Legaal hacken: waar ligt de grens? (Slideshare)

Afgelopen zaterdag was ik bij hackercommunity Revspace waar ik een half uur mocht praten over computercriminaliteit, hacken en waar de juridische grenzen liggen. Wat is het verschil tussen de TNT-staking en de DDoS?-aanvallen op Paypal? Mag je je eigen bank hacken om te zien of ze wel veilig genoeg zijn voor je geld? En als je de ov-chipkaart gekraakt hebt, mag je dan als proof of concept ermee gaan reizen? De wet stelt grenzen aan ethisch hacken, maar is niet zwart-wit. Dezelfde handeling kan legaal of illegaal zijn afhankelijk van je intentie en de omstandigheden waaronder je deze begaat.

Kijk en luister een half uur lang:

Ik vind mezelf wel steeds meer klinken als Koos Spee :O

Arnoud

Hacken OV-chipkaart is computervredebreuk (wtf?)

Een 30-jarige hacker is in Utrecht veroordeeld voor het vervalsen van 20 ov-chipkaarten, las ik bij Webwereld. Hij krijgt 60 uur werkstraf voor dit vervalsen, dat door de rechter “computervredebreuk” wordt genoemd. Hoogst merkwaardig. Wel terecht is de veroordeling wegens vervalsen van een betaalkaart.

De rechter spreekt van “binnendringen in de chip” van de OV-kaart. Omdat deze eigendom is van Trans Link Systems, wordt daarmee in andermans computersysteem binnengedrongen en dat is strafbaar. Ik vind dat een hoogst merkwaardige uitleg. Zo is dit wetsartikel niet bedoeld. En het zou betekenen dat simlocks verwijderen óók illegaal is, wanneer de telecomboer je de SIM maar in bruikleen geeft in plaats van verkoopt. De rechter had in 2002 al geoordeeld dat dat niet opgaat.

Wel terecht is de beschuldiging van het valselijk opmaken van een betaalkaart (art. 232 Strafrecht). Met de OV-chipkaart kun je immers betalen voor een dienst, en het namaken van zulke betaalmiddelen is (terecht) strafbaar.

Het verweer van de man dat hij alleen de zwakheden wilde blootleggen in de kaart gaat niet op.

Uit niets blijkt dat verdachte contact heeft gezocht met de media of met [bedrijf 1] om zijn standpunt met betrekking tot de beveiliging van de OV-chipkaart weer te geven. Verdachte heeft weliswaar verklaard dat zijn onderzoek nog niet was afgerond, maar op het moment van zijn aanhouding had hij al 26 OV-chipkaarten vervalst en uit niets blijkt dat verdachte van plan was hiermee op korte termijn te stoppen. De rechtbank is dan ook van oordeel dat onder deze omstandigheden het beroep van verdachte op artikel 10 van het EVRM niet kan slagen.

Op zich kan het legaal zijn om dingen te kraken om daarmee te laten zien dat we een probleem hebben, maar dan moet je het wel houden bij het kraken en daarna het bedrijf inlichten en/of naar de pers stappen (responsible disclosure). Maar deze man is gewoon gaan reizen met de kaart, en dat is zeer zeker niet de bedoeling bij responsible disclosure.

Arnoud

Mag een serveradmin alle berichten van klanten lezen?

Een lezer vroeg me:

Mag een server-admin/eigenaar de mail van klanten op zijn server lezen? Aan de ene kant lijkt het logisch van wel: het is zijn apparatuur dus hij bepaalt wat er mag en wat er gebeurt. Aan de andere kant hebben de klanten toch recht op privacy, dus zomaar meelezen met chats of mails lijkt me dan niet de bedoeling.

Inderdaad, het is zijn apparatuur, maar dat wil nog niet zeggen dat hij dan maar alles mag met wat klanten opslaan op of verzenden met die apparatuur. Zodra je anderen toelaat op je systemen, heb je ook rekening te houden met hun belangen. Je mag niet zomaar mensen eraf gooien of zomaar meelezen met privécommunicatie.

Medewerkers van bedrijven die een telecommunicatiedienst (”dienst die geheel of gedeeltelijk bestaat in het overbrengen van signalen via een elektronisch communicatienetwerk”) aanbieden, zijn strafbaar als ze kennisnemen van de inhoud van die overgebrachte communicatie. artikel 273d Wetboek van Strafrecht. Afhankelijk van hoe je de definities leest is het verdedigbaar dat de beheerder van een forum daar ook onder valt. Het CBP vond dat in ieder geval begin vorig jaar.

