Verklap je iets over Koningsdag in Amersfoort? 25.000 euro boete

| AE 11213 | Informatiemaatschappij | 16 reacties

Mensen die op wat voor manier dan ook betrokken zijn bij de voorbereiding van Koningsdag hebben van de gemeente moeten tekenen voor geheimhouding. Als ze toch iets vertellen over de voorbereidingen, kan dat een boete opleveren van 25.000 euro. Dat las ik en als contractsjurist viel ik van mijn stoel. Zo’n dwangsom mag helemaal niet, zegt een hoogleraar bestuursrecht tegen RTL Nieuws. Nee, en ik zeg erbij dat de clausule sowieso juridisch ongeldig is. Maar het meest bizarre is nog dat de gemeente dit gewoon in een contract zet en mensen dat laat tekenen.

De koninklijke familie komt dit jaar naar Amersfoort, en de gemeente maakt zich kennelijk zorgen dat ambtenaren en vrijwilligers details gaan lekken over wat er gaat gebeuren. Dat kan ik me tot op zekere hoogte voorstellen, dat je de route geheim wilt houden bijvoorbeeld vind ik normaal gezien de veiligheidssituatie. Maar dat wordt – per NDA – dus ook opgelegd aan de ouders van kinderen die een dansvoorstelling gaan doen, want stel dat die zeggen dat het half vier begint dan heb je dus een tipje over de route onthuld.

De NDA is kort en to the point:

Schending van de geheimhoudingsplicht kan aanzienlijke schade toebrengen aan de gemeente Amersfoort. Indien u handelt in strijd met het bepaalde in deze verklaring kan de gemeente Amersfoort zonder dat enige sommatie of ingebrekestelling vereist is, per overtreding een onmiddellijk opeisbare en niet voor matiging of compensatie vatbare boete van € 25.000 (zeggen: vijfentwintig duizend euro) verbeuren.

Hoogleraar Staats- en Bestuursrecht Wim Voermans (Leiden) vindt dit een onzinnige route: bij vrijwel alle informatie waar geheimhouding zinnig voor is, geldt gewoon al het Wetboek van Strafrecht en de Algemene wet bestuursrecht. Die bepalen wanneer informatie vertrouwelijk is (niet perse staatsgeheim, dat is weer een trapje hoger) die je bij uitvoering van overheidstaken of -werkzaamheden onder ogen krijgt. En vooral: die bepalen welke straf daarop staat en hoe dit moet worden bewezen.

Deze NDA clausule doorkruist dat hele proces, wij zien een overtreding pats mogen we even 25 duizend van u vangen? Op die manier omzeil je dus alle strafrechtelijke en bestuursrechtelijke waarborgen, en dat is niet hoe het recht in elkaar steekt. Daarmee is deze contractuele bepaling dus nietig (art. 3:40 BW, de openbare orde).

Ik kan even geen Buzzfeed-kop bedenken (Ook dure gemeentejuristen maken deze contractenblunder?) maar de clausule is ook inhoudelijk fout. Dit gebeurt vaak: men wil de zin “u verbeurt een boete” nog net even wat agressiever laten klinken, en dan krijg je “zonder dat enige sommatie of ingebrekestelling vereist is”, “onmiddellijk opeisbare” en “niet voor matiging of compensatie vatbare boete”.

En het is die laatste die de clausule ongeldig maakt. In de wet rond contractuele boetes staat namelijk (art. 6:94 BW) dat de rechter een opgelegde boete kan matigen indien de billijkheid dit klaarblijkelijk eist. Met die frase “niet voor matiging vatbaar” probeert men dus deze bevoegdheid buiten werking te stellen. En dat mag niet: van lid 1 afwijkende bedingen zijn nietig, zo staat in lid 3. Een boete die zó hard wil blaffen, mag je niet afspreken.

Copypastejuristerij, ongetwijfeld. Maar wat mij betreft minstens zo raar als de staatsrechtelijke botsing.

Arnoud

Hoe een Tweet een voorgenomen overname ongeldig maakte

| AE 9443 | Informatiemaatschappij | 6 reacties

Een deal van energiebedrijf Eneco met Nigeria ketste af vanwege een tweet, las ik in het Financieele Dagblad. De onderhandelingen over de verkoop mislukten doordat het kopende bedrijf, 3D Hi Tech Systems, een tweet stuurde over de deal voordat deze was beklonken.

Eneco wilde haar Enecogen-energiecentrale verkopen. Uit het vonnis blijkt dat 3D Hi Tech gevonden werd dankzij bemiddeling van de bedrijven ALT en Romar, die de rechtszaak tegen Eneco aanspanden toen die zich terugtrok vanwege de tweet. Zij hadden een potentiële koper uit Nigeria gevonden, 3D Hi Tech dus.

