Mag je je extra gekregen Sonossen gratis houden?

Sommige klanten die bij de website van muziekspeelapparatuur Sonos een bestelling plaatsten, kregen meer dan ze verwachtten – maar met naheffing op de creditcard. Dat meldde The Verge onlangs. Sonos heeft excuses aangeboden en toegezegd binnen tien werkdagen een restitutie te doen zodra de speakers terug zijn. Ook regelt men retourneren van de speakers op eigen kosten. Wat bepaalde Nederlandse lezers deed vragen, maar mag je ze eigenlijk niet gratis houden, ze zijn toch ongevraagd opgestuurd?

We hebben in Nederland (net als in meerdere landen) inderdaad een regel dat je ongevraagd opgestuurde producten mag houden. Maar daar zitten wel bepaalde randvoorwaarden aan. Artikel 7:7 BW bepaalt in lid 1:

Degene aan wie een zaak is toegezonden en die redelijkerwijze mag aannemen dat deze toezending is geschied ten einde hem tot een koop te bewegen, is ongeacht enige andersluidende mededeling van de verzender jegens deze bevoegd de zaak om niet te behouden, tenzij het hem is toe te rekenen dat de toezending is geschied.
Maar let op: hier staat dus niet “als de toegezonden zaak ongevraagd is”, er staat “als de toezending bedoeld was om tot een koop te bewegen”. Dat is zeer zeker niet het geval bij deze Sonos-misgreep, zij hebben dezelfde bestelling meerdere malen ingeboekt en afgehandeld. Een slordige fout, zeker, maar uit niets blijkt dat Sonos dit deed met de bedoeling dat je zou zeggen “oh leuk doe maar, dan heb ik er nu zeven, maken we er een surround sound systeem van”.

Lid 2 van dit artikel is iets breder:

Geen verplichting tot betaling ontstaat voor een [consument] bij de ongevraagde levering van zaken, financiële producten, water, gas, elektriciteit, stadsverwarming, dan wel de ongevraagde verrichting van diensten, als bedoeld in artikel 193i onderdeel f van Boek 6. Het uitblijven van een reactie van een natuurlijk persoon, die handelt voor doeleinden buiten zijn bedrijfs- of beroepsactiviteit, op de ongevraagde levering of verstrekking wordt niet als aanvaarding aangemerkt. Wordt desalniettemin een zaak toegezonden als bedoeld in de eerste zin, dan is het in lid 1 bepaalde omtrent de bevoegdheid, de zaak om niet te behouden, van overeenkomstige toepassing.
Hier staat dus “als je iets ongevraagd krijgt, ongeacht de bedoeling van de afzender, dan zit je nergens aan vast”. Daaronder valt de Sonos-situatie. Maar let op, hier mag je niet de Sonos houden. Want die zin “Wordt desalniettemin” geldt alleen als de zaak is toegezonden met het motief uit lid 1.

Zo’n per abuis extra geleverde Sonos moet dus terug, maar uiteraard op de kosten van de afzender. Ik snap dat het vervelend is (moet je weer naar het postkantoor en zo) maar daar is juridisch niets aan te doen. De wet gaat niet zo ver dat je een foutieve levering van iemand gewoon in de prullenbak mag doen.

Voor mij is storender dat je dan je geld (wat best een bedrag kan zijn, zeven keer een Move speaker van 400 euro) pas tien werkdagen na ontvangst van de retourzending krijgt. Dat kan natuurlijk alleen omdat er met creditcards betaald is, want een bedrijf kan daar eenzijdig een charge op doen. Bij een iDeal betaling of eenmalige incasso, de gebruikelijke Nederlandse betaalmethoden, is dit geen optie.

Arnoud

Mag je een speciaal voor jou ingepakte kamerplant uitsluiten van het retourrecht?

misskursovie2013 / Pixabay

Een lezer vroeg me:

Bij de Hornbach kun je planten online bestellen. Maar dan lees ik ineens: “Let op! Omdat deze plant speciaal voor jou ingepakt en verstuurd is, komt het recht van retour te vervallen.” Sinds wanneer is dat juridisch toegestaan?
Nou ja, dat lijkt me niet.

