Verdachte doet aangifte van dreiging en dwang bij ontgrendelen smartphone

| AE 9515 | Strafrecht | 39 reacties

Een van de hoofdverdachten in de strafzaak rond douanier Gerrit G. doet aangifte tegen de politie, las ik bij Nu.nl. De politie zou hem hebben bedreigd om zo zijn smartphone te ontgrendelen. De telefoon zat namelijk achter een vingerafdrukslot, en hij wilde niet meewerken aan het zetten van die afdruk. Daarop zou gedreigd zijn om zijn vingers te breken. Dat is natuurlijk onrechtmatig, maar iets fundamenteler is wel de vraag of je móet meewerken aan het vingerafdrukken ter ontgrendelen van je telefoon.

Het is een vast principe dat je geen wachtwoorden of pincodes hoeft te geven als verdachte. Dat valt onder het recht niet gedwongen te mogen worden om tegen jezelf te getuigen. Maar dat gaat alleen over dingen die je wéét. Dingen die je hébt, mag Justitie gerust afpakken en onderzoeken om daarmee de waarheid aan het licht te brengen. Ze mogen je kluis openen met een lasbrander (of een handige slotenmaker), onder de vloer kijken, je harddisk kopiëren, je tuin omspitten en je administratie meenemen als daar bewijs te verwachten valt. Of je telefoon leegtrekken, waar genoeg speciale apparatuur voor is.

Het is wettelijk toegestaan om gedwongen een vingerafdruk af te nemen, maar het moet dan eigenlijk gaan om identificatie van de verdachte (art. 27a Strafvordering). Dat is toch wel even iets anders dan een vingerafdruk inzetten om een telefoon te openen. Maar bij een ernstig misdrijf mag er meer (art. 55c):

De foto’s en vingerafdrukken [van de verdachte] kunnen ook worden verwerkt voor het voorkomen, opsporen, vervolgen en berechten van strafbare feiten en het vaststellen van de identiteit van een lijk.

Met enige goede wil is “openen van zijn telefoon” wel te rekenen onder “opsporen van strafbare feiten”, als de data op die telefoon daar deel van uitmaakt. Maar getest bij de strafrechter is het nog nooit.

Wat is nu het veiligdste slot op je telefoon dat tevens praktisch bruikbaar is?

Arnoud

Smartphones op school: streng verboden?

| AE 9504 | Internetrecht | 68 reacties

Veel scholen worstelen met telefoons in de klas, las ik in NRC onlangs. Met onder meer diverse scholen met smartphoneverboden, en eentje die als ultieme sanctie een week de telefoon kan afpakken. Ondertussen krijg ik regelmatig mails van ouders (én leerlingen) die zo’n telefooninbeslagname willen aanvechten en hoe dat juridisch zit. Dus ja, hoe zit dat juridisch?

Het grote probleem vanuit juridisch perspectief is eigenlijk dat er nauwelijks iets geregeld is op dit gebied. De wet houdt het bij het vereiste dat er een reglement moet zijn de rechten en plichten van de leerlingen vastgelegd worden (art. 24g Wet voortgezet onderwijs) en dat daarin moet staan hoe handhaving van de goede gang van zaken binnen de instelling in zijn werk gaat.

In principe is een school vrij in hoe ze haar regels wil inrichten en hoe streng ze wil zijn met sancties. Veel meer dan dat een en ander redelijk en proportioneel moet zijn, eist de wet daar niet bij. Dus als een school zegt, de telefoon gaat uit als je het pand betreedt en mag pas weer aan als je de deur weer uit bent, dan is dat in principe legaal. Zeker omdat er -zie het NRC artikel- genoeg onderzoek is dat laat zien dat smartphones lessen en samenwerking op school kunnen verstoren.

Zou het mogen, wat ik verderop las: “De uiterste sanctie is dat de telefoon een nacht op school moet blijven”. Die betwijfel ik, dat die legaal is. Ik kan geen enkel redelijk argument bedenken waarom zo’n belangrijk en duur bezit van de leerling een nacht op school moet blijven (zelfs als het in een kluis is).

Maar het is lastig dit echt te onderbouwen, zeker als je in zware juridische termen als verduistering gaat gebruiken. Een school mag immers ook leerlingen verplichten het schoolplein op te ruimen (dwangarbeid, slavernijverbod), strafregels te schrijven (ook dwang) of zelfs na te blijven (vrijheidsberoving). Als dat mag, waarom zou tijdelijk inhouden van een telefoon niet mogen?

Of is een smartphone écht iets unieks en nieuws? Daar valt wat voor te zeggen, je doet er vandaag de dag zowat alles mee, van bankzaken tot communicatie met iedereen, het kopen van wat je nodig hebt en ga zo maar door. Dat middel dan afpakken zou dan eerder equivalent zijn aan de persoon zelf een nacht op school in sluiten, en dat is vrij evident onrechtmatig.

Arnoud

Mag je de telefoon van je partner van spyware voorzien?

| AE 9410 | Strafrecht | 13 reacties

Een dikke 18 procent van de Britten en Amerikanen denkt dat het legaal is om de telefoon van je partner van spyware te voorzien, las ik bij Boing Boing. Bij kinderen was dat zelfs meer dan 50%, waarbij wel vrijwel iedereen van de ja-zeggers vond dat er wel een reden tot zorg moest zijn. Dat was ook bij volwassenen vaak een reden, maar de angst dat de partner vreemdging woog ook zwaar mee. En tsja, als er dan gewoon appjes zijn waarmee je dat kunt nagaan, waarom niet?

