Kun je als koper van een Tomtec tablet ze dwingen de Linuxbroncode vrij te geven?

| AE 2939 | Intellectuele rechten | 61 reacties

Een lezer wees me op een draadje bij Gathering of Tweakers over de broncodes van de Linuxkernel in een Tomtec tablet:

als aanvulling ik ben afgelopen vrijdag in een mailwisseling met TOM-TEC er achter gekomen dat zij niet eens (willen) snappen wat gpl betekend als kernel licentie en dat zij eigenlijk hun source moeten openbaren. Hun antwoord :dat geld niet voor onze producten en nu doen we geen verdere mededelingen…. dus misschien moet iedereen in het bezit van een tomtec of xiron tablet eens gaan mailen met de vraag of ze de source van kernel mogen hebben.

De TomTec tablet draait Android, oftewel Linux. Linux valt onder de GPL, en in die opensourcelicentie staat de eis dat ontvangers van de software de broncode erbij moeten krijgen. Wie de broncode niet meteen kan of wil leveren, mag ook een schriftelijk aanbod tot nazending bijsluiten, maar je moet de broncode kunnen krijgen.

Tomtec lijkt dit niet te doen, en of het nu uit onwetendheid, koppigheid of een taalprobleem is: het is een schending van de licentie. De Linux-kernelcopyrighthouders kunnen dus Tomtec aanspreken op schending van de GPL, en op grond van hun auteursrecht al deze apparaten van de markt laten halen. Want volgens artikel 28 Auteurswet mag de rechthebbende roerende zaken (zoals tablets) die het auteursrecht schenden (Linux aan boord hebben zonder de GPL na te leven) als zijn eigendom opeisen dan wel onttrekking aan het verkeer, vernietiging of onbruikbaarmaking daarvan vorderen. Dat is nogal een paardenmiddel, en ik zie de Linuxkerneljongens ook niet snel zo’n actie starten.

Interessanter is de vraag: kun je als ontvanger iets juridisch doen om de broncode te krijgen?

De GPL is een licentie, en daarmee een contract (ja echt) tussen de auteursrechthebbenden en de verspreider, de Linuxkerneljongens en Tomtec dus in dit geval. (Of de Bart Smit? Die is immers de directe leverancier van de koper van het apparaat.) De ontvanger van de code is geen partij bij dit contract. Wanneer hij de code heeft ontvangen, geldt voor hem dit artikel:

6. Each time you redistribute the Program (or any work based on the Program), the recipient automatically receives a license from the original licensor to copy, distribute or modify the Program subject to these terms and conditions.

De ontvanger sluit dus op dat moment een eigen contract met de rechthebbende, en kan op die grond de software gebruiken, aanpassen en/of verspreiden. Maar dat contract staat los van het contract dat zijn toeleverancier heeft met de auteursrechthebbende.

We hebben in Nederland een regel over “derde-begunstigden”: mensen die geen partij zijn bij een contract maar er wel profijt van trekken. Artikel 6:253 BW zegt daarover:

Een overeenkomst schept voor een derde het recht een prestatie van een der partijen te vorderen of op andere wijze jegens een van hen een beroep op de overeenkomst te doen, indien de overeenkomst een beding van die strekking inhoudt en de derde dit beding aanvaardt.

Professor Hijma noemt het voorbeeld van de koper die TNT Post kan aanspreken op levering, hoewel TNT Post formeel alleen een contract met de verkoper heeft. De koper is een derde, maar omdat de contractuele afspraak tot levering hem raakt, kan hij er een beroep op doen. Wel moet de koper dan formeel eerst tegen de post zeggen dat hij zich wil beroepen op dit beding.

De ontvanger van de Tomtec tablet is de derde in de zin van dit wetsartikel. En er stáát in de GPL een verplichting voor een der partijen om een prestatie te leveren naar de derde toe, namelijk het (na)leveren van de broncode. Dus als de ontvanger nu tegen zijn leverancier zegt “ik accepteer bij deze de GPL zoals van toepassing op de Linuxkernel in uw apparaat en ik sommeer bij deze meteen uw nakoming van artikel 3 GPL” dan wordt de ontvanger daarmee partij bij de overeenkomst (de GPL)

De ontvanger kan vervolgens naar de rechter om die nakoming af te dwingen, graag op straffe van een dwangsom zodat het ook echt gebeurt. Maar de ontvanger kan géén auteursrechtelijke bevoegdheden uitoefenen, hij heeft uitsluitend en alleen contractuele rechten richting de leverancier.

