Kan een werknemer worden verplicht een GPS-armband te dragen?

| AE 9759 | Privacy | 24 reacties

Een lezer vroeg me:

Als beveiliger bij een groot bedrijf kreeg ik enige tijd terug een GPS-armband om te dragen. Op mijn vraag waarom was het antwoord dat men zo kon zien waar ik was in geval van een calamiteit, ook geeft het bewijs aan de klant dat ik werkelijk mijn route loop. Echter, nu enkele maanden later blijkt dat mijn werkgever het ook gebruikt om mij aan te spreken op hoe ik mijn werk uitvoer. Ik sta te lang stil, loop niet exact het goede pad, houd pauze op de verkeerde plek en ga zo maar door. Kan dat zomaar, dat ik met zo’n armband op de centimeter gevolgd word?

In beginsel bepaalt de werkgever hoe het werk wordt uitgevoerd en welke spullen je daarbij moet gebruiken. Als een GPS-armband dus redelijkerwijs nodig is voor het werk, dan moet je die bij je dragen. Net zoals je je werktelefoon bij je moet hebben of je pet op moet als beveiliger, om eens wat te noemen.

Verschil tussen pet en armband is natuurlijk dat die armband wel even een stevige inbreuk op je privacy is. Wie toegang heeft tot de metingen, kan precies zien waar je bent. Dát vereist een stevige aparte rechtvaardiging én waarborgen om de privacy toch te beschermen. (Wie denkt dat je de beveiligers toestemming kunt laten geven: vergeet het maar, dat mogen werknemers juridisch niet doen.)

Die waarborgen moeten er met name voor zorgen dat je niet meer ziet dan waarvoor je de armband wilt gebruiken. In dit geval wil de klant de looproutes zien, daar kun je prima een geaggregeerde grafiek van laten zie. Maar waarom zou de werkgever live mee moeten kijken, én ook nog eens de werknemer aanspreken op rare loopjes? Op zijn minst zou ik een pauzeknop verwachten: wat je tijdens je pauze doet, gaat je werkgever niets aan.

Specifiek bij het beoordelen van werknemers geldt ook nog eens dat dat apart vooraf gemeld moet zijn én dat de ondernemingsraad (als die er is natuurlijk) hiermee ingestemd moet hebben. Dus wat hier gebeurt, kan eigenlijk gewoon echt niet.

Ik kan afgezien van de beveiliging en misschien een bezorgdienst weinig bedrijven bedenken waar zo’n armband überhaupt een reëel iets is om mensen te bevelen bij zich te hebben. Heel misschien bij topsporters, omdat daar je werk – je aan je trainschema houden – niet ophoudt zodra je het stadion verlaat. Maar ook daar zijn grenzen:

Het is inderdaad mogelijk om uit de data af te leiden wanneer spelers seks hebben, of te lang in de kroeg staan. Als de hartslag van een speler ’s nachts een piek heeft voor het slapen gaan, kun je wel raden wat hij net deed.

Arnoud

Mag je met een Kruidvat-GPS-tracker je kind in de gaten houden?

| AE 8038 | Privacy | 24 reacties

spotter-gps-tracker-kruidvatWeet altijd precies waar je kind is en maak contact in geval van nood, met de Spotter. Met die tekst adverteert de Kruidvat haar nieuwste product: een GPS-tracker die verbindt met een app op de telefoon van de ouders, zodat je altijd weet waar je kind is. Of je bagage (“Ideaal voor op vakantie!”), maar primair toch je kind als ik de advertentie goed lees. Dus u voelt hem al aankomen: eh, mag dat, met zo’n GPS-tracker je kind in de gaten houden?

Ook kinderen hebben recht op privacy, maar je zit dan wel meteen in een spanningsveld: als ouders heb je de plicht je kind op te voeden, en opletten hoe het gaat met je kind en waar die zoal uithangt, is deel daarvan. Die informatie botst met de privacy van het kind, en er is geen algemene regel die zegt dat het dan dús mag of dús niet.

In de gastblog van Noortje Mulder van afgelopen zomer ging het om meekijksoftware: chats en mails van je kind scannen. Hier gaat het om een minstens zo vergaande inbreuk: live zien waar je kind zich bevindt. Zoals Noortje het formuleerde:

[W]anneer gaat ouderlijk toezicht nu te ver? Deze vraag is lastig te beantwoorden, gelet op de dubbele rol die ouders hebben ten aanzien van de privacy van het kind. Enerzijds dienen zij het kind te beschermen, waardoor zij de privacy van het kind mogen beperken. In de meeste gevallen zal het beschermingsbelang van het kind een beperking van diens recht op privacy door de ouders rechtvaardigen. Anderzijds dienen zij zich niet onnodig te mengen in het privéleven van hun kind, laat staan bewust inbreuken daarop te maken.

Het belangrijkste is: opvoeden dient als doel te hebben het kind zelfstandig te laten worden. Je moet dus het GPS-volgen binnen dat kader kunnen verantwoorden. Waarom is dat nodig, en hoe wordt het kind er later beter van?

