Toezichthouder: cookiepop-ups advertentie-industrie in strijd met AVG

| AE 13144 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 19 reacties

De cookiepop-ups waar zeer veel websites gebruik van maken voor het plaatsen van trackingcookies zijn in strijd met de AVG, zo heeft de Belgische Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA) bepaald. Dat meldde Security.nl vorige week. De websites maken gebruik van het Transparency and Consent Framework (TCF) van het Interactive Advertising Bureau Europe (IAB Europe), de branchevereniging voor de advertentie-industrie. Die heeft natuurlijk vanaf het begin duidelijk aangegeven dat dit de manier is om AVG-compliant real time bidding te doen voor advertenties, dus dat zal een forse tegenvaller zijn geweest.

Het TCF is een kader voor Real Time Bidding op advertentieruimte. Het idee is dat als je op een website komt met advertentieruimte (zoals een banner), een hele sloot bedrijven (denk een kleine duizend) hun waarde voor jouw bezoek met elkaar vergelijken (ik bied 2 cent, ik bied 1 cent maar heb betere targeting) zodat de website de best passende gebruikerservaring kan bieden.

Punt is dat je daarvoor toestemming nodig hebt, want voor zulk tracken en profileren kom je onder de AVG niet weg op een andere manier. Security.nl legt uit:

Het TCF vergemakkelijkt, via het Consent Management platform of CMP, het vastleggen van de voorkeuren van gebruikers. Deze voorkeuren worden dan opgeslagen in een “TC string”, die wordt gedeeld met de organisaties die deelnemen aan het OpenRTB-systeem, zodat zij weten waarvoor de gebruiker toestemming heeft gegeven of waartegen hij bezwaar heeft gemaakt.
Dat is dus een probleem in België:
De verwerking van persoonsgegevens (bijv. gebruikersvoorkeuren vastleggen) onder de huidige versie van het TCF is niet in overeenstemming met de AVG, wegens een inherente inbreuk op het beginsel van behoorlijkheid en rechtmatigheid. Men vraagt mensen om hun toestemming te geven, terwijl de meesten van hen niet weten dat hun profielen dagelijks talloze keren worden verkocht om hen aan gepersonaliseerde advertenties bloot te stellen.
Wat natuurlijk precies is dat iedereen in de industrie eigenlijk wel wist. Het komt terug op het algemene punt: zeg je “oh ja leuk, ik wil dat 1500 techbedrijven profielen van me opbouwen om advertenties te matchen nadat ze mijn data hebben gecorreleerd met aangekochte vage bestanden” of “donder op met je cookies ik wil het nieuws lezen”. De GBA zegt nu “dat laatste” en in juridische taal noemen we dit dan een non-AVG-compliant toestemming.

Het is wel een beetje de “hou maar op met je website”-week zo lijkt het: geen Analytics, geen Google Fonts, geen cookietoestemming meer. Toeval denk ik dat die uitspraken tegelijk komen, maar het is wel een duidelijk signaal: het recht loopt traag, maar als het eenmaal loopt dan moet je écht aan de bak.

Arnoud

Een vindikleuk is geen steunbetuiging naar Nederlands recht

| AE 13094 | Privacy, Regulering | 3 reacties

Pijnlijk: de massaclaim van The Privacy Collective tegen Oracle en Salesforce is gestrand op een procedurefout, las ik bij VPNgids. Deze werd augustus 2020 gestart als grote poging om de online advertentieveilingen, waarbij grootschalig in profieltoegang wordt gehandeld, aan te pakken door van vele kleintjes één grote claim te maken. Dat kan in Nederland, maar je moet daarbij kunnen aantonen voldoende representatief te zijn voor je achterban. TPC gebruikte daarvoor een simpel en transparant mechanisme, dat nu door de rechtbank wordt afgekeurd: de vindikleuk-knop. (Geen grappen over dat die knoppen zelf ook zouden tracken.)

