Welke belasting wordt geheven op virtuele goederen?

Een lezer vroeg me:

Onlangs bepaalde de Hoge Raad dat virtuele goederen in eigendom gehouden kunnen worden. Moet ik ze dan ook aangeven als bezit? Of moet ik bij bedrijfsmatige handel daarin BTW in rekening brengen en afdragen?

In februari bepaalde de Hoge Raad dat virtuele goederen te stelen zijn omdat het ‘goederen’ zijn. Formeel mag je die regel niet doortrekken naar andere rechtsgebieden, zodat je niet automatisch kunt zeggen eigenaar te zijn van je virtuele harnas – of dat je bezittingen hebt in de zin van box 3 van de belastingaangifte. Maar dat doet iedereen lekker toch.

Ik kan nergens ontdekken hoe virtuele goederen worden gezien. De belastingtelefoon kon me ook niet verder helpen. Niemand lijkt te weten of virtuele goederen deel van je vermogen zijn of hoe ze gewaardeerd zouden moeten worden als dat zo is. Nog even afgezien van het punt dat de Belastingdienst niet echt kan achterhalen óf je dergelijk vermogen hebt.

Hooguit zou men kunnen zien dat je een creditcardtransactie met zeg Linden Labs hebt, en dan het vermoeden uitspreken dat je ter waarde van die transactie aan virtuele goederen in Second Life bezit. Maar als je in-game handelt en daarmee je virtuele vermogen verhoogt, zie ik niet hoe de Belastingdienst dat kan achterhalen.

BTW is ies anders. Als ondernemer moet je BTW heffen en afdragen op alle producten en diensten die je levert. Het maakt niet uit of je fysieke producten verkoopt. Ook gewoon wat juridisch praten is een dienst en daar moet BTW over geheven worden. Ik twijfel er dus geen seconde aan dat je BTW moet afvragenafdragen voor transacties waarbij je geld krijgt voor iets met virtuele objecten, ongeacht wat dat iets is en ongeacht of die objecten als fysieke goederen aan te merken zijn.

In Korea is men al wat verder: daar wordt expliciet BTW geheven op transacties in virtuele omgevingen die met echt geld plaatsvinden. En mede naar aanleiding daarvan heeft onze Belastingdienst gemeld scherp op te gaan letten wat er in Second Life gebeurt. Maar meer dan “we kijken er naar” lijkt dit niet te zijn geweest.

Wie heeft in zijn belastingaangifte virtueel vermogen opgenomen?

Arnoud

Wat zegt de wet over versiebeheer bij algemene voorwaarden?

Een lezer vroeg me:

Ik heb een geschil met een webdienst-aanbieder en nu wil ik ze op grond van de algemene voorwaarden aanspreken. Maar die kan ik nergens meer vinden. Ik vind wel een tekst met voorwaarden, maar dat is volgens mij niet de versie die ik destijds had geaccordeerd. Is een website verplicht oude versies van hun algemene voorwaarden aan te bieden? Of anders gezegd, hoe kan ik bij een geschil de tekst achterhalen van de algemene voorwaarden?

Bij een webdienst moet men die als download aanbieden bij het sluiten van het contract. Men kan niet volstaan met verwijzen naar de website of de KVK – behalve als het apert onredelijk is dat iedereen een stuk papier meekrijgt. De Albert Heijn hoeft niet bij iedere aankoop papier te overhandigen, en de NS-automaat ook niet. Dat geeft zó veel overlast, dat willen we niet.

De wet zegt niets over versiebeheer, omdat dat eigenlijk niet aan de orde behoort te zijn. De voorwaarden die voor jou gelden, zijn namelijk de voorwaarden die ze jou overhandigd hebben bij contractsluiting.

Wat wél iedereen vergeet: bij online overeenkomsten is het verplicht om de wederpartij uit te leggen of de overeenkomst gearchiveerd wordt en hoe je als klant een kopie kunt opvragen (art. 6:227b BW). Op die manier kan de klant dus de toepasselijke voorwaarden te pakken krijgen.

Dat archiveren is bij betaalde diensten eigenlijk altijd verplicht op grond van de belastingwetgeving, want je moet als dienstverlener kunnen aantonen welke rechten en plichten je naar klanten toe hebt. Bij een gratis dienst is dit discutabel, maar ook dan zou ik altijd aanraden om op zijn minst mensen een bevestigingsmail te sturen met daarin de overeenkomst – én de algemene voorwaarden natuurlijk.

