Mag de politie je Tesla leegslurpen bij een strafrechtelijk onderzoek?

| AE 12987 | Regulering, Security | 13 reacties

webandi / Pixabay

De data die in Tesla’s is opgeslagen bevat een schat aan informatie voor strafrechtelijke onderzoeken, las ik bij Security.nl, op gezag van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI). Dat was erin geslaagd  gecodeerde rijgegevens die Tesla opslaat in haar auto’s uit te lezen, te vertalen en te publiceren. Volgens de onderzoeker is het belangrijk om te weten welke data de auto allemaal opslaat, zodat justitie weet welke gegevens het kan vorderen en hoe exact die gegevens kloppen met de werkelijkheid. Maar mag dat?

Het artikel meldt meteen al hoe het nu gaat: de politie komt met een bevel van de officier van justitie bij Tesla en die lezen het op afstand uit. Dat moet ook wel, want Tesla’s zijn niet zo eenvoudig toegankelijk dat je ze met standaardspullen open kunt maken en de data naar een USB-stick kunt halen.

De experts van het NFI is het dus wel gelukt, en bij het lezen van het paper viel op dat het dus wél een kwestie is van auto openmaken en SD-kaart uitnemen:

Acquiring this micro-SD card requires access to the ‘car computer’ located in the passenger footwell, behind the glovebox. On Autopilot generation 2 and 2.5 systems, there is a metal cover on  the bottom left corner (when viewing it from the footwell) that can be unscrewed to reach the PCB and subsequently the SD card as shown in Figure 2.
Vervolgens blijk je de kaarten gewoon te kunnen lezen als typische Linux-logbestanden, dus platte tekst en je kunt met een beetje raden al achterhalen wat er staat. De onderzoekers hebben dit geverifieerd door de logs te vergelijken met wat ze met een bevel bij Tesla hadden gekregen. Identiek, alleen beperkt Tesla de resultaten tot exact het gevraagde interval en de genoemde gegevens uit het bevel.

Logisch, maar wel lastig voor Justitie want je moet wel weten wat je kunt vragen. Dat is dan ook de meerwaarde van dit onderzoek: weten wat een Tesla allemaal logt, zodat je gerichter kunt vragen.

Maar mij bekruipt dan de gedachte, móet je Tesla nog wel wat vragen als je die SD-kaart gewoon uit de auto kunt halen?

Dit is een open vraag volgens mij. In 2017 bepaalde de Hoge Raad dat de politie smartphones van verdachten niet zomaar mag doorzoeken, omdat deze een zeer persoonlijk voorwerp van mensen vertegenwoordigen:

Indien dat onderzoek zo verstrekkend is dat een min of meer compleet beeld is verkregen van bepaalde aspecten van het persoonlijk leven van de gebruiker van de gegevensdrager of het geautomatiseerde werk, kan dat onderzoek jegens hem onrechtmatig zijn.
Er is geen expliciete wettelijke regeling, het mag als er bewijs te verwachten valt maar hoe breder de scope van het onderzoek, hoe meer waarborgen men moet nemen bij het onderzoeken. En het maakt daarbij niet uit of je de telefoon moest ontgrendelen of kunstgrepen moest uithalen om bij de data te kunnen.

Ik zou zeggen dat een auto gelijk te stellen is aan een telefoon qua persoonlijk en wat je over iemand te weten kunt komen. Dan kom je dus in hetzelfde kader terecht als wat de Hoge Raad voor smartphones schetste, en zal al te gretig uitlezen van allerhande logs dus onrechtmatig verkregen bewijs opleveren. Maar omgekeerd: als je heel gericht gaat zoeken op basis van een concrete verdenking, dan is dat niet perse een probleem.

Een interessante is dan nog in hoeverre “je kunt het ook aan Tesla vragen met een bevel” relevant is. Dit voelt gek, maar door het via Tesla te spelen maak je het zorgvuldiger. Dat bedrijf maakt dan als professionele partij immers een afweging, er zit zo een extra check op.

Arnoud

Het op schoot of op het been hebben van een mobiele telefoon, ook al internetrecht

| AE 12842 | Regulering | 27 reacties

Een automobilist die vorig jaar een bekeuring kreeg omdat hij een telefoon op zijn schoot had tijdens het rijden hoeft de bekeuring niet te betalen, las ik bij Tweakers. Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden oordeelde namelijk dat dit geen “vasthouden” in de zin van de wet is, hoewel je natuurlijk nog steeds het verkeer behoorlijk in gevaar brengt door naar je schoot te kijken. Nu is bellen in de auto maar heel zijdelings ICT- of internetrecht, maar het is een mooi voorbeeld van hoe rechters de wet wikken en wegen.

Artikel 61a van het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 (RVV 1990) verbiedt immers bestuurders van een motorvoertuig tijdens het rijden een mobiele telefoon vast te houden. Een ‘telefoon’ is “een apparaat dat bestemd is voor het gebruik van mobiele openbare telecommunicatiediensten”, dus het geldt ook voor tablets en laptops met 4G verbinding. Maar wat is “vasthouden”?