In de kern komt de achterliggende techniek erop neer dat wanneer je een site met advertenties bezoekt, allerlei bedrijven hun cookies op die pagina uitlezen om zo te achterhalen hoe interessant jij bent. Hoe meer informatie je dan kunt combineren, hoe beter je dat kunt. Vervolgens kun je een bod uitbrengen om een advertentie te mogen tonen, en het hoogste bod wint dan. Maar geen hond wordt daar duidelijk over geïnformeerd, dus de AVG-schending zie ik wel.

Het probleem is natuurlijk de schade: welk geldbedrag kun je zetten op het leed dat ik heb ondervonden door dit proces?Daar kom je niet uit. Vandaar:  claims bundelen om zo massa te creëren waardoor er genoeg geld binnenkomt. Daar hebben we een wettelijke basis voor, de Wet afhandeling massaschade in collectieve actie (Wamca). Maar om te voorkomen dat iedereen een stichting opricht en claimt namens heel Nederland, eist die wet dat je moet aantonen voldoende representatief te zijn.

TPC deed dat zo (afbeelding uit vonnis):

Inderdaad, één klik was genoeg. Weliswaar met serverside ontdubbelen op basis van IP-adres en een onafhankelijke audit, maar geen inschrijfformulier, betaling of andere techniek om officiële NAW gegevens van je achterban te verzamelen.

De rechtbank heeft daar moeite mee, om twee redenen:

  1. De tekst van de knop is te vaag: steunt men concreet de claimrechtszaak of enkel het abstracte idee van grote bedrijven aanpakken wegens inbreuk (“je stem laten horen”)? Die vond ik ook wat gezocht.
  2. De organisatie dient nauwkeurig te omschrijven voor welke groep personen zij opkomt. “Zij die ons liken” is niet nauwkeurig genoeg, bijvoorbeeld omdat we nu niet weten of deze personen in de relevante periode een cookie van Oracle en Salesforce op hun apparatuur hebben gehad.
Deze twee punten zijn fundamenteel en TPC mag terug naar huis om na te denken over een volgende zaak. Dit alsnog herstellen vindt de rechtbank niet de bedoeling. Je moet op dit punt je zaken in één keer op orde hebben.

Voor de volledigheid (en dat is opmerkelijk, want als de zaak afgeschoten is dan hou je normaal op met vonnissen) komt de rechtbank nog met een juridische spitsvondigheid: kún je wel namens een achterban een AVG-claim indienen als stichting? Of moet je per benadeelde een procesvolmacht hebben? Ik dacht nooit dat dat een discussie was: het hele punt van zo’n stichting is immers een collectieve claim te kunnen doen. Als je dan alsnog van iedereen apart een formulier moet hebben, dan schiet dat niet bepaald op. Maar goed, de rechtbank houdt het bij de signalering en trekt geen conclusie.

Arnoud

Google gaat individuele identifiers van adverteerders blokkeren

| AE 12544 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 5 reacties

Google wil binnen een aantal jaar stoppen met het individueel volgen van gebruikers, las ik bij Tweakers. Google wil alle unieke identifiers blokkeren, zowel van het bedrijf zelf als van adverteerders. “People shouldn’t have to accept being tracked across the web in order to get the benefits of relevant advertising”, aldus de toelichtingsblog van Google. Toch blijven er volgens Google manieren waarop websites gericht kunnen adverteren. Het bedrijf noemt ‘vooruitgang in aggregate, anonimisatie, on-device-verwerkingen en andere privacybehoudende technologieën’. Ik ben erg benieuwd.

Als je één bedrijf moet noemen dat je continu volgt, dan zullen veel mensen Google noemen. De stap voelt dan ook raar en onverwacht, en het bedrijf zal er zeker goede PR garen bij spinnen: kijk ons eens ineens pivotten naar een privacyvriendelijke webbelevenis. Maar de grap is natuurlijk dat Google dit soort tracking helemaal niet meer nodig heeft, ze kan met contextual advertising al meer dan genoeg mensen passende advertenties voorschotelen. Het zijn dus vooral Google’s concurrenten die hier last van gaan krijgen.

