Tot eigendom van data geregeld is, kun je maar beter goede backups maken

| AE 9517 | Internetrecht | 12 reacties

Wie data opslaat bij een online backupdienst, of gebruik maakt van een SaaS-dienst voor bijvoorbeeld boekhouding of klantenadministratie, zal al snel geneigd zijn te spreken van ‘zijn’ data. Logisch: die informatie is essentieel voor die persoon, en als hij het fysiek ergens opgeslagen had, dan waren die mappen of papieren ook gewoon zijn eigendom. Maar in de cloud is dat wezenlijk anders. Data is niets, juridisch gezien. Je kunt dus niet spreken van eigendom van data, en er is ook geen wettelijke manier om data op te eisen van een dienstverlener.

Dat data niets is, beschouw ik als het grootste juridische probleem binnen het internetrecht. Want we dénken allemaal van wel, omdat SaaS-diensten nu eenmaal zo duidelijk aansluiten bij de klassieke manier van werken. Data op onze laptops, daar kunnen we altijd bij; die is dus ‘van ons’ in het gewone spraakgebruik. En die data is essentieel voor wat we doen – of het nu bedrijfskritische gegevens zijn of onvervangbare foto’s van je opgroeiende kinderen. Die data moet dus ook van ons zijn. Maar als je hem in de cloud opslaat, heb je er juridisch geen claims meer op. Data is een bijproduct van dienstverlening, meer niet.

Bij verlies van data heb je juridisch gezien gewoon dikke pech. Die data is weg, en een claim wegens wanprestatie is buitengewoon ingewikkeld. Toon maar eens aan dat de clouddienstverlener zijn best niet heeft gedaan, om te beginnen. En daarnaast: waarom had jij geen backup van die data, als die zo belangrijk was voor je? Het aansprakelijkheidsrecht kent het concept van “eigen schuld”, waardoor een schadevergoeding kan worden verlaagd. Met dat argument kreeg een consument in 2013 het deksel op de neus toen hij zijn Powerbook had laten repareren, waarna de harde schijf sneuvelde. Hij moest de helft van de schade zelf dragen.

Een oud spreekwoord luidt: beter voorkomen dan genezen. In juridische termen: beter backuppen dan aansprakelijk stellen. Een backup maken van clouddata lost het hele probleem op van dataverlies, tenminste als je de backup ook weer netjes ergens bewaart.

Een goede dienstverlener zal zijn klanten de gelegenheid geven alle geüploade data ook weer te downloaden, zodat de klant deze elders kan gebruiken als de overeenkomst wordt beëindigd, of bij calamiteiten natuurlijk. Sommige bedrijven doen dit liever niet, omdat ze bang zijn dat iemand dan naar de concurrent gaat. Maar het omgekeerde blijkt waar: als je weet dat je snel weg kunt, blijf je langer zitten. Het belangrijkste voor de klant is in ieder geval: máák die backup, en bij voorkeur iedere dag. Want een backup heb je pas nodig als je merkt dat de dienst het ineens niet meer doet. En dan is het te laat om hem nog te downloaden.

Arnoud<br/> PS: dit is een voorpublicatie uit editie 2017/18 van De wet op internet, en de voorintekening is geopend!

Wetsvoorstel moet digitaal leren met nepnaam veiliger maken

| AE 9265 | Cloud, Privacy | 21 reacties

Kinderen die op school met digitale lesmethoden werken, hoeven niet meer hun eigen naam in te vullen. Dat stond in het papieren AD afgelopen weekend. De ministerraad heeft namelijk ingestemd met een wetsvoorstel van die strekking, hoewel exacte details nog ontbreken. Kort gezegd komt het erop neer dat bij gebruik van clouddiensten door scholen moet worden gewerkt met pseudoniemen of codes, zodat bij datalekken niet gelijk alle details van de leerlingen op straat liggen. Het idee is loffelijk maar moet dat nu echt zo met een wet?

De tekst van het wetsvoorstel wordt helaas pas openbaar nadat de Raad van State er advies over heeft gegeven, dus het is nog even speculeren. Ik hoop op een voorstel dat gewoon zegt, scholen mogen alleen pseudonimeen van leerlingen aan leveranciers doorgeven. In combinatie met een verbod voor leveranciers om meer dan dat te vragen. Het is immers echt nergens voor nodig om werkelijke persoonsgegevens van leerlingen te hebben om een dienst aan een school te leveren.

