“Voor je het weet ruil je je kind voor gratis wifi”

| AE 7025 | Informatiemaatschappij | 11 reacties

wifi-hotel.pngJe leest de voorwaarden niet en voor je het weet ruil je je kind voor gratis wifi, las ik bij NRC. In een experiment van het Cyber Security Research Institute in Londen in samenwerking met het bedrijf F-Secure werd gratis wifi aangeboden met “the recipient agrees to assign their first born child to us for the duration of eternity” verstopt in de algemene voorwaarden. En dat is dan “legally binding” aldus een geraadpleegde Engelse advocaat. Ehm, ja, nou, eh, nee.

EULA’s, TOS’sen en andere dergelijke juridische documenten zijn in beginsel snel juridisch bindend. Maar je moet wel altijd uitkijken met wat men bedoelt met die term.

‘Bindend’ betekent meestal “je bent ermee akkoord gegaan dus nu moet je doen wat er staat”. Maar dat is niet per se de hele juridische waarheid. Vaak zijn clausules uit contracten of algemene voorwaarden eenzijdig opgesteld en is er geen onderhandelingsruimte. Zeker op internet – er is niet eens een fatsoenlijk communicatiekanaal met iemand met wie je zou kunnen onderhandelen over die voorwaarden. Vandaar dat de wet daar een paar waarborgen tegen ingebouwd heeft.

Bij algemene voorwaarden hebben we allereerst de norm van “onredelijk bezwarend” zijn (art. 6:232 BW). Dat wil zeggen dat ze toch best wel vervelend eenzijdig zijn. Als de wederpartij daar last van heeft, en dat hard kan maken, dan mag hij ze ongeldig (proberen te) verklaren. Dit heet juridisch ‘vernietigen’, en het resultaat is dat we dan doen of de clausule nooit heeft bestaan. Maar vindt de wederpartij het prima, dan geldt de clausule gewoon.

Stel bijvoorbeeld in algemene voorwaarden staat een opzegtermijn van 3 maanden voor een consument. Dat mag niet van de Wet Van Dam, dus een consument kan deze clausule vernietigen en daarmee geldt er géén opzegtermijn meer. (Ook niet de standaard éénmaandstermijn uit de wet.) De consument kan dan per direct van het contract af. Maar vindt die consument het prima om drie maanden van tevoren even op te zeggen, dan is dat rechtsgeldig.

In het algemeen is er nog de norm dat contractuele afspraken niet “naar redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar” mogen zijn (art. 6:248 BW). Dit komt ongeveer op hetzelfde neer als “onredelijk bezwarend” bij algemene voorwaarden (Wessels et al. p. 129), maar die norm uit 6:248 BW mag bij élke afspraak worden ingezet, ook bij specifieke op maat gemaakte en uitonderhandelde clausules. En de toets bij een algemene voorwaarde wordt wat abstracter uitgevoerd – is de clausule onredelijk bezwarend – dan de algemene norm – is in déze situatie het uitoefenen van de clausule onaanvaardbaar.

Als een contractuele afspraak leidt tot een oneerlijke handelspraktijk, dan kan daarmee de gehele overeenkomst worden vernietigd (art. 6:193j lid 3 BW). Die sanctie is er niet bij een beroep op onredelijkbezwarendheid of 6:248 BW; als dat beroep slaagt dan gaat de clausule van tafel maar staat de rest van het contract nog wel. Je abonnementskosten uit het voorbeeld hierboven moeten worden betaald tot aan de opzegging.

Sommige dingen vinden we zó erg dat je ze niet eens mág afspreken. Je kind afstaan aan een ander voor geld bijvoorbeeld, of een huurmoord. Dergelijke zaken zijn per definitie nietig; hoe hard je het allebei ook wilt, er is geen rechtsgeldige afspraak op dat punt. Juristen hebben het dan over “strijd met de openbare orde of goede zeden”. Hier kom je niet vaak aan maar je kind in ruil voor wifi voldoet er toch echt aan.

