Je blijft echt gewoon bestuurder als je de AutoPilot van je Tesla aanzet

| AE 11430 | Ondernemingsvrijheid, Regulering | 11 reacties

Het gerechtshof in Leeuwarden stelt dat de bestuurder van een ‘zelfrijdende’ Tesla terecht is beboet, omdat hij tijdens het rijden zijn telefoon vasthad. Dat meldde Nu.nl gisteren. Hiermee wordt de uitspraak in eerste instantie van afgelopen november bevestigd. De Tesla-bestuurder was Vincent Evers, die stelde dat niet hij de bestuurder van de Tesla was, maar de Autopilot-software. Ook het Hof had er weinig moeite mee om die stelling omver te helpen, en ik blijf erbij dat het weinig verrassend is. Maar goed, dat internetrecht hè, nieuwe technologieën roepen nieuwe vragen op. Eh, goed.

Zoals ik vorig jaar al zei, de term ‘Autopilot’ vind ik dubieus omdat het zo klinkt alsof de auto volledig automatisch bestuurd wordt. Ongeveer zoals een vliegtuig op de automatische piloot kan vliegen en zelfs landen zonder dat er een mens nodig is. Daar zijn we softwaretechnisch nog lang niet met auto’s, dus ik vind het ergerlijk dat Tesla doet van wel en dat mensen daar in zodanige mate op vertrouwen dat we dit soort discussies moeten voeren.

Het argument in hoger beroep komt er als ik het zo lees op neer dat een rij-instructeur geen bestuurder is (en dus een telefoon mag vasthouden) terwijl een instructeur meer bij het rijden betrokken is (want leerling bij de les houden) dan de Tesla Autopilot-aanzetter. En dat is dan oneerlijk. Het Hof gaat daar niet direct op in, ik vermoed omdat “hullie mocht het wel” in het verkeersrecht geen argument is.

Uiteindelijk komt het erop neer dat je een auto al heel snel bestuurt, ook als je niet alle besturingshandelingen zelf verricht. Aan het stuur zitten terwijl je auto wordt geduwd of gesleept, maakt je bijvoorbeeld al bestuurder. Dat trekt het Hof hier logischerwijs door:

Het inschakelen en ingeschakeld houden van de Autopilot – die immers rechtstreeks de bedieningsorganen beïnvloedt – brengt mee dat op die wijze of met behulp daarvan de bedieningsorganen worden gehanteerd waardoor de voortbeweging en rijrichting van het motorvoertuig worden beïnvloed. Het gebruikmaken van een dergelijk systeem betekent dat de betrokkene als feitelijk bestuurder dient te worden aangemerkt.

Oftewel: jij zet een heel procedé in gang waarmee de auto gaat rijden, daarom noemen we jou de bestuurder. Dat er onder de motorkap dan een heleboel gebeurt, en dat dat veel meer slimmigheidjes betreft dan in een DAF 55, is dan uiteindelijk niet relevant. Er is een bestuurder, want er moet een bestuurder zijn. Dus dan maar de persoon die op de knop drukt.

Heel praktisch, maar volgens mij ook heel rechtsfilosofisch uiteindelijk wel juist: zolang een computer geen rechtspersoonlijkheid heeft, kun je daar moeilijk motieven of keuzevrijheid of andere menselijke eigenschappen aan toekennen. Alles dat een computer doet, wordt dan toegerekend aan de mens die hem aanzet. Denk daar eens diep over na.

Arnoud

Politie wekt beschonken Tesla-bestuurder op A27 met sirene

| AE 11288 | Regulering | 17 reacties

Een aangeschoten en slapende automobilist is vannacht van de A27 geplukt in zijn rijdende Tesla. Dat las ik bij de NOS vrijdag (dank Franc). De auto bleef maar doorrijden omdat deze op automatische piloot stond en de bestuurder wel zijn handen aan het stuur had, zodat het automatische noodmechanisme (remmen en parkeren) niet in werking trad. Nadat men er uiteindelijk toch in slaagde de auto tot stilstand te krijgen, werd het rijbewijs van de bestuurder in beslag genomen. Maar eh, wát krijgen we nou.

Dat van die autopilot, pardon gedeeltelijke bestuurdersondersteuning, gaat nog eens een dingetje worden. Ik zie het inderdaad zomaar gebeuren dat iemand dronken instapt, nog net de boel gestart krijgt (toch makkelijker dan een benzine-auto) en wegrijdt, waarna het bij het rechte stuk snelweg lekker makkelijk en loom wordt met de autopilot aan. En dan val je zomaar in slaap.

Ontzettend gevaarlijk natuurlijk, en daarom heeft Tesla ook wat bedacht: als de autopilot merkt dat je geen twee handen aan het stuur hebt, dan treedt de noodprocedure in werking waarbij zo snel mogelijk automatisch wordt geparkeerd. Alleen ging dat hier dus mis omdat de bestuurder met de handen aan het stuur in slaap was gevallen. Voelt onwaarschijnlijk maar goed het is gebeurd, dus het kan.

