Mag je inzage in je emailarchief weigeren onder de AVG?

| AE 12029 | Privacy | 18 reacties

Wat moet je doen als iemand inzage eist in emails die jij in je archief hebt? Met die vraag zag de rechter zich recent geconfronteerd in een zaak tussen zo te lezen een student (of medewerker) en een universiteit. De eerste wilde inzage in emails over hem, de organisatie weigerde dat voor een groot deel.

Bij elke AVG cursus is het weer een verrassing: het inzagerecht onder de AVG kun je ook uitoefenen op emails en andere informele documenten waarin je persoonsgegevens staan. Dat recht (op een kopie en uitleg van je persoonsgegevens) is niet beperkt tot formele dossiers of gestructureerde bestanden. En ja, dan heb je een probleem als je je emails niet netjes archiveert. Gelukkig voor organisaties staat daar tegenover dat als iemand zegt “ik wil alles dat u heeft” je niet elke backuptape op een eventuele nog in de prullenbak zittende mail hoeft na te lopen.

Een lastiger probleem is dat emails natuurlijk meer bevatten dan enkel je persoonsgegevens. Of dat de persoonsgegevens niet zuiver feitelijk zijn maar bijvoorbeeld een beoordeling – denk aan de mail van je manager aan HR over een recent incident waar je bij betrokken was, of de Slack-chatdiscussie over je sollicitatie vanochtend. Dat zijn dan wel persoonsgegevens van jou – ze zeggen iets over jou – maar dat is ook een stukje privé van die manager of collega’s.

De AVG kent daar een oplossing voor: op grond van artikel 23 (lid 1 sub i) hoef je geen persoonsgegevens te verstrekken voor zover dat noodzakelijk en evenredig is ter waarborging van de rechten en vrijheden van anderen. Dat is geen vrijbrief om te weigeren: het komt neer op dat je moet witmaken (niet zoals het COA) of weglaten wat je echt niet kunt onthullen. En ja, dat is een afweging per geval, geen generieke “emails bevatten interne opvattingen en worden dus niet verstrekt”.

In deze zaak was een berg mails weggelaten:

De rechtbank verwijst onder meer naar de e-mails met de nummers 4, 9, 12, 15, 17, 24, 39, 42, 47, 48, 52, 54, 58, 63, 66-68, 73, en 91. De rechtbank noemt als voorbeeld de passages die beginnen met: ‘Een email van een [naam] , die (…)’ in document 9, ‘Officieel zou [eiser] moeten aanvragen maar, (…)’ en ‘Waarschijnlijk omdat [eiser] (…)’ in document 12, ‘De heer [eiser] is sinds begin dit jaar al (…)’ in document 15 en ‘De goedkeuring door [verweerder] heeft lang op zich laten wachten door moeizame communicatie (…)’ in document 24. Deze passages, en ook andere in de hiervoor genoemde e-mail nummers, bevatten naar het oordeel van de rechtbank feitelijke of waarderende gegevens over eigenschappen, opvattingen of gedragingen van eiser. Door deze passages in de e-mails niet in het verwerkingsoverzicht te vermelden dan wel van deze passages geen afschriften aan eiser te verstrekken, kan eiser niet controleren of verweerder zijn persoonsgegevens op juiste wijze heeft verwerkt.

Ook dergelijke mails moeten dus worden verstrekt, zij het dat je irrelevante passages (die dus niet over de persoon gaan) mag weglaten. Maar je moet dan wel een motivatie per passage hebben waaróm het irrelevant is. Enkel de algemene formule dat het “gaat om interne notities die persoonlijke gedachten van medewerkers van [verweerder] bevatten en uitsluitend voor intern overleg en beraad zijn bedoeld”, is daarbij niet genoeg. De universiteit mag dus terug naar de tekentafel en opnieuw per mailtje bedenken waarom ze niet mogen worden ingezien.

