Data is niets maar een man uit Spijkenisse kon ze wel stelen?

| AE 12187 | Regulering, Security | 15 reacties

Met de aanhouding van een 53-jarige man uit Spijkenisse is voorkomen dat mogelijk vele honderdduizenden persoonsgegevens op straat kwamen te liggen. Dat las ik bij Politie.nl vorige week (via). Een bedrijf in Utrecht ontdekte dat persoonsgegevens in strijd met de wet werden gebruikt (mooi stukje beveiliging/organisatorisch de AVG op orde hebben!) en deed aangifte, waarna de politie vrij snel bij deze verdachte uitkwam. Goede actie, en hopelijk zijn de gegevens niet ondertussen al ergens anders naartoe. Maar, zo kreeg ik dan de vraag: dat kan toch niet, data is toch niets, hoe kan het dan worden gestolen?

In de pers moet je altijd uitkijken met termen als “diefstal van gegevens” want de meeste journalisten zitten niet zo op de juridische nuances. Van diefstal is alleen sprake als je “een goed” wegneemt zonder daartoe bevoegd te zijn, en dan ook nog eens met het doel je dat goed zelf toe te eigenen. Iets dat geen goed is, kun je dus niet stelen.

Data is in het algemeen geen goed; de definitie daarvan vereist kort gezegd dat de houder ervan als enige er wat mee kan doen (en dat er enige waarde aan het goed verbonden is). Dit volgt uit het Runescape-arrest dat bepaalde dat die criteria niet gelden voor gegevens in het algemeen, maar wel specifiek voor gegevens die objecten in virtuele werelden vertegenwoordigen. Als jij dat zwaard hebt, dan de rest van de deelnemers niet. Idem voor belminuten (op dezelfde dag beslist), als ik ze opbel dan kun jij dat daarna niet meer.

Persoonsgegevens zijn duplicatief, je kunt ze kopiëren. Daarmee voldoen ze niet aan die beperkte criteria en dus zijn het geen goederen. Alle wetgeving over eigendom is daarmee niet van toepassing. Dat is waarom ik “data is niets” zeg. Je kunt niet “je data terug” eisen, want de term “jouw” kan juridisch alleen op eigendom geplakt worden. Het is of je data blauw noemt, dat klopt gewoon niet.

Dat wil niet zeggen dat data juridisch vogelvrij is. Je kunt bij een data-beheerder gewoon contractueel afspreken dat hij je een kopie geeft wanneer je dat vraagt. En bij het strafrecht zijn er – vanwege het eerdere Computergegevens-arrest – aparte regels gemaakt over het wegmaken of kopiëren van data in strijd met andermans recht. En dat is wat deze meneer ten laste gelegd gaat worden. We noemen dat dan wel ‘data-diefstal’ maar we bedoelen het overnemen van gegevens na computervredebreuk (artikel 138ab lid 2 Strafrecht) of wederrechtelijk aftappen van gegevens (artikel 139c).

Arnoud

Hoe problematisch is de CLOUD Act nu echt?

| AE 12077 | Ondernemingsvrijheid | 24 reacties

Een hoop ophef en vraagtekens vorige week over het einde van Privacy Shield. Een belangrijke zorg was weggelegd voor de Cloud Act, want daarmee zouden Amerikaanse overheden ook toegang tot Europese data alhier kunnen vorderen. Daarmee zou de standaard oplossing – blijf in een Europees datacenter bij een Europees bedrijf – ook gevaar lopen. Hoe ver reikt die wet nu eigenlijk?

De Cloud Act is er gekomen naar aanleiding van een rechtszaak tussen Microsoft en de FBI over afgifte van data bij een Europese dochter van het Office-cloudbedrijf. Kort en goed zegt die wet, niet zeuren maar doen. Afgeven die hap, ook als die in het buitenland staat. Letterlijk (paragraaf 2713):

Electronic communication service providers and remote computing service providers must comply with the obligations of [this Act] to preserve, backup, or disclose the contents of a wire or electronic communication and any record or other information pertaining to a customer or subscriber within such provider’s possession, custody, or control, regardless of whether such communication, record, or other information is located within or outside of the United States.