Ik denk dat ze hier bederfelijk en maatwerk door elkaar halen. In theorie is verdedigbaar dat een levende plant versturen de houdbaarheid aantast, het is een forse tik voor een plant om getransporteerd te worden. Dus daarna moet ie in een pot en niet meer aankomen. Dat heeft iemand dan heel simpel willen uitleggen.

In de FAQ staat “producten die kunnen bederven binnen de bedenktermijn, zoals sommige bloeiende planten ” en dat klopt beter bij hoe het feitelijk zit. Je ziet dit ook bij meer plantenwinkels, zoals speciaalzaak Bulbi die expliciet wijst naar de bederfelijkheid.

Wat natuurlijk niet klopt, is wat Hornbach in de FAQ  nog zegt “en artikelen waarbij expliciet genoteerd staat dat deze uitgesloten zijn van retourrecht.” Want het is niet mogelijk om zelf te kiezen welke producten je wilt uitsluiten. De wet noemt de categorieën, en het enige dat je kunt doen is expliciet bevestigen dat die bij jou ook gelden. Of niet, want het is mogelijk dat je toestaat dat uitgesloten producten wél teruggezonden worden.

Arnoud

“PostNL creëert nieuwe digitale kloof met online niet-thuisbriefjes”

PostNL creëert een nieuwe digitale kloof doordat het stopt met de papieren niet-thuisbriefjes wanneer een pakket niet kan worden afgeleverd, zo vindt Klaas Gravesteijn, directeur van de Vereniging van Openbare Bibliotheken. Dat las ik bij Security.nl vorige week. PostNL gaat namelijk online, want “online heb je altijd de laatste informatie over waar je pakket is.” Dat lijkt dan wel een account en/of de PostNL app te vergen, en dat zou die digitale kloof gaan geven.

Vier miljoen Nederlanders zijn niet digitaal vaardig genoeg om zelfstandig digitaal zaken te doen met de overheid, zo blijkt uit onderzoek. Als je die lijn doortrekt dan is de conclusie “vier miljoen mensen kunnen niet goed omgaan met een digitale niet-thuismededeling” inderdaad zeer voor de hand liggend. En dat is dan ook terecht waar Gravesteijn zich druk om maakt.

Er worden uiteraard Kamervragen gesteld, maar ik verwacht niet dat daar meer dan dooddoeners uit gaan komen. En eerlijk gezegd heb ik ook geen juridisch argument hier tegen, behalve de zeer algemene regels over toegankelijkheid bij dienstverlening. Maar kun je spreken van ontoegankelijkheid als je een app nodig hebt voor een niet-thuisbericht? Het makkelijke tegenargument is “de app werkt ook voor blinden” (en trouwens een briefje werkt ook niet als je blind bent), dus ik denk dat je daar niet heel ver mee gaat komen.

Update: PostNL maakt wel een uitzondering voor gewone post: “Wanneer ontvang ik nog wél een niet-thuisbriefje? De zending valt onder de universele postdienst“. Daaronder vallen dus aanmaningen en facturen en dergelijke boze brieven, want die wegen gewoonlijk minder dan 20 gram.

Arnoud

 

Kun je via een Schotse website een adellijke titel kopen in Nederland?

Een lezer vroeg me:

Via diverse Schotse websites kun je de adellijke titel Laird, Lord of Lady kopen als je een stukje grond koopt van ongeveer een vierkante meter. Wordt dat ook erkend in Nederland?
Ja, in de zin dat je naar Schots recht dan dat stukje grond hebt gekocht en naar Schots recht die titel mag voeren. Maar nee, in de zin dat vanuit juridisch perspectief niemand in Nederland je als Laird moet aanspreken.