Arnoud

Hoe lang mag je je zakelijke e-mail bewaren onder de AVG?

| AE 11208 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 34 reacties

Een lezer vroeg me:

Je leest natuurlijk veel over bewaartermijnen onder de AVG. Sommige kun je gewoon opzoeken, zoals de bewaartermijnen van facturen, maar bij andere dingen is dat lastiger. Met name bij e-mail kom ik er niet uit: hoe lang mag je die nu bewaren?

De AVG stelt als een van haar beginselen dat je persoonsgegevens niet langer mag bewaren dan nodig voor het doel waarvoor je ze inzet. Er is dus eigenlijk geen bewaarplicht maar een vernietigplicht-tenzij. Motiveer maar waarom deze mail nog niet door de shredder is, anders mag ie per direct alsnog weg.

De vraag hoe lang je een bepaalde soort persoonsgegevens nodig hebt, is niet in algemene zin te beantwoorden. Al helemaal niet bij mail. Sommige mails kunnen eigenlijk direct weg (“wat was je 06 ook weer”), andere mails wil je langer bewaren (“top werk dit, niets op aan te merken”) en weer andere mails móet je bewaren (“hierbij ga ik akkoord met uw offerte”).

Ik durf de stelling dan ook wel aan dat wie het heeft over “bewaartermijnen van e-mail” zijn zaakjes niet goed op orde heeft. E-mail is geen aparte categorie verwerkingen, het is een middel om persoonsgegevens te transporteren. Daar boven onderscheid je pas die categorieën: kattebelletjes, memo’s, informatieve berichten, formele dossiercorrespondentie, rechtshandelingen, verzin ze maar. En voor díe categorieën kun je bewaartermijnen (oké, wistermijnen) vaststellen.

Het ingewikkelde is denk ik vooral dat de meeste mensen dat onderscheid in soorten mails niet maken. E-mail is je inbox, en wie ouderwets is heeft er nog mapjes onder zitten. En daar zitten de offertes, aansprakelijkheidsstellingen, complimentjes en gebabbel gewoon gezellig naast elkaar. Vanuit dat perspectief wil je alle mails dus als één categorie behandelen natuurlijk. Maar ik denk dat dat niet kan.

Vanuit AVG oogpunt is het denk ik onvermijdelijk om voor zakelijke mails over te stappen naar een CRM systeem, waarbij je mails koppelt aan categorieën. Offerte, aanvaarding, factuur, dispuut, en ga zo maar door. Voor die categorieën kun je dan bewaartermijnen bepalen.

De enige uitweg die ik kan bedenken, is dat je een relatief korte bewaartermijn kiest die voor alle soorten mails die je hebt, redelijk is. Dan zeg je, voor het werkproces e-mail geldt een bewaartermijn van zeg zes maanden omdat we zo operationeel nu eenmaal werken en dit niet anders kan zonder enorme kosten. Het is te ingewikkeld voor ons om dan per klant of per mail terug te gaan en dingen te wissen. Daarom wissen we álle mail na zes maanden, en echt belangrijke zaken bewaren we geselecteerd in een apart klantdossier of archief.

Wie denkt dat hij met meer dan zes maanden wegkomt, ik hoor het graag.

Arnoud

Mag je geen “bijna vijf uur” mails meer sturen op je werk?

| AE 9053 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 13 reacties

je-hoeft-niet-gek-te-zijn-om-hier-te-werken-maar-het-helpt-wel.jpgEen lezer vroeg me:

Afgelopen vrijdag stuurde ik om 16:50 een mail naar mijn directe collega’s “Jongens bijna vijf uur: weekend!!” met een uitnodiging te gaan borrelen. Die mail is bij mijn manager terecht gekomen, en die heeft me zojuist berispt omdat dit blijk geeft van een slechte werkhouding. Als ik niet wil werken tot vijf uur, dan moet ik misschien maar een andere baan zoeken?! Mag dat überhaupt wel, me aanspreken op zo’n privémail naar collega’s?

Dit is een nogal overdreven reactie van die manager. Nog even afgezien van het pedante punt dat de mail zegt bijna vijf uur, en je dus kunt zeggen dat hij wel degelijk wil blijven werken tot vijf uur. Ik snap het punt dat die man wil maken, maar gezien de aard van deze mail kun je hier écht niets mee, arbeidsrechtelijk gezien.