Of dit artikel te gebruiken is om achteraf een kopie van de voorwaarden te eisen, is onduidelijk. Ik zou dus bij elke dienst die ik afneem, de voorwaarden zélf kopiëren en bewaren. Dan kun je daarmee in het geweer komen.

Je kunt ook een iets agressievere manier hanteren: op het moment dat een dienstverlener zich op de voorwaarden beroept, meld je dat die nooit ter hand zijn gesteld en daarom ongeldig zijn. En dan mag hij bewijzen dat hij wél destijds jou de voorwaarden als downloadlink heeft aangeboden. Ik wens hem veel succes, want geen hond die screenshots heeft van hoe de site eruit zag toen klant X zich registreerde.

Arnoud

Ex parte verboden moeten echt gewoon kapodt

piratenpartij.jpgDe Piratenpartij eist onmiddellijke opschorting van de opgelegde Pirate Bay-blokkade, las ik bij Webwereld. Haar reverse proxy voor de verboden magnetindexsite werd via een ex parte verbod auteursrechtinbreukmakend verklaard, wat nogal bizar is aangezien TPB zélf geen auteursrechten schendt. Ondertussen opent GeenStijl alvast een eigen stijlloze proxy.

In januari moesten Ziggo en XS4All de Pirate Bay blokkeren. De rechter vond dat de meest gepaste manier om een einde te maken aan het illegaal uploaden door abonnees van die providers. De rest van internet vond dat niet, en de mirrors en proxies doken dan ook overal op bij wijze van burgerlijke ongehoorzaamheid.

Al snel wist Brein de Haagse rechter te overtuigen dat dit écht auteursrechteninbreuk was, waarmee ze een ex parte verbod kon krijgen en zodoende zonder vervelende tegenargumenten die sites kon sluiten. Buitengewoon stuitend allemaal, en Joris van Manen is een heel naar advocaatje met zijn “puberproxies”. De arrogantie straalt er vanaf: een beetje ons zelfgebouwde juridisch raamwerk gaan zitten doorkruisen met een internetprotest, wat zullen we nou krijgen kinders.

De Piratenpartij had ook een proxy, en hoewel ik had gedacht dat de rechter bij een politieke partij wel iets meer rekening zou houden met de politieke vrijheid van meningsuiting, was ook daar het ex parte verbod snel verkregen. Wel met een soort van weerwoord (een “grijsmaking”) maar de praktijk leert dat wie een ex parte vraagt, een ex parte krijgt. Goed dus van de boekanierspartij dat ze in het geweer komt in een échte procedure.

Wat ik dan wél weer buitengewoon ergerlijk vind in deze procedure is dat iedereen nu begint te roepen dat generieke proxies ineens verboden zouden zijn omdat je er TPB mee zou kúnnen bezoeken. Ik zag alweer tientallen mails en tweets van mensen die wijzen op Google Translate als proxy en wanneer Brein zou “durven” Google aan te pakken. Ik snap de frustratie maar dat slaat dus nergens op.

Ja, Brein eist dwangsommen vanwege het feit dat de Piratenpartij nog steeds de toegang tot TPB faciliteert, in strijd met het ex parte verbod. Maar dat is niet omdat ze “zomaar” een proxy aanbiedt. De PP bood een specifieke proxy aan die maar één ding kon – TPB toegankelijk maken. En toen dat niet mocht, zetten ze er gauw een generieke proxy op met een onschuldige glimlach “Tsja je kúnt natuurlijk naar een verboden site maar wij moedigen dat verder niet aan of zo hoor”. Ehm, giecheltoets? Kom nou jongens, zo maak je het alleen maar makkelijk voor Brein om met oneigenlijke argumenten het geschil te winnen.

Burgerlijke ongehoorzaamheid juich ik toe bij domme vonnissen, zeker in dit geval waarbij ex parte iets werd toegewezen waarvan iedereen (behalve advocaatje Van Manen, maar die wordt betaald wat anders te vinden) weet dat het op tegenspraak nooit zou worden toegewezen. En dat hele ex parte ding moet gewoon kapodt – of in ieder geval teruggebracht tot zijn juridische proporties: als laatste redmiddel bij dreigende inbreuk. Niet als makkelijke oplossing bij onrechtmatig handelen, en al helemaal niet forumshoppend naar een rechter die altijd zo’n verzoek zal toewijzen.

diep ademhaalt

Ok. Dit is niet goed voor mijn bloeddruk. Ik hoop écht dat de PP het gaat winnen. Zeker omdat Brein dan in hoger beroep gaat en we dan een stevig stukje jurisprudentie kunnen krijgen over wat er wel en niet mag met het ex parte misbaksel.

