Onderzoek: managers kijken bij half miljoen werknemers thuis over de schouder mee, de hele dag

| AE 12611 | Ondernemingsvrijheid | 11 reacties

Bij 13% van de thuiswerkers komt de manager de hele dag langs om door het raam mee te kijken of zij wel aan het werk zijn. Dit blijkt uit CNV-onderzoek onder 1200 thuiswerkers. ‘Dit betekent dat ruim een half miljoen werkenden dus voortdurend in de gaten worden gehouden door hun werkgever. In de praktijk ligt dit getal waarschijnlijk nog hoger omdat niet iedereen de manager bij het raam ziet staan,’ stelt Piet Fortuin, CNV-voorzitter.  Oh nee pardon: een half miljoen thuiswerkers wordt via software in de gaten gehouden. Want dat is wél normaal voor werkgevers?!

Ik blijf me erover verbazen dat werkgevers zich zo’n zorgen maken over thuiswerken dat ze structureel grijpen naar dit soort middelen. Waarbij ik dan ook meteen aanneem dat vele werkgevers niet verder kijken dan de folder, die belooft dat er productiviteit gemeten kan worden. En dat men dan niet direct denkt, oh handig dat iedere toetsaanslag gelogd kan worden, dat ga ik live meelezen. Het is een tool die alles kan, dat is handig want dan mis/vergeet je niets, dus laten we het maar doen. En trouwens, men moet werken dus hoezo mag dat niet? Op het werk mag ik ook meekijken.

En dat is dus waarom ik die vergelijking maakte in de titel: natuurlijk mág dat, maar geen manager haalt het in zijn hoofd om bij mensen door het raam te gaan kijken. Of op kantoor naast iemand te staan “wat ben je nu aan het typen, druk eens op F1, ik zou die paars maken en dan printen”. Iedereen voelt onmiddellijk aan dat dat niet gaat werken. Maar zodra je dat met software doet, is het ineens gewoon handig en moeten mensen maar niet zeuren want het is werktijd en de kantoorlaptop? Of zoiets?

Arnoud

 

Mag je werknemers vragen of ze gevaccineerd zijn tegen het coronavirus?

| AE 12447 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 75 reacties

Een lezer vroeg me:

Als mijn werkgever van mij verlangt om aan te geven of ik Corona heb, dan wel mij heb laten testen of mij gevaccineerd heb. Is dat toegestaan, en maakt het uit of men dat eenmalig vraagt of het ook opslaat?
Of je besmet bent met het covid-19 virus dan wel daartegen gevaccineerd bent, of zelfs maar getest, dat zijn gezondheidsgegevens in de zin van de AVG. Het zijn immers gegevens “die verband houden met de fysieke of mentale gezondheid van een natuurlijke persoon”.

De wet is daar terecht streng in: die gegevens mogen eigenlijk niet worden verwerkt tenzij je in de wet een grondslag kunt aanwijzen waarom je het wél mag. En die is niet makkelijk te vinden, met name omdat je er altijd een noodzaak bij moet onderbouwen. Dus “het is handig” of zelfs “bij een uitbraak op kantoor gaan we failliet” is echt bij lange na niet genoeg.

Bij het temperaturen is de nodige discussie geweest. Iemands lichaamstemperatuur zegt wat (kan wat zeggen) over zijn gezondheid, dus wordt dat gegeven ook gezien als persoonsgegevens. De AP zegt daarover dat je deze niét mag nemen, tenzij je het zo doet dat het buiten de AVG valt. Dat wil zeggen: een niet-geautomatiseerde meting (dus géén warmtecamera), geen registratie of opslag van de meting en géén automatische handeling laten volgen op de meting (dus geen poortje dicht of claxon bij te hoge temperatuur).

Vragen of men gevaccineerd is of dat men besmet is (geweest), mag sowieso niet. Deze gegevens zijn ook medische persoonsgegevens, en dit registreren (in bijvoorbeeld personeelsdossier) is dus problematisch. Toestemming vragen aan personeel kan per definitie niet, want werknemers voelen zich niet vrij daarop te antwoorden. Plus: toestemming mag worden geweigerd zonder consequenties, dus wat ga je doen als een werknemer ‘nee’ zegt?

Als je om kunt gaan met werknemers die niet willen zeggen of ze besmet zijn, dan mag je het ze vragen – alleen, waarom vraag je het nog als het niet noodzakelijk is? Je hebt immers net gezegd, als ze nee zeggen, kan ik daarmee omgaan. Je werkplek is dus coronaproof en dan hoef je het niet meer te vragen. (Voor juristen: noodzaak en proportionaliteit geldt immers óók bij de toestemming als grondslag.)

In uitzonderlijke situaties zou het in het algemeen belang kunnen zijn om iemands besmetting of vaccinatie gedwongen te onthullen. De enige reële situatie lijkt te zijn in de zorg: je wilt dat een arts of verpleegkundige geen patiënten of collega’s besmet, en gezien de aard van het werk is de kans daarop veel groter dan bij andersoortig werk. Deze grond zou dus voor andere werkgevers niet mogelijk zijn om in te roepen.

