Californië neemt antikritiekvoorwaardenwet aan, moeten wij dat ook?

| AE 6967 | Contracten, Meningsuiting | 17 reacties

De staat Californië heeft een wet aangenomen die antikritiekbedingen in algemene voorwaarden verbiedt, las ik in de Washington Post. Met zo’n voorwaarde proberen bedrijven te voorkomen dat men negatieve recensies krijgt, die de reputatie en inkomsten van bedrijven behoorlijk kunnen aantasten. Zou zoiets ook in Nederland nodig zijn?

De populariteit van recensiesites is zodanig groot dat je als bedrijf behoorlijk in de problemen kunt komen als je veel negatieve reviews krijgt. Dit zou zelfs zo ver gaan dat gasten allerlei gunsten eisen onder dreiging van een negatieve review. Logisch dus dat bedrijven zoeken naar opties hier wat tegen te doen, en een clausule als “U zult geen negatieve recensies achterlaten zonder onze toestemming” is natuurlijk een mooie.

Een berucht voorbeeld was de actie van KlearGear: wie een review over hen achterliet ergens, moest $3.500 betalen als boete wanneer het bedrijf naar haar mening last had van de review. Ook als de review geplaatst was voordat deze voorwaarde van kracht werd. Na veel kritiek (haha) werd dit geschrapt en het bedrijf heeft nog steeds last van de reputatieschade die dit hen opleverde.

Met de nieuwe wet wordt het per definitie onmogelijk zo’n clausule te handhaven. Heerlijk direct staat er:

A contract or proposed contract for the sale or lease of consumer goods or services may not include a provision waiving the consumer’s right to make any statement regarding the seller or lessor or its employees or agents, or concerning the goods or services.

Wie het toch doet, loopt een risico op $2.500 boete per contract waar het in staat of per poging tot handhaving daarvan.

Wij kennen een dergelijke clausule niet, maar ik denk niet dat het nodig is. Vrijheid van meningsuiting is een grondrecht, en veel grondrechten gelden ook tussen burgers onderling. Horizontale werking, noemen juristen dat. Hoe ver dat gaat, is elke keer weer lastig te zeggen. Zo is het vrij logisch dat het recht op privacy ook geldt als andere burgers je bespieden, maar minder logisch dat een andere burger je niet mag verbieden je mening te uiten.

Een contractuele clausule (of algemene voorwaarde) die neerkomt op “je mag je niet uiten over X of Y” zou een inperking van de vrijheid van meningsuiting opleveren. Of dat mag, hangt af van een afweging of je doel legitiem is en of je niet met mindere middelen (minder strenge afspraken) dat doel had kunnen halen.

Een legaal voorbeeld is een geheimhoudingsovereenkomst. Wie afspreekt dat hij iets geheim zal houden, moet dat doen. Dat dient (meestal) een legitiem doel: je krijgt toegang tot niet-publieke informatie, je mag iets zien of gebruiken dat het publiek nog niet kent of je mag meedoen aan iets geheims. En dan zit er voor de andere partij weinig anders op dan afspraken maken om te zorgen dat jij de informatie lekt.

Een anti-reviewbeding is een stuk minder legitiem. Vooral omdat het niet zozeer gaat om het beschermen van niet-publieke informatie, maar om het beschermen van de reputatie van de wederpartij. En de afspraak wordt ook nog eens verstopt in algemene voorwaarden, in plaats van een specifiek daarvoor geschreven contract dat men apart accordeert. Dat maakt doel en middelen een stuk minder gepast. De rechter kan dan het beding vernietigen wegens strijd met het grondrecht uitingsvrijheid.

Een interessante lijkt me nog als je zegt: je krijgt 50% korting als je belooft geen negatieve uiting te doen, en die 50% eisen we terug als je dat toch doet. Dan kun je kiezen als consument. Wie zou daar boeken of bestellen?

Arnoud

Mag een reparateur zomaar rondkijken in de bestanden op je pc?

| AE 6260 | Aansprakelijkheid, Beveiliging | 9 reacties

Een lezer vroeg me:

Is het een reparateur van een pc toegestaan om in de bestanden op de pc rond te snuffelen? Er kan vertrouwelijke of zelfs beursgevoelige informatie op staan. Maar reparateurs vinden af en toe ook ranzige inhoud die aan de politie wordt gerapporteerd. Dat is dus kennelijk wel toegestaan. Waar liggen de grenzen?

Als je een PC ter reparatie aanbiedt, dan is het logisch dat de reparateur kennis neemt van bepaalde informatie of onderdelen als dat relevant is voor de inhoud.

De wet noemt hier geen expliciete grenzen. De enige relevante grens die ik kan bedenken, is die van de zorgplicht die je in acht moet nemen. In de wet staat dat je moet werken als een goed opdrachtnemer. Een goed opdrachtnemer respecteert de privacy van zijn klant, dus die gaat niet snuffelen in bestanden en kopieert ook geen foto’s uit de map c:\documenten\privé\mijnvrouw\naakt.

Toch kan het gebeuren dat je als opdrachtnemer dingen tegenkomt, bv. omdat ze op het bureaublad staan waar je ze niet kunt missen, of omdat je tijdens bestandsherstel de inhoud langs ziet komen. Daar is dan weinig aan te doen. Wel moet je dan geheimhouding betrachten over wat je ziet.

Zie je iets strafbaars, dan mag je daar aangifte van doen. Dat staat los van die zorgplicht, het recht aangifte te doen als je kennis hebt van een strafbaar feit bestaat altijd.