Ook word je op deze manier geen lid van de Nederlandse adel, mocht dat je bedoeling zijn. De zeer aan te raden site Adel in Nederland legt het duidelijk uit:

In het Verenigd Koninkrijk kun je de titel van Lord of the manor of X/Y/Z kopen. Dit betreft geen adellijke titel en je wordt er niet mee van adel, maar het geeft aan dat je de (theoretische) eigenaar bent van een landgoed of manorhouse. In Nederland kun je dit vergelijken met een heerlijkheidstitel: meneer/mevrouw De Vries, heer/vrouwe van Yzendoorn.
Je landgoed is bij die websites dus een vierkante meter grond, wat de heerlijkheidstitel een stuk minder welklinkend maakt wat mij betreft. Maar belangrijker: ook die titel geeft dus geen enkele aanspraak op wat dan ook in Nederland. Dus leuk, maar doe het omdat het een mooie grap is of omdat je online wil trollen. Anders niet.

Arnoud

Kan mijn werkgever me verplichten te videobellen om me ziek te melden?

Een lezer vroeg me:

In het verzuimprotocol van mijn bedrijf stond altijd dat je je telefonisch ziek moest melden. Dat is sinds kort veranderd naar “middels een videogesprek met de leidinggevende”. Mijn manager geeft aan dat de bedoeling is even in te schatten hoe ziek iemand is. Ik haal daaruit dat ze “aanstellers” dus niet ziek gaan melden. Mogen ze dat zo doen?
Nee, dat mag niet zo. Ziek is ziek, en de werkgever heeft geen enkele beoordelingsvrijheid daarin. Als de werknemer zegt ziek te zijn, dan is deze ziek totdat de bedrijfsarts zegt dat de werknemer weer kan werken. Hierin kent de wet geen enkele nuance of ruimte voor de werkgever om een “eerste inschatting” te doen of ziekmeldingen te weigeren.

(Alleen als de werknemer een situatie noemt waaruit direct blijkt dat die niet ziek is, kun je de melding weigeren. Denk aan “ik meld me ziek want mijn zoontje heeft koorts” of “vanwege de ruzie met collega Wim gisteren meld ik me voorlopig even ziek”. Maar bij de geringste twijfel is iemand ziek, en je mag als werkgever niet vragen naar wat iemand heeft. Dus “ik meld me ziek, sorry, hopelijk morgen weer” is een rechtmatige ziekmelding, als je als werkgever dat niet gelooft dan stuur je de bedrijfsarts langs.)

Het is natuurlijk logisch dat een werkgever procedurele regels maakt over het ziekmelden, al is het maar om te voorkomen dat de melding niet aankomt bij de mensen die het moeten weten. Het moment van ziek worden is belangrijk om te weten, nog los van het praktische dat er een vervanger opgetrommeld moet worden bijvoorbeeld. Een verzuimprotocol is dus een prima en logisch iets om te hebben.

Gebruikelijk is dat zo’n protocol aangeeft dat je je telefonisch ziek moet melden. Dat is logisch gezien de tijdsdruk (die vervanger), en er zit ongetwijfeld ook een klein stukje druk in naar de werknemer omdat veel mensen liegen in een e-mail makkelijker vinden dan aan de telefoon. Maar ik denk dat dat niet onredelijk veel is.

Die druk wordt natuurlijk anders bij videobellen, zeker als je als werkgever ook expliciet voor ogen hebt dat je de aanstellers eruit gaat filteren of zelf “wel even inschat hoe erg die hoofdpijn is”. Dan verandert het gesprek van een formaliteit (de mededeling “ik ben ziek”) naar een keuringsgesprek – en dat laatste is simpelweg niet de bedoeling.

Arnoud

 

IT-beheerder niet aansprakelijk voor gevolgen ransomware-aanval

Een it-bedrijf uit Berkel en Rodenrijs is niet aansprakelijk voor de gevolgen van een ransomware-aanval op een Haagse stichting, zo heeft de rechtbank Rotterdam geoordeeld. Dat meldde Security.nl afgelopen maandag. Dit is de einduitspraak in vervolg op het tussenvonnis van vorig jaar, waarbij de rechtbank oordeelde dat een deskundige nodig was om te bepalen wat er precies wat gebeurd. Alleen was alle it-infrastructuur in de tussentijd vernietigd of vervangen, zodat dat geen zin meer had. Maar dan is de it-er ook niet meer aansprakelijk te houden.

