Wanneer is iets “commercieel” in de zin van een Creativecommonslicentie?

| AE 8965 | Auteursrecht | 20 reacties

creative-commons.gifIs het tegen betaling laten drukken van kopieën van een werk nu ook al commercieel? Volgens lesmateriaalmaker Great Minds wel, las ik bij Ars Technica onlangs. Zij hebben Federal Express aangeklaagd voor het in opdracht van scholen afdrukken van hun werk, dat onder de CC-BY-NC-SA licentie wordt verspreid. Omdat FedEx betaald krijgt voor dat kopiëren (weliswaar door nonprofit scholen), zou er toch sprake zijn van commercieel handelen. Hoe ver gaat dat nu bij Creative Commons?

De familie van standaardlicenties die Creative Commons publiceert, kent een onderscheid van wel of geen commercieel gebruik toestaan. Daarbij zitten geen nuances: een beetje commercieel gebruik toestaan of alle geldelijk gewin verbieden behalve als je een kleine ondernemer bent, mag bijvoorbeeld niet. Het is alles of niets.

De definitie van “commercieel” uit de Creative Commons-licentie is:

NonCommercial means not primarily intended for or directed towards commercial advantage or monetary compensation. For purposes of this Public License, the exchange of the Licensed Material for other material subject to Copyright and Similar Rights by digital file-sharing or similar means is NonCommercial provided there is no payment of monetary compensation in connection with the exchange.

De activiteit in kwestie mag dus niet primair gericht zijn op commercieel gewin of een financiële compensatie. Je zou zeggen dat een kopie tegen betaling (die meer is dan kostendekkend) iets is dat primair gericht is op een financiële compensatie, omdat het gaat om een bedrijf dat als kernactiviteit het maken van zulke kopieën heeft. Daarmee zou FedEx dus inderdaad de NC-restrictie overtreden.

Daar staat tegenover dat de organisatie die de opdracht tot kopiëren geeft en de kopieën gaat gebruiken, wél keurig voldoet aan de definitie uit NonCommercial. Men zou dus niets verkeerd doen als men zelf een kopieerapparaat had gekocht. Het voelt dan raar om het uitbesteden van die handeling als het probleem aan te merken.

Het komt er dus op neer of je de handeling van FedEx ziet als een zelfstandige exploitatie of als een handeling die eigenlijk bij de opdrachtgever ligt. Ik neig zelf naar het laatste, gezien doel en strekking van de Creative Commons licentie. Maar ik kan niet ontkennen dat het een derde partij is die uit commercieel gewin kopieën maakt, en dat is nu eenmaal een verveelvoudiging.

Wat vinden jullie? Legaal of niet?

Arnoud

Mag je watermerken van Wikipedia-foto’s verwijderen?

| AE 8858 | Auteursrecht | 31 reacties

wikipedia-recht.pngStukje ophef bij Wikipedia: een fotograaf zou sluikreclame toevoegen aan zijn vrijgegeven foto’s, omdat hij een watermerk met zijn naam opneemt in elke foto. Een andere Wikipediaan uploadde daarop aangepaste foto’s met het watermerk eraf, waar de fotograaf bezwaar tegen maakte op grond van zijn intellectuele eigendom. Maar wacht even, alle foto’s zijn toch Creative Commons daar?

Als een fotograaf een werk vrijgeeft onder een CC-BY-SA licentie, dan is het in beginsel toegestaan om het werk aan te passen. Dat staat immers in die CC licentie. Ook als daarmee de naam van de auteur wordt weggehaald. De CC licentie kent geen voorbehoud op dit punt. Alles mag, mits men de aangepaste versie maar ook weer CC-BY-SA maakt.

In beginsel, want specifiek met een aanpassing die namen verwijdert, is wat bijzonders aan de hand. De CC-BY-SA licentie zegt in artikel 4(c) dat naamsvermelding onder meer wil zeggen: “alle auteursrechtvermeldingen met betrekking tot het Werk te laten staan.” Dus of je nu een watermerk met dergelijke informatie mag verwijderen, is geen automatisme. Ik ben geneigd te zeggen dat dit niet zomaar mag.