Het is in principe verboden om spyware op iemands telefoon te installeren. Er zijn wetten genoeg: de cookiewet verbiedt het installeren van software zonder duidelijke toestemming van de eigenaar, en de strafwet (art. 139c Sr) verbiedt het afluisteren van privételecommunicatie.

Voor strafbaarheid is wel vereist dat het afluisteren wederrechtelijk is, en dat wordt ingewikkeld als je in een relatie zit. Zeker als je getrouwd bent (oké, in gemeenschap van goederen) kom je al snel tot de conclusie dat er weinig strafbaars is: het is dan immers ook jouw telefoon, en je eigen spullen mag je voorzien van spyware als je wilt.

De cookiewet zou iets meer mogelijkheden moeten bieden, omdat toestemming daar nadrukkelijk door de betrokkene zelf moet worden gegeven. Maar ook dan kun je zeggen dat je als partner gemachtigd bent om namens elkaar privacytoestemming te geven. Dat kan dus ook behoorlijk ingewikkeld worden. Maar uiteindelijk kom je dan bij het algemene punt dat de strafwet (of de cookiewet) niet echt bedoeld is voor binnen relaties. Privacy en snuffelen moet je samen oplossen.

Bij kinderen geldt eigenlijk hetzelfde verhaal. Ook kinderen hebben privacy, maar daar staat de ouderlijke zorgplicht tegenover. Kort gezegd moet je als ouder een duidelijke reden hebben, een aanleiding die maakt dat je niet anders kúnt dan die spyware inzetten. En ik denk ook dat je het achteraf moet vertellen en bespreken, maar dat is niet helemaal een juridisch argument.

Zou je dit bij een losse scharrel doen of die leuke persoon m/v op het werk of in het café, dan wordt het natuurlijk anders. Dat is vrij evident strafbaar. Alleen is het dan weer lastiger om erachter te komen dat dat gebeurt.

Wie heeft er tips om zulke spyware te detecteren? Of beter, hoe voorkom je dat je partner/scharrel/ex/buurman zoiets op je telefoon zet, in een situatie waarin ahem niet te voorkomen is dat je op enig moment het fysiek beheer over je telefoon even kwijt bent.

Arnoud

Rechter staat gekraakte PGP-berichten van telefoon toe als bewijs

| AE 9392 | Strafrecht | 15 reacties

Het Openbaar Ministerie (OM) mag de inhoud van versleutelde berichten uit speciale telefoons gebruiken als bewijs in strafzaken, las ik bij Nu.nl. De Blackberry van een verdachte in een grote drugszaak had PGP gebruikt om zijn berichten te versleutelen, en het OM wist die te kraken. Het verweer in deze zaak sluit aan bij de… Lees verder

Ik moet een app installeren van mijn werkgever en dat wil ik niet

| AE 9257 | Arbeidsrecht | 59 reacties

Een lezer vroeg me: Mijn werkgever wil dat we allemaal een app installeren die voor het werk noodzakelijk is. Hiermee moeten we onder meer onze tijd bijhouden en registreren bij welke klanten we zijn geweest. Maar ik wil dat helemaal niet op mijn privételefoon. Mag ik dit weigeren? Ja, dat mag je weigeren. De werkgever… Lees verder

Politie mag smartphones van verdachten niet zomaar meer doorzoeken

| AE 9370 | Privacy | 25 reacties

De Hoge Raad heeft grenzen gesteld aan het politieonderzoek naar smartphones van verdachten. Dat meldde Nu.nl vorige week. De politie mag een smartphone doorzoeken als dit niet verder gaat dan een beperkte inbreuk op de privacy. De huidige praktijk van iemands telefoon compleet leegtrekken en doorzoeken staat daar op gespannen voet mee, eigenlijk moet daar… Lees verder

‘Driekwart Nederlanders voor verbod smartphonegebruik op fiets’

| AE 9211 | Strafrecht | 11 reacties

Driekwart van de Nederlanders is voorstander van een verbod op het gebruik van smartphones op de fiets, meldde Nu.nl onlangs. Dit bleek uit onderzoek van het ministerie van Infrastructuur en Milieu, in de opmaat naar een wettelijk verbod op smartphonegebruik dan wel -vasthouden voor fietsers. De discussie gaat namelijk over dat laatste punt: moeten we… Lees verder

Mag je anno 2016 nog een telefoon verkopen met een 2 jaar oude Android?

| AE 9123 | Beveiliging, Contracten | 21 reacties

Een lezer vroeg me: Wij kochten recent een Kurio telefoon, die wordt geadverteerd als “de veiligste telefoon voor kinderen”. Alleen bleek het ding binnen de kortste keren vol met virussen te staan, en na enig opruimwerk zag ik dat de telefoon Android 4.2.2 draait en dat het toestel dus zo kwetsbaar is als wat voor… Lees verder

Hoe moet Samsung die teruggeroepen Note 7’s vernietigen, qua persoonsgegevens?

| AE 9055 | Aansprakelijkheid, Privacy | 14 reacties

Het is nog altijd onduidelijk wat er gaat gebeuren met de persoonlijke data op de miljoenen Note 7-toestellen die door Samsung zijn teruggeroepen. Dat las ik (dank, Franc) bij Security.nl. De wasmachines, pardon telefoons worden teruggeroepen vanwege ontploffende accus. Vanwege dat ontploffingsgevaar werd geadviseerd het toestel meteen uit te zetten en terug te sturen, zodat… Lees verder