Kan mijn werkgever me verplichten te videobellen om me ziek te melden?

| AE 13408 | Ondernemingsvrijheid | 13 reacties

Een lezer vroeg me:

In het verzuimprotocol van mijn bedrijf stond altijd dat je je telefonisch ziek moest melden. Dat is sinds kort veranderd naar “middels een videogesprek met de leidinggevende”. Mijn manager geeft aan dat de bedoeling is even in te schatten hoe ziek iemand is. Ik haal daaruit dat ze “aanstellers” dus niet ziek gaan melden. Mogen ze dat zo doen?
Nee, dat mag niet zo. Ziek is ziek, en de werkgever heeft geen enkele beoordelingsvrijheid daarin. Als de werknemer zegt ziek te zijn, dan is deze ziek totdat de bedrijfsarts zegt dat de werknemer weer kan werken. Hierin kent de wet geen enkele nuance of ruimte voor de werkgever om een “eerste inschatting” te doen of ziekmeldingen te weigeren.

(Alleen als de werknemer een situatie noemt waaruit direct blijkt dat die niet ziek is, kun je de melding weigeren. Denk aan “ik meld me ziek want mijn zoontje heeft koorts” of “vanwege de ruzie met collega Wim gisteren meld ik me voorlopig even ziek”. Maar bij de geringste twijfel is iemand ziek, en je mag als werkgever niet vragen naar wat iemand heeft. Dus “ik meld me ziek, sorry, hopelijk morgen weer” is een rechtmatige ziekmelding, als je als werkgever dat niet gelooft dan stuur je de bedrijfsarts langs.)

Het is natuurlijk logisch dat een werkgever procedurele regels maakt over het ziekmelden, al is het maar om te voorkomen dat de melding niet aankomt bij de mensen die het moeten weten. Het moment van ziek worden is belangrijk om te weten, nog los van het praktische dat er een vervanger opgetrommeld moet worden bijvoorbeeld. Een verzuimprotocol is dus een prima en logisch iets om te hebben.

Gebruikelijk is dat zo’n protocol aangeeft dat je je telefonisch ziek moet melden. Dat is logisch gezien de tijdsdruk (die vervanger), en er zit ongetwijfeld ook een klein stukje druk in naar de werknemer omdat veel mensen liegen in een e-mail makkelijker vinden dan aan de telefoon. Maar ik denk dat dat niet onredelijk veel is.

Die druk wordt natuurlijk anders bij videobellen, zeker als je als werkgever ook expliciet voor ogen hebt dat je de aanstellers eruit gaat filteren of zelf “wel even inschat hoe erg die hoofdpijn is”. Dan verandert het gesprek van een formaliteit (de mededeling “ik ben ziek”) naar een keuringsgesprek – en dat laatste is simpelweg niet de bedoeling.

Arnoud

 

Mijn werkgever laat concullega’s op Linkedin ons in de gaten houden

| AE 13347 | Ondernemingsvrijheid | 12 reacties

Een lezer vroeg me:

De HR afdeling van mijn werkgever heeft een afspraak met een ander bedrijf om elkaars werknemers te scannen op Linkedin op hun beschikbaarheidsstatus. De HR medewerker die het betreft heeft bij een vorige werkgever op zijn/haar kop gekregen, omdat er werknemers vertrokken zonder dat de werkgever actie hadden kunnen ondernemen, om die werknemers te behouden. Is dat wel toegestaan gezien bijvoorbeeld de AVG? En wat kan ik eraan doen?
Linkedin beschikt inderdaad over zo’n status, die in de vrolijke taal van het sociale netwerk de #OpenToWork status heet. Je kunt dit volledig aanzetten, je krijgt dan een groene krans om je foto maar de hele wereld ziet het dan en dus ook je werkgever.

Niet iedereen wil dat, dus is er ook de beperkte variant waarbij alleen mensen die Linkedin Recruiter afnemen (“een platform voor het vinden, contact leggen met en beheren van kandidaten”). Daarbij worden recruiters tegengehouden die voor je huidige werkgever of daarmee verbonden organisaties werken. De truc die deze werkgever dus heeft gevonden, is een recruiter van de concullega laten kijken en dan een seintje te geven “Wim hengelt naar nieuw werk”.

Mijn niet-juridische vraag is dan meteen, wat wil je doen met die informatie? Want iemand er direct op aanspreken lijkt me nogal kansloos, wat verwacht je te halen uit zo’n gesprek? Indirect het gebruiken, bijvoorbeeld “toevallig” een extra leuke klus toeschuiven of de bonus een week eerder, dat kan maar zou dat genoeg zijn? Iemand verbieden weg te gaan, of iemand verplichten dat vinkje weg te halen lijkt me onmogelijk.

Juridisch gezien: ja, natuurlijk valt zulke informatie onder de AVG. Het is immers informatie over een persoon, in dit geval “werknemer Wim wil mogelijk weg bij bedrijf X”. De vraag is dan waarom bedrijf Y (de concullega) deze informatie mag opvragen en doorgeven aan bedrijf X. Het opvragen zie ik nog wel: bij Y werkt een recruiter, die neemt deze tool af en Wim heeft expliciet het vinkje aangezet dat recruiters het mogen weten. Dus dat zit voor Y wel snor qua grondslag van de verwerking.

Maar het gaat mis bij het doorgeven aan X, precies omdat Wim bij het aanzetten van dat vinkje heeft gekozen voor die beperkte variant. Wim wil niet dat het bij X terecht komt, en zowel X als Y weten dat. Ze maken immers die afspraak om om deze wens heen te komen. En dan gaat het mis op de rechtmatigheid (art. 5 lid 1 AVG) van de verwerking, of zo je wilt op de doelbinding (art. 6 lid 4 AVG) omdat je heel duidelijk iets voor het verkeerde doel inzet.

