TikTok voor de rechter: moet het bedrijf miljarden betalen aan kinderen?

| AE 12928 | Privacy | 15 reacties

De Consumentenbond en de stichting Take Back Your Privacy (TBYP) eisen van TikTok een schadevergoeding van 2 miljard euro, zo las ik bij Nutech.nl. Het gaat om een bedrag van 1500 euro per kind onder de dertien, 1250 voor 13-16 jarigen en 1000 euro per zestienplusser (leeftijd toen je begon op TikTok). Het is natuurlijk nog vrij vroeg, maar wat is de kans van slagen?

De kern van de zaak is natuurlijk dat TikTok de AVG heeft overtreden. Bijvoorbeeld door kinderen zomaar toe te laten op haar platform, door niet transparant te zijn over wat ze met kindergegevens doet en door gepersonaliseerde advertenties te vertonen op basis van profielen van die kinderen. Ik geloof niet dat er serieuze discussie is over of TikTok zich aan de wet hield.

De hamvraag is natuurlijk: wat kost dat nou, zo’n schending? Daar geeft de AVG geen antwoord op. Die zegt alleen dat schade moet worden vergoed, maar niet dát er schade is laat staan hoe veel die zal zijn. Dat is iets voor het nationale recht, ieder land moet dat zelf bepalen.

Nederland is terughoudend daarbij. In “Amerikaanse toestanden” hebben wij heel lang geen zin gehad, het is pas vrij recent dat een belangenorganisatie zoals de Consumentenbond geldbedragen kan eisen namens haar achterban. Meer dan een “verklaring voor recht”, een rechterlijke conclusie dat iets niet mag, kon men niet voor elkaar krijgen.

Er is eigenlijk nog geen jurisprudentie over wat privacyschade, immateriële schade, zou moeten kosten. We hebben een aantal probeersels gehad, en daaruit is met name naar voren gekomen dat je meer moet doen dan je dikke duim in de lucht steken en een bedrag roepen. Voor gewone persoonsgegevens zijn diverse claims afgewezen, eigenlijk altijd met het argument dat onderbouwing ontbreekt.

In de context van medische persoonsgegevens is 500 euro eens toegewezen, en zeer recent maar liefst 2.500 euro voor structurele onzorgvuldige omgang met zulke gevoelige gegevens. En dat biedt misschien een haakje: gegevens van kinderen worden ook als gevoelig gezien, dus daar zou je eerder schade mogen aannemen dan bij gewone gegevens van grote mensen. (Maar het is natuurlijk niet zo dat gegevens van kinderen juridisch net zo gevoelig zijn als medische gegevens.)

Ik blijf erbij: tijd voor tabellen met schadebedragen, het liefst jaarlijks gepubliceerd door de Autoriteit Persoonsgegevens.

Arnoud

Mogen winkels preorders van grafische kaarten annuleren omdat de fabrikant de productie stopt?

| AE 12618 | Ondernemingsvrijheid | 21 reacties

Webwinkels als Azerty en Alternate melden klanten die de RTX 3080 Gaming X Trio 10G van MSI besteld hadden, dat ze deze niet meer gaan leveren. Dat las ik bij Tweakers. Alternate geeft aan: “Helaas heeft MSI besloten om de RTX 3080 Gaming X Trio 10G niet meer te produceren. Door dit besluit, dat buiten onze macht ligt, is levering van dit product onmogelijk geworden.” Pijnlijk voor hele hordes mensen die vijf maanden op een wachtlijst hebben gestaan, nadat de eerste batch van deze kaarten snel uitverkocht bleek en er nu dus geen nieuwe gaat komen. Mogen winkels dat, en kun je wat claimen?

Hoofdregel uit het overeenkomstenrecht is natuurlijk dat je moet leveren wat je belooft. (Iedere advocaat leert dat je het pleidooi dan opent met Pacta Sunt Servanda. Rechters weten dan dat het een lange dag gaat worden.) Dat waren die webwinkels natuurlijk ook van plan, alleen als de fabrikant dan vijf maanden lang je aan het lijntje houdt en daarna mededeelt dat ze toch niet meer komen, dan houdt het op.