Ik ben een beetje bang dat er komt te staan dat de leverancier ontvangen persoonsgegevens moet pseudonimiseren. (Of, nog erger, dat dit in overleg moet worden vastgesteld.) Want dan schiet je er weinig mee op, dan is die brondata er nog steeds en dus blijft de kwetsbaarheid bestaan.

En ja ik weet het, de Privacyverordening roept op tot pseudonimiseren en staat toe dat dit gebeurt door de partij die vervolgens gaat werken met de gepseudonimiseerde gegevens. Het is niet verplicht dat je de sleutel en de pseudonieme data in aparte bedrijven bewaart. Dus het zou legaal zijn als een dienstverlener zo gaat werken, en het wetsvoorstel zou dan weinig toevoegen behalve dan dat dit móet in plaats van slechts een beste praktijk te zijn. (Sorry, de tekst van de Verordening is wat raar.)

Je kunt je natuurlijk sowieso afvragen wat dit wetsvoorstel gaat toevoegen bovenop die Verordening. Want ook daar staat al in dat je persoonsgegevens zo veel mogelijk moet beperken, dat je bij voorkeur pseudonimiseert dus en natuurlijk dat je adequaat beveiligt en daar afspraken over maakt met je verwerkers (voorheen je bewerkers), zoals die clouddienstverleners dus. Hooguit zou dat dan nog zijn dat het black letter law wordt in plaats van ahem een beste praktijk, of een richtsnoer van de toezichthouder waar een leverancier van kan zeggen dat zij toch alternatieve feitenandere inzichten hebben over hoe het zo veilig mogelijk te doen.

Arnoud

Google moet wél buitenlandse e-mails overdragen aan de FBI

| AE 9261 | Privacy, Software | 19 reacties

Een Amerikaanse rechter heeft bepaald dat Google ook e-mails die op servers buiten de VS zijn opgeslagen moet overdragen aan de FBI in een zaak over binnenlandse fraude. Dat meldde Nu.nl onlangs. Deze beslissing staat lijnrecht tegenover de hogerberoepszaak van Microsoft dat géén berichten opgeslagen in het buitenland hoefde af te geven aan de Amerikaanse justitie. Daarmee is vooral de kans levensgroot geworden dat dit naar de Supreme Court gaat, dat zo een definitieve uitspraak moet gaan doen over of Amerikaanse cloudbedrijven nog zaken mogen doen met Europese klanten.

De zaak begon relatief simpel: de FBI had twee warrants bij Google neergelegd om e-mails te vorderen van verdachten in twee strafzaken. De verdachten woonden in de VS, de strafzaken waren in de VS begaan en de andere partijen bij de mails waren ook allemaal Amerikaans. Om technische redenen bleek Google een deel van de maildata toch buiten de VS te hebben opgeslagen, en met een beroep op het Microsoft-precedent van vorig jaar weigerden ze daar dan ook inzage in te geven.

De rechter die de warrant had afgegeven, bepaalt nu dat ook die buitenlandse data gewoon afgegeven moet worden. Het Microsoft-precedent lag anders. Daar was de data in beheer bij een Ierse dochter. Als je daar als Europees burger zaken mee doet, dan sta je wel héél raar te kijken als de FBI je data meeneemt. Dat raakt dan aan je privacyverwachting, en de regels over warrants zijn uiteindelijk geschreven om de privacy van de burger te beschermen.

Hier lag dat anders: als je als Amerikaan met een Amerikaan mailt via de Amerikaanse dienst Gmail, dan wéét je dat de FBI jurisdictie heeft en zo nodig je mails kan opvorderen met een warrant. Dat er dan toevallig op de achtergrond af en toe een blokje van je data in het buitenland staat, maakt dan niet meer uit. Voor hetzelfde geld was die morgen weer terug in de VS en dan hadden we deze hele discussie niet gehad. Dus niks privacyverwachting.

Op zich een begrijpelijke uitkomst, maar het creëert wel weer een hoop onzekerheid over waar we nu staan met de Europese cloud. Want zou het ook zo uitpakken als een van de partijen Europees was? Dat is alweer een stapje verder richting het mogen opvragen van ieders data.