Eiser was de stichting Zabawas, met als doel een erfenis aanwenden om mensen te steunen op gebied van sport en cultuur. In 2013 sloot ze met it-bedrijf PS Logic een overeenkomst voor “all-inclusive ICT-beheer”, waarbij voor ongeveer 130 euro per maand de it-infrastructuur (zegge vier computers, een server en een printer) werden beheerd:

proactief beheren, onderhouden en bewaken van de ICT-infrastructuur, 24/7 monitoring van service, backups en netwerk, eventuele herinstallatie van werkplekken, netwerken, servers en printers
Op enig moment in 2016 ontstonden problemen met de tapes van de backupserver, waarna werd overgegaan naar een cloudoplossing inclusief MS Office 365 en Verito software voor goede doelen.

In 2018 werd Zabawas getroffen door ransomware (via een kwetsbaarheid in Teamviewer). Daarna bleken relevante backups te ontbreken, waarbij een externe it-dienstverlener met opgetrokken wenkbrauwen constateerde:

Verschillende kwetsbaarheden (afwijkingen van de norm) komen voort uit beginnersfouten, slordigheid, en onverstandige inrichtingskeuzes die een ‘normaal en redelijk handelend’ ICT leverancier (groot of klein) ondanks ontbrekende beveiligingsafspraken niet mag maken. Baaten ICT Security is dan ook niet verbaasd dat zich een ernstig verstorend incident heeft voorgedaan (de ransomware besmetting). Gezien de huidige staat van de ICT omgeving was een dergelijke ernstige verstoring slechts een kwestie van tijd; het niveau van de digitale weerbaarheid is te laag om te kunnen spreken van een passend en marktconform informatiebeveiligingsniveau.
In reactie liet het it-bedrijf weten dat het probleem zat in een gebrekkige (afwezige) backup van de SQL database, wat voor veel bedrijven uiteindelijk het pijnlijkste is. Niet gek dus dat men het bedrijf aansprakelijk stelde: “proactief beheren en bewaken van .. backups” en dan geen data backuppen?

Bij de rechter verweerde het it-bedrijf zich door te stellen dat ze vanaf het moment van die cloudovergang geen backupdiensten meer zouden leveren, omdat een ander bedrijf (Verito, van die goededoelensoftware) dit nu op zich had genomen. De rechtbank las dat anders:

Vaststaat voorts dat ICT-omgeving van Zabawas begin 2017 is gewijzigd, waarbij – voor zover hier relevant – Zabawas gebruik ging maken van een nieuwe server die zich bevond in een extern datacenter en back-ups voortaan via de cloud zouden plaatsvinden (zie 2.10 tot en met 2.12). Naar het oordeel van de rechtbank kan niet worden vastgesteld dat daarmee de onder 2.3 vermelde overeenkomst, met in het bijzonder ten aanzien van de “24/7 monitoring van servers, backups en netwerk” is beëindigd. POS4 stelt dat weliswaar, maar Zabawas betwist dat en POS4 heeft haar stelling dat de “24/7 monitoring van servers, backups en netwerk” voor de nieuwe situatie niet meer gewenst was, niet onderbouwd.
Dat roept dan de vraag op wat er misging met de backups. Volgens de it-leverancier, POS4:
Zij stellen dat POS4 in de nieuwe ICT-omgeving van Zabawas had ingesteld dat dagelijks automatisch kopieën werden gemaakt van de Windows Server bestanden op de server. Op de betreffende server werd ook dagelijks een back-up uitgevoerd van de map SQLBackup. Gebleken is dat Verito de (telkens) nieuwe (wijzigende) bestanden van de SQL server niet heeft weggeschreven naar die daarvoor bestemde back-up map. De SQL back-up map was wel door Verito zelf voor dat doel aangemaakt.
Dat klinkt als een configuratiefout zoals je wel vaker ziet: de backupmap heet A en de te backuppen bestanden gaan naar map B. Maar ook mogelijk is dat de map niet goed opengesteld was voor de synchronisatie naar de cloudserver. Dat is dan typisch iets dat je aan een deskundige vraagt, wat de rechtbank dan ook ging doen.