Je schiet dan tekort, je levert niet wat je had beloofd. Dat is ook onmogelijk, die kaart is er niet meer op de markt. Feitelijk noem je dat overmacht (handelen van fabrikant MSI is geheel buiten de macht van webwinkel Azerty) maar juridisch gezien kun je daar fors wat vraagtekens bij zetten. Een fabrikant lijkt mij formeel een “hulppersoon” en diens handelen wordt jou toegerekend. Anders gezegd, het is niet mijn probleem dat jij het een ander laat produceren en dat jij geen afspraken maakt over gegarandeerde levering.

Maar hoe dan ook, die grafische kaart ga je niet krijgen. Natuurlijk krijg je je geld terug, maar menig Tweaker zal nu denken of er meer te halen is. Schadevergoeding dus. Maar dan krijg je – omdat het consumentenrecht is – meteen de vraag wat je schade is. Dingen als “ik had vijf maanden crypto kunnen minen” of “ik heb niet kunnen thuiswerken als zzp’er” gaan niet op, dat is te speculatief en daar hoeft een winkel geen rekening mee te houden.

Iets reëler is “ik moet nu een andere kopen en die is duurder, compenseer me het prijsverschil”. Juridisch noem je dat vervangende schadevergoeding (art. 6:74 lid 1 BW). Ik zie daar vooral praktische problemen mee: weliswaar zijn andere kaarten duurder (want de hele markt voor grafische kaarten is krankzinnig vanwege milieuvervuilende cryptospeculanten) maar het is per kaart niet zó veel duurder dat een rechtszaak de moeite waard is. Nog even los van hoe je dan bepaalt welke kaart vergelijkbaar genoeg is om als het alternatief te gelden.

(De voorwaarden van die webwinkels zijn verder totaal niet interessant want dit is allemaal dwingend consumentenrecht.)

Arnoud

 

IT’ers die ov-chipkaart kraakten moeten schade vergoeden, maar hoe veel is die dan?

| AE 12021 | Regulering | 41 reacties

Twee mannen die regelmatig reisden met gehackte ov-chipkaarten krijgen een taakstraf van 120 uur, las ik bij Tweakers. Ze hadden bestaande kraaksoftware gevonden en verbeterd, waardoor hun excuus van “geïnteresseerd in hoe dat werkt” niet werd geaccepteerd. Ze reisden ook zo’n anderhalf jaar met de gehackte kaarten, en moeten daarom TLS een schadevergoeding betalen van 7.500 euro de man:het bedrag dat de vervoersmaatschappijen misliepen door hun acties. En daar zag ik wat vragen over, want hoe is die berekening tot stand gekomen en is het niet stiekem een verkapte boete die TLS hier probeert te innen?

Hoewel het om een strafzaak gaat, is de claim van Trans Link Systems gewoon een burgerlijke schadeclaim. Dat kan, je kunt je voegen in de strafzaak als je benadeeld bent door het strafbare feit. Zo hoef je niet een aparte rechtszaak op te starten om je schade te claimen, want als vaststaat dat iemand strafbaar handelde dan kan in principe jouw daardoor geleden schade zo worden toegewezen.

Je moet natuurlijk nog wel bewijzen dát je schade hebt geleden, dat de dader die behoort te vergoeden en hoe veel schade het dan precies is. Dat TLS schade lijdt door zwartrijden, lijkt me niet zo moeilijk. De bedoeling is dat mensen betalen voor hun reis, wie dat niet doet die a) ontzegt TLS geld voor dienstverlening en b) ondermijnt het systeem van openbaar vervoer. Dus dat je moet gaan betalen, spreekt voor zich.

Alleen: hoe groot is de schade dan precies? Omdat het zo’n fors en afgerond bedrag lijkt, voelt het als een verkapte straf: betaal maar een flink bedrag, dat zal je leren. Maar zo werkt dat niet in het schadevergoedingsrecht, schade moet worden onderbouwd. Precies dezelfde discussie inderdaad als bij illegaal downloaden, waar Dutch Filmworks tegenaan loopt. Wat kost een download? Of, wat we ook vaak zien: wat kost een foto?