Het lastige is: de meeste clausules zijn niet zo evident te vernietigen. Zo zie je vaak dat er in algemene voorwaarden staat “wij mogen deze aanpassen en als je het niet bevalt dan hoepel je maar op”. Een sterk argument waarom dat onredelijk bezwarend zou zijn, heb ik nog niet. Maar het vóelt niet eerlijk, zeker niet als het elke dag kan gebeuren en je daardoor een prettige dienst moet verlaten en aldus met een hoop ongemak komt te zitten. Tijd voor een Wet op de clouddienstverlening.

Arnoud

KPN aansprakelijk voor verloren clouddata, ondanks algemene voorwaarden

| AE 6739 | Informatiemaatschappij | 18 reacties

kpn-online-backupCloudprovider KPN moet een schadevergoeding betalen voor in de cloud (online backup) opgeslagen gegevens die bij een accountmigratie verloren zijn gegaan. Hun algemene voorwaarden die hun aansprakelijkheid beperken, zijn onredelijk bewarend. Dat bepaalde de rechtbank Den Haag in een onlangs gepubliceerd vonnis (via).

De eiser uit deze zaak had een eenmanszaak gericht op fysiotherapie, sportmassage en blessurepreventie. Voor dat werk had zij de nodige documenten, foto’s en video’s ontwikkeld en om die netjes te bewaren had ze bij KPN de dienst Back-up Online afgenomen.

Toen kwam er een harddiskcrash bij haar bedrijf, maar gelukkig had ze de online backup nog. Helaas geen logingegevens meer. KPN heeft dan het beleid dat ze een nieuw account aanmaken en de bestanden overzetten.

Alleen bleken in dit geval de bestanden niet te zijn overgezet. Er “was iets niet goed gegaan”, aldus een KPN-medewerker tijdens de rechtszaak. De rechtbank vindt dat terecht een toerekenbare tekortkoming en volgens de wet moet KPN dan de schade van het benadeelde bedrijf vergoeden.

KPN had -natuurlijk- algemene voorwaarden, die haar aansprakelijkheid beperkten tot dood en letselschade, fysieke schade aan spullen en redelijke kosten ter beperking van verdere schade. (Nee, ik weet ook niet wanneer dat zich kan voordoen bij een online backupdienst.) Voor verlies van gegevens was men dus per definitie nooit aansprakelijk.

Het beperken van je aansprakelijkheid staat op de zogeheten grijze lijst van algemene voorwaarden – je moet als bedrijf kunnen aantonen dat het wél redelijk is je aansprakelijkheid uit te sloten. Dit geldt bij consumenten maar de rechtbank oordeelt dat deze eenmanszaak reflexwerking mag verwachten, omdat online backupdiensten niets te maken hebben met haar eigen kernactiviteiten (fysiotherapie en dergelijke) en het hier gaat om een kleine eenmanszaak tegenover een grote multinational.

Die uitsluiting gaat dus van tafel en KPN moet de schade vergoeden. Maar wat is de schade? De kosten van het opnieuw maken van de betreffende bestanden lijkt het meest logisch aanknopingspunt, waardoor de rechtbank kiest voor uurtarief maal aantal uren voor herstelwerk. Hiervoor krijgen de partijen een gelegenheid om nadere gegevens aan te dragen.

Had mevrouw de schade kunnen voorkomen? Ja, aldus KPN: had die inloggegevens ergens anders bewaard dan had je gewoon bij je backup gekund. Oftewel je had dit kunnen voorkomen. Nee, zegt de rechtbank: de fout van KPN is véél groter en het bedrijf kon gewoon bij de gegevens met die escalatieprocedure voor verloren logins. Dan is het “eigen schuld” noemen net iets te gortig.