Wel moet het gaan om een auteursrechtvermelding, dus als ik dan even de formele pietlut speel dan moet er het woord “copyright” of het (C)-teken bij staan. Bij de vermelding van fotograaf Keijsers op bijvoorbeeld deze foto staat dit niet. De tekst “Peter Keijsers Art & More” is een naamsvermelding maar geen auteursrechtvermelding. Deze mag er dus uit. Had er “(C) Peter Keijsers Art & More” gestaan, dan niet.

En er is nog iets bijzonders aan de hand: een naamsvermelding in een werk telt als ” elektronische informatie betreffende het beheer van rechten” in de zin van artikel 29b Auteurswet. Hieronder verstaat de wet:

alle door de maker of zijn rechtverkrijgenden verstrekte informatie welke verbonden is met een verveelvoudiging van een werk of bij de openbaarmaking van een werk bekend wordt gemaakt, die dient ter identificatie van het werk, dan wel van de maker of zijn rechtverkrijgenden, of informatie betreffende de voorwaarden voor het gebruik van het werk

Deze informatie mag niet worden verwijderd als men daartoe niet gerechtigd is. Een vermelding van de maker (ook zonder (C)-teken) valt hieronder, want dat is “identificatie van de maker”. Die mag er dus niet uit, tenzij de licentie toestemming heeft gegeven daarvoor. En ik denk dat de licentie die toestemming geeft, omdat het dus niet gaat om een auteursrechtvermelding.

Alles bij elkaar denk ik dat een ieder het recht heeft deze tekst te verwijderen omdat de foto CC-BY-SA is. Echter, zou de maker een copyright-teken toevoegen aan het watermerk dan is het vanaf dat moment verboden dat watermerk te verwijderen, af te knippen of onleesbaar te maken.

Arnoud

Creative Commons-licentie in VS gewoon bindend op fotograaf

| AE 7969 | Auteursrecht | 14 reacties

creative-commons.gifEen serieus gevalletje dúh: een Amerikaanse fotograaf verloor een rechtszaak omdat de inbreukmaker zich kon beroepen op de Creative Commonslicentie die de fotograaf op zijn werk had geplakt, las ik bij Petapixel. De fotogebruiker handelde commercieel, tot consternatie van de fotograaf, maar bleef binnen de grenzen van de CC-BY-SA licentie en schond daarom geen auteursrechten.

De fotograaf had een foto op Flickr gezet van een rustieke locatie in Maryland. Enkele jaren later besloot een uitgever van landkaarten die foto op de cover van een boekje te zetten en die boekjes te verkopen. Dat was tegen het zere been van de fotograaf en die spande een rechtszaak aan wegens dit evident commercieel profiteren van zijn harde creatieve arbeid.

Alleen had hij de foto dus als CC-BY-SA online gezet, oftewel naamsvermelding verplicht en afgeleide werken ook weer Creative Commons maken. Het is me niet duidelijk of de fotograaf het commerciële aspect over het hoofd gezien had of gewoon dacht dat dít toch te ver ging. Dat laatste hoor ik wel vaker: ja, het op je site zetten met een advertentie erbij is toegestaan maar “echt” commercieel gebruik is toch niet de bedoeling. Maar zo werkt Creative Commons niet. Commercieel is commercieel.

Plaintiff repeatedly voices consternation in his pleadings about defendant’s distribution of the publication that displayed his work on its cover for profit, but of the many licenses available to choose from, plaintiff selected the one that specifically authorized commercial use.

De enige vraag was nog of de uitgever zich hield aan de voorwaarden. Aan naamsvermelding was voldaan: de fotograaf werd keurig achterin genoemd. De eis om de “Uniform Resource Identifier” van de licentie te noemen leek iets ingewikkelder. Er stond alleen “CC-BY-SA” en geen hyperlink of wat dan ook. Maar de rechter citeert Internet STD 66 over de URI en concludeert dat gezien de omstandigheden het genoeg is om die specifieke lettercode te noemen, want dat identificeert op een uniforme manier de licentie.