Bij het OV is dat iets makkelijker: we wéten wat een treinritje kost, meer specifiek wat de reis Alkmaar-Utrecht destijds kostte die de twee heren namen met hun vervalste kaart. Bepaal het aantal keer dat men zwart reed (heen en terug, het was woon-werkverkeer), vermenigvuldig dat met de prijs van een kaartje (enkeltje Alkmaar-Utrecht: 28 euro, in de relevante periode) en je hebt de schade.

Maar ho, zo lees ik dan: het is toch veel goedkoper om bij zulk frequent reisverkeer een trajectkaart te nemen of misschien zelfs een Dal Vrij of Altijd Vrij-abonnement? En ja, dat is zo natuurlijk. Als je netjes kaartjes koopt, dan kun je doorrekenen wat het goedkoopste abonnement of traject is en daar de prijs op afstemmen.

Bij een onrechtmatige daad worden dat soort argumenten echter buiten beschouwing gelaten. De veroorzaker van de schade kan zich niet op voordeel beroepen dat in een onderhandeling verkregen zou zijn. Stel je kopieert iemands foto zonder toestemming, en de normale licentieprijs was 250 euro. Dan wil ik graag geloven dat jij er de helft vanaf had gekregen, of zelfs dat de fotograaf bijna altijd mensen 50% korting geeft. Maar feit blijft dat de prijs van die foto dan 250 euro was, en dan gaan we niet je 50% korting geven omdat dat gebruikelijk is of voor de hand ligt of zo.

Voor dat zwartrijden zeggen we dus ook: de schade is de prijs van het kaartje enkele reis, zonder kortingen, abonnementen of vrij reizen op welke wijze dan ook. Dat kun je regelen als je kaartjes koopt. Of, iets anders bekeken: je hebt 330 dagen twee maal per dag zwart gereden, dat zijn dus 660 zwartritjes – 660 onrechtmatige daden die je apart van elkaar afrekent. Je krijgt geen korting op de schadevergoeding omdat je váák iemand schade berokkent.

Arnoud

Dutch Filmworks gaat in oktober illegale downloaders opsporen en laten betalen

| AE 9632 | Intellectuele rechten | 94 reacties

Filmdistributeur Dutch Filmworks heeft aangekondigd illegale downloaders van films vanaf oktober op te sporen en te laten betalen via een schikkingsvoorstel. Dat meldde Tweakers vorige week. De filmmaatschappij is al eventjes bezig, onder meer begin deze maand met toestemming van de privacytoezichthouder om IP-adressen aan NAW-gegevens te mogen koppelen van mensen die torrenten. Maar ik… Lees verder

KPN aansprakelijk voor verloren clouddata, ondanks algemene voorwaarden

| AE 6739 | Informatiemaatschappij | 18 reacties

Cloudprovider KPN moet een schadevergoeding betalen voor in de cloud (online backup) opgeslagen gegevens die bij een accountmigratie verloren zijn gegaan. Hun algemene voorwaarden die hun aansprakelijkheid beperken, zijn onredelijk bewarend. Dat bepaalde de rechtbank Den Haag in een onlangs gepubliceerd vonnis (via). De eiser uit deze zaak had een eenmanszaak gericht op fysiotherapie, sportmassage… Lees verder

Gebruiksvergoeding bij terugsturen defect product?

| AE 2516 | Ondernemingsvrijheid | 28 reacties

Moet je een gebruiksvergoeding betalen als een aankoop niet goed werkt? Nee, zei het Europese Hof in 2009. Maar veel Nederlandse winkeliers doen alsof hun neus bloedt en rekenen gewoon een vergoeding als je een defect product retourneert. Vorige week wees Alex me op een al wat ouder maar nog steeds interessant vonnis waarin ook… Lees verder

Geen richtprijzen, wel schadevergoeding voor gebruik creatieve pasfoto

| AE 2157 | Intellectuele rechten | 10 reacties

Vijftienhonderd euro voor een pasfoto “die niet geschikt is voor de officiële documenten, maar wel érg leuk is!” Dat moest Ringfoto betalen nadat ze een via Google gevonden pasfoto op haar site had opgenomen. Er was 4500 euro gevorderd exclusief proceskosten. De rechter wijst de “richtprijzen van de Fotografenfederatie” af als basis en wijst 1500… Lees verder