Hoe bescherm ik mijn idee voordat ik het ga vertellen?

| AE 11988 | Intellectuele rechten | 7 reacties

Een lezer vroeg me:

Ik heb een innovatief idee uitgewerkt om contactloos pinbetalen tegen afluisteren en dergelijke te beveiligen. Ik wil dat nu aan een paar banken voor gaan stellen, maar ik wil natuurlijk niet dat ze er met mijn idee vandoor gaan zonder mij te betalen. Hoe doe ik dat het veiligste? Is een i-depot nodig, kan ik een goed geheimhoudingscontract gebruiken of moet ik auteursrecht aanvragen?

Algemeen geldt: als je een idee hebt, dan kunnen en mogen anderen daarmee vandoor. Het is juridisch eigenlijk niet mogelijk een idee te beschermen tegen overname of afkijken, en wie adverteert dat het bij zijn dienst wel zo werkt, is een oplichter.

De enige juridische remedies tegen ongewenst overnemen zijn het idee onder een IE-recht beschermen of een contractuele afspraak te maken. Of beschermen mogelijk is, hangt helemaal af van het soort idee. Een technisch protocol (wat hier lijkt te spelen) kun je met een octrooi oftewel patent beschermen; anderen mogen dat protocol dan niet ook implementeren. Een auteursrecht beschermt tegen kopiëren of namaken van een tekst, foto of video – maar alleen de concrete uitwerking daarvan niet het onderliggende idee.

Een contractuele afspraak doe je meestal met een geheimhoudingscontract oftewel NDA (non-disclosure agreement). Daarin belooft de ontvanger om de verkregen informatie nergens voor te gebruiken, vaak op straffe van een contractuele boete. Het is toegestaan dat je jezelf een beperking oplegt die de wet niet kent, dus zo’n contract is legaal. Alleen: waarom zou je dat tekenen als ontvanger? Welk voordeel haal je eruit?

Ik zou zelf alleen adviseren om met een idee-leverancier in zee te gaan als deze concrete technologie heeft om in licentie te nemen. Dan weet je waar je voor tekent: snelle toegang tot iets dat werkt. Dat scheelt ontwikkelkosten bij jou, dus prima dat dat wat kost. Maar betalen voor enkel een idee dat je zelf nog moet uitwerken? Nee, vergeet het maar.

Een ander probleem met een NDA tekenen is dat je wellicht als ontvanger al met iets dergelijks bezig was. Toevallig las ik recent deze zaak waarin een man de Rabobank had benaderd met een anti-skimming idee. Naast dat er discussie was of überhaupt geheimhouding was overeengekomen, bleek de bank er al geruime tijd zelf mee bezig te zijn. Dan is het natuurlijk wel héél raar om te zeggen dat het jouw idee is.

Arnoud

Verklap je iets over Koningsdag in Amersfoort? 25.000 euro boete

| AE 11213 | Informatiemaatschappij | 16 reacties

Mensen die op wat voor manier dan ook betrokken zijn bij de voorbereiding van Koningsdag hebben van de gemeente moeten tekenen voor geheimhouding. Als ze toch iets vertellen over de voorbereidingen, kan dat een boete opleveren van 25.000 euro. Dat las ik en als contractsjurist viel ik van mijn stoel. Zo’n dwangsom mag helemaal niet, zegt een hoogleraar bestuursrecht tegen RTL Nieuws. Nee, en ik zeg erbij dat de clausule sowieso juridisch ongeldig is. Maar het meest bizarre is nog dat de gemeente dit gewoon in een contract zet en mensen dat laat tekenen.

De koninklijke familie komt dit jaar naar Amersfoort, en de gemeente maakt zich kennelijk zorgen dat ambtenaren en vrijwilligers details gaan lekken over wat er gaat gebeuren. Dat kan ik me tot op zekere hoogte voorstellen, dat je de route geheim wilt houden bijvoorbeeld vind ik normaal gezien de veiligheidssituatie. Maar dat wordt – per NDA – dus ook opgelegd aan de ouders van kinderen die een dansvoorstelling gaan doen, want stel dat die zeggen dat het half vier begint dan heb je dus een tipje over de route onthuld.

De NDA is kort en to the point:

Schending van de geheimhoudingsplicht kan aanzienlijke schade toebrengen aan de gemeente Amersfoort. Indien u handelt in strijd met het bepaalde in deze verklaring kan de gemeente Amersfoort zonder dat enige sommatie of ingebrekestelling vereist is, per overtreding een onmiddellijk opeisbare en niet voor matiging of compensatie vatbare boete van € 25.000 (zeggen: vijfentwintig duizend euro) verbeuren.

Hoogleraar Staats- en Bestuursrecht Wim Voermans (Leiden) vindt dit een onzinnige route: bij vrijwel alle informatie waar geheimhouding zinnig voor is, geldt gewoon al het Wetboek van Strafrecht en de Algemene wet bestuursrecht. Die bepalen wanneer informatie vertrouwelijk is (niet perse staatsgeheim, dat is weer een trapje hoger) die je bij uitvoering van overheidstaken of -werkzaamheden onder ogen krijgt. En vooral: die bepalen welke straf daarop staat en hoe dit moet worden bewezen.

