Tweede Kamer akkoord met updateplicht voor verkopers slimme apparaten

| AE 13149 | Ondernemingsvrijheid | 18 reacties

De Tweede Kamer is akkoord gegaan met een verplichting voor verkopers van slimme apparaten en digitale diensten om software- en beveiligingsupdates uit te brengen. Dat meldde Security.nl onlangs. Volgens mij was er niet heel veel keus, gezien dit uit een Europese Richtlijn komt en dus gewoon geregeld moest. Desondanks: mooi nieuws, en ik ben benieuwd. We hebben al zó lang last van gebrekkige apparaten met internettoegang.

De regeling omtrent updates wordt opgenomen in artikel 18 van boek 7 van het Burgerlijk Wetboek, dat is de plek waar conformiteit (“wettelijke garantie”) van verkochte zaken worden geregeld. De wettelijke term wordt “zaken met digitale elementen”. De kern is als volgt (lid 4):

Bij een zaak met digitale elementen zorgt de verkoper ervoor dat de updates, waaronder beveiligingsupdates, die nodig zijn om te bewerkstelligen dat de afgeleverde zaak aan de overeenkomst beantwoordt, aan de koper worden gemeld en geleverd gedurende de periode die de koper redelijkerwijs kan verwachten, gezien de aard en het doel van de zaak en de digitale elementen, en rekening houdend met de omstandigheden en de aard van de overeenkomst als de koop voorziet in levering van de digitale inhoud of digitale dienst.
De wet schrijft dus niet een specifieke periode voor, maar koppelt deze -net als de ‘gewone’ verwachting omtrent goed werken- aan de redelijke verwachting van de koper. Dat is dus iets dat we in de rechtspraak moeten gaan zien wat redelijk is.

Uitgangspunt is dus wel dat er updates gaan komen. Expliciet zeggen “wij verkopen zonder updates” is daarmee niet mogelijk, want dit is wel dwingend consumentenrecht. Maar er is een gaatje:

Van het niet beantwoorden van de afgeleverde zaak aan de overeenkomst in de zin van de leden 2 of 4 is geen sprake indien de koper er bij het sluiten van de overeenkomst uitdrukkelijk van in kennis werd gesteld dat een specifiek kenmerk van de zaak afweek en de koper die afwijking bij het sluiten van de overeenkomst uitdrukkelijk en afzonderlijk heeft aanvaard.
Ja, dat is weer een extra vinkje dat je dan moet zetten. Ik kan nergens vinden of de verkoper je mag verplichten dat vinkje te zetten of anders geen verkoop, maar ik denk het wel. Dat zou dan acceptabel zijn omdat je het héél duidelijk apart gemeld wordt en je dus apart moet zeggen dat je dat wil.

Verder vermeldt het wetsvoorstel een regeling over als de consument de update niet installeert. Niet verrassend is de leverancier dan niet aansprakelijk voor fouten die de update zou hebben opgelost, mits de update voldoende duidelijk was aangekondigd en de installatie-instructies duidelijk genoeg waren.

In alle gevallen gaat het dus over de verkoper, zeg maar de Mediamarkt of Coolblue, en dus niet de fabrikant. Daar heb je als consument eigenlijk nooit direct wat mee te maken, immers. Wel is het zo dat als de fabrikant iets aankondigt of meldt over het product, dit bindend wordt op de verkoper. Het is dan dus mogelijk dat zeg Samsung zorgt voor het melden en beschikbaar stellen van updates, maar dat jij gewoon de Mediamarkt aansprakelijk stelt als die update je telefoon versteent.

Al langer was geregeld dat de verkoper zelf een bindend verhaalsrecht (regresrecht) heeft op de importeur of fabrikant, deze wet verandert daar niets aan. Dus de Mediamarkt mag dan de Europese importeur van Samsung aansprakelijk stellen, of Samsung zelf. En in de zakelijke levercontracten kan dát niet worden verboden.

Arnoud

En dan kun je niet meer je eigen ontwerpen snijden met je Cricut plotter

| AE 12565 | Ondernemingsvrijheid | 16 reacties

De nodige ophef: de nieuwste feature van de consumentenprinter en -snijmachine Cricut is dat je nog maar 20 ontwerpen per maand mag produceren, daarna moet je gaan betalen. Raar, want het ding is jarenlang verkocht voor de consumentenmarkt met als belofte “Creative freedom should be free. Cricut Design Space is free to use for all file types. There is no subscription required to cut your own images.” Natuurlijk is er al een petitie en krijgt de plotter overal nare reviews. Maar dit is een juridische blog, dus de vraag is: kun je hier juridisch wat aan doen?