In ieder geval, we hebben nu twee tegengestelde uitspraken over data in het buitenland. En de kans is daarmee levensgroot dat de zaak naar de Supreme Court gaat voor een definitieve beslissing. Of dat goed nieuws is, kun je je afvragen: de Supreme Court is niet perse positief over privacy van buitenlanders. Daar staat tegenover dat zolang er 8 rechters in zitten (in plaats van de gebruikelijke 9) de kans op een ‘hung court’ groot is, en dan blijft het precedent van Microsoft in stand. Dát zou erg waardevol nieuws zijn, want alleen met zo’n uitspraak kan de cloud in stand blijven.

Arnoud

Moet je echt bij elke internetdienst een bewerkersovereenkomst sluiten?

| AE 9217 | Privacy | 7 reacties

Een lezer vroeg me: Wij maken zakelijk gebruik van applicaties en software in de cloud. Mijn vraag is nu echter of je echt met iedere cloud leverancier een bewerkersovereenkomst moet afsluiten? Iedere applicatie verwerkt namelijk op de een of andere manier wel persoonsgegevens, de ene meer dan de ander. In sommige gevallen gaat het enkel… Lees verder

En nu eisen sitevoorwaarden ook al je eerstgeboren kind op

| AE 8802 | Contracten | 7 reacties

Gaan we weer: hee kijk, niemand leest websitevoorwaarden, zelfs als je erin zet dat je je eerstgeboren kind moet afstaan, gaat iedereen blindelings akkoord. Dat las ik bij Ars Technica. Leuk nieuwtje weer, maar wat mij betreft nieuwswaarde nul. Al sinds het begin van internet staat iedere site bol van de gebruiksvoorwaarden. Ergens wel logisch,… Lees verder

De cloud is (even) gered, Microsoft hoeft geen Europese klantgegevens af te geven

| AE 8793 | Privacy, Strafrecht | 12 reacties

Microsoft hoeft e-mails die opgeslagen zijn bij zijn datacenters in Ierland niet over te dragen aan de Amerikaanse rechter. Dat las ik bij Tweakers. In het langverwachte hoger beroep bepaalde het gerechtshof dat de Amerikaanse Justitie geen grond heeft om een Amerikaans moederbedrijf te dwingen data op te halen bij haar niet-Amerikaanse dochters. Daarmee is… Lees verder

Mag iTunes je muziekbestanden wissen?

| AE 8631 | Contracten | 18 reacties

Apple stal mijn muziek, blogde creatief ontwerper James Pinkum vorige week. Pinkum was 122 gigabyte aan muziek kwijtgeraakt van zijn harddisk, en wist dat te traceren tot een actie van Apple’s iTunes-software. Deze had de harddisk gescand en alle bestanden die iTunes ook had, vervangen door een linkje naar de online muziekbibliotheek. Met een liberale… Lees verder

Ben je nou eigenaar van je gekochte ebooks of niet?

| AE 8508 | Innovatie | 30 reacties

Je bent geen eigenaar van je ebooks als er DRM op zit, las ik bij Gizmodo. Je krijgt slechts een tijdelijk leesprivilege. Dat concludeert men uit het staken van eboekenleverancier Nook. Hierdoor worden alle aangekochte boeken ontoegankelijk. Men “werkt aan een oplossing” en bladiebla, maar ondertussen zijn je boeken dus mooi weg. Kan dat zomaar,… Lees verder

Mag een accountant zijn klant uit de cloud gooien?

| AE 7971 | Contracten, Internetrecht | 12 reacties

Mag een accountant zijn klant afsluiten van de cloudadministratieomgeving die hij aanbiedt als de klant het contract opzegt? Uit een recente uitspraak (15/232) van de accountantskamer blijkt van niet: per direct afsluiten is in strijd met de gedragsregels voor accountants. Het begon in deze zaak met een probleempje rond indiening van de jaarrekening. Wat er… Lees verder

Is de Amazon cloud nu wel veilig voor Europese persoonsgegevens?

| AE 7575 | Internetrecht | 13 reacties

De Europese privacytoezichthouders hebben Amazon’s clouddienst privacytechnisch goedgekeurd, las ik op diverse media. Daarmee zou Amazon Web Services ineens da juridische bomb (oké, The Register) zijn. Het ligt iets subtieler: de contracten waaronder Amazon werkt, zijn voorzien van juridische clausules over export en gebruik van persoonsgegevens door Amazon. En die clausules zijn goedgekeurd, zodat Amazon… Lees verder