Arnoud

“Stelen van broncode is niet strafbaar”

Het meenemen van broncode van de (ex-)werkgever is niet illegaal en valt niet onder het stelen van bedrijfsgeheimen, las ik bij Webwereld. In een ‘bizarre’ uitspraak bepaalde de New Yorkse hogerberoepsrechter dat een werknemer die handelsgeheimen had meegenomen van zijn werkgever, geen diefstal heeft gepleegd en ook de wet op de handelsgeheimen niet had geschonden. “Deze uitspraak is een slag in het gezicht van de federale overheid die juist alles wil doen om industriële en bedrijfsspionage hard wil aanpakken”. Eh wacht, lees ik hier een ronkend persbericht van Justitie of een nieuwsbericht in de categorie “buitenland / en dan dit”?

Het ging in deze zaak om een programmeur die broncodes van zijn ex-werkgever had geupload naar een server van een derde. Die broncodes waren deel van het “high-frequency trading” systeem van de werkgever, en dus commercieel erg waardevol want bij dergelijke aandelenhandel kan een minuut het verschil maken tussen winst en verlies. Ik kan niet achterhalen waarom, maar op zijn laatste dag uploadde hij 500.000 regels broncode naar een Duitse server.

Diefstal van handelsgeheimen en intellectueel eigendom, brieste de werkgever en deed aangifte. In eerste instantie werd meneer veroordeeld, maar in hoger beroep werd dus anders beslist.

Het punt van diefstal eerst maar, want dat is het makkelijkst. Het is strafbaar in New York om enig goed te verhandelen, verzenden of over te dragen dat door diefstal of ander misdrijf is verkregen (zeg maar: heling). Maar is sprake van een ‘goed’ als je alleen gegevens kopieert? Nee, zegt dit Gerechtshof. Het moet gaan om een tastbaar fysiek object, en daarvan is hier geen sprake.

Wat daar bizar aan is, zie ik niet helemaal. Dat is precies wat onze Hoge raad ook vindt. Hoewel ze in de VS intellectueel eigendom al snel als echt eigendom behandelen, is dat in het geval van ‘diefstal’ dus niet juist.

Ook is het strafbaar om opzettelijk een handelsgeheim te verspreiden, over te dragen, te uploaden of in een product te verwerken als je daarmee een ander dan de eigenaar ervan benadeelt. Bij ons is het strafbaar voor een werknemer om “bijzonderheden waarvan hem geheimhouding is opgelegd” bekend te maken of niet-publieke gegevens uit een computersysteem van de werkgever bekend te maken of uit winstbejag te gebruiken (art. 273 Strafrecht). Dat is dus breder, hoewel je je bij het enkele uploaden kunt afvragen of uploaden naar een server waarvan alleen jij het wachtwoord hebt, “bekend maken” is.

Maar in New York is van een ‘handelsgeheim’ pas sprake als het gaat om informatie over een product dat bestemd is voor de handel. En nu wordt het leuk: is een highfrequencytradingsoftwareprogramma een “product bestemd voor de handel”?

Nee, aldus het Hof (goh). De software zelf wordt niet in de handel gebracht, en dat is toch echt de betekenis van “bestemd voor de handel”. Natuurlijk zou je die term kunnen oprekken, maar dat mag niet: in de Amerikaanse wet kent men namelijk ook de generieke frase “met invloed op de handel” (affecting trade) die bedoeld is om alles te dekken dat buiten “bestemd voor de handel” valt. Maar hee, die generieke frase is hier niet gebruikt. Dus kennelijk wilde de wetgever alleen specifiek handelsgeheimen beschermen over “producten bestemd voor de handel”. Want zo werkt strafrecht: termen worden beperkt uitgelegd, zéker als er een bredere term bestaat die hier nadrukkelijk niet gebruikt is.

Ook hier weer: wat is er ‘bizar’ aan deze uitspraak? Het is toch volstrekt logisch dat je bij een vermeende wetsovertreding kijkt welk wetsartikel is overtreden? Strafwetten gaan oprekken om nieuwe situaties te dekken is héél eng. Toegegeven, dit handelen van meneer zou best strafbaar mogen zijn an sich. Maar dan pas je dus de wet aan die kennelijk ontoereikend is.