De agenten wisten de auto tot stoppen te krijgen door met de sirene de man wakker te maken, waarna deze handmatig wist te parkeren. Vervolgens werd dus zijn rijbewijs ingenomen, ik lees bij RTV Utrecht op grond van artikel 5 – Koos z’n kapstok over potentieel gevaar op de weg. Want zelfs al reed de auto veilig, potentieel had het mis kunnen gaan en dat is al genoeg voor artikel 5. Dus bezwaren van het soort “ja maar Tesla’s rijden autonoom veiliger dan gewone auto’s” zijn juridisch dus niet geldig.

Persoonlijk zou ik er zeker wel wat in zien als autonome auto’s dronken mensen thuis brengen. Maar daar is wel een wetswijziging voor nodig.

Arnoud

Mag een Tesla zichzelf bewaken met camera’s rondom het voertuig?

| AE 11089 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 18 reacties

Elon Musk laat weten dat Tesla binnenkort een zogeheten Sentry Mode uitbrengt voor alle auto’s die beschikken over Autopilot 2.5. Dat meldde Tweakers vorige week. Deze modus zorgt ervoor dat verscheidene camera’s worden gebruikt om een beeld van 360 graden rondom de auto op te nemen. De nieuwere Tesla’s hebben acht camera’s rondom het voertuig en kunnen daarmee dus worden ingezet om bijvoorbeeld onvoorzichtige fietsers of doelbewuste bekrassers vast te leggen, zodat er bewijs is van hoe schade is ontstaan. Maar er was toch iets met camera’s rondom auto’s?

Hoofdregel is dat je mag filmen wat en wie je wilt, aan de openbare weg. Het publiceren van die beelden is wat complexer, dan zit je met privacy van je gefilmde personen en moet je een duidelijk belang daar tegenover stellen. Maar dat is hier niet aan de orde; de beelden zouden naar de verzekeraar of politie gaan om een claim vanwege schade te ondersteunen.

Filmen met een aangebrachte camera mag niet zonder duidelijk waarschuwingsbordje, dat staat in het wetboek van Strafrecht. Maar ik blijf erbij dat een auto met een camera (of je dat nu dashcam noemt of “Sentry Mode”) geen aangebrachte camera is. De bedoeling van de wet is om situaties te reguleren waarin iemand langdurig en stelselmatig één plek in de gaten houdt. Een auto doet dat niet, een nachtje ergens geparkeerd zijn is niet hetzelfde als een camera ophangen aan de zijmuur van je huis.

Maar in Duitsland mocht dat toch niet? Klopt, in 2017 kreeg een vrouw een boete van 150 euro, nadat ze met de dashcam verkregen beelden van een parkeerbotsing had gebruikt als bewijs bij haar aangifte. Het verwerken van alle kentekens van passerende auto’s is onrechtmatig als er geen duidelijke grondslag is, en enkel willen weten wie jouw auto molesteert, is daarvoor niet genoeg volgens de rechtbank München, dat met een glijdendeschaalargument de dashcam onrechtmatig verklaarde: het kan niet zo zijn dat straks iedereen elkaar permanent gaat filmen.

We hebben in Nederland jurisprudentie die bepaalt dat

… het plaatsen van een camera, gericht op de auto van [de eiser] en het tonen van die beelden op een monitor, waarbij ook een gedeelte van de Rijksweg in beeld is, als zodanig niet in strijd met het privacybelang van weggebruikers … In wezen komt dit gebruik van de camera en het observeren van de auto overeen met hetgeen [de eiser] met het blote oog zou waarnemen vanuit zijn raam indien hij overging tot verwijdering van de daarvoor geplaatste bosschage.

Mede daarom meen ik dat het in Nederland écht anders uit moet vallen met die belangenafweging. En wat het aangebrachte karakter betreft, doel van die regeling is het tegengaan van langdurige stiekeme observatie. Dat vind ik bij een dashcam niet aan de orde, ook niet als hij ’s nachts op één plek geparkeerd staat. Met name hier omdat de camera’s geprogrammeerd zijn om alleen bij aanrijdingen/botsingen te filmen, wat me echt een zwaarwegend legitiem belang voor de auto-eigenaar lijkt.

Arnoud

Als je in je Tesla de Autopilot aanzet, blijf je gewoon bestuurder (en daar was een rechtszaak voor nodig?)

| AE 10979 | Ondernemingsvrijheid | 15 reacties

De rechter van de rechtbank Midden-Nederland heeft bepaald dat de persoon achter het stuur van een Tesla ondanks het gebruik van het Autopilot-systeem als feitelijke bestuurder van het voertuig is aan te merken. Dat las ik bij Tweakers vorige week. Tesla-bezitter Vincent Evers was vanwege een verkeersboete naar de rechter gestapt omdat hij deze onterecht… Lees verder

Mag je in een Tesla met autopilot een telefoon in je hand houden?

| AE 9743 | Regulering | 26 reacties

Een tipgever (dank!) wees me op deze tweet van Vincent Evers: Reed met @Tesla autopilot en politie hield me aan. Flinke boete. Rechter hoe lang blijft deze regel? De staandehouding bleek echter niet te zijn geweest vanwege het loslaten van het stuur (wat op een snelweg in principe redelijk risicoloos kan als je de Autopilot… Lees verder