De wetgever had bij invoering opgemerkt dat “Onder vasthouden wordt verstaan het in de hand houden, het tussen oor en schouder geklemd houden etc.” In 2013 was het Gerechtshof dan ook erg ruimdenkend: Het plaatsen van een mobiele telefoon achter een hoofddoek valt ook onder het begrip ‘vasthouden’. Het bedienen van telefoon in houder was in 2018 dan weer géén vasthouden: de wetgever wilde immers niet het aanraken van telefoons verbieden maar het vast houden.

De achterliggende motivatie van deze wet is natuurlijk de verkeersveiligheid. Wie aan zijn telefoon zit, let niet op de weg, en genoeg studies laten zien dat daar ongelukken van kunnen komen. Het verbod is dus zeer begrijpelijk. Waarom men niet uitgebreid voor “mag geen telefoon bedienen” of “moet twee handen aan het stuur” is gekozen, dat weet ik niet. De reden voor specifiek “vasthouden” is omdat de bewijslast voor de politie dan makkelijker is: je kunt zien of iemand een telefoon vast heeft (en agent 40404 een plak ontbijtkoek) en dan doet het er niet toe of men belde, smste, de navigatie instelde, muziek zocht of thuis de slimme oven alvast aanzette.

Als je naar die motivatie kijkt, dan is het heel logisch dat deze agenten ingrepen bij de man met de telefoon op schoot (of op de bijrijdersstoel). Want onveilig is het, laat dat duidelijk zijn. Maar vasthouden is het niet:

Het op schoot of op het been hebben van een mobiele telefoon kan niet worden aangemerkt als vasthouden in de zin van voornoemd artikel. Dat zou een zodanige extensieve interpretatie zijn dat dit de rechtsvormende taak van het hof te buiten gaat.
Mogelijk weegt hierin door die uitspraak uit 2018 dat het bedienen van je telefoon géén vasthouden is, want het soort handeling is hetzelfde. Je raakt je telefoon aan, je kijkt niet naar de weg et cetera maar in de hand heb je de telefoon niet. Bij de hoofddoek vond het Hof relevant dat je tussen het bellen door de telefoon moet pakken, bijvoorbeeld om op te hangen.
Uit de verklaring van de ambtenaar volgt wel dat de betrokkene in dit geval zodanig verkeersgedrag vertoonde dat dit mogelijk als overtreding van artikel 5 van de Wegenverkeerswet 1994 kan worden aangemerkt. Bij het constateren van een dergelijke overtreding kan de ambtenaar een proces-verbaal opmaken.
Eigenlijk zegt het Hof hier dus: beste agenten, kunt u de volgende keer in zulke situaties gewoon inzetten op gevaar op de weg? Want dat is een open norm (Koos z’n kapstok) en dan hoeven we deze hele discussie over vasthouden niet te voeren.

Arnoud

 

Mag je de claxon van je Tesla een eigen ringtone geven?

| AE 12429 | Ondernemingsvrijheid | 24 reacties

Tesla-auto’s krijgen een update waarmee gebruikers het geluid van de toeter van hun auto kunnen aanpassen, las ik bij Tweakers. Naast het geluid van de claxon als waarschuwingssignaal is het ook mogelijk om geluid af te spelen terwijl er geen bestuurder in zit, zoals bij de “summon” modus waarbij de auto naar je toe komt rijden. Het Tweakers-artikel riep de vraag op of dat nou wel mocht: “Vanwege regelgeving is gebruik van de functie vermoedelijk niet toegestaan in de EU.” En gezien onder meer scheten en kokosnootgeluiden voorgesteld worden, is dat een zeer relevante vraag.

De zogeheten Boombox-functie is beschikbaar voor auto’s die voorzien zijn van een externe speaker, zo laat Tesla-topman Elon Musk weten. Het praktisch nut wordt niet toegelicht, maar wie het een goed idee vindt auto’s scheetgeluiden te laten maken hoeft ook niet echt praktisch nut te verantwoorden lijkt me. En ach, sommige mensen zetten extra uitlaten of lampen op hun auto, dus waarom niet een ander geluid van je claxon?

Nou ja, omdat dat niet mag dus. De Regeling voertuigen, artikel 5.2.71 is duidelijk over de eis aan een auto-claxon:

Personenauto’s moeten zijn voorzien van ten minste een geluidssignaalinrichting die bestaat uit een goed werkende hoorn met vaste toonhoogte. Een samenstel van zodanige, tegelijk werkende hoorns wordt als één hoorn beschouwd.

Andere geluidssignaalinrichtingen zijn niet toegestaan in gewone auto’s. Het is dus gewoon verboden om je toeter meer dan één toon te laten produceren of de hoogte daarvan te variëren.