Maar ook als die strafwet niet geldt, heb je als gebruiker van een systeem nog steeds enige aanspraak op privacy. Als het beheer je een faciliteit biedt die “privéberichten” heet, of e-mail waarvan iedereen die min of meer privé beschouwt, dan hoort daar de gerechtvaardigde verwachting bij dat het beheer die niet zomaar gaat lezen.

Natuurlijk kunnen er redenen zijn (spam, virussen, klachten) waarom het beheer dat wel gaat doen. Maar ze moeten er wel terughoudend mee zijn – en geheim houden wat ze lezen als ze vanwege zo’n reden gaan spitten in privéberichten.

Arnoud

Doorzoeken van een privélaptop mag ook niet zomaar

Een curator mag niet zonder meer privélaptops onderzoeken, ondanks dat er mogelijk bewijs van faillissementsfraude op te vinden is. Dat las ik gisteren op Webwereld naar aanleiding van een arrest uit Den Bosch. In deze zaak wilde de curator toegang tot gegevens op de privélaptop van de bedrijfsjurist van een failliet bedrijf, omdat hij vermoedens had van fraude.

In het originele vonnis vond de rechter het toegelaten dat de curator toegang mocht krijgen tot de laptop, maar in dit hoger beroep wordt dat echter teruggedraaid. De laptop was geen eigendom van het failliete bedrijf, dus kan de curator die niet zomaar opeisen. Wél heeft hij recht op inzage in de bedrijfsgegevens op die laptop. Hij mag een kopie van de data laten maken en deponeren bij een notaris om deze zo veilig te stellen.

Vervolgens is de vraag of de curator er ook iets mee mag doen. Mag hij de gegevens doorzoeken, of mag hij forensisch onderzoeksbedrijf IRS aan het werk zetten? Omdat het hier gaat om privacy, geeft het Hof geen algemene rechtsregel. Bij inbreuken op de privacy is het altijd afhankelijk van alle omstandigheden van het geval of het mag. Het Hof weegt dan ook de privacy van de jurist en het bedrijfsbelang van de curator tegen elkaar af. Wegen jullie mee?

In het voordeel van de jurist:

  1. het betreft een laptop in privé-eigendom;
  2. de privélaptop bevat ook “privacygevoelige privacybestanden”;
  3. de bedrijfsjurist werkte voor zakelijke doeleinden altijd via het zakelijke netwerk, zodat de betreffende gegevens ook via dat netwerk te vinden (zouden moeten) zijn.

In het voordeel van de curator:

  1. de curator heeft recht op de aan de failliet toebehorende informatie over haar administratie;
  2. de curator heeft belang heeft bij onderzoek daarvan;
  3. de bedrijfsjurist werkte dagelijks op deze laptop in het kader van zijn werk;
  4. de bedrijfsjurist was lid van het managementteam en dicht bij het bestuur werkzaam;
  5. de laptop is zowel zakelijk als privé gebruikt, zodat de bedrijfsjurist daarmee zelf heeft bewerkstelligd dat de gegevens vermengd zijn geraakt;
  6. niet is uit te sluiten dat zakelijke bestanden uitsluitend op de harde schijf van de laptop zijn opgeslagen.

De curator had aangeboden dat de jurist er de hele tijd bij mocht blijven, zodat hij kon piepen als er sprake zou zijn van privégegevens. Maar dat vond het Hof niet genoeg. De curator had namelijk te weinig instrumenten om toezicht op IRS te houden, bv. een contract waarin stond hoe IRS met de gegevens om zou gaan.

Collega Wouter Dammers van Solv advocaten maakt me nieuwsgierig met zijn opmerking dat de curator “op andere wijze(n) inzicht kunnen krijgen in de betreffende zakelijke gegevens, zonder een inbreuk te maken op de bescherming van de persoonlijke levenssfeer van de bedrijfsjurist.”

Ik ben heel benieuwd hoe dan. Dit is namelijk écht een lastig probleem. Je ontkomt er niet aan dat je als onderzoeker privégegevens tegenkomt als je gaat zoeken. Afgaan op wat de jurist in dit geval zegt, gaat niet: hij zou natuurlijk te kwader trouw belastende gegevens zogenaamd als privédata kunnen aanmerken zodat je daar niet kijkt.

Oftewel: hoe doorzoek je een privélaptop naar zakelijke gegevens zonder kennis te nemen van privégegevens?

(Ook het doorzoeken van een bedrijfspc mag niet zomaar trouwens.)