Dan de ShareAlike. Niets uit die uitgave mocht openbaar gemaakt of verveelvoudigd worden zonder toestemming van de uitgever, stond er (zoals gebruikelijk) bij. Maar ShareAlike zegt dat je afgeleide werken alleen mag verspreiden onder dezelfde CC-BY-SA licentie. Dus: is het boekje (of een deel daarvan) een afgeleid werk?

Nee, aldus de rechter. Een afgeleid werk is een transformatie, aanpassing of bewerking van de foto. De inhoud van het boek is bezwaarlijk als een aanpassing van de coverfoto te zien. Die twee hebben niets met elkaar te maken. Ook de cover an sich niet: dat is een samenstel van foto en tekst, geen bewerking van de foto. Hadden ze nu de foto paginavullend gebruikt en daar tekst overheen gezet, dan zou het waarschijnlijk wel als afgeleid te zien moeten zijn.

Het doet wat gek aan dat die fotograaf hierover een rechtszaak startte. Maar prettig is het wel: nu weten we een stuk beter wat “afgeleid” is bij Creative Commons, en natuurlijk dat het écht gewoon bindend is als je je werk onder zo’n licentie online zet.

Arnoud

Vanaf nu te koop: mokken met foto’s van andermans kinderen (en misschien wel die van jou)

| AE 7377 | Privacy | 20 reacties

Ouders zetten vaak achteloos de meest intieme foto’s van hun kinderen online, zonder te beseffen dat bedrijven daar van alles mee mogen doen. Dat las ik bij De Correspondent, in het kader van een creatief experiment waarbij je mokken kunt bestellen met zo’n foto erop. Het juridisch argument: dat mag, want mensen zetten dit zelf… Lees verder

Mag Wikipedia beschermde bronnen overtypen?

| AE 6088 | Auteursrecht | 18 reacties

Een lezer vroeg me: Ik zat laatst te bedenken hoe er heel veel informatie op wikipedia wordt samengesteld uit andere bronnen en deze vervolgens op wikipedia worden gepubliceerd onder een “Creative Commons Attribution-ShareAlike License”. Een voorbeeld is de landencodelijst ISO 3166 die zomaar op Wikipedia staat. Mag dat zomaar, integraal zo’n lijst overnemen als je… Lees verder

Kan een tweetverzameling als publiekdomeindownload worden aangeboden?

| AE 6111 | Auteursrecht | 15 reacties

Intrigerende via Twitter: van een recent overheidscongres (Open data next 27 september 2013) werden alle tweets gebundeld en beschikbaar gesteld als .csv download. Mag dat? En vooral: mag er dan “Licentie: Publiek domein (CC0)” bij staan? Het is op zich een heel leuk idee om alle tweets van je congres of dergelijke gebeurtenis te bundelen…. Lees verder

Is een goed doel commercieel in de zin van Creative Commons?

| AE 6067 | Auteursrecht | 17 reacties

Een lezer vroeg me: Wij zijn een stichting met een website die nieuws brengt over het goede doel waar wij ons voor inzetten. Hierbij gebruiken wij foto’s van Flickr.com die onder Creative Commons beschikbaar zijn. Maar nu zegt een fotograaf dat wij dat niet mogen, omdat de pers altijd commercieel is en zijn foto de… Lees verder

Mijn Creative Commons foto wordt misbruikt!

| AE 2892 | Auteursrecht | 26 reacties

Een lezer vroeg me: Ik publiceer al jaren foto’s op Flickr.com vanuit mijn hobby van fotografie. Nu zag ik laatst dat een krantensite een foto had overgenomen. De foto is Creative Commons, maar ik had gekozen voor de Naamsvermelding-Nietcommercieel variant. En een krant is toch commercieel? Ik heb ze benaderd maar zij zeggen dat dit… Lees verder