‘Ouders controleren massaal het internetgedrag van hun kinderen’

| AE 11117 | Privacy | 6 reacties

Veel Nederlandse ouders controleren de telefoon en het internetgedrag van hun kind. Dat meldde Nu.nl vorige week op basis van onderzoek van Safer Internet Centre Nederland. Meer dan de helft van de ouders checkt de telefoon en 80 procent gaat het online gedrag na, zo blijkt uit het onderzoek onder ruim tweeduizend ouders en tieners van twaalf tot zeventien jaar oud. Meestal komt dat controleren neer op praten wat je kind zoal tegenkomt, maar ook het gps tracken van telefoons of het checken van de inhoud van laptop of smartphones komt voor. Wanneer mag dat nu?

Ook als kind heb je privacy (de AVG, maar ook meer algemeen het Verdrag inzake de Rechten van het Kind). Maar zolang je minderjarig bent, hebben je ouders ook een zorgplicht. Daar hoort bij erop letten dat het kind op een veilige manier met internet omgaat en geen al te grote last krijgt van wat daar gebeurt. Helaas zijn daar geen harde regels voor, het hangt immers af van leeftijd, zelfstandigheid en manier van gebruiken. Een zevenjarige die Youtube-filmpjes wil kijken, heeft heel andere begeleiding nodig dan een zeventienjarige met een eigen bedrijfje. Om eens twee uitersten te noemen.

Dit onderzoek richtte zich met name op pubers. Dat is dan meteen een heel lastige balans: enerzijds wil je kinderen van die leeftijd de vrijheid geven zelf de wereld te ontdekken, anderzijds zijn de gevaren meteen ook groter en wil je als ouder daar vroeg bij zijn. Uit het onderzoek:

Ouders zijn het meest bezorgd dat hun kind online content kan tegenkomen waar hij/zij nog niet aan toe is (58%). Ongeveer de helft van de ouders (51%) maakt zich in enige mate zorgen dat hun kinderen online lastig gevallen worden en vier op de tien dat ze gepest worden (44%). Die zorgen zijn terecht, want bij meer dan een vijfde van de tieners is dit één of meerdere keren voorgekomen (respectievelijk 27% en 21%). Het onderzoek laat verder zien dat een derde van de ouders zich enige zorgen maakt over kettingbrieven met dreigementen (33%). Eenzelfde percentage van de jongeren geeft aan minstens één keer een kettingbrief met dreigementen te hebben ontvangen, zoals een dwingend WhatsApp-verzoek om geld over te maken om vervelende gevolgen te voorkomen.

Maar om dan meteen naar zware middelen als gps trackers of meekijksoftware te grijpen, gaat mij erg ver. Je moet als kind ook fouten kunnen maken. In AVG-taal: er moet een aantoonbare noodzaak zijn op grond waarvan je kennis neemt van die gegevens.

Een goede balans lijkt me dan ook om te beginnen met praten en samen te delen wat er zoal speelt, en pas bij verontrustende signalen verder te kijken. Dan kun je ook andere middelen in gaan zetten – maar dat lijkt me wel iets om expliciet te zeggen. Ik kan me weinig situaties voorstellen waarin je echt stiekem zonder te melden een gps tracker of meekijksoftware installeert bij een puber.

Arnoud

Vader mag van rechter geen foto’s van zijn kind op Facebook delen

| AE 9799 | Privacy | 53 reacties

Een gescheiden vader uit Twente mag op Facebook geen foto’s van zijn 2-jarige kind meer delen, las ik bij de NOS. De kinderrechter bepaalde dat dit niet in het belang is van het kind en de broze omgangsregeling die net getroffen is. (Volgens mij was de man niet getrouwd met de moeder.) Met de ietwat opmerkelijke uitspraak dat je bij een Facebook-publicatie het sociale netwerk eigenaar maakt van de foto zodat die er alles mee mag doen. Nee, dat klopt niet.

Steeds vaker speelt bij echtscheidingen en ouderschapsregelingen de vraag hoe om te gaan met kinderbeelden op sociale media. In principe zijn de regels simpel: je hebt als ouders rekening te houden met de privacy van je kind (dat volgt uit het Kinderrechtenverdrag), en je moet dus bij alles een afweging maken of dit de privacy van je kind wel waard is. Het kan natuurlijk dat je daarvoor kiest, zoals wanneer je je kind aan een film laat meewerken, maar het moet een bewuste keuze zijn.

Helemaal ingewikkeld wordt het wanneer de ouders er niet hetzelfde in staan, zoals in deze rechtszaak. De moeder had als enige het gezag, en de vader vorderde nu een omgangsregeling. Daarbij werd een twistpunt dat de vader af en toe foto’s van het kind op Facebook plaatste, iets dat de moeder absoluut niet wilde hebben. Het argument van de vader was dat de foto zo veel mogelijk werd afgeschermd, waar de moeder tegenover zette dat je nooit écht controle hebt op iets dat internet op gaat.

De rechtbank erkent dat, maar in een tikje ongelukkige bewoordingen:

Echter, op het moment dat een foto op Facebook staat, is deze eigendom van Facebook. Facebook kan de foto bijvoorbeeld doorverkopen aan derden. Zo kan het zijn dat een foto opeens opduikt in een reclamecampagne of voor andere doeleinden wordt gebruikt. Degene die de foto heeft geplaatst heeft er dan geen controle meer over.

Het is natuurlijk onjuist dat Facebook eigenaar wordt van foto’s die je daar plaatst, en de voorwaarden van Facebook staan ook niet toe dat zij deze mogen doorverkopen aan derden. Maar de laatste zin klopt wel, die foto kán overal opduiken en praktisch gezien heb je daar weinig tot geen grip op. En dat is dan een goede reden om te zeggen, dit mag niet, dit is niet in het belang van het kind.