Zo’n bevel kan aan Microsoft in Redmond, Washington worden gegeven. Die zou dan haar Europese dochter kunnen opdragen die gegevens door te geven, aldus deze wet.

Maar dat kan eigenlijk niet, want binnen de regels voor concerns kán een moeder niet direct bevelen wat een dochterbedrijf moet doen. Aandelen geven wel zeggenschap, maar geen bestuursbevoegdheid. Je moet dus het bestuur overtuigen, en dat kan eigenlijk alleen door te zeggen dat je het bestuur eruit gooit als ze niet doen wat je zegt. Dat zou nogal opvallen, en als in de statuten van die dochter ook nog vervelende dingen staan dan wordt dit helemaal een heilloze route.

Bovendien is er artikel 48 AVG:

Elke rechterlijke uitspraak en elk besluit van een administratieve autoriteit van een derde land op grond waarvan een verwerkingsverantwoordelijke of een verwerker persoonsgegevens moet doorgeven of verstrekken, mag alleen op enigerlei wijze worden erkend of afdwingbaar zijn indien zij gebaseerd zijn op een internationale overeenkomst, zoals een verdrag inzake wederzijdse rechtsbijstand, tussen het verzoekende derde landen en de Unie of een lidstaat, onverminderd andere gronden voor doorgifte uit hoofde van dit hoofdstuk.

Een bevel onder de CLOUD Act voldoet niet aan de eisen van dit artikel. De Europese dochter moet dit dus naast zich neerleggen, op straffe van hoge boetes (in theorie 20 miljoen Euro, art. 48 jo. 83 lid 5 AVG).

En meer algemeen vraag ik me dus al tijden af, hoe gaat dit überhaupt werken, dat vanuit Amerika opvorderen van persoonsgegevens? Moet de Ierse dochter van Microsoft dan een achterdeur inbouwen, komt er een bevel tegen de Ierse directie en zo ja hoe gaan ze dat dan afdwingen? Er zijn immers geen verdragen over wederzijds erkennen van zulke inzagebevelen. Dat is waar we al heel lang rechtshulpverzoeken voor hebben immers.

Ik zie hoe er een risico is als je data in de VS hebt staan, want dan kan men erbij en dat mag dan dus. Maar als je data hier staat en de beherend entiteit is Europees (ook al is de moedermaatschappij Amerikaans) dan zie ik gewoon niet hoe in de praktijk die data naar de VS zou gaan als de FBI dat zou willen.

Arnoud

Mag de politie de telefoon van een getuige leegtrekken?

| AE 11564 | Regulering | 13 reacties

Via Twitter een ietwat verontrustend item van de BBC over speciale apparatuur waarmee de politie telefoons in één keer geheel uit kan lezen. Die technologie wordt ingezet bij arrestaties, maar kennelijk ook bij telefoons van getuigen. En dan heb ik het over alles, van foto’s tot chatberichten, cache-informatie en prullenbakbestanden. De journaliste vraagt zich af hoe dat dan gaat als je uiteindelijk niet vervolgd wordt, want al die data is dan al wel bij de politie. Wat nu als je alleen maar getuige bent? En hoe zit dat in Nederland?

Hoofdregel in Nederland is dat de politie in geval van een strafbaar feit “alle voorwerpen die kunnen dienen om de waarheid aan de dag te brengen” in beslag mag nemen (art. 94 Strafvordering). En een telefoon met inhoud voldoet aan die omschrijving, ook wanneer die van een getuige is. Die heeft wellicht foto’s gemaakt of in een chat met een ander relevante informatie staan, bijvoorbeeld. De nuance is natuurlijk dat de inbeslagname wel noodzakelijk en proportioneel moet zijn. Zomaar van alle omstanders de telefoon meenemen is natuurlijk idioot, maar de telefoon van een persoon die wekenlang chatte met de dader is een heel ander verhaal.