Arnoud

Juridische stappen met de OV-chipkaart

Het kraken van de OV-chipkaart is een fluitje van een cent, meldde PC-Active een tijdje terug. Op OV-chipkaart.org is te lezen hoe men de kaart kan uitlezen en de inhoud kan backuppen. TLS, het bedrijf achter de veelgeplaagde kaart, stuurde daarop een blafbrief waarin wordt gemeld dat men de site nauwlettend in de gaten zal houden en “juridische stappen” zal ondernemen. Ik moest lachen: het bedrijf houdt immers de gangen van iedere OV-gebruiker al nauwlettend in de gaten met die kaart.

Het uitlezen van een kaart en het vastleggen van de data die je dan krijgt, kan ik met geen mogelijkheid als strafbaar zien. Ook niet als je het omineus getitelde Mifare Classic Offline Cracker daarvoor gebruikt (maar het kan altijd hernoemd worden naar Mifare Security Verifier of zo natuurlijk). Ga je de kaart manipuleren, dan kom je in een grijs gebied. En ga je reizen met een gemanipuleerde kaart, dan pleeg je zeker een strafbaar feit: het valselijk opmaken van betaalkaarten (art. 232 Strafrecht).

Dat weet TLS ook maar al te goed, want er wordt niets gesommeerd of geëist. De brief komt neer op “we houden je in de gaten mannetje” en dat is een beetje merkwaardige manier van blaffen. Net zo merkwaardig vind ik de reactie van TLS dat dit “oud nieuws” zou zijn, want “tot nu toe is er nauwelijks fraude gepleegd”. Het lijkt mij toch nieuws dat je nu voor een paar tientjes je kaart kunt manipuleren, precies zoals TNO in 2008 voorspelde in 2008.

In een vonnis uit 2008 werd onderzoek naar het kraken van de OV-chipkaart overigens legaal verklaard omdat dit evident in het algemeen belang is, en er geen sprake was van het actief maken van nepkaarten of promoten van reizen met een nepkaart.

Zucht. Waarom is de reactie van dit soort clubs toch altijd om eerst te gaan blaffen en te dreigen met juridische stappen en pas daarna om eens na te denken dat het misschien ook wel ligt aan je eigen product? Dat had die rechter uit 2008 ze nota bene met zo veel woorden verteld.

Arnoud

Wat kun je met een IP-adres?

ip-adres.pngInternetters zijn lastig te identificeren. Namen en e-mailadressen zijn zo vervalst, en ook op andere gegevens kun je nauwelijks afgaan. Het IP-adres is zo ongeveer het enige gegeven dat niet (nou ja, moeilijk) te vervalsen is als je met iemand communiceert. Het opvragen van een IP-adres is dan ook vaak de eerste stap als je juridische maatregelen tegen iemand wilt nemen.

Maar hoe betrouwbaar is zo’n IP-gebaseerde identificatie nu eigenlijk? Voor die lastige technische vraag stonden de raadsheren van het Gerechtshof Den Bosch recent. In een fikse ruzie tussen twee partijen was aangifte gedaan van smaadschrift per e-mail, maar die aangifte was geseponeerd. De benadeelde partij stapte daarop naar het Gerechtshof, want je mag via de zogeheten artikel-12-procedure eisen dat men alsnog vervolging instelt.

De smaadmail was via het contactformulier van de website verstuurd, dus via de logs van de site was het IP-adres van de verzender snel achterhaald. En dat adres bleek op naam te staan van de partij tegen wie hij aangifte had gedaan. (Iedereen die nu over RIPE of IANA begint: ik vermoed dat daarmee wordt bedoeld dat bij een reverse DNS lookup de domeinnaam van de wederpartij boven kwam.) Als bewijs werd daarbij een logfile van websitebezoeken overlegd.

De wederpartij ontkende ten stelligste dat hij het formulier had ingevuld: hij had een open netwerk achter dat IP-adres draaien, waar ook zijn gezin, de buren en diverse vrienden zomaar op konden. Een open netwerk als bewijs van onschuld? Volgens het Hof wel, en niet alleen omdat de logfiles eerder ophielden dan het tijdstip waarop de mail was ontvangen.

Uit de beschikking:

[N]aar het oordeel van het hof onvoldoende wettig en overtuigend bewijs aanwezig dat beklaagde de bewuste e-mail heeft verstuurd, gelet op het aantal personen dat kennelijk toegang had tot zijn computer. Naar het oordeel van het hof mag niet verwacht worden dat verder onderzoek nader bewijs zal opleveren.

In technische zin is het wel terecht: meer dan “vanaf deze computer is het verstuurd” kan men niet concluderen uit een IP-adres. De lijn doortrekken naar een specifieke gebruiker zal verdere omstandigheden vereisen, zoals dat hij de enige is die het wachtwoord weet of dat de PC op een afgesloten kamer staat waarvan alleen hij de sleutel heeft. En die omstandigheden liggen hier nu juist niet.