Arnoud

“Stelen van broncode is niet strafbaar”

Het meenemen van broncode van de (ex-)werkgever is niet illegaal en valt niet onder het stelen van bedrijfsgeheimen, las ik bij Webwereld. In een ‘bizarre’ uitspraak bepaalde de New Yorkse hogerberoepsrechter dat een werknemer die handelsgeheimen had meegenomen van zijn werkgever, geen diefstal heeft gepleegd en ook de wet op de handelsgeheimen niet had geschonden. “Deze uitspraak is een slag in het gezicht van de federale overheid die juist alles wil doen om industriële en bedrijfsspionage hard wil aanpakken”. Eh wacht, lees ik hier een ronkend persbericht van Justitie of een nieuwsbericht in de categorie “buitenland / en dan dit”?

Het ging in deze zaak om een programmeur die broncodes van zijn ex-werkgever had geupload naar een server van een derde. Die broncodes waren deel van het “high-frequency trading” systeem van de werkgever, en dus commercieel erg waardevol want bij dergelijke aandelenhandel kan een minuut het verschil maken tussen winst en verlies. Ik kan niet achterhalen waarom, maar op zijn laatste dag uploadde hij 500.000 regels broncode naar een Duitse server.

Diefstal van handelsgeheimen en intellectueel eigendom, brieste de werkgever en deed aangifte. In eerste instantie werd meneer veroordeeld, maar in hoger beroep werd dus anders beslist.

Het punt van diefstal eerst maar, want dat is het makkelijkst. Het is strafbaar in New York om enig goed te verhandelen, verzenden of over te dragen dat door diefstal of ander misdrijf is verkregen (zeg maar: heling). Maar is sprake van een ‘goed’ als je alleen gegevens kopieert? Nee, zegt dit Gerechtshof. Het moet gaan om een tastbaar fysiek object, en daarvan is hier geen sprake.

Wat daar bizar aan is, zie ik niet helemaal. Dat is precies wat onze Hoge raad ook vindt. Hoewel ze in de VS intellectueel eigendom al snel als echt eigendom behandelen, is dat in het geval van ‘diefstal’ dus niet juist.

Ook is het strafbaar om opzettelijk een handelsgeheim te verspreiden, over te dragen, te uploaden of in een product te verwerken als je daarmee een ander dan de eigenaar ervan benadeelt. Bij ons is het strafbaar voor een werknemer om “bijzonderheden waarvan hem geheimhouding is opgelegd” bekend te maken of niet-publieke gegevens uit een computersysteem van de werkgever bekend te maken of uit winstbejag te gebruiken (art. 273 Strafrecht). Dat is dus breder, hoewel je je bij het enkele uploaden kunt afvragen of uploaden naar een server waarvan alleen jij het wachtwoord hebt, “bekend maken” is.

Maar in New York is van een ‘handelsgeheim’ pas sprake als het gaat om informatie over een product dat bestemd is voor de handel. En nu wordt het leuk: is een highfrequencytradingsoftwareprogramma een “product bestemd voor de handel”?

Nee, aldus het Hof (goh). De software zelf wordt niet in de handel gebracht, en dat is toch echt de betekenis van “bestemd voor de handel”. Natuurlijk zou je die term kunnen oprekken, maar dat mag niet: in de Amerikaanse wet kent men namelijk ook de generieke frase “met invloed op de handel” (affecting trade) die bedoeld is om alles te dekken dat buiten “bestemd voor de handel” valt. Maar hee, die generieke frase is hier niet gebruikt. Dus kennelijk wilde de wetgever alleen specifiek handelsgeheimen beschermen over “producten bestemd voor de handel”. Want zo werkt strafrecht: termen worden beperkt uitgelegd, zéker als er een bredere term bestaat die hier nadrukkelijk niet gebruikt is.

Ook hier weer: wat is er ‘bizar’ aan deze uitspraak? Het is toch volstrekt logisch dat je bij een vermeende wetsovertreding kijkt welk wetsartikel is overtreden? Strafwetten gaan oprekken om nieuwe situaties te dekken is héél eng. Toegegeven, dit handelen van meneer zou best strafbaar mogen zijn an sich. Maar dan pas je dus de wet aan die kennelijk ontoereikend is.

Arnoud

Kun je in Amerika nog steeds alles patenteren?