Daar komt bij dat Google ook een nieuwe technologie heeft ontwikkeld waarmee het beheren van persoonsinformatie privacyvriendelijker wordt. In de kern wordt alle data op de eigen computer geladen en in een machine learning model gevoegd. Data van andere mensen wordt op een privacyvriendelijke (want geanonimiseerde) manier gedeeld, zodat iedereen zijn of haar eigen profiel kan verrijken zonder dat ergens centraal álle gegevens (of zelfs maar de gegevens per cohort) beschikbaar zijn. Het is vrij nieuw, maar al getest met het Android-toetsenbord Gboard en lijkt te werken zoals beloofd.

In theorie wordt dit zelfs een open standaard, zodat concurrenten het ook over kunnen nemen. Maar de marktmacht van Google blijft wel zo groot dat het lange tijd vooral dit bedrijf een groot voordeel zal opleveren. En dat maakt het zorgelijk, ondanks de belofte van meer privacy en bescherming van persoonsgegevens.

Arnoud

Oh sjonge, optimaliseren van onze website is dus een boetewaardige cookietekst

| AE 12395 | Privacy | 12 reacties

De Franse privacyautoriteit CNIL heeft Google en Amazon een boete van respectievelijk 100 miljoen en 35 miljoen euro gegeven, las ik bij Nu.nl. Het boetebesluit is opmerkelijk omdat het gewoon recht voor z’n raap beboet wat veel mensen al lang zeggen maar bedrijven gewoon blijven doen: direct een tracking cookie zetten en ook nog eens… Lees verder

Mag een tracking cookie van de AVG als je het “gerechtvaardigd belang” noemt?

| AE 12165 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 8 reacties

Een lezer vroeg me: Sinds een tijdje valt het me op dat er steeds meer cookie-popups zijn die schermen met de term “gerechtvaardigd belang” als reden waarom ze cookies mogen plaatsen. Ook tracking cookies, terwijl dat toch gewoon onder toestemming valt volgens de AVG? Waar komt die term vandaan en hoezo is het niet misleidend… Lees verder

Natuurlijk is die Facebook tracking pixel hartstikke illegaal onder de AVG (tenzij je toestemming vraagt)

| AE 10531 | Privacy | 22 reacties

Zorgverzekeraars die gegevens van hun websitebezoekers met behulp van een tracking-pixel naar Facebook verstuurden, overtraden mogelijk de wet. Dat zegt de Autoriteit Persoonsgegevens tegenover Nu.nl. Met deze pixel houdt het bedrijf bij welke pagina’s je zoal leest, om je dan op Facebook gerichte reclame te kunnen tonen. Dat ligt dan gevoelig als die pagina’s medische… Lees verder

Facebook mag niet-ingelogde internetters in België weer gaan volgen

| AE 8766 | Privacy | 22 reacties

Facebook mag niet-ingelogde Belgische internetters weer twee jaar gaan volgen met een datr-cookie, meldde Tweakers vorige week. In 2015 verbood de rechtbank dit volgen op verzoek van de Privacycommissie (de Belgische Autoriteit Persoonsgegevens), maar dat verbod wordt nu ongeldig verklaard omdat er onvoldoende spoedeisend belang zou zijn geweest. Facebook weet alles van iedereen, onder meer… Lees verder

Huh, in alle grote steden word je via je telefoon gevolgd?!

| AE 8725 | Innovatie, Privacy | 53 reacties

Mensen die in grote steden winkelen, worden gevolgd via het wifi- en bluetoothsignaal van hun telefoon. Dat las ik bij RTL Z. Het bedrijf Citytraffic werkt samen met dertig gemeenten, waaronder Amsterdam, Rotterdam en Den Haag, en verzamelt gegevens van winkelend publiek in de stadscentra. Die gegevens worden gehasht en dan zou het geen overtreding… Lees verder

Mag een advertentie onhoorbaar piepen?

| AE 8186 | Informatiemaatschappij | 24 reacties

Er wordt geëxperimenteerd met video-advertenties die voor mensen onhoorbare piepjes produceren, las ik bij Ars Technica (dank, tipgever!). Deze worden dan opgepikt door weer andere video’s (of apps) op een ander apparaat, waardoor ze weten dat die twee beiden van dezelfde gebruiker zijn. Ook kun je nagaan hoe snel de advertentie wordt gesloten et cetera…. Lees verder