Uiteindelijk komt de rechtbank dan ook tot de enige juisteconclusie: de vader mag geen foto’s van het kind op sociale media plaatsen, mede gezien de lange weg die vader en moeder al zijn gekomen om tot een omgangsregeling te komen. En om dan terug te komen op de NOS-kop en tekst: wel érg tendentieus, het is niet zo dat vaders in het algemeen geen kinderfoto’s op Facebook mogen zetten natuurlijk.

Arnoud

Dochter klaagt ouders aan wegens babyfoto’s op Facebook

| AE 8933 | Privacy | 15 reacties

facebook-duitsland-likeEen achttienjarig meisje uit Oostenrijk heeft haar ouders aangeklaagd omdat die zonder haar toestemming babyfoto’s op hun Facebook-account hadden gepost. Dat meldde Het Nieuwsblad onlangs (dank, Koen). De ouders van de vrouw (sinds wanneer zijn volwassenen ‘meisjes’?) publiceerden dagelijks babyfoto’s van hun dochter, al vanaf dat zij elf was. Dit ondanks aandringen van de dochter. Kan dat?

Ja, op zich kun je je ouders aanklagen. Als je meerderjarig bent, staat niets daar juridisch aan in de weg. Bij minderjarigen is dat wat ingewikkelder, maar het kan ook. De vraag is alleen, hebben de ouders hier iets verkeerd gedaan?

Ook kinderen hebben recht op privacy (en portretrecht valt daaronder). En meer algemeen bepaalt de wet (artikel 1:247 lid 1 en 2 BW) en het VN-Kinderrechtenverdrag dat ouders een zorgplicht hebben om hun kind op te voeden (zie ook deze gastblog van Noortje Mulder ).

Maar zoals altijd met dit soort algemene normen, zijn er geen harde regels over hoe daaraan te voldoen. Het komt dus neer op een belangenafweging: in hoeverre draagt dit bij aan een goede zorg voor het kind, welk privacybelang heeft het kind en welk gerechtvaardigd belang mogen de ouders daar tegenover stellen?

Van publicatie van babyfoto’s van jezelf zullen weinig elfjarigen en ouder erg blij worden. Maar is gêne voelen over wat je ouders doen genoeg voor een schadeclaim? Dat gaat me ook weer wat ver. Misschien moet je het dan zoeken in de reden van publicatie. Een foto of wat tonen aan geïnteresseerden, dat is nog ergens informatief en blijft tussen de ouders en hun vrienden. Maar op Facebook meer dan 500 foto’s zetten waar de hele wereld het kan zien – en dus ook vrienden/vriendinnen van het kind – maakt het een ander verhaal. Ergens daartussen ligt denk ik een grens, maar een formule daarvoor is niet te geven.

Wat vinden jullie? Gaan deze ouders te ver, of moet deze dochter gewoon maar tolereren dat haar ouders foto’s plaatsen?

Arnoud

Gastblog: Je kind online in de gaten houden, hoe ver mag je gaan?

| AE 7902 | Privacy | 5 reacties

Omdat ik met vakantie ben vandaag een gastbijdrage. Vandaag: Noortje Mulder over wanneer ouderlijk toezicht uitmondt in spionage. Sociale media zoals Facebook, Twitter en Instagram worden volop door kinderen en jongeren gebruikt en er zijn tal van websites die zich specifiek op kinderen richten. Op dit moment is het echter nog onduidelijk hoe kinderrechten ‘online’… Lees verder

Mag je foto’s van je zieke kind publiceren in een klachtblog?

| AE 7679 | Privacy, Uitingsvrijheid | 16 reacties

Mag je als ouder foto’s van je zieke kind publiceren als je wilt klagen over handelen van een reisoperator? Een lezer (dank) wees me op dit Tweakerstopic waarin iemand zijn ontevredenheid uit over reisoperator Arke naar aanleiding van de ziekte van zijn tweejarig kind tijdens een vakantie in Turkije. Gezien de situatie snap ik best… Lees verder

Vanaf nu te koop: mokken met foto’s van andermans kinderen (en misschien wel die van jou)

| AE 7377 | Privacy | 20 reacties

Ouders zetten vaak achteloos de meest intieme foto’s van hun kinderen online, zonder te beseffen dat bedrijven daar van alles mee mogen doen. Dat las ik bij De Correspondent, in het kader van een creatief experiment waarbij je mokken kunt bestellen met zo’n foto erop. Het juridisch argument: dat mag, want mensen zetten dit zelf… Lees verder

Zijn ouders verantwoordelijk voor Facebookgedrag van hun kinderen?

| AE 7063 | Ondernemingsvrijheid | 13 reacties

Ouders zijn verantwoordelijk voor wat hun kinderen op Facebook doen, las ik bij de Wall Street Journal. Dat bleek uit een vonnis van een gerechtshof in de Amerikaanse staat Georgia. Het kind had een ander kind gepest, en de ouders hadden nagelaten in te grijpen terwijl ze wel hadden moeten weten dat dit speelde. Hoe… Lees verder

Tablets met onderwijs-apps in strijd met privacywet

| AE 7014 | Privacy | 15 reacties

Een organisatie die tablets met onderwijs-apps verhuurt aan scholen, heeft de privacywetgeving geschonden, las ik bij Tweakers. Men gebruikte namelijk persoonsgegevens van scholieren voor onder meer het vergelijken met alle andere kinderen die de Snappet-tablets gebruiken. En dat mag niet: het is de school en niet de tabletverhuurder die bepaalt wat er met dergelijke persoonsgegevens… Lees verder