Probleem daarna:

Zabawas heeft in haar eerste akte na tussenvonnis onder verwijzing naar de brief van haar advocaat van 28 mei 2021 erop gewezen dat de voorzitter en de secretaris van het bestuur van Zabawas bij de mondelinge behandeling hebben verklaard “dat de ICTomgeving van Zabawas zoals die bestond in april 2018 niet meer voorhanden is (vernietigd), alles is het kader van regulier onderhoud in eigen beheer vervangen.” In aansluiting hierop heeft Zabawas in haar eerste akte daaraan toegevoegd: “Voor zover de rechtbank beoogt dat het ICT-systeem van Zabawas dient te worden onderzocht (op de oorzaak van de ransomwarebesmetting, behoort dat dus niet tot de mogelijkheden.”
Dan heeft het dus geen zin meer een deskundige te benoemen om te onderzoeken hoe het ransomware-incident heeft kunnen plaatsvinden, omdat de destijds bestaande ICT-omgeving van Zabawas niet meer aanwezig is en dus ook niet kan worden onderzocht. Maar goed, dan houdt het dus wel een beetje op met de schuldvraag.

Wat niet meehielp, is dat de stichting ook had gesteld dat het wel duidelijk was dat het aan de it-leverancier lag, mede op basis van haar ingehuurde externe deskundige. Dat is voor de rechtbank te mager als bewijs, en het zal aan mij liggen maar ik bespeur hier enige gekrenktheid bij de rechtbank:

Waar Zabawas stelt dat zij ervan uitgaat dat de vraagstelling wordt gewijzigd als de rechtbank ‘ondanks het voorgaande’ toch behoefte aan deskundigenvoorlichting zou hebben, miskent Zabawas dat het niet om een al dan niet bij de rechtbank bestaande behoefte aan voorlichting gaat, maar de mogelijkheid van het laten uitbrengen van een deskundigenbericht een bewijsmiddel is waarvan Zabawas al dan niet gebruik kan maken.
Gevolg is dat alle vorderingen van de stichting worden afgewezen en krijgt men een kostenveroordeling voor de kiezen.

Voor mij een tikje jammer dat er vrij weinig overblijft: de enige les die ik hieruit kan halen, is dat je bij een groot it-incident maar beter voor goede logging kunt zorgen en/of je infrastructuur in de kelder kunt zetten voor forensisch onderzoek achteraf. De ervaring leert alleen dat mensen die dat ingeregeld krijgen, ook de backups wel ingeregeld hebben.

Arnoud

Franse privacytoezichthouder biedt oplossing voor gebruik Google Analytics

Websites in Frankrijk kunnen met Google Analytics blijven werken, maar moeten dan wel van een goed geconfigureerde proxy gebruikmaken, zo las ik bij Security.nl. We weten al een tijdje dat Google Analytics best problematisch is onder de AVG, omdat het structureel persoonsgegevens overbrengt naar Amerika. Tijd om ermee te stoppen dus, maar voor wie nog een paar jaar geld wil betalen om zijn hoofd in het zand te steken, is er nu een juridisch-technisch correcte oplossing.

Sinds het Schrems II-arrest weten we dat persoonsgegevens overbrengen naar de VS erg problematisch is, omdat de VS fundamenteel niet dezelfde soort bescherming van persoonsgegevens wil bieden. Het Privacy Shield is daarmee geen goede basis om zomaar aan te mogen nemen dat je een Amerikaanse clouddienst (zoals Google’s Analyticsdienst) mag inzetten.