Bij een heel jong kind zou je kunnen zeggen, ik wil zien waar hij/zij is zodat ik bij verdwalen snel kan ingrijpen en het kind kan ophalen. Het kind leert dan zelfstandigheid (vrij rondlopen of -fietsen) maar er is een vangnet. Bij een wat ouder kind zal het minder snel gaan om verdwalen maar eerder om gaan naar ongewenste plekken of personen (“is mijn dochter nu alweer bij die rare gast die vier jaar ouder is”). Daar is ook wel een haakje naar zelfstandigheid te verzinnen, maar het wordt wel lastiger vind ik. Hoort bij zelfstandig worden niet ook een stuk je neus botsen en daarvan leren?

Dus nee, er is geen pasklaar antwoord of dit mag of niet. Het gaat om waarom je het doet, hoe oud je kind is en wat je wilt bereiken.

Hoe zouden jullie als kind (kies zelf je leeftijd) hebben gereageerd als je zo’n tracker in je tas had gevonden? En niet “wauw wat gaaf, die bestonden niet toen ik 9 was dus dan ging ik het gauw patenteren” maar het privacystuk dus 😉

Arnoud

GSM-tracker onder iemands auto hangen is aftappen van GSM-masten, wtf?

| AE 6617 | Regulering | 53 reacties

haicom-tracker-gps-gsmSoms gaan mijn juridische tenen echt zó krom staan bij het lezen van een vonnis, dat wil je niet weten. In een vonnis van medio april werd een man strafrechtelijk veroordeeld voor het inzetten van een “heimelijk geplaatst track&trace-systeem” dat hij onder iemands auto had gehangen.

De man had eind 2012 een Haicom GPRS tracker gekocht, een GPS/GSM-combinatie die zijn locatie periodiek doorbelt zodat live tracking van waar het apparaat zich bevindt, mogelijk wordt. Hij had dit apparaat bevestigd onder de auto van een ander, met als doel te achterhalen waar deze ander zijn boot had verstopt. Ik neem aan door te zien waar die meneer heenrijdt en dan na te gaan of dat een loods voor een boot is.

Toen de eigenaar het ding ontdekte, deed hij aangifte waarna de plaatser werd vervolgd. Maar er is in het strafrecht geen artikel dat het wederrechtelijk continu vaststellen van iemands locatie verbiedt. Nou ja misschien stalken, het opzettelijk en wederrechtelijk stelselmatig inbreuk maken op iemands persoonlijke levenssfeer. Maar dat was niet ten laste gelegd. Dus wat nu?

De officier had artikel 139d Strafrecht van stal gehaald. Volgens dit artikel is het strafbaar om een gesprek, telecommunicatie of andere gegevensoverdracht af te tappen of op te nemen als je daar niet toe bevoegd bent. Oké, maar welke gesprekken of telecommunicatie worden (wordt? Ruud, help) er afgeluisterd als je een GPS/GSM-tracker plaatst?

Je wilt misschien je schoenen uitdoen als je ook last hebt van krommende juridische tenen, want dit is dan wat de rechtbank zegt:

Door een SIM-kaart in het track&trace-systeem te plaatsen heeft verdachte dit systeem zodanig ingericht dat hij door middel van een geautomatiseerd werk, te weten een computer, via de door de leverancier meegeleverde software kon inloggen en vervolgens kon beschikken over de gegevens die via gsm-masten werden overgedragen.

Oftewel: er wordt wederrechtelijk telecommunicatie met de GSM mast afgetapt. Meneer krijgt via een GSM (gprs) verbinding data binnen over de locatie van een GPS-apparaat, en dat mag niet. Want, eh, ja want. Want. Ja. Eh.

De rechtbank is van oordeel dat in het onderhavige geval het door middel van een geautomatiseerd werk (computer) oproepen van alle door het technisch hulpmiddel (track&trace-systeem) opgevangen signalen uit de ether (interceptie) dient te worden aangemerkt als aftappen.

Want ja eh dat is aftappen. Hùh.

Ik snap hier werkelijk niets van. De GSM-communicatie is legaal, want meneer heeft zelf de SIM-kaart gekocht en het abonnement (prepaid?) geactiveerd. Dat men vervolgens ongewenste/ongepaste/strafbare data over die verbinding transporteert, maakt het nog geen áftappen van die verbinding. Net zo min als wanneer ik een strafbare uiting per mail verzend.

Als je zegt, maar hij mócht die GPS-data niet overdragen: prima, maar waar staat dat in de wet? Plus, dan nog tápt hij deze niet. Dat gaat inherent over het meeluisteren/meekijken bij andermans dataoverdracht.

Dus nee. Hier klopt echt weinig van. (Ik denk wel dat dit soort track&trace strafbaar is, maar dan als stalking dus.) Het voelt als, dit moet niet legaal zijn dus laten we de wet zo uitleggen dat het niet legaal is. En dat is écht verkeerd.

Waarmee niet gezegd is dat de rechtbank de ballen verstand heeft van techniek – ze weten er meer van dan de politie want die schrijft consequent “gsp” als ‘ie “gps” bedoelt. Maar dat terzijde.

Arnoud

Maar hij staat dáár!

| AE 5427 | Security | 21 reacties

Diverse lezers wezen me op dit GeenStijlbericht over een gestolen laptop die de politie niet wilde terughalen. Op de bekende tendentieuze, ongefundeerde en nodeloos kwetsende wijze werd daar melding gemaakt van een poepdure hipstermachine die in 020-Gaza beneden zijn stand weg stond te kwijnen in het onrechtmatige bezit van werkschuw steeltuig. En de pliesie zat… Lees verder