(Voor wie wil, hier een demovideo van 30 seconden die laat zien hoe het apparaat werkt.)

Juridisch is de zaak terug te brengen tot de vraag: wat mocht je verwachten toen je dit apparaat kocht, was het redelijk dat je mocht verwachten onbeperkt en gedurende de gehele productlevensduur je eigen afbeeldingen gratis zo veel als je wilde te kunnen printen/snijden? Dat lijkt mij van wel, gezien teksten als hierboven. Vele mensen melden ook dat ze hun aankoop juist hadden gebaseerd op het feit dat was beloofd dat ze altijd hun eigen ontwerpen konden blijven printen.

In dat geval is de juridische stap simpel, op papier dan: je stapt naar de verkoper en je eist herstel van de tekortkoming, het opheffen/ongedaan maken van deze beperking op de dienstverlening. Dat is dus het Nederlandse bedrijf waar jij het kocht, niet de Amerikaanse fabrikant van een en ander. En die hebben dan meteen een probleem, want zij kunnen dit feitelijk niet herstellen. Dat betekent juridisch dat ze dan je geld terug moeten geven, en daarbij géén korting mogen inhouden voor de tijd dat het product wel werkte. Alleen moet je printer dan wel terug. Ik weet niet of iedereen daarop zit te wachten, maar op zich is er met het gerestitueerde geld vast een modernere printer te vinden.

Principiëler zou dan zijn de eis dat er wél hersteld moet worden. Want als een Nederlandse rechter dat aan zeg Coolblue op zou leggen (op straffe van een dwangsom) dan zouden zij gaan duwen bij de leverancier om hier wat aan te doen. Alleen is denk ik de Nederlandse markt niet groot genoeg om zo’n vuist effectief te laten zijn, en weet ik bovendien niet een juridisch argument om dit als rechter te bevelen. De wet (art. 7:21 BW) zegt namelijk dat herstel niet geëist kan worden als dat “van de verkoper niet gevergd kan worden”. En daarbij wegen de kosten zwaar. Het gaat hier om een apparaat van 200 euro (grofweg) dus ik denk dat je dan snel klaar bent.

Arnoud

Tesla schakelt features achteraf uit bij tweedehands auto, wat krijgen we nou?

| AE 11765 | Intellectuele rechten, Ondernemingsvrijheid | 10 reacties

Autofabrikant Tesla heeft bij de wederverkoop van een tweedehands Tesla enkele features uitgeschakeld, las ik bij The Verge. De wederverkoper had deze features per abuis meegekregen bij de aanschaf bij Tesla zelf(!), dus pardon wij komen even uw auto downgraden, sorry foutje bedankt. De wederverkoper zou niet hebben betaald voor die features “Enhanced Autopilot” en “Full Self Driving Mode”), maar ze stonden bij de aanbieding van Tesla zelf genoemd als inbegrepen. Wat natuurlijk diepgravende discussie oproept over de toekomst van de diensteconomie en het einde van eigendom. Toch?

The Verge maakt zelf al de vergelijking met de ouderwetse auto: als je daar een tweedehandsje koopt en er zitten mooie velgen op, dan is het vrij evident dat je die erbij krijgt. De fabrikant kan niet ineens eisen dat die teruggegeven moeten worden bij wederverkoop (bij huur wellicht wel, maar daar hebben we het hier niet over).

Dus waarom kan dat bij deze features wel? Nou ja, omdat ze software zijn en omdat Tesla dus kennelijk achteraf dingen kan wissen of uitschakelen in je auto. (Deze zin voelde wat beangstigend om te typen.) De reden daarvoor is dan kennelijk dat men na verkoop aan die wederverkoper ontdekte dat die features niet aan hadden mogen staan, dus dat werd bij nader inzien even gecorrigeerd.

Had dat bij een ‘gewone’ tweedehands gekund? Zeg maar, hij staat met dure velgen en een kinderzitje bij de fabrikant, een wederverkoper neemt ‘m mee en nadat hij deze weer verkocht heeft, belt de fabrikant dat dat zitje er helemaal niet in had moeten zitten. Dus of het even terug kan. Ik zou normaal zeggen dat de fabrikant dan pech heeft, in die omstandigheden mocht die wederverkoper vermoeden dat hij de auto met die velgen en met dat zitje kocht. Ook als dat niet expliciet in de advertentie of lijst met productkenmerken stond. En ook als ergens in de voorwaarden een voorbehoud van, eh, installatiefouten of ontbrekende informatie op de productkenmerken was opgenomen.