Aangifte is niet verplicht, behalve bij een beperkte set misdrijven die je zelden tegen zult komen bij pc-herstel. Als reparateur kun je er dus voor kiezen om niets te doen met strafbaar materiaal dat je aantreft. Maar besluit je wel aangifte te doen, dan is er niets dat je tegenhoudt.

Arnoud

Als werknemer op persoonlijke titel een geheimhoudingsovereenkomst tekenen, kan dat?

| AE 6200 | Arbeidsrecht | 21 reacties

attachment-bijlage-mail-email-doorsturen-geheim.jpgEen lezer vroeg me:

Ik ben gedetacheerd bij een opdrachtgever (A) die me een geheimhoudingsverklaring liet tekenen. Mijn formele werkgever (B) heeft sinds kort een algemene back-upoplossing, waarmee ook data van opdrachtgever A wordt geback-upt omdat die nu eenmaal op mijn laptop staat. Ben ik nu in overtreding van die geheimhoudingsverklaring?

Het gebeurt vaak dat wanneer men iemand inleent of gedetacheerd krijgt, die persoon een geheimhoudingsverklaring (non-disclosure agreement, NDA) onder de neus schuift. In deze context is dit echter juridisch zinloos.

Een werknemer kán niet op persoonlijke titel dingen tekenen als die dingen werkgerelateerd zijn. Hij handelt dan als werknemer, en daarmee is per definitie de werkgever aansprakelijk en verantwoordelijk voor zijn handelen. De NDA wordt daarmee juridisch gezien geaccordeerd door de werkgever, en voor schendingen is deze dus aansprakelijk en niet de werknemer zelf.

Natuurlijk mag de inlener/opdrachtgever best een waarschuwing geven aan de werknemer over de waarde van bedrijfsgeheimen. Die waarschuwing mag schriftelijk, en hem dit laten tekenen bij wijze van bewijs dat hij het gelezen heeft, is prima. Maar het geeft géén juridische basis om de werknemer persoonlijk aansprakelijk te stellen voor eventueel lekken van vertrouwelijke informatie.

Persoonlijk aansprakelijk stellen van werknemers is buitengewoon moeilijk. De wet eist opzet of grove nalatigheid, en de lat ligt daarbij zo hoog dat je er vrijwel nooit aan komt. Enkel waarschuwen of verbieden is bij lange na niet genoeg. Er moet echt een zeer ernstige beroepsfout zijn gepleegd.

Je kunt dus als werknemer best zo’n NDA tekenen, met in je achterhoofd dat je dat doet namens je werkgever. Maar beter is je werkgever te bellen: mag ik dit tekenen, en zo niet wil jij dan nu even de opdrachtgever uitleggen waarom niet?

Arnoud

Dossier op internet zetten: auteursrechtschending?

| AE 2514 | Auteursrecht, Meningsuiting | 11 reacties

Over het publiceren van dossiers is altijd veel te doen. Je eigen teksten mag je online zetten, maar mag dat ook met brieven of stukken van de wederpartij? Vorig jaar beschreef ik de regels, maar één specifiek stuk wil ik nu nader uitlichten. De rechtbank Almelo oordeelde namelijk recent dat publiceren van stukken van de… Lees verder

Mail geen geheime bedrijfsdocumenten naar jezelf

| AE 2153 | Arbeidsrecht, Meningsuiting | 17 reacties

Vertrouwelijke documenten naar jezelf forwarden is niet handig, zeker niet als je kort daarna ontslagen wordt en vervolgens tegen je ex-werkgever meldt dat je een artikel gaat publiceren over het soort producten dat in die documenten beschreven wordt. Dat ondervond een man uit Spijkenisse toen zijn ex-werkgever hem voor de rechter sleepte wegens schending van… Lees verder

Ik wil mijn dossier op internet zetten, mag dat?

| AE 2108 | Meningsuiting | 17 reacties

Diverse lezers vroegen me, in allerlei variaties: Al geruime tijd ben ik verwikkeld in een conflict met een niet nader te noemen instantie. Mijn klachten worden constant getraineerd en afgewezen om onterechte redenen, zelfs nadat ik reeds enkele rechtszaken heb gewonnen en ze gewoon moeten doen wat de rechter zegt. Nu wil ik dit graag… Lees verder

Nieuw op Iusmentis: Legal protection of trade secrets and know-how (in Innovation @ iusmentis.com)

| AE 534 | Innovatie, Iusmentis, Octrooien | Er zijn nog geen reacties

Eindelijk weer eens iets in het Engels: Trade secret law protects information or know-how that is valuable because of its secrecy. The owner of a trade secret must take reasonable steps to keep it a secret. Misappropriation of trade secrets, including violation of a non-disclosure agreement (NDA) is a tort and sometimes even a criminal… Lees verder

E-mailen van bedrijfsinformatie: geen schending van geheimhoudingsverplichting

| AE 306 | Contracten | Er zijn nog geen reacties

In een kort geding uit Haarlem had een werknemer vanaf de bedrijfscomputer het complete crediteuren- en debiteurenbestand, het inventarisatieprogramma en diverse aanvragen en aanbiedingen van klanten en leveranciers naar zijn privé emailadres gemaild. Daarna had hij ook nog eens de desbetreffende bestanden van de bedrijfscomputer verwijderd. Mag dat? Wie bij een bedrijf werkt, heeft vaak… Lees verder