Je kunt dus je werkgever verbieden om deze informatie aan te nemen laat staan te gebruiken. Ik weet niet hoe je dat op een handige manier doet, eentje waarbij de werkrelatie nog even overeind blijft. De OR of vakbond vragen hier wat van te vinden is denk ik nog de veiligste manier. Blijft hooguit de vraag hoe deze kan onthullen te weten te zijn gekomen dat het bedrijf zo werkt.

Arnoud

Van wie is de IP op wat ik buiten werkuren programmeer?

| AE 13228 | Intellectuele rechten, Ondernemingsvrijheid | 10 reacties

Via Reddit:

“All work that you create during your employment, is owned by XYZ. Check page X for details on this as well.” Page X says “If, in connection with your employment, intellectual property rights are or become vested in results from your work (‘Work’): [… the company owns it]. Dutch Law is applicable.”
De vraagsteller is programmeur, en maakt zich nu zorgen hoe dat uitpakt als hij buiten werkuren een poker-app maakt, terwijl hij tijdens werktijd werkt aan satelliet-besturingssoftware.

Om even met die uren te beginnen: dat is dus in het geheel niet relevant voor de wet. De wet (art. 7 Auteurswet) bepaalt namelijk dat het auteursrecht op wat je voor je werk maakt, aan de werkgever toekomt. Het maakt dan niet uit of het onder werktijd was, op kantoor dan wel thuis, op de eigen laptop of de pc van de zaak of ga zo maar door. Was het je werk, dat is het enige criterium.

Wanneer is iets je werk? Nou ja, als het je opgedragen wordt in ieder geval natuurlijk. Maar als je het uit eigen initiatief doet, dan ook. Mits het dus werkgerelateerd is. En ik erken meteen dat dat een heel vaag onderscheid is: als je een generiek tooltje maakt dat óók voor werk handig kan zijn, is dat werkgerelateerd of niet, als het tooltje ook past bij je hobbyproject in het weekend?

Het contract van de vraagsteller is breder: “all work”, dus kennelijk ongeacht of het met werk te maken heeft. Maar zo makkelijk gaat dat niet: het is niet redelijk om ook de kerstkaarten of die roman op te eisen. Een rechter zal dus die term binnen het redelijke invullen: niet die kerstkaart, maar wél dat tooltje omdat er een redelijke link met je werk is.

Een redelijke link tussen een iPhone-app en satellietbesturing zie ik niet, dus die zou de werknemer zelf mogen exploiteren. Wat ik daarbij altijd wel een lastige vind: hoe zou dat uitpakken als je werkt voor een concern dat beiden doet? Stel je werkt aan software voor Samsung koelkasten en je maakt spelletjes in het weekend. Samsung heeft ergens een games divisie. Is het dan redelijk om te zeggen, dit past bij het werk? Ik neig naar nee, omdat jouw divisie dat werk niet doet. Hooguit kan het in strijd met goed werknemerschap zijn om je eigen werkgever te beconcurreren met een eigen spel, maar dat is een andere discussie.

Arnoud

Kan ik de werkgever aansprakelijk houden voor schade door de 2FA-app?

| AE 12706 | Security | 28 reacties

Een lezer vroeg me: Mijn werkgever heeft het gebruik van tweefactorauthenticatie verplicht gesteld, en gebruikt daarbij de Microsoft Authenticator app. Alleen, wie geen werktelefoon heeft moet deze maar op de privételefoon installeren. Ik maak me zorgen over de rechten die deze app heeft (foto’s, camera, locatie, contactpersonen en ga zo maar door) en bovendien vraag… Lees verder

Onderzoek: managers kijken bij half miljoen werknemers thuis over de schouder mee, de hele dag

| AE 12611 | Ondernemingsvrijheid | 11 reacties

Bij 13% van de thuiswerkers komt de manager de hele dag langs om door het raam mee te kijken of zij wel aan het werk zijn. Dit blijkt uit CNV-onderzoek onder 1200 thuiswerkers. ‘Dit betekent dat ruim een half miljoen werkenden dus voortdurend in de gaten worden gehouden door hun werkgever. In de praktijk ligt dit… Lees verder

Wat mag een werkgever met Sinterklaascadeaus in coronatijd?

| AE 12294 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 25 reacties

Een lezer vroeg me: Als FG bij ons bedrijf vroeg ik me af hoe we moeten omgaan met Sinterklaas in deze coronatijd. Traditioneel koopt iedereen cadeautjes voor elkaar (lootjes trekken), en koopt de werkgever ook nog iets van een chocoladeletter. Dat mensen elkaars postadres krijgen lijkt me niet de bedoeling, maar mag de werkgever het… Lees verder

Kan een it-werknemer worden ontslagen als hij ransomware binnenlaat?

| AE 11447 | Security | 25 reacties

Een lezer vroeg me: Verschillende steden in de VS zijn met ransomware besmet geraakt omdat personeel een besmette e-mailbijlage opende. Nu heeft één van deze steden een it-medewerker ontslagen. Zou dat in Nederland kunnen, iemand ontslaan omdat zijn gedrag tot een infectie leidde, bijvoorbeeld omdat hij een bijlage opende of een update niet installeerde? Het… Lees verder

Mijn werkgever wil me op social media neerzetten, moet ik daaraan meewerken?

| AE 11428 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 17 reacties

Een lezer vroeg me: Mijn werkgever (een mkb-bedrijf met 14 man) wil dat wij allemaal onszelf op internet zetten. Op de bedrijfswebsite “zodat de klant weet wie er langskomt” en ook op social media, om onszelf te promoten. We moeten zelfs meedoen aan discussies op Linkedin. Na wat geruzie heeft een collega voorgesteld dat we… Lees verder