Deze NDA clausule doorkruist dat hele proces, wij zien een overtreding pats mogen we even 25 duizend van u vangen? Op die manier omzeil je dus alle strafrechtelijke en bestuursrechtelijke waarborgen, en dat is niet hoe het recht in elkaar steekt. Daarmee is deze contractuele bepaling dus nietig (art. 3:40 BW, de openbare orde).

Ik kan even geen Buzzfeed-kop bedenken (Ook dure gemeentejuristen maken deze contractenblunder?) maar de clausule is ook inhoudelijk fout. Dit gebeurt vaak: men wil de zin “u verbeurt een boete” nog net even wat agressiever laten klinken, en dan krijg je “zonder dat enige sommatie of ingebrekestelling vereist is”, “onmiddellijk opeisbare” en “niet voor matiging of compensatie vatbare boete”.

En het is die laatste die de clausule ongeldig maakt. In de wet rond contractuele boetes staat namelijk (art. 6:94 BW) dat de rechter een opgelegde boete kan matigen indien de billijkheid dit klaarblijkelijk eist. Met die frase “niet voor matiging vatbaar” probeert men dus deze bevoegdheid buiten werking te stellen. En dat mag niet: van lid 1 afwijkende bedingen zijn nietig, zo staat in lid 3. Een boete die zó hard wil blaffen, mag je niet afspreken.

Copypastejuristerij, ongetwijfeld. Maar wat mij betreft minstens zo raar als de staatsrechtelijke botsing.

Arnoud

Hoe een Tweet een voorgenomen overname ongeldig maakte

| AE 9443 | Informatiemaatschappij | 6 reacties

Een deal van energiebedrijf Eneco met Nigeria ketste af vanwege een tweet, las ik in het Financieele Dagblad. De onderhandelingen over de verkoop mislukten doordat het kopende bedrijf, 3D Hi Tech Systems, een tweet stuurde over de deal voordat deze was beklonken.

Eneco wilde haar Enecogen-energiecentrale verkopen. Uit het vonnis blijkt dat 3D Hi Tech gevonden werd dankzij bemiddeling van de bedrijven ALT en Romar, die de rechtszaak tegen Eneco aanspanden toen die zich terugtrok vanwege de tweet. Zij hadden een potentiële koper uit Nigeria gevonden, 3D Hi Tech dus.

De tweet zelf was relatief onschuldig en -vermoed ik- geplaatst vanuit enthousiasme door de betrokken persoon bij 3D:

Our dynamic MD Engr [vertegenwoordiger 3D HiTech] at eneco Netherlands for the official signing of the MOU [Memorandum of Understanding, toevoeging rechtbank] between 3D Hitech and ENECO [plus drie foto’s van een eerder bezoek]

Voor Eneco was dit toch wel even slikken want er was toch een stevige NDA – sterker nog een ‘Non-circumvention, non-disclosure, confidentiality and working agreement’ – getekend tussen partijen. En dan twitteren over het onderwerp daarvan is dan toch een beetje gek. Het incident was dan ook voor Eneco aanleiding om zich uit de onderhandelingen terug te trekken, ondanks dat de tweet binnen 24 uur weer weggehaald was.

Gevolg was dat ALT en Romar ook geen nieuwe kopers meer hoefden te zoeken, waardoor ze natuurlijk hun aanbrengfee zouden mislopen. Vandaar de rechtszaak: men wilde dat Eneco bij de rechter werd verplicht om door te gaan met onderhandelen, of in ieder geval onder die lopende ‘Non-circumvention, non-disclosure, confidentiality and working agreement’ te blijven zitten tot er een nieuwe zou zijn gevonden.

ALT en Romar stellen dat de tweet, gelet op inhoud en duur van zichtbaarheid daarvan, de afbreking van de onderhandelingen niet rechtvaardigde, maar miskennen daarbij de eigen afweging die Eneco in de gegeven omstandigheden mocht maken. Nu ALT en Romar wisten dat de tweet in strijd was met de geheimhouding mochten zij op dat moment zeker niet meer gerechtvaardigd op het tot stand komen van een overeenkomst vertrouwen.

Ook het mogen zoeken van een nieuwe koper is niet verplicht. Er waren meer redenen waarom de onderhandelingen stroef liepen, en Eneco had dus gewoon goede gronden om er onderuit te kunnen.

Arnoud

Als werknemer op persoonlijke titel een geheimhoudingsovereenkomst tekenen, kan dat?

| AE 6200 | Ondernemingsvrijheid | 21 reacties

Een lezer vroeg me: Ik ben gedetacheerd bij een opdrachtgever (A) die me een geheimhoudingsverklaring liet tekenen. Mijn formele werkgever (B) heeft sinds kort een algemene back-upoplossing, waarmee ook data van opdrachtgever A wordt geback-upt omdat die nu eenmaal op mijn laptop staat. Ben ik nu in overtreding van die geheimhoudingsverklaring? Het gebeurt vaak dat… Lees verder

Nieuw op Iusmentis: Legal protection of trade secrets and know-how (in Innovation @ iusmentis.com)

Eindelijk weer eens iets in het Engels: Trade secret law protects information or know-how that is valuable because of its secrecy. The owner of a trade secret must take reasonable steps to keep it a secret. Misappropriation of trade secrets, including violation of a non-disclosure agreement (NDA) is a tort and sometimes even a criminal… Lees verder