Voor bedrijfsauto’s (veel Tesla’s worden zakelijk aangeschaft) geldt ongeveer hetzelfde in artikel 5.3.71, maar met een extraatje:

Hybride elektrische of elektrische bedrijfsauto’s mogen zijn voorzien van een akoestisch voertuigwaarschuwingssysteem dat werkt tot het voertuig een snelheid van 25 km/h heeft bereikt.

Hierbij geldt niet de eis dat het een vaste toonhoogte moet betreffen. In theorie zou je hier dus de boombox met kokosnootgeluid in kunnen zetten. Voor particuliere Tesla’s is deze mogelijkheid er niet. Er komen regels voor kunstmatig geluid bij elektrische auto’s in het algemeen, maar dan gaat het om geluid dat grofweg lijkt op een verbrandingsmotor zodat je de auto hoort aankomen.

(Het fascineert me dat de claxon bij een trein tyfoon heet. Dit volledig buiten het onderwerp. En dan wil ik natuurlijk ook weten hoe de claxon van een vliegtuig heet.)

Arnoud

OM gaat met camera’s handhaven op telefoongebruik achter het stuur

| AE 12335 | Regulering | 32 reacties

Het Openbaar Ministerie gaat vanaf maandag camera’s inzetten om telefoongebruik achter het stuur te beboeten, las ik Bij Tweakers. Deze camera’s fotograferen alle bestuurders, en detecteren wanneer iemand vermoedelijk zijn telefoon vast heeft. In dat geval gaat de foto naar het CJIB, die dan een mens de beoordeling laat doen en een boete laat volgen… Lees verder

Zullen we EULA’s in beeldschermen gewoon eens afschaffen jongens?

| AE 11933 | Ondernemingsvrijheid | 19 reacties

Via Twitter deze screenshot van een Volkswagen: Wijzig uw privésfeerinstellingen (dat geforceerde nepnederlands alleen al) om de juiste juridische teksten te kunnen laden. Wat krijgen we nou. Ik vermóed dat men op basis van locatie andere landgebonden teksten wil tonen, want in sommige landen is het explicieter verboden om aan je navigatie te zitten tijdens… Lees verder

Mag een Tesla zichzelf bewaken met camera’s rondom het voertuig?

| AE 11089 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 19 reacties

Elon Musk laat weten dat Tesla binnenkort een zogeheten Sentry Mode uitbrengt voor alle auto’s die beschikken over Autopilot 2.5. Dat meldde Tweakers vorige week. Deze modus zorgt ervoor dat verscheidene camera’s worden gebruikt om een beeld van 360 graden rondom de auto op te nemen. De nieuwere Tesla’s hebben acht camera’s rondom het voertuig… Lees verder

Wanneer sluit je als consument een verkoopovereenkomst via internet met een bedrijf?

| AE 11008 | Ondernemingsvrijheid | 28 reacties

Mijn moeder heeft vorige week maandag op “ikwilvanmijnautoaf.nl” aangegeven van haar auto af te willen, zo opende een draadje bij Tweakers. De moeder van de topicstarter wilde van haar auto af, nam contact op met het gelijknamige bedrijf en kreeg telefonisch een bod van zeshonderd euro, waar ze kennelijk positief op reageerde. Daaruit concludeerde het… Lees verder

Smartphone in autohouder bedienen tijdens het rijden mag wel

| AE 10442 | Regulering | 22 reacties

Het gerechtshof in Leeuwarden heeft besloten dat het bedienen van een smartphone die in een houder is geplaatst niet gelijkstaat aan het vasthouden van een telefoon. Vorig jaar augustus bepaalde de rechtbank nog dat dit een overtreding is van de Wegenverkeerswet, die het tijdens het rijden vasthouden van een telefoon verbiedt. De rechtbank oordeelde dat… Lees verder

Mag een appartementencomplex werken met kentekenherkenning?

| AE 9659 | Privacy | 35 reacties

Een lezer vroeg me: De vereniging van eigenaren van mijn appartementencomplex wil gaan werken met kentekenherkennning bij de poort. Alleen bewoners en vooraf aangemelde bezoekers kunnen dan nog automatisch naar binnen, de rest moet aanbellen. En van iedere bezoeker worden naam, kenteken en in- en uitrijtijden vastgelegd. Hoe zit dat juridisch? Het is natuurlijk toegestaan… Lees verder

Bedienen van telefoon in houder is ook een vorm van vasthouden

| AE 9594 | Regulering | 46 reacties

Onder het begrip vasthouden moet ook worden verstaan het met een hand bedienen van een telefoon terwijl deze geplaatst is in een telefoonhouder die bevestigd is op het dashboard. Dat bepaalde de rechtbank Noord-Nederland vorige maand (pas dinsdag gepubliceerd) in een van de vele vonnissen rond wat je nu wel en niet mag doen met… Lees verder