In Amerika kun je zo ongeveer alles patenteren, is al een tijdje de vaste opvatting. Dit is gebaseerd op twee uitspraken van het US Supreme Court van medio jaren negentig: eerst een biotech-arrest waarin “anything under the sun that is made by Man” patenteerbaar werd verklaard, en daarna een software-arrest waarbij het criterium “nuttig, concreet en tastbaar resultaat” werd ingevoerd. Aan dat criterium werd voldaan als je de waarde van een aandelenportfolio uitrekende, dus heel streng was dat niet. Maar recent deed het Hof een uitspraak die de boel wel eens flink op z’n kop kan zetten. Na de gemiste kans in de Bilski-zaak een mooie opsteker.

De State Street Bank uitspraak is in z’n eentje vrijwel volledig verantwoordelijk voor de explosie aan software-gerelateerde patentaanvragen in de VS. Zeker toen de internethype begon te groeien en iedereen met nieuwe ideeën kwam voor wat je zou kunnen doen aan de information superhighway. Dat is intellectueel eigendom en IP moet je vastleggen, redeneert dan iedere Amerikaan. Dat doen ze al langer trouwens: als je in de VS iets nieuws bedenkt en overweegt dat te gaan verkopen, vragen ze standaard “Heb je het al gepatenteerd”. (En bij ons: “Zou je dat nou wel doen? Denk toch aan je pensioen.”)

Software bleek eenvoudiger te patenteren, om diverse oorzaken. Allereerst wist het USPTO zelden tot nooit goed in te schatten (laat staan te onderbouwen met bewijs) wat er allemaal al bekend was, toch een niet onbelangrijk detail bij een exclusief verbodsrecht dat je krijgt omdat je iets nieuws en inventiefs hebt bedacht. Maar daarnaast speelde ook mee dat je in de praktijk zelden verder hoefde te gaan dan het idee uit te werken tot een serie stappen in een stroomschema en een blokdiagram met pijltjes dat dan the apparatus configured for performing the method of the invention voorstelde. Een prototype of een compleet uitgewerkte broncode was niet nodig.

Dit principe gold niet alleen bij software. Ook in andere vakgebieden kon je wegkomen met een idee vertalen naar een apparaat “dat het toepast”, en als je dat apparaat dan wat aankleedde met een invoerknopje hier en een verwerkingseenheid daar dan was het in de praktijk al snel goed. De Supreme Court slaat in haar unanieme arrest een groot gat in deze aanpak, en dat kan nog wel eens gróte gevolgen hebben voor de berg aan softwarepatenten en -aanvragen die er ligt.

Het is ook niet bepaald mijn vakgebied, maar zoals ik het begrijp kwam het in deze zaak neer op een uitvinding ter verbetering van het toedienen van thiopurines, een medicijn ter behandeling van leukemieën en auto-immuunziekten. De uitvinders hadden ontdekt dat de 6″TG concentraties in het bloed een belangrijke factor waren bij het bepalen welke dosis er moest worden toegediend. Het patent kwam niet verder dan, kort gezegd, “als het concentratieniveau boven de 400 is, dan moet je minder toedienen en als je onder de 230 zit dan moet de dosis verhoogd”. Tsja. Is dat patenteerbaar? Jazeker, stelde men tegenover het USPTO: dit is een concreet en tastbaar resultaat, je weet wat je moet doen met de dosis na onze meting. En het resultaat is praktisch, de patiënt wordt beter behandeld.

De Supreme Court vindt dit echter niet meer dan een “law of nature”. De uitvinding komt immers neer op de ontdekking van waar die grenswaarden liggen bij het menselijk lichaam. Ontdekkingen, hoe significant ook, zijn op zichzelf niet patenteerbaar. Je moet meer toevoegen, een concrete nieuwe toepassing of inventieve machine die hier gebruik van maakt. En dat was er niet in deze zaak. De rest van de uitvinding was immers “bepaal of de boven- dan wel ondergrenswaarde is gehaald en geef een signaal aan de verpleger”, en dat is een hartstikke bekende constructie op zich.

These instructions add nothing specific to the laws of nature other than what is well-understood, routine, conventional activity, previously engaged in by those in the field. And since they are steps that must be taken in order to apply the laws in question, the effect is simply to tell doctors to apply the law somehow when treating their patients.