De tweet zelf was relatief onschuldig en -vermoed ik- geplaatst vanuit enthousiasme door de betrokken persoon bij 3D:

Our dynamic MD Engr [vertegenwoordiger 3D HiTech] at eneco Netherlands for the official signing of the MOU [Memorandum of Understanding, toevoeging rechtbank] between 3D Hitech and ENECO [plus drie foto’s van een eerder bezoek]

Voor Eneco was dit toch wel even slikken want er was toch een stevige NDA – sterker nog een ‘Non-circumvention, non-disclosure, confidentiality and working agreement’ – getekend tussen partijen. En dan twitteren over het onderwerp daarvan is dan toch een beetje gek. Het incident was dan ook voor Eneco aanleiding om zich uit de onderhandelingen terug te trekken, ondanks dat de tweet binnen 24 uur weer weggehaald was.

Gevolg was dat ALT en Romar ook geen nieuwe kopers meer hoefden te zoeken, waardoor ze natuurlijk hun aanbrengfee zouden mislopen. Vandaar de rechtszaak: men wilde dat Eneco bij de rechter werd verplicht om door te gaan met onderhandelen, of in ieder geval onder die lopende ‘Non-circumvention, non-disclosure, confidentiality and working agreement’ te blijven zitten tot er een nieuwe zou zijn gevonden.

ALT en Romar stellen dat de tweet, gelet op inhoud en duur van zichtbaarheid daarvan, de afbreking van de onderhandelingen niet rechtvaardigde, maar miskennen daarbij de eigen afweging die Eneco in de gegeven omstandigheden mocht maken. Nu ALT en Romar wisten dat de tweet in strijd was met de geheimhouding mochten zij op dat moment zeker niet meer gerechtvaardigd op het tot stand komen van een overeenkomst vertrouwen.

Ook het mogen zoeken van een nieuwe koper is niet verplicht. Er waren meer redenen waarom de onderhandelingen stroef liepen, en Eneco had dus gewoon goede gronden om er onderuit te kunnen.

Arnoud

Als werknemer op persoonlijke titel een geheimhoudingsovereenkomst tekenen, kan dat?

| AE 6200 | Ondernemingsvrijheid | 21 reacties

attachment-bijlage-mail-email-doorsturen-geheim.jpgEen lezer vroeg me:

Ik ben gedetacheerd bij een opdrachtgever (A) die me een geheimhoudingsverklaring liet tekenen. Mijn formele werkgever (B) heeft sinds kort een algemene back-upoplossing, waarmee ook data van opdrachtgever A wordt geback-upt omdat die nu eenmaal op mijn laptop staat. Ben ik nu in overtreding van die geheimhoudingsverklaring?

Het gebeurt vaak dat wanneer men iemand inleent of gedetacheerd krijgt, die persoon een geheimhoudingsverklaring (non-disclosure agreement, NDA) onder de neus schuift. In deze context is dit echter juridisch zinloos.

Een werknemer kán niet op persoonlijke titel dingen tekenen als die dingen werkgerelateerd zijn. Hij handelt dan als werknemer, en daarmee is per definitie de werkgever aansprakelijk en verantwoordelijk voor zijn handelen. De NDA wordt daarmee juridisch gezien geaccordeerd door de werkgever, en voor schendingen is deze dus aansprakelijk en niet de werknemer zelf.

Natuurlijk mag de inlener/opdrachtgever best een waarschuwing geven aan de werknemer over de waarde van bedrijfsgeheimen. Die waarschuwing mag schriftelijk, en hem dit laten tekenen bij wijze van bewijs dat hij het gelezen heeft, is prima. Maar het geeft géén juridische basis om de werknemer persoonlijk aansprakelijk te stellen voor eventueel lekken van vertrouwelijke informatie.

Persoonlijk aansprakelijk stellen van werknemers is buitengewoon moeilijk. De wet eist opzet of grove nalatigheid, en de lat ligt daarbij zo hoog dat je er vrijwel nooit aan komt. Enkel waarschuwen of verbieden is bij lange na niet genoeg. Er moet echt een zeer ernstige beroepsfout zijn gepleegd.

Je kunt dus als werknemer best zo’n NDA tekenen, met in je achterhoofd dat je dat doet namens je werkgever. Maar beter is je werkgever te bellen: mag ik dit tekenen, en zo niet wil jij dan nu even de opdrachtgever uitleggen waarom niet?

Arnoud

Nieuw op Iusmentis: Legal protection of trade secrets and know-how (in Innovation @ iusmentis.com)

Eindelijk weer eens iets in het Engels: Trade secret law protects information or know-how that is valuable because of its secrecy. The owner of a trade secret must take reasonable steps to keep it a secret. Misappropriation of trade secrets, including violation of a non-disclosure agreement (NDA) is a tort and sometimes even a criminal… Lees verder