Het punt is natuurlijk dat dat nooit gebeurt. Het is nogal onlogisch dat iemand per abuis een kinderzitje plaatst of dure velgen onder een auto zet zonder dat dat de bedoeling is, maar zelfs als dat gebeurt dan is de schade zo klein dat het rechttrekken de moeite niet waard is. Dat schrijf je dan af en je wordt plichtmatig boos op je monteur, maar dat is het dan. Bij een ICT-dienst is corrigeren wél triviaal, je stuurt gewoon een update met een delete commando en de feature is weg.

Mag dat? Want ja, het einde van eigendom en alles wordt dienstverlening en dat is juridisch ongeregeld zeg ik altijd. Dat klopt, maar hier gaat het toch echt om een stukje verkoop, een stukje eigendomsoverdracht. Die wederverkoper kocht die auto, en mocht daarbij vertrouwen op de mededeling van de verkoper dat dit het ding was zoals hij het ging kopen. Dat daarbij een fout werd gemaakt, komt in principe voor rekening van de verkoper – tenzij de wederverkoper had moeten weten dat er iets niet klopte. En dat lijkt hier niet op te gaan.

Zorgelijk dus. Het krijgt nu herrie in de media, dus het zal wel teruggedraaid worden binnenkort. Maar daarna mag een jurist van Tesla hier wat van vinden, en komt er een disclaimer in de zakelijke contracten en een beperking in de EULA (zit er een EULA in je Tesla, eigenlijk?) die bepaalt dat dit mag. En dan kan het zomaar staande praktijk worden. Ik weet geen juridisch tegenargument in een zakelijke transactie tegen zoiets.

Arnoud

Tesla-eigenaren kochten per ongeluk peperdure updates

| AE 11730 | Innovatie, Ondernemingsvrijheid | 10 reacties

Sinds kort is het mogelijk om in de app van je Tesla een software-update te kopen, waaronder de zelfrijdende AutoPilot-functies. Sommige mensen deden dat per ongeluk en werden verrast met een rekening van bijna 10.000 dollar. Dat meldde Bright onlangs. Men noemt het voorbeeld van een acceleratieboost die je voor 2000 euro een halve seconde… Lees verder

Ik mag mijn Android-telefoon niet updaten van mijn insuline-app leverancier!

| AE 11424 | Ondernemingsvrijheid | 12 reacties

Een lezer vroeg me: Een leverancier van een bloedglucose sensor (gebruikt door diabetici) heeft de mogelijkheid om een sensor uit te lezen via een app op een mobiele telefoon. Nu stelt deze leverancier dat, zodra er een update van de softwareversie van de mobiele telefoon beschikbaar is je dient te wachten met updaten tot zij… Lees verder

Google gaat telefoonmakers verplichten beveiligingsupdates aan te bieden

| AE 10581 | Security | 20 reacties

Google gaat telefoonmakers contractueel verplichten om smartphones van software-updates te voorzien. Dat meldde Nu.nl vorige week. Een onderwerp waar al veel over te doen is, onder meer vanuit onze Consumentenbond met haar actie die onder meer leidde tot een rechtszaak tegen Samsung met de eis tot langer updaten van smartphones. Fabrikanten zijn volgens mij gewoon… Lees verder

Groeiende ergernis over niet bijgewerkte apps op Smart TV’s

| AE 9754 | Ondernemingsvrijheid | 50 reacties

Uit een zaterdag gepresenteerde enquête van het tv-programma Kassa blijkt dat meerdere apps het niet meer doen op oudere Smart TVs. Dat meldde Emerce vorige week. Zo werkt bij zo’n 40 procent van de mensen de Youtube-app niet meer, terwijl die televisies pas enkele jaren oud zijn. Samsung meldt desgevraagd niet te gaan over apps… Lees verder

Lenovo geeft drie maanden oude Moto E4-smartphones geen update naar Android 8

| AE 9683 | Ondernemingsvrijheid | 24 reacties

Smartphonemaker Lenovo zal zijn Moto E4-serie van toestellen die deze zomer verschenen geen update geven naar Android 8.0. Dat meldde Tweakers vorige week. De reden is me niet helemaal duidelijk, gezien andere toestellen (zoals de Z- en G5-modellen) wel een update naar Android 8 “Oreo” krijgen. Wat dan de vraag oproept, zijn ze niet verplicht… Lees verder

Whoa, mag Samsung die ontploffende Note 7’s op afstand onklaar maken?

| AE 9126 | Informatiemaatschappij | 36 reacties

Samsung gaat de ontploffende Note 7 toestellen een firmware update geven waarmee de oplaadfunctie uitgeschakeld wordt, meldde The Verge en diverse andere media. Daarmee wil men de laatste bezitters van deze gevaarlijke toestellen dwingen ze in te leveren, of in ieder geval niet meer te gebruiken met alle risico’s van dien. Het bericht doet raar… Lees verder