Maar het voelt ergens wel onrechtvaardig: de smadelijke uiting is zodanig dat eigenlijk alleen de eigenaar van de PC deze gedaan zou kunnen hebben.

Arnoud

Crimineel computernetwerk ontmanteld, mag dat?

infected-pc-waarschuwingsdienst.pngEen speciaal team van de nationale recherche heeft maandag een crimineel computernetwerk platgelegd, meldde nu.nl. Na klachten over het Bredolab-botnet vorig jaar werd een onderzoek ingesteld, waarbij maar liefst 143 command-and-controlservers aangetroffen werden. Deze werden maandag offline gehaald door provider Leaseweb. Het brein achter het botnet zou ook zijn gearresteerd.

Bij Tweakers laat men weten dat men de komende tijd gebruikers wil gaan waarschuwen dat hun pc geïnfecteerd is. En daar is men al mee bezig: klik maar op het plaatje om te zien wat je dan in beeld krijgt (dank aan Com-connect). Je krijgt dus als slachtoffer van dit botnet een redirect naar de server van de nationale recherche, en bent daardoor min of meer verplicht om je PC te gaan opschonen.

Ik vraag me af of dit kan. Het lijkt me niet echt de bedoeling dat de politie bij mensen gaat inbreken immers. Tegelijkertijd lijkt het wel netjes dat de politie je waarschuwt als er iets mis is met je beveiliging en je daardoor slachtoffer van een misdadiger bent geworden. Vroegah kreeg je ook wel eens briefjes door de deur “Tijdens uw afwezigheid stond het keukenraam open” of “Er liggen waardevolle zaken in deze auto, doe dat nou niet”. Zou er daarmee een parallel te trekken zijn?

We kennen in het recht de figuur ‘zaakwaarneming‘. Je mag andermans problemen gaan oplossen als daar een goede reden voor is en die persoon dat niet zelf kan doen. Als je buren op vakantie zijn en de kat zit hongerig alleen thuis, dan mag je de deur forceren en het dier naar een dierenarts of asiel brengen. (En de rekening is dan voor je buren.) Dat is dan geen inbraak maar een gerechtvaardigd binnentreden op grond van zaakwaarneming. Het lijkt me dat als dat mag, je ook virtueel naar binnen mag om te zeggen “hoi u heeft een botnet, doe er wat aan”.

Wie trouwens kan uitleggen waarom dit botnet a) 143 servers had en b) al haar servers bij 1 resellertje had staan, mag het zeggen.

Arnoud

Hoe veilig moet een smartphone zijn?

pleister-patch-reparatie-fix.jpgEen lezer vroeg me:

Al enige jaren verbaas ik mij over het gebrek aan beveiligingsupdates/patches bij embedded systemen. Zo heb ik zelf een op Linux gebaseerde Nokia smartphone. Nu weet ik dat er regelmatig stabiliteits- en veiligheidslekken in Linux en de applicaties daar bovenop worden ontdekt, maar Nokia lijkt zich daar weinig van aan te trekken. Ik krijg namelijk nauwelijks firmware updates. Is een bedrijf niet verplicht om dergelijke updates te backporten als onderdeel van de aankoop van het produkt? Je mag immers verwachten dat het produkt naar behoren en veilig functioneert.

Dat is een goeie vraag, waar ik me ook regelmatig over verbaas. Inderdaad, een product moet aan de overeenkomst beantwoorden, en daarbij geldt dat

de koper mag verwachten dat de zaak de eigenschappen bezit die voor een normaal gebruik daarvan nodig zijn en waarvan hij de aanwezigheid niet behoefde te betwijfelen, alsmede de eigenschappen die nodig zijn voor een bijzonder gebruik dat bij de overeenkomst is voorzien.

Veiligheid lijkt me bij (embedded) software vandaag de dag wel een eigenschap die voor normaal gebruik nodig is. Je mag niet verwachten dat software foutvrij is, want iedereen weet dat dat niet kan voor de prijs van een smartphone, maar je mag wel verwachten dat fouten van tijd tot tijd worden gerepareerd lijkt me zo.

Niet iedere update of fix voor de originele software is automatisch ook passend voor de embedded software. Deze kan specifiek zijn voor de PC-versie in plaats van het embedded platform, hij kan dingen instabiel maken of eenvoudigweg te groot of complex zijn voor de embedded variant. Ik denk dus niet dat je mag verwachten dat elke security-update doorgevoerd zal worden vanuit de originele software. Maar waar ligt de grens?