Arnoud

Zijn WordPress themes GPL?

| AE 2785 | Intellectuele rechten | 10 reacties

wordpress-bible.pngEen lezer vroeg me:

Alweer een tijdje geleden speelde een discussie over het Thesis theme voor WordPress. Dat is een systeem voor layouts en uitbreidingen op het WordPress blogsysteem, dat eerst onder een gesloten (niet-open source) licentie beschikbaar was. WordPress zelf is GPL, en de auteurs daarvan eisten dan ook dat Thesis ook GPL moest worden. Eerst wilde Thesis dat niet, maar na na flink wat discussie hebben ze het uiteindelijk toch GPL gemaakt. Maar had dat nou echt gemoeten?

De open source licentie GPL eist dat “afgeleide werken”, bij ons “verveelvoudigingen in gewijzigde vorm” van hun code alleen maar verspreid mag worden onder diezelfde GPL. Je kunt geen afgeleid werk verspreiden onder een andere licentie. (Maar je hóeft je code niet te distribueren als je dat niet wil; wie dus voor zichzelf GPL code aanpast hoeft niets te delen.)

De vraag wat een afgeleid werk precies is, is al zo oud als de GPL zelf. De discussie over plugins op GPL code hebben we al een paar keer gehad, maar die voor themes nog niet.

Een theme is voor mij net wat anders dan een plugin. Een plugin is nieuwe code die inhaakt op de originele code, en de functionaliteit daarvan uitbreidt. Ik denk dat je een plugin dan ook wel als een afgeleid werk kunt zien, hoewel er in de GPL een uitzondering staat voor

If identifiable sections of [the modified] work are not derived from the Program, and can be reasonably considered independent and separate works in themselves, then this License, and its terms, do not apply to those sections when you distribute them as separate works.

WordPress vindt dat dit een uitgemaakte zaak is: WordPress extensies en themes zijn altijd afgeleid van WordPress zelf, hoewel ze qua onderbouwing niet verder komen dan “Drupal zegt het veel beter dan wij” en Drupal niet meer zegt dan “Ja dat is zo”.

Als je kijkt naar hoe themes gebouwd worden, dan zie je dat ze een vrij standaard structuur volgen om de layout te definiëren en op bepaalde punten routines uit WordPress aanroepen (“plak hier de titel van de blog”, “doe dit voor tien blogberichten”, “zet hier de datum, in formaat mm-dd-jj”) zodat de bezoeker de juiste informatie in de juiste layout te zien krijgt. Ik zie niet hoe je dat kunt zien als een verveelvoudiging van de WordPress-code zelf. Het aanroepen van een functie maakt je code nog niet “afgeleid”.

Daar komt bij dat eind vorig jaar het Europese Hof van Justitie bepaalde dat user interfaces géén deel zijn van de copyright op de software zelf (en een theme is de realisatie van een interface). Toegegeven, dat ging over de vraag of het kopiëren van de interface een auteursrechtschending was, maar als het auteursrecht op de software zich niet uitstrekt tot de interface, waarom zou het dan wél gelden voor andermans interface?

Ik denk dan ook dat je pas van een afgeleid werk kunt spreken als de theme code kopieert of diep ingrijpt in WordPress zelf, bijvoorbeeld door het vervangen van core code. Een ‘gewoon’ theme is geen afgeleid werk.

Arnoud

Zitten fabrikanten Android zonder GPL-distributierecht voor Linux?

| AE 2659 | Intellectuele rechten | 19 reacties

android-open-source.pngOmdat de code van besturingssysteem Android niet (volledig) openbaar is en gepubliceerd wordt, vervalt het recht voor veel fabrikanten om Androidtoestellen te verkopen, meldde Nu.nl gisteren. Men baseert zich op Florian Mueller, die het weer uit de VS haalde.

