Mag een voortgezetonderwijsschool anno 2019 een telefoon in beslag nemen?

| AE 11215 | Informatiemaatschappij | 100 reacties

Een lezer vroeg me:

Op mijn school (ik zit in 3 havo) geldt de regel dat je telefoon in beslag wordt genomen als je deze tijdens de les niet in je kluis of in de telefoonzak naast de deur zit. Dus ook als hij stil in je broekzak zit en je er niets mee doet. Je bent hem dan tot de eerstvolgende werkdag kwijt. Ik was mijn telefoon dus in mijn broekzak vergeten afgelopen vrijdag, en kreeg hem daarom pas maandag weer terug. Kan dat zo maar, mag de school die regel stellen?

Een school is bevoegd om sancties op te leggen om de goede gang van zaken op de school te bewaren. Zij mag zelf bepalen wat die sancties zijn, zolang ze maar redelijk en proportioneel zijn. Het bij de les weren van mobiele telefoons lijkt me zeker proportioneel, omdat er genoeg onderzoek is dat laat zien dat smartphones lessen en samenwerking op school kunnen verstoren.

Lastiger wordt het bij de vraag hoe ver je mag gaan met de sanctie: geef maar hier die telefoon, je krijgt hem X weer terug. Wat is X? De lichtste vorm is “aan het einde van de les”, maar dat is geen straf. De telefoon bij je houden onder de les mocht immers toch al niet. Einde dag is dan ook een veelgekozen waarde, en als je dan tijdens het eerste uur je telefoon vergeet dan heb je ook in de lunchpauze dus geen telefoon.

Deze school gaat nog wat verder: de telefoon blijft een nachtje, of zelfs meerdere nachten wanneer er een weekend (al dan niet met Tweede Paasdag erachter) tussen zit. Daar heb ik meer moeite mee, omdat het wel érg zwaar voelt in het licht van de ordeverstoring waar het om gaat. Je laat de leerling voor datzelfde feit ook geen vier dagen nablijven, zegt mijn onderwijsrechtsgevoel.

Ik heb hier eerder over geblogd (in 2012 met name) maar sindsdien geen nieuwe uitspraken van rechtbank of geschillencommissies meer gevonden. Daarom blijf ik het lastig vinden. Ik zie in de discussie vaak ook dingen langskomen als “het is juist goed om eens zonder telefoon te lopen een weekend”, waar ik dan jeuk van krijg want daar gáát deze straf niet over. En volgens mij is een telefoon anno 2019 wel iets belangrijker dan in 1993 toen deze opmerkingmaker zelf naar school ging. Maar dat terzijde.

Oh ja, en nog een praktisch punt: “in beslag nemen” betekent natuurlijk niet “met fysieke dwang uit de hand wrikken”. Daartoe is een docent niet bevoegd. De docent kan eisen dat het toestel wordt afgegeven op straffe van schorsing van de leerling (art. 13 Inrichtingsbesluit W.V.O.), maar hij mag daar geen geweld bij gebruiken. Wie de telefoon blijft vasthouden, wordt dan geschorst. Met telefoon in de hand, dat wel.

Arnoud

Verklap je iets over Koningsdag in Amersfoort? 25.000 euro boete

| AE 11213 | Informatiemaatschappij | 16 reacties

Mensen die op wat voor manier dan ook betrokken zijn bij de voorbereiding van Koningsdag hebben van de gemeente moeten tekenen voor geheimhouding. Als ze toch iets vertellen over de voorbereidingen, kan dat een boete opleveren van 25.000 euro. Dat las ik en als contractsjurist viel ik van mijn stoel. Zo’n dwangsom mag helemaal niet, zegt een hoogleraar bestuursrecht tegen RTL Nieuws. Nee, en ik zeg erbij dat de clausule sowieso juridisch ongeldig is. Maar het meest bizarre is nog dat de gemeente dit gewoon in een contract zet en mensen dat laat tekenen.

De koninklijke familie komt dit jaar naar Amersfoort, en de gemeente maakt zich kennelijk zorgen dat ambtenaren en vrijwilligers details gaan lekken over wat er gaat gebeuren. Dat kan ik me tot op zekere hoogte voorstellen, dat je de route geheim wilt houden bijvoorbeeld vind ik normaal gezien de veiligheidssituatie. Maar dat wordt – per NDA – dus ook opgelegd aan de ouders van kinderen die een dansvoorstelling gaan doen, want stel dat die zeggen dat het half vier begint dan heb je dus een tipje over de route onthuld.