In het arrest trekt men expliciet van leer tegen “drafting tricks”, bijdehante octrooigemachtigden die met slimme bewoordingen een niet-patenteerbare ontdekking gaan aankleden tot een imposant klinkende machine. Dat is niet de bedoeling; er moet écht een concrete uitvinding zijn en daarbij mag je best door die bewoordingen heenprikken. Blijft er dan alléén een nieuw principe of natuurwet of iets dergelijks over, dan moet het octrooi ongeldig worden verklaard. Het moet dus de constructie zelf zijn, de implementatie van het algoritme dus in software-taal, die inventief is. En niet het achterliggende idee.

Hoewel dit arrest niets met software te maken heeft, zal het ook voor softwarezaken erg relevant blijken. Zoals SCOTUSblog het formuleert:

But if the invention is discovery of the algorithm ” a simpler, faster, or more elegant arrangement of steps to manipulate data or make calculations ” a patent claiming the software that implements the algorithm is highly dubious after Mayo. To put it another way, if the purpose of the patent is to control use of the newly discovered algorithm, the offhand tone of Mayo suggests the patent is an easy and obvious case for invalidity.

Ik verwacht dat het USPTO op korte termijn dit arrest zal aangrijpen om haar eigen beoordelingsregels eens flink aan te scherpen. Men dreigt al jaren te bezwijken onder de hoeveelheid software- en ICT-octrooiaanvragen elk jaar. Men zoekt wanhopig naar manieren om deze zaken af te wijzen, en dit arrest zal een welkome opsteker voor ze zijn.

Mijn collega-octrooigemachtigden en ik mogen ondertussen weer eens op cursus om te bedenken hoe je dan wél een algoritme of idee gepatenteerd krijgt. Want er zijn immers geen problemen, alleen uitdagingen. (Ok, dat klonk cynischer dan ik bedoelde.)

Arnoud

Mag dat wel, handelen in cadeaubonnen via internet?

Steeds meer cadeaubonnen worden op internet doorverkocht. Het afgelopen jaar kwamen er drie nieuwe online ruil- en verkooppunten voor ongebruikte cadeaubonnen bij, las ik in de papieren Metro. Handig, zou je zeggen, maar het doorverkopen van de bonnen blijkt bij bedrijven en instellingen die ze uitgeven irritatie op te roepen.

Zo meldt de VVV in het Metroartikel het “onwenselijk en onnodig” te vinden dat mensen cadeaubonnen doorverkopen. De reden? Het zou de overeenkomsten met verkooppunten verstoren en het doel – een consument die een leuk cadeau uitkiest – niet dienen. Over dat tweede doel kun je twisten (ik vind geld een hartstikke leuk cadeau) maar dat eerste is in ieder geval juridisch geen argument.

Het is legaal om dwars door andermans overeenkomsten heen te fietsen, omdat je daar geen partij bij bent. Zelfs wéten dat jouw acties een wanprestatie in die overeenkomst opleveren is niet genoeg. Er moeten “bijkomstige omstandigheden” zijn die verder gaan dan “boehoe dat is tegen mijn afspraak”. En ik zou bij cadeaubonnen niet kunnen bedenken wat dit zou kunnen zijn.

Ook zijn er sites die verlopen bonnen opkopen en dan zelf deze proberen te incasseren bij de uitgevende instantie. Die keuren dat af, want “we willen niet meewerken aan dit soort handel”, zo zegt bijvoorbeeld Ici Paris. Je hóórt het vieze gezicht van de woordvoerder als hij “dit soort handel” zegt. Jakkes, doorverkoop.

Sommige bonnen (zoals de hierboven afgebeelde VVV Cadeaubon, voorheen Irischeque, voorheen VVV-bon) zijn eeuwig geldig, maar andere maar beperkt. De geleerden zijn het nog niet eens over exact hoe lang dat minimaal moet zijn, maar een jaar lijkt normaal wel de grens. (Tentamenvraag: hoe lang zijn festivalmuntjes geldig? Maak in uw antwoord onderscheid tussen een éénmalig festival en een jaarlijks terugkerend festival.)

Verder zag ik nog dat bijvoorbeeld Kadobonnenplaza de bonnen opkoopt tegen een percentage van de waarde, en vervolgens zelf met korting doorverkoopt. Een vordering op een winkel(keten) is overdraagbaar in het algemeen. Maar dit kan bij overeenkomst worden uitgesloten (art. 3:83 lid 2 BW). Zo is de Nationale Vliegtuigbon niet overdraagbaar, zo blijkt uit de voorwaarden. Dat mag. Maar je zult dan wel bij de aankoop expliciet een naam en andere gegevens van de koper moeten vastleggen óp de bon.