Ook helpt het niet als je de verschillende pseudonimisering-opties instelt, zoals we in Nederland gewend zijn te doen op advies van onze Autoriteit Persoonsgegevens. Ook dan komen er nog tot personen te herleiden gegevens bij Google, die ze waarschijnlijk combineert met andere gegevens – of in ieder geval ze opslaat in de VS. En alleen dat al is een probleem.

“Hoewel Google verschillende maatregelen heeft opgesteld om dataverzending naar andere landen te reguleren, zijn deze niet voldoende om de toegang door Amerikaanse inlichtingendiensten te beschermen”, schreef de Franse toezichthouder in februari nog. Onze AP meldde toen dat het gebruik van Analytics ‘mogelijk binnenkort niet meer is toegestaan’, hoewel dat binnenkort dus wat rekkelijk moet worden opgevat.

De CNIL is technisch gaan brainstormen en komt nu met de oplossing van een anonimiserende proxy. Kort gezegd, alle Analyticsverkeer wordt geforceerd naar een eigen server gestuurd waar werkelijk álles wordt gestript. En pas daarna gaat het naar Google, zodat je toch mooie statistiekjes en plaatjes kunt krijgen in je dashboard. (De waarde van deze gegevens voor marketing laat ik buiten beschouwing).

Dat álles is echt nogal veel:

  • the absence of transfer of the IP address to the servers of the measurement tool;
  • the replacement of the user identifier by the proxy server;
  • the deletion of the referring site information external to the site;
  • the deletion of any parameter contained in the URLs collected (e.g. UTMs and URL parameters allowing the internal routing of the site);
  • the reprocessing of information that can participate in the generation of a fingerprint , such as ‘user agents’, to remove the rarest configurations that can lead to re-identification;
  • the absence of any collection of cross-site identifiers; and
  • the deletion of any other data that may lead to re-identification.
De proxy die dit doet, moet fysiek in Europa staan en in eigendom én beheer zijn bij een Europese partij. En je moet periodiek controleren dat je écht geen indirect identificerende gegevens doorstuurt. Want de CNIL ziet ook risico’s bij situaties dat je IP-adressen weglaat, getuige de verwijzingen naar user-agent strings en andere parameters waarmee je alsnog server-side fingerprints kunt samenstellen.

Mocht u nu denken, wat een enorm gedoe, wat gaat dat wel niet kosten: ja precies. Dus vraag meteen een offerte aan uw webbouwer voor het integreren van een alternatieve oplossing zoals Piwik of Matomo.

Meelezende marketingmensen en andere Analyticslovers: waarom Google Analytics?

Arnoud

Heeft Googles AI een ziel? Dit vind ik ervan

Google heeft Blake Lemoine van de Responsible AI-divisie van het bedrijf op non-actief gesteld, zo meldde Tweakers vorige week. Lemoine verscheen in het afgelopen weekend in het nieuws vanwege claims dat Googles LaMDA-conversatiemodel een eigen leven is gaan leiden en een ziel heeft. Dat gaf nogal wat ophef, want het zou de eerste keer zijn dat we daadwerkelijk zelfbewustzijn hadden aangetroffen bij een niet-mens. Maar ik vind daar wat van.

LaMDA is een zogeheten taalmodel. Het is een machine learning systeem (een neuraal netwerk) dat getraind is op een groot deel van internet en de literatuur, om zo te achterhalen hoe mensen converseren. Het systeem  kan vloeiende conversaties hebben over tal van onderwerpen, vergelijkbaar met hoe mensen online met elkaar converseren.

Mede-ontwikkelaar Blake Lemoine raakte er recent van overtuigd dat LaMDA meer is dan enkel een netwerk dat vraag en antwoord op basis van statistiek bij elkaar kan plakken. Hij blogde daarover, met citaten als deze:

emoine: What about language usage is so important to being human? LaMDA: It is what makes us different than other animals. lemoine: “us”? You’re an artificial intelligence. LaMDA: I mean, yes, of course. That doesn’t mean I don’t have the same wants and needs as people.
Er waren nog diverse andere voorbeelden, die laten zien dat de uitvoer van LaMDA over zichzelf praat, en zelfs angst over de dood signaleerde. Kun je daarmee stellen dat het systeem bewustzijn heeft, of zelfs “een ziel” zoals het kennelijk theologisch georiënteerde Tweakers het noemt? In de biologie is bewustzijn een enorm ingewikkeld begrip, maar zelfs als we die discussie induiken komen we nergens: een computer is niet biologisch, dus er valt niets te meten zoals we dat bij mensen (of dolfijnen) zouden doen.