De NDA is kort en to the point:

Schending van de geheimhoudingsplicht kan aanzienlijke schade toebrengen aan de gemeente Amersfoort. Indien u handelt in strijd met het bepaalde in deze verklaring kan de gemeente Amersfoort zonder dat enige sommatie of ingebrekestelling vereist is, per overtreding een onmiddellijk opeisbare en niet voor matiging of compensatie vatbare boete van € 25.000 (zeggen: vijfentwintig duizend euro) verbeuren.

Hoogleraar Staats- en Bestuursrecht Wim Voermans (Leiden) vindt dit een onzinnige route: bij vrijwel alle informatie waar geheimhouding zinnig voor is, geldt gewoon al het Wetboek van Strafrecht en de Algemene wet bestuursrecht. Die bepalen wanneer informatie vertrouwelijk is (niet perse staatsgeheim, dat is weer een trapje hoger) die je bij uitvoering van overheidstaken of -werkzaamheden onder ogen krijgt. En vooral: die bepalen welke straf daarop staat en hoe dit moet worden bewezen.

Deze NDA clausule doorkruist dat hele proces, wij zien een overtreding pats mogen we even 25 duizend van u vangen? Op die manier omzeil je dus alle strafrechtelijke en bestuursrechtelijke waarborgen, en dat is niet hoe het recht in elkaar steekt. Daarmee is deze contractuele bepaling dus nietig (art. 3:40 BW, de openbare orde).

Ik kan even geen Buzzfeed-kop bedenken (Ook dure gemeentejuristen maken deze contractenblunder?) maar de clausule is ook inhoudelijk fout. Dit gebeurt vaak: men wil de zin “u verbeurt een boete” nog net even wat agressiever laten klinken, en dan krijg je “zonder dat enige sommatie of ingebrekestelling vereist is”, “onmiddellijk opeisbare” en “niet voor matiging of compensatie vatbare boete”.

En het is die laatste die de clausule ongeldig maakt. In de wet rond contractuele boetes staat namelijk (art. 6:94 BW) dat de rechter een opgelegde boete kan matigen indien de billijkheid dit klaarblijkelijk eist. Met die frase “niet voor matiging vatbaar” probeert men dus deze bevoegdheid buiten werking te stellen. En dat mag niet: van lid 1 afwijkende bedingen zijn nietig, zo staat in lid 3. Een boete die zó hard wil blaffen, mag je niet afspreken.

Copypastejuristerij, ongetwijfeld. Maar wat mij betreft minstens zo raar als de staatsrechtelijke botsing.

Arnoud

Spotify: Apple draagt met App Store-voorwaarden bij aan oneerlijke concurrentie

| AE 11185 | Informatiemaatschappij | 6 reacties

Spotify-oprichter Daniel Ek stelt in een blogbericht dat Apple met enkele voorwaarden van de App Store bijdraagt aan oneerlijke concurrentie, <A HREF=https://tweakers.net/nieuws/150242/spotify-apple-draagt-met-app-store-voorwaarden-bij-aan-oneerlijke-concurrentie.html”>meldde Tweakers onlangs. Apple stelde daarop dat er niets aan de hand is, zonder inhoudelijk op de zaak in te gaan, waarop Spotify verder ging en Apple van monopolisme beschuldigde. Kern van de zaak: wanneer mensen een Spotify-abonnement via de App Store afsluiten, moet Spotify 30% van de prijs afdragen aan Apple. Die afdracht geldt niet voor Apple’s eigen muziekdienst, zodat die een stuk goedkoper kan zijn dan de Zweedse streamer.

De zaak is juridisch zeer vernieuwend, want de kern van de claim is het gevolg van de platforms die we nu massaal het internet zien beheersen. Die situatie is onvergelijkbaar met ‘gewone’ anticoncurrentiezaken of gedrag van monopolisten. Normale monopolisten knijpen de markt af en willen concurrenten er niet bij hebben. Apple en consorten willen dat juist wel, zij het dat ze een graantje meepikken van hun inkomsten.

Natuurlijk kun je zeggen, hoezo is Apple monopolist want je kunt toch ook Spotify buiten hen om afnemen? En dat klopt ook, maar Apple verbiedt het verkopen van abonnementen buiten hen om als je niet óók via hen abonnementen kunt afsluiten. Logisch ook weer vanuit hun standpunt, want anders heeft niemand meer een betaalde app maar krijgt iedereen een “upgrade to premium” knop in de app zelf.

De kern van het probleem is denk ik niet zozeer dat Apple die 30% wil pakken, maar dat Apple er ook een eigen muziekdienst naast heeft staan die goedkoper zijn waren kan aanbieden. Dat levert oneerlijke concurrentie op. Apple speelt vals door de regels voor het platform zo in te zetten dat de muziekdienst altijd goedkoper is, is dan het argument.