Het is op zich niet verboden om zulke mails door te sturen, omdat het interne berichten binnen een organisatie zijn. Ik zie daar niets principieels verkeerds aan, nog even los van briefgeheim dat niet geldt op e-mail. En ja, je hebt privacy op je werk maar wel binnen grenzen: stel je had dit gezégd tegen je collega’s en de de manager had het toevallig gehoord, dan zouden we dat ook geen privacykwestie vinden. Als de informatie ter kennis komt van de manager, dan mag hij daar wat mee. Ik zie niets illegaals aan dat doorsturen binnen de organisatie. Maar sjonge.

Arnoud

Is e-mail nou wel of niet veilig genoeg voor communicatie van basale persoonsgegevens?

| AE 9042 | Privacy, Security | 38 reacties

Een lezer vroeg me: Ik heb een discussie met het waterbedrijf. Zij mailen mij met allerlei informatie, maar nemen elke keer ook naam, adres, klantnummer en dergelijke van mij op. Laatst stuurden ze zelfs mijn bankrekeningnummer in een mail. Op mijn vraag hoe dat zit met bescherming van persoonsgegevens, zei men dat e-mail buiten haar… Lees verder

Mag een spamfilterdienst de beveiliging van e-mail afslopen?

| AE 8139 | Privacy, Security | 9 reacties

Een lezer vroeg me: Sommige bedrijven bieden een service om alle uitgaande email transparant te scannen op spam/virussen via een soort SMTP netwerk proxy. Als onderdeel van dat proces schakelen ze de TLS encryptie uit, waardoor alle email plain-text wordt afgeleverd naar het internet. Is dat juridisch wel toegestaan? Er is geen wettelijke regel die… Lees verder

Engelse MP wil verbod op e-maildisclaimers, maar hoe dan?

| AE 7303 | Iusmentis, Privacy | 17 reacties

De Engelse parlementariër Alan Duncan wil een verbod op de “meaningless missives” die iedereen klakkeloos onder zijn e-mails hangt, zo las ik bij de BBC. Heerlijke speech ook. Een verbod op e-maildisclaimers, hoe w00t is dat. Alleen: is het haalbaar, en hoe ga je dat in vredesnaam opschrijven? E-maildisclaimers zijn velen al jaren een doorn… Lees verder

Hoe bewijs je nu dat een e-mail is aangekomen?

| AE 6804 | Privacy | 30 reacties

Bewijzen dat een e-mail is aangekomen, ga er maar aan staan. Het valt niet mee met voldoende zekerheid aan te tonen dat iemands mailserver een bericht heeft ontvangen, tenzij men natuurlijk een reactiemailtje heeft gestuurd. Maar in een recente rechtszaak was dit bewijs best belangrijk: per e-mail waren instructies gestuurd over het doorzetten van een… Lees verder

Elektronische communicatie gaat onder het briefgeheim vallen

| AE 6795 | Privacy | 25 reacties

Elektronische communicatie als e-mail wordt opgenomen in het brief-, telefoon- en telegraafgeheim uit de Grondwet, meldde Nu.nl vorige week. De geplande Grondwetswijziging zal een generiek ‘brief- en telecommunicatiegeheim’ vermelden, zodat alle vormen van privé telecommunicatie, dus ook berichten via bv. Facebook, in principe vertrouwelijk zijn. Hiermee komt eindelijk een eind aan de onzekere status van… Lees verder

Wanneer mag je de mailbox van een werknemer nu doorzoeken?

| AE 6712 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 18 reacties

Een lezer vroeg me: Arnoud, je hebt er al vaker over geschreven maar wanneer mag je nu de mail van een werknemer onderzoeken? Veel mensen denken nog steeds dat je een werkmailbox mag doorzoeken op potentieel rare dingen omdat het een wérkmailbox is. Of omdat je een IT-reglement hebt opgehangen waarin staat “Wij mogen te… Lees verder