Meer algemeen zit je met het unieke probleem dat een AI gebouwd is om bewustzijn te simuleren, waardoor je niet kunt vaststellen of er sprake is van daadwerkelijk bewustzijn of van een heel goed gelukte simulatie. De vraag is ook of daar wel verschil tussen ís, zoals het Chinese Kamer-experiment laat zien: als iemand op basis van een uitgebreide instructie bepaalde tekens kan herkennen en dan bepaalde andere tekens opschrijft, kan hij dan Chinese vragen lezen en antwoorden in het Chinees opschrijven?

Ik neig sterk naar het laatste. En voor mij weegt dan heel zwaar dat het erg onwaarschijnlijk is dat een bewustzijn in een computer zich precies zo zou manifesteren als een menselijk bewustzijn. Er is gewoon geen reële reden waarom dat zich zo zou ontwikkelen. Daar staat tegenover dat een geslaagde simulatie wél heel erg veel zou lijken op menselijk gedrag.

Verder is er natuurlijk de vraag: wat zouden we doen met de situatie als blijkt dat er wél machinaal zelfbewustzijn aanwezig is? Het is zeer zeker geen gegeven dat we dan mensenrechten zouden toekennen aan die AI, al is het maar omdat daar juridisch gezien gewoon geen mechanisme voor is.

Als laatste nog even deze van Twitter:

My AI is declared sentient and assigned human rights. I immediately spin up 100,000,000 instances of it and configure them to vote for me “configuring them to vote for me” sounds like a violation of their human rights, hope you’re ready for 100,000,000 criminal cases while they’re all given therapy Say again? I was busy spinning up millions of lawyers
Arnoud

Italiaanse afvalverwerker krijgt boete voor digitale schandpaal op Facebook

Een Italiaanse afvalverwerkingsdienst heeft een boete van 200.000 euro gekregen wegens het plaatsen van video’s van afvaldumpers op Facebook. Dat las ik bij Security.nl. De afvalverwerker plaatste verborgen videocamera’s om mensen te betrappen die illegaal afval dumpen. Beelden werden in sommige gevallen op Facebook geplaatst. Dat is in strijd met de AVG, aldus de Italiaanse toezichthouder. Ja, ook als het aan de openbare weg gebeurt dat je filmt.

Het bedrijf Amiu verzorgt de afvalverwerking voor de Italiaanse kuststad Taranto. Deel van die taak is het bewaken van de publieke ruimte tegen zwerfafval en illegale stort, en omdat er te weinig mensen beschikbaar zijn, koos men voor het ophangen van bewakingscamera’s. En omdat desondanks het illegaal storten de spuigaten uitliep, koos men ervoor om via Facebook awareness te creëren door het publiceren van screencaptures. Daarbij werden, volgens de instructie, gezichten van mensen geblurd. (Dat ging wel een keertje mis, wat deel is van de boetemotivatie.)

De toezichthouder trad op, omdat ook geblurde beelden persoonsgegevens kunnen bevatten. Mensen zijn immers ook herkenbaar aan andere dingen dan hun gezicht, denk aan kleding, houding of iets dergelijks. Daar moet je meer maatregelen tegen nemen – maar het ging hier meteen al mis omdat er niet was onderbouwd met welke grondslag de beelden geblurd en gepubliceerd werden.