Wat zou de oplossing moeten zijn? De meest voor de hand liggende werkwijze zou ontbundeling of opsplitsing zijn: de App Store moet een ander bedrijf worden dan Apple Music, zodat die laatste net als Spotify dan 30% moet afdragen of welk percentage men dan maar relevant vindt. Maar of dat kan, is al jaren onderwerp van discussie. Zo heb je bij Apple het probleem wat de markt nu precies is: is dat Apple-telefoons (waar men inderdaad monopolist is) of smartphones (waar Apple iets van 15% marktaandeel heeft).

Arnoud

‘IBM biedt zonder toestemming fotodatabase gezichtsherkenning aan’

| AE 11177 | Informatiemaatschappij | 20 reacties

Het Amerikaanse technologiebedrijf IBM heeft zonder toestemming van de gefotografeerden een miljoen foto’s van fotosite Flickr gebruikt om kunstmatige intelligentie op gezichtsherkenning te trainen. Dat meldde Nu.nl op gezag van nieuwszender NBC. De dataset met foto’s en toegevoegde metadata werd eerder al door Yahoo (de eigenaar van Flickr) aangeboden, waarbij men zich beriep op de… Lees verder

Geen nieuwe Linux-versies meer van aangiften LH en Vpb, mag dat?

| AE 11137 | Informatiemaatschappij | 20 reacties

Gebruikt u voor het doen van de aangifte loonheffingen of vennootschapsbelasting de Linux-versie? Met ingang van volgend jaar kan dat niet meer. Dat las ik bij de Belastingdienst. “We hebben besloten geen Linux-versies meer te maken, omdat deze bijna niet gebruikt worden.” zo gaat het verder. Linuxgebruikende ondernemers zullen dus een Windows- of Mac-emulator moeten… Lees verder

Mag je onder de AVG weten wie je een Valentijnskaart of -boeket stuurde?

| AE 11119 | Informatiemaatschappij, Privacy | 19 reacties

Vandaag is het Valentijnsdag, dus krijgen een hoop mensen een kaart of boeket van een geliefde of bewonderaar. Soms met naam, soms zonder. Dat laatste hoort er een beetje bij onder deze traditie. Maar genoeg mensen die dan juist nieuwsgierig worden en willen weten wie de afzender was. De bloemist of het kaartenverstuurbedrijf heeft die… Lees verder

Wat is internetrecht nu eigenlijk, poging 3735928559

| AE 11026 | Informatiemaatschappij | 14 reacties

Wat is internetrecht nu eigenlijk, die vraag blijft me bezighouden sinds ik erover blog. De simpele definitie was altijd “het recht dat over internet (of ICT) gaat”. Maar die voldoet denk ik anno 2019 niet meer. Alles heeft wel op een of andere manier met internet te maken, dus dan zou alles internetrecht zijn. Het… Lees verder

Roddelen in een WhatsAppgroep over je baas kan reden zijn voor ontslag

| AE 11013 | Informatiemaatschappij | 10 reacties

Roddelen in een WhatsAppgroep over je baas kan reden zijn voor ontslag, maak ik op uit dit vonnis van de rechtbank Midden-Nederland. In een ontslagzaak werd gegrap en gegrol over het werk aangevoerd ter onderbouwing van een verstoorde arbeidsrelatie. Hoewel het ging om een groepschat met een beperkt aantal collega’s, vond de rechter toch dat… Lees verder

Hoe ICT-vaardig zijn rechters vandaag de dag (en waarom dat er eigenlijk niet toe doet)

| AE 10973 | Informatiemaatschappij | 24 reacties

Een lezer vroeg me: Je blog van dinsdag triggerde me: hoe ICT_vaardig zijn rechters nu eigenlijk echt anno 2018? Hoe kun je nu een domeinnaamhouder ‘hoster’ noemen van welke informatie dan ook? Ik zie zulke dingen vaker, en maak me daar zorgen over. Hoe zie jij dat, en hoe gaat dat nu in de praktijk… Lees verder

Mag de Belastingdienst op je social media kijken om je aangifte te controleren?

| AE 10959 | Informatiemaatschappij | 14 reacties

De belastingdienst in Frankrijk gaat accounts op sociale media inspecteren om fraudeurs op te sporen, las ik bij Nu.nl. Het betreft een proef, waarmee de Franse Belastingdienst hoopt belastingontduikers op te sporen. Het idee is dat een Instagram-foto van jezelf met een dure auto tot een audit kan leiden: leg maar even uit hoe u… Lees verder