Ik krijg uit het artikel het gevoel dat winkelketens en cadeaubonuitgevers vooral balen van deze handel omdat ze het eigenlijk wel prettig vinden dat een X-percentage van de bonnen nooit ingeleverd worden. Het is natuurlijk altijd leuk dat je geld krijgt en vervolgens niets hoeft te doen.

Arnoud

“Het versturen van e-mail is een grondrecht”

send-button.pngEen lezer vroeg me:

Ik ben webmaster van een vereniging. Om onze leden te bereiken, hebben we een algemeen mailadres (alleleden@onzevereniging punt nl). Bij de laatste ledenvergadering hebben wij onze leden gemeld dat dit mailadres uitsluiten bedoeld is voor gebruik door het bestuur of na goedkeuring van het bestuur. Maar nu zegt één van onze leden dat we deze eis niet kunnen stellen, omdat iedere Nederlander het recht heeft aan iedereen een brief of email mag sturen als het adres publiek bekend is. Klopt dat?

Eh, nee, dat klopt niet.

Het is op zich waar dat alles mag tenzij het verboden is, maar er zijn genoeg regels en verboden rondom e-mail. De bekendste regel is natuurlijk het spamverbod, artikel 11.7 Telecommunicatiewet. Dit artikel bepaalt dat je niet ongevraagd commerciële, charitatieve of ideële reclame mag mailen naar een e-mailadres, ongeacht hoe publiek dat adres bekend is.

In de XS4All/Ab.fab zaak bepaalde de Hoge Raad dat de eigenaar van een server (XS4All met haar mailservers, in die zaak) mag beslissen wie er wat doet op die server (Ab.fab, met zijn reclamemails). Eén van de verweren van Ab.fab was dat zij op grond van de uitingsvrijheid (artikel 10 EVRM) het recht moest hebben om haar doelgroep te bereiken. Maar nee:

Dit grondrecht kan immers in beginsel niet dienen ter rechtvaardiging van een inbreukmakend gebruik van een goed waarop een ander exclusieve rechten heeft.

Voor mails die buiten die categorieën vallen is er geen specifieke regel. Dus ja, dan kun je zeggen dat je er gewoon heen mag mailen. Een discussie over hoe het bestuur omgaat met de leden, zou je via dat e-mailadres kunnen initiëren, en op grond van de wet kan het bestuur dat niet verhinderen.

Een vereniging kan natuurlijk wel in haar statuten of huishoudelijk reglement opnemen dat leden elkaar niet lastig vallen via de mail. Dat mag, je kunt als vereniging strenger zijn dan de wet. En dan heeft dit lid zich eraan te houden als hij lid wil blijven. (En als niet-lid kan zijn mail eenvoudig op de server worden geweerd natuurlijk.)

Persoonlijk lijkt me het het eenvoudigst als de mailserver zo wordt ingesteld dat alleen het bestuur kán mailen naar dat adres, maar dan moet je wel de goede faciliteiten hebben natuurlijk.

Arnoud

“Het versturen van e-mail is een grondrecht”

send-button.pngEen lezer vroeg me:

Ik ben webmaster van een vereniging. Om onze leden te bereiken, hebben we een algemeen mailadres (alleleden@onzevereniging punt nl). Bij de laatste ledenvergadering hebben wij onze leden gemeld dat dit mailadres uitsluiten bedoeld is voor gebruik door het bestuur of na goedkeuring van het bestuur. Maar nu zegt één van onze leden dat we deze eis niet kunnen stellen, omdat iedere Nederlander het recht heeft aan iedereen een brief of email mag sturen als het adres publiek bekend is. Klopt dat?

Eh, nee, dat klopt niet.

Het is op zich waar dat alles mag tenzij het verboden is, maar er zijn genoeg regels en verboden rondom e-mail. De bekendste regel is natuurlijk het spamverbod, artikel 11.7 Telecommunicatiewet. Dit artikel bepaalt dat je niet ongevraagd commerciële, charitatieve of ideële reclame mag mailen naar een e-mailadres, ongeacht hoe publiek dat adres bekend is.

In de XS4All/Ab.fab zaak bepaalde de Hoge Raad dat de eigenaar van een server (XS4All met haar mailservers, in die zaak) mag beslissen wie er wat doet op die server (Ab.fab, met zijn reclamemails). Eén van de verweren van Ab.fab was dat zij op grond van de uitingsvrijheid (artikel 10 EVRM) het recht moest hebben om haar doelgroep te bereiken. Maar nee:

Dit grondrecht kan immers in beginsel niet dienen ter rechtvaardiging van een inbreukmakend gebruik van een goed waarop een ander exclusieve rechten heeft.