Dit vonnis betekent niet dat élke cloudprovider nu automatisch onbeperkt aansprakelijk is voor alle schade. Er moet nog steeds wel een fout zijn gemaakt bij de dienstverlener. En niet elke fout zal zo ernstig zijn als wat KPN hier voor elkaar kreeg. Maar op zich vind ik de uitkomst zeer verteerbaar: bij een online backupdienst is de kern “bewaar de gegevens”. Dus dan mág het niet gebeuren dat gegevens kwijt raken – en in je voorwaarden “verlies van gegevens” uitsluiten van aansprakelijkheid is natuurlijk een tikje zot.

Arnoud

Moet een sitelicentie of EULA eigenlijk niet in het Nederlands?

| AE 2236 | Informatiemaatschappij | 23 reacties

english-language-choice.pngEen lezer vroeg zich af:

Mogen Engelstalige voorwaarden eigenlijk wel worden aangeboden aan Nederlandse gebruikers? Ze kunnen toch niet zomaar verwachten dat iedereen hier NederlandsEngels spreekt?

Ik zou niet weten waarom niet. Er is in de Nederlandse wet geen eis die zegt dat overeenkomsten gesloten moeten worden in een landstaal van het Koninkrijk.

Wel is er natuurlijk de algemene eis dat je overeenstemming moet hebben over wat je afgesproken hebt, en dat is wat lastig als je elkaar niet kunt verstaan. Een leverancier die niet controleert of zijn wederpartij hem wel begrepen heeft, zal een lastig verhaal hebben als hij achteraf het contract wil afdwingen. Maar bij een online dienst zal dat wel meevallen: iemand die een Engelstalige website gebruikt, toont daarmee aan dat hij het Engels toch wel beheerst. Goed, misschien niet het juridisch jargon, maar hoe veel mensen beheersen wél het Nederlands juridisch jargon?

(Ik moet nu wel denken aan het verhaal van het zevenjarig kind van een kennis, dat een vriendje uitlegde “en nu moet je op ie ag-ree klikken” om software geïnstalleerd te krijgen.)

Verder heeft de leverancier natuurlijk het argument “waarom klikt u Agree als u niet weet waarmee u akkoord gaat”. Op die voorwaarden valt het nodige op af te dingen, want die staan vol met onredelijke bedingen, maar akkoord gaan met iets dat je niet kunt lezen lijkt me toch wat gek.

Arnoud

Het ontduiken van de wet koop op afstand voor dienstverleners

| AE 2259 | Informatiemaatschappij | 28 reacties

Een uitspraak met hopelijk een staartje: Bij ITenRecht bericht over een vonnis tegen Tele2, dat een consument het recht van annuleren ontzegde door lekker een maand te wachten met opsturen van het modem. Want je mag bij diensten tot maximaal zeven werkdagen na de dag van bestelling annuleren, en niet zeven werkdagen na ontvangst van… Lees verder

“Uw ADSL-apparatuur voldoet niet aan de eisen, factuur volgt”

| AE 2201 | Informatiemaatschappij | 11 reacties

Stel, je bestelt ADSL bij Tele2, maar om technische redenen wil de aansluiting niet lukken. Kan gebeuren. Maar vervolgens krijg je gewoon facturen voor elke maand van de contractsperiode. Ja, dat kan ook gebeuren. Maar dat hoort dus niet: de rechtbank Rotterdam verklaarde dat onredelijk bezwarend. Tele2 stelde dat er gewoon een contract was en… Lees verder

Algemene bonte voorwaarden (gastpost)

| AE 1266 | Informatiemaatschappij | 4 reacties

Algemene voorwaarden zijn voorwaarden die in meerdere overeenkomsten kunnen worden opgenomen. Ze moeten voor de koop aan de wederpartij (doorgaans de klant) worden overhandigd en van toepassing worden verklaard op de overeenkomst. Ondernemers hebben tal van redenen om algemene voorwaarden te hanteren. Op deze manier kunnen ze in één keer veel voorkomende voorwaarden goed regelen… Lees verder