Als je die benadering van temperaturen toepast op het vragen naar vaccinatie, dan zou je wellicht uitkomen bij de situatie dat de werkgever het mondeling vraagt (dus niet geautomatiseerd), de werknemer een briefje laat zien met zhaar status en de werkgever dan besluit of thuiswerken dan wel op kantoor werken toegestaan is.

Alleen; als thuiswerken mogelijk is, waarom komt die werknemer dan überhaupt naar kantoor? En als zhij op kantoor moet werken, waarom is de werkplek niet coronaproof? Iemand kan in de tijd tussen test en naar kantoor komen net besmet zijn, of uit principiële redenen niet gevaccineerd willen worden (of vanwege gezondheid niet kunnen worden). En als je werkplek coronaproof is, waarom moet je dan nog weten wie besmet dan wel gevaccineerd is?

 

Arnoud

Wat mag een werkgever met Sinterklaascadeaus in coronatijd?

| AE 12294 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 25 reacties

Een lezer vroeg me:

Als FG bij ons bedrijf vroeg ik me af hoe we moeten omgaan met Sinterklaas in deze coronatijd. Traditioneel koopt iedereen cadeautjes voor elkaar (lootjes trekken), en koopt de werkgever ook nog iets van een chocoladeletter. Dat mensen elkaars postadres krijgen lijkt me niet de bedoeling, maar mag de werkgever het allemaal opsturen namens de collega’s? Of denk jij dat er toestemming nodig is?
Het is inderdaad zeer niet de bedoeling dat collega’s elkaars postadres (huisadres) krijgen zodat ze Sinterklaascadeaus kunnen opsturen.

Een werkgever mag zijn personeel natuurlijk cadeautjes geven, zeker rond de feestdagen. De AVG vindt het prima als je die dan opstuurt in een tijd van pandemie en/of thuiswerken. Dat valt gewoon onder goed werkgeverschap, oftewel uitvoering van de arbeidsovereenkomst. En als je een wat preciezere FG bent, dan gooi je dit op eigen gerechtvaardigd belang. Dat betekent praktisch gezien alleen dat werknemers bezwaar kunnen maken.

Vaak zie je dat zulke cadeau’s ingekocht worden bij een organisatie die ze ook verstuurt. Dan krijg je altijd de discussie of die organisatie verwerker of verantwoordelijke is. Ik zou daar niet te veel tijd aan besteden maar vooral afspreken dat deze organisatie geen eigen reclame gaat sturen naar het personeel, iets waar zulke clubs nog wel eens een handje van hebben.

Als de werknemers surprises voor elkaar maken, dan ontkom je er niet aan dat dit centraal verstuurd wordt vanuit de werkgever. Het lijkt me te ingewikkeld dat iedereen elkaars adres krijgt, behalve als er bezwaar is en dat getoetst wordt in alle vrijheid en weet ik veel. Doe jezelf en iedereen (behalve de office manager) een pleziertje en laat de office manager dat centraal doen.

Tentamenvraag: is Sinterklaas (een zzp’ende acteur die je daartoe inhuurt) een verwerker of een verwerkingsverantwoordelijke voor wat betreft de Grote Boek-informatie die de werkgever over de collega’s verschaft?

Arnoud

 

Kan een it-werknemer worden ontslagen als hij ransomware binnenlaat?

| AE 11447 | Security | 25 reacties

Een lezer vroeg me: Verschillende steden in de VS zijn met ransomware besmet geraakt omdat personeel een besmette e-mailbijlage opende. Nu heeft één van deze steden een it-medewerker ontslagen. Zou dat in Nederland kunnen, iemand ontslaan omdat zijn gedrag tot een infectie leidde, bijvoorbeeld omdat hij een bijlage opende of een update niet installeerde? Het… Lees verder

Mijn werkgever wil me op social media neerzetten, moet ik daaraan meewerken?

| AE 11428 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 17 reacties

Een lezer vroeg me: Mijn werkgever (een mkb-bedrijf met 14 man) wil dat wij allemaal onszelf op internet zetten. Op de bedrijfswebsite “zodat de klant weet wie er langskomt” en ook op social media, om onszelf te promoten. We moeten zelfs meedoen aan discussies op Linkedin. Na wat geruzie heeft een collega voorgesteld dat we… Lees verder

Kan de werkgever anno 2019 verwachten dat je beschikbaar bent op WhatsApp?

| AE 11350 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 34 reacties

Maandag blogde ik over de vraag of een werkgever je kan verplichten een smartphone aan te schaffen. Daarop kreeg ik een paar vervolgvragen, met name over WhatsApp dat in het mkb en onderwijs veel gebruikt wordt voor werkoverleg en andere zakelijke communicatie. Mensen ‘moeten’ dan hun 06 doorgeven, of dat wordt gewoon in de groep… Lees verder

Help, mijn marketeers zetten klanten op de foto op Linkedin!

| AE 11271 | Ondernemingsvrijheid | 10 reacties

Een lezer vroeg me: Recent kreeg ik als commercieel directeur bij een IT-adviesbureau een klacht van een klant: die zag zichzelf terug op een groepsfoto op Linkedin, gepost door een van mijn marketing/sales-medewerkers. De foto was gemaakt op een intern event bij ons waar ongeveer 40 klanten bij aanwezig waren. Weliswaar was het event openbaar… Lees verder