Voor mails die buiten die categorieën vallen is er geen specifieke regel. Dus ja, dan kun je zeggen dat je er gewoon heen mag mailen. Een discussie over hoe het bestuur omgaat met de leden, zou je via dat e-mailadres kunnen initiëren, en op grond van de wet kan het bestuur dat niet verhinderen.

Een vereniging kan natuurlijk wel in haar statuten of huishoudelijk reglement opnemen dat leden elkaar niet lastig vallen via de mail. Dat mag, je kunt als vereniging strenger zijn dan de wet. En dan heeft dit lid zich eraan te houden als hij lid wil blijven. (En als niet-lid kan zijn mail eenvoudig op de server worden geweerd natuurlijk.)

Persoonlijk lijkt me het het eenvoudigst als de mailserver zo wordt ingesteld dat alleen het bestuur kán mailen naar dat adres, maar dan moet je wel de goede faciliteiten hebben natuurlijk.

Arnoud

Wijziging algemene voorwaarden zonder te informeren

Vorige week blogde ik over de vraag of je een privacyverklaring kunt wijzigen met alleen een standaardzin “wij mogen dit van tijd tot tijd”. En dat roept natuurlijk de vraag op, hoe zit dat dan met algemene voorwaarden? Daar staat ook zeer regelmatig in dat ze eenzijdig mogen worden aangepast en dat de wederpartij daar dan aan gebonden is. Het is hier iets eenvoudiger voor de partij die de voorwaarden aanpast.

Bij persoonsgegevens en privacy zijn de regels streng, omdat privacy (en inbreuken daarop) zwaar weegt en dus niet zomaar ingeperkt kan worden. Maar algemene voorwaarden gaan in het algemeen (haha) over contractuele afspraken, niet over privacyzaken. En bij deze wat ‘lichtere’ vormen van afspraken is het in principe toegestaan om eenzijdig de voorwaarden te wijzigen. Natuurlijk moet dat wel als zodanig afgesproken zijn, er moet dus in de oude voorwaarden staan dat men de nieuwe mag invoeren.

Bij het sluiten van een contract waarbij algemene voorwaarden worden gebruikt, bepaalt de wet dat deze “ter hand” moeten worden gesteld. Oftewel, ze moeten op papier zijn bijgesloten of in elektronische situaties als direct aanklikbare PDF worden gehyperlinkt vanaf de bestelpagina. Verwijzen naar de KVK of Google (of zelfs maar de website) is echt niet genoeg.

Het is alleen niet duidelijk of deze eisen ook gelden voor wijzigingen van de voorwaarden. Dat staat niet letterlijk in de wet, maar het lijkt me wel zo logisch. De bedoeling van die regel is immers te zorgen dat mensen een kopie van de voorwaarden krijgen, een actieve informatieplicht dus. Als je een wijziging zou mogen doorvoeren zonder te informeren, schend je die informatieplicht.

Je zou dus op zijn minst een banner op je site moeten plaatsen waarin je mensen erop wijst dat je je voorwaarden hebt aangepast, met een linkje naar de wijzigingen. Een akkoord op de gewijzigde voorwaarden vragen hoeft dan weer niet, want het is wettelijk helemaal niet nodig expliciet akkoord te vragen op algemene voorwaarden. Het is genoeg te melden dát ze gelden, inclusief downloadlink dus. En datzelfde geldt ook bij de wijzigingen.

Moet je mensen dan de gelegenheid geven op te zeggen? Ja, in ieder geval naar consumenten toe. Want op de grijze lijst staat dat het verdacht is om een beding te hebben dat

de gebruiker de bevoegdheid verleent een prestatie te verschaffen die wezenlijk van de toegezegde prestatie afwijkt, tenzij de wederpartij bevoegd is in dat geval de overeenkomst te ontbinden.

Door je algemene voorwaarden te wijzigen, kun je de prestatie wezenlijk anders maken. En dat is onredelijk bezwarend, tenzij je óf een hele goede reden hebt om het wel te moeten doen, óf de wederpartij een opzegrecht geeft. Bij kleine wijzigingen (die dus geen wezenlijke afwijking opleveren) zou je het opzegrecht mogen weigeren.

Wie is er wel eens actief geïnformeerd door een website/dienst dat de algemene voorwaarden waren gewijzigd?

Arnoud