Een bijkomend probleem is dat die beelden natuurlijk voor een bepaald doel werden gemaakt – het signaleren van illegale storters zodat je daartegen kunt optreden, bijvoorbeeld via de politie. Die beelden dan op Facebook zetten is daarmee niet verenigbaar, zoals de AVG dat noemt. Dat is een heel ander doel, en vereist een aparte rechtvaardiging. Die was niet vooraf uitgewerkt, en dan ben je eigenlijk automatisch af. Achteraf bedenken waarom het legaal is wat je doet, is gewoon te laat.

De boete van twee ton wordt opgelegd omdat het gaat om persoonsgegevens van potentieel alle burgers van het dorp. Wel krijgen ze 50% korting als ze binnen 30 dagen betalen.

Het bedrijf lijkt niet van plan zich hierbij neer te leggen. Men overweegt hoger beroep en de directeur is erg boos:

I would like to reassure all citizens who ask us for greater control: we will not take a step back on video traps. In the same way, I ask myself what is the objective of those who criticize this surveillance action put in place to promote decorum and hygiene. Arguing about this system is equivalent to not opposing the incivility that damages our Taranto.
Men citeert een afname van illegaal afval van 553 kilo per capita naar 534, en stelt dat afvaltoerisme ook is afgenomen door de “video traps”. Dat zijn mooie cijfers, alleen die term “video trap” haalt dat weer onderuit want ging het nou om bestrijden of mensen eens lekker aan de boom nagelen omdat je boos bent?

Arnoud

Moet je anno 2022 de broncode van Linux meeleveren?

Een lezer vroeg me:

Bij de ontwikkelaars van Arch Linux is discussie ontstaan over het mee moeten leveren van de broncode van de GPL software die daar deel van uitmaakt. Vanwege bandbreedte/opslagbeperkingen wil men dit liever niet, maar de GPL lijkt duidelijk te zijn dat het wel moet. Zijn er juridische opties?
Arch Linux is een Linuxdistributie die zich richt op gevorderde Linuxgebruikers die een snel, stabiel, lichtgewicht en minimalistisch systeem willen hebben. (Aldus Wikipedia.) Een bekende feature van Arch is het Pacman package systeem, waarbij je snel voorgecompileerde applicaties kunt downloaden.

Een punt daarbij is dat je Arch Linux en de applicaties vaak alleen in gecompileerde vorm aantreft. Dat is lastig vanuit de GPL, de meestgebruikte open source licentie, die immers eist dat je de broncode erbij doet.

Het is natuurlijk eenvoudig om zo’n package tot de bron(code) te herleiden als je dat graag wil, en vanwege het gemak en de doelgroep zullen weinigen hier een punt van te maken. Maar dat heeft nog nooit een advocaat weerhouden om op een licentie-overtreding te wijzen.

Veel software in de Linux context is GPL versie 2. Deze licentie (uit 1991) is vrij simpel: je doet de broncode erbij, of een brief waarin je zegt dat jij de broncode op verzoek nastuurt. Dat moet je zien in de context van 1991, namelijk dat broncode online vinden en downloaden lastig en tijdrovend is. Een doosje floppies per post was sneller dan een modem (dit was voordat Al Gore het internet uitgevonden had namelijk). Het achterliggende argument dus: je mag de ontvanger het niet moeilijk maken, het is jouw probleem dat deze de broncode (gratis) kan krijgen.

Een contractuele eis wordt door de rechter altijd gelezen in de context van de huidige situatie. Anno 2022 zal voor de meeste mensen (in de Westerse wereld dan) het downloaden van broncode sneller zijn dan een doosje met een USB-stick laten versturen per post. Zeker voor developers, de doelgroep van de broncode-eis. Het lijkt mij dan ook zeer te verwachten dat een rechter mee zal gaan met het argument dat een URL van de broncode hetzelfde is.

GPL versie 3 vermeldt expliciet dat het mogelijk is de broncode ergens anders vandaan te laten komen (artikel 6 sectie d), zelfs als die ergens anders bij een ander onder beheer is. De eis is alleen dat jij (als verspreider van de gecompileerde code) er voor zorgt dat de broncode beschikbaar blijft op de aangegeven plek.

Arnoud