.

Arnoud

Oracle’s Java API auteursrechtelijk beschermd in VS, Android maakt inbreuk

| AE 6637 | Intellectuele rechten | 21 reacties

Een Amerikaans gerechtshof heeft vrijdag in hoger beroep bepaald dat Google met zijn Android-besturingssysteem het copyright van Oracle heeft geschonden, las ik bij Tweakers. Nadat eerder nog was bepaald dat er geen auteursrecht zat op de API’s van Oracle’s Java, beslist het Hof van Beroep nu anders: de aangeboden code en de structuur, volgorde en… Lees verder

Gedownloade software mag worden doorverkocht

| AE 3075 | Intellectuele rechten | 43 reacties

Baanbrekende uitspraak zeggen ze bij ITenRecht, en terecht. Gedownloade gekochte software mag worden doorverkocht, en kopers van tweedehands software hebben een wettelijk gebruiksrecht. Ongeacht wat in de licentie staat. Lekker puh. Ok, dat laatste is mijn mening maar de rest is de opvatting van het Hof van Justitie in de UsedSoft zaak (C-128/11) waarbij Oracle… Lees verder

“Oracle misbruikt merkenrecht tegen vrije handel”

| AE 2208 | Ondernemingsvrijheid | 3 reacties

Ja, dat vond ik ook een beetje rare kop van Webwereld bij een artikel over een Engelse rechtszaak. Waar men de term ‘misbruik’ op baseert, is me niet helemaal duidelijk. In de lead heet het namelijk ineens heel neutraal ‘gebruikt’, hoewel de geladen term ‘frustreren’ wel is blijven staan: Oracle gaat prijsconcurrentie tegen door de… Lees verder