Het pijnpunt zit hem in artikel 4 van de GPL:

You may not copy, modify, sublicense, or distribute the Program except as expressly provided under this License. Any attempt otherwise to copy, modify, sublicense or distribute the Program is void, and will automatically terminate your rights under this License.

Op zich geen gekke clausule: je moet je aan de licentie houden, en doe je dat niet dan vervalt de licentie en mag je helemaal niks meer.

Mueller’s zorg is gebaseerd op de boude statement dat “virtually every Android OEM … was out of compliance at some point”, oftewel iedereen die Android uitlevert heeft ooit wel een keer een hoekje van de GPL geschonden en is daarmee zijn licentie kwijtgeraakt. Waar hij dit op baseert, weet ik niet. Het gaat me wat ver om te zeggen “iedereen zal wel een keer de licentie geschonden hebben”, hoewel het me zou verbazen als de meerderheid van Android-leveranciers zich perfect aan de GPL houdt.

De lastige consequentie van de GPL schenden is wel dat je het distributierecht kwijt bent totdat je van alle relevante auteursrechthebbenden hernieuwde toestemming hebt gekregen. Dat zegt in ieder geval de Sofware Freedom Law Center, de handhaver van de GPL. En bij Linux is het zo goed als onmogelijk die toestemming te vragen, want er zijn honderden zo niet duizenden auteurs met minstens één regel creativiteit in de Linuxkernel.

Dit principe is echter nog nooit bij de rechter getest, en eerlijk gezegd gaat het me wel érg ver. Volgens mij kun je gewoon opnieuw de Linuxkernel downloaden, en dan krijg je daar een nieuwe licentie bij. Die nieuwe licentieverlening staat los van je eerdere schending. En als dat al te bijdehand klinkt: wacht dan eventjes tot er een nieuwe major release uit is en ga dan netjes daarmee werken. Ik kan me níet voorstellen dat een rechter zal zeggen “u had de licentie op versie 2.3.12 geschonden, dus versie 2.6 mag u niet gebruiken”. Die twee licenties zijn weliswaar inhoudelijk identiek maar gaan over duidelijk verschillende programma’s.

Oh, en open source is nu echt mainstream: GPL-licentieruzies halen Nu.nl.

Arnoud

Schendt HTC de GPL door broncode vertraagd te publiceren?

| AE 2269 | Intellectuele rechten | 29 reacties

Een lezer wees me (dank!) op een bericht bij Freedom to Tinker waar werd gesignaleerd dat de Android-gebaseerde HTC smartphone Linux draait, maar de broncode maar moeizaam beschikbaar komt. Linux is open source (GPL versie 2) en de broncode moet dus meegeleverd worden (of er moet een schriftelijk aanbod bij zitten waar staat waar je… Lees verder

Apple App Store voorwaarden botsen met GNU GPL

| AE 2169 | Intellectuele rechten | 20 reacties

Apple weigert een GPL-gelicentieerde app voor het spel Go in haar App Store op te nemen. De Free Software Foundation heeft met Apple overlegd over hoe GPL-software kan worden gedistribueerd via de App Store van Apple, las ik bij Webwereld. De GPL-voorwaarden zouden incompatibel zijn met de eisen die Apple oplegt. Het nieuws is al… Lees verder

Kun je Creative Commons iconen in GPL applicaties stoppen?

| AE 1825 | Intellectuele rechten | 5 reacties

Via-via kwam ik op het Alientrap forum waar een interessante discussie liep over het mixen van GPL code met anders gelicentieerde code. Meer specifiek: kun je plaatjes die onder Creative Commons zijn, eigenlijk wel laten verschijnen in een programma dat onder GPL uitgebracht is? Hoofdregel van de GPL open source licentie is dat “verveelvoudigingen in… Lees verder

Rusland gaat open source gebruiken, niet teruggeven

| AE 1507 | Intellectuele rechten | Er zijn nog geen reacties

Intrigerend maar wel lastig te lezen. De Russische Federale overheid overweegt (via Google Translate) bij de selectie van software de voorkeur te geven aan vrije en open source software, zo meldde Livre afgelopen