Arnoud

Mag ik een bot voor een online spel maken?

botcraft-wow-spel-online-mmo.jpgEen lezer vroeg me:

Voor een massive multiplayer online strategy game heb ik een nieuwe userinterface ontwikkeld die inlogt (met je normale naam en wachtwoord) op de officiele servers en bepaalde taken in het spel automatiseert. Ik heb deze gemaakt door het netwerkverkeer te observeren, en heb geen code uit de officiële client gebruikt. Nu zie ik dat in de EULA van deze game staat dat je geen bots mag gebruiken, maar is het ook verboden voor mij om bots te verspreiden?

Ik denk niet dat het strafbaar is in de zin dat de politie je arresteert en je de cel in gaat. Wel zou het kunnen zijn dat de dienstaanbieder zegt dat je hen schade berokkent en dat jij die moet vergoeden.

Op zich is het niet verboden software te maken die samenwerkt met andermans software, zolang je geen code overneemt (copypaste of door reverse engineering). Je mag een protocol reverse engineeren en daar dan je eigen client of server voor schrijven, maar niet de client reverse engineeren en klonen. (In de Amerikaanse Glider-zaak ging het erom dat de bot de clientsoftware aanpaste als die in RAM geladen was. Ik vind dat hoogst dubieus als juridisch argument, maar goed dat geldt voor wel meer Amerikaanse zaken.)

Als je software beveiligingsmaatregelen omzeilt, met name als mensen gratis iets kunnen doen dat normaal geld kost, dan ben je mogelijk wel strafbaar. Er zijn regels in de Auteurswet over het omzeilen van kopieerbeveiligingen en ook strafwetten over het omzeilen van een beveiliging voor een betaaldienst.

De aanbieder zou kunnen zeggen dat jouw UI in feite een bot is waarmee mensen valsspelen. Dan kunnen ze je bot bannen. Als dat moeilijk blijkt (omdat jij cloakingtechnieken gaat inbouwen) dan zouden ze kunnen zeggen dat ze nu op kosten gejaagd worden om jouw bot te blokkeren en dat ze die op jou verhalen. Dat kan onrechtmatig zijn immers.

In de praktijk denk ik dat het in Nederland wel meevalt; men blokkeert de bot en gaat over tot de orde van de dag.

Arnoud

Hoe lang mag ik camerabeelden bewaren?

camera-cameratoezicht-filmen-surveillance-toezichtEen lezer vroeg me:

Ons bedrijf gaat buiten camera’s ophangen omdat er regelmatig dingen gestolen worden uit de auto’s op het parkeerterrein. Er worden netjes borden opgehangen, maar er is nu discussie over hoe lang de beelden bewaard mogen worden. Ik had gehoord dat dat maar drie dagen mag zijn, maar collega’s hebben het over een week, 24 uur of zelfs drie maanden. Welke termijn geldt er nu?

De wet noemt geen expliciete termijn voor het bewaren van camerabeelden. Camerabeelden zijn persoonsgegevens, en het maken van camerabeelden valt dus onder de Wet Bescherming Persoonsgegevens. Artikel 10 lid 1 bepaalt dat je persoonsgegevens (en dus camerabeelden) niet langer … dan noodzakelijk” mag bewaren voor de doelen waarvoor je ze verzamelt.

Je mag dus op zich de beelden zo lang bewaren als je zelf nodig acht, mits je maar kunt uitleggen waarom die termijn absoluut noodzakelijk is. Zoek je bijvoorbeeld bewijs van stelselmatig gedrag dat alleen op zondag plaatsvindt (diefstal uit auto’s bij een kerk bijvoorbeeld), dan zul je beelden van meerdere zondagen moeten bewaren om ze te kunnen vergelijken.

Er is één plek waar een termijn wordt genoemd. De vrijstelling voor videocameratoezicht bepaalt dat

De persoonsgegevens moeten uiterlijk 24 uur nadat de opnamen zijn gemaakt, of na -afhandeling van de incidenten, worden verwijderd.

Dit betekent dus niet dat het verboden is beelden langer dan 24 uur te bewaren. Het betekent alleen dat je geen beroep op de vrijstelling kunt doen. Moet je beelden dus langer dan 24 uur bewaren, dan zul je een melding moeten doen bij het CBP van je videocamerabewakingssysteem, en daarbij moeten vertellen hoe lang je de beelden dan wel bewaart.

24 uur lijkt me trouwens wel heel erg kort, ik kan me niet voorstellen dat in de praktijk bedrijven echt elke dag de opnames bekijken. Het zou een goede zaak zijn als deze termijn naar een week wordt opgerekt, al was het maar omdat je dan legaal verklaart wat iedereen toch al doet.

Arnoud