Als je de telefoon hebt, ligt snel een kopie maken en daarin spitten natuurlijk voor de hand. En hier wordt het juridisch ingewikkeld, want hier gaat het om privacygevoelige informatie en dan mag de politie in beginsel alleen dingen doen die wettelijk geregeld zijn. In 2017 bepaalde de Hoge Raad dat dit ook geldt bij telefoondoorzoekingen, maar dat gezien de praktijk het vooral van belang is dat er een duidelijke noodzaak is en er een onafhankelijke toetsing plaatsvindt. Blijkt achteraf dat de opsporing te ver ging met de doorzoeking, dan heeft dat gevolgen voor de rechtszaak (bijvoorbeeld dat het bewijs buiten toepassing blijft).

Anders ligt dat bij even snel kijken naar een paar berichtjes of foto’s. Dat is geen of slechts een geringe inbreuk op de privacy, en dat mogen agenten dus doen zonder specifieke opdracht. Even snel kijken bij de recente foto’s of de chat met de verdachte zou dus nog net kunnen, zelfs als de getuige niet meewerkt. Je moet als agent natuurlijk wel een goede aanleiding hebben waarom je dacht dat er iets zat bij die recente foto’s of waarom deze meneer/mevrouw met de verdachte zou hebben gechat en waarom dat relevant is voor het onderzoek naar die verdachte.

Arnoud

Curatoren verkopen geregeld klantgegevens zonder toestemming na faillissement

| AE 11241 | Privacy | 19 reacties

Curatoren verkopen na bedrijfsfaillissementen geregeld klantgegevens door, waaronder die van failliete webwinkels. Dat meldde Tweakers woensdag. Zij baseren zich op onderzoek van De Groene Amsterdammer en onderzoeksplatform Investico. Zij bekeken verschillende faillissementen en de dataverkoop die daarmee gemoeid ging. Zo’n dataverkoop mag niet, en wie zegt van wel -of dat het ingewikkeld is- die heeft… Lees verder

Veel Nederlanders sturen werkbestanden naar privémailadres, mag dat?

| AE 10898 | Informatiemaatschappij | 16 reacties

Veel Nederlandse werknemers versturen weleens werkbestanden vanuit hun zakelijke mailbox door naar hun privémailadres, las ik bij Security.nl. Dat baseert zich op het recent verschenen Cybersecurity bewustzijnsonderzoek van Alert Online dat onder meer dan duizend Nederlanders werd uitgevoerd. Volgens het onderzoek zegt 15 procent van de respondenten dat ze dit “altijd of meestal” wel doen…. Lees verder

Het gaat bij AI niet om algoritmes, het gaat om de data die je erin stopt

| AE 10622 | Innovatie | 15 reacties

Steeds vaker lees ik over aandacht voor AI en algoritmes bij de politiek. Een goeie ontwikkeling, zeker omdat AI software steeds vaker ingezet wordt om bestuur te ondersteunen. Bijvoorbeeld het selecteren van cold cases waar potentie in zit of herkennen van potentiële onrust zodat je de geweldprotesten voor kunt zijn. Steeds vaker lees ik daarbij… Lees verder

Univé verzekert gehackte pc consument

| AE 9764 | Security | 11 reacties

Verzekeraar Univé introduceert een verzekeringspakket waarmee consumenten hun pc of smartphone kunnen beschermen tegen hackers, las ik bij AMweb. Een speciaal kastje en een hulplijn moeten voorkomen dat het misgaat. Weten cybercriminelen je pc toch te vernielen dan vergoedt de coöperatieve verzekeraar de schade. En dat voor twaalf euro per maand. Ik kreeg er veel… Lees verder

Mijn hostingprovider weigert de DNS records van mijn domeinen te overhandigen!

| AE 9527 | Informatiemaatschappij, Intellectuele rechten | 15 reacties

Een lezer vroeg me: Voor een klant moeten we meerdere domeinnamen overnemen van de huidige hoster. Echter wil de hostingpartij huidige ingestelde DNS records niet overhandigen aan zowel de klant als ons, en er is ook geen toegang tot een online omgeving waar ik deze kan downloaden. Mag men dit zo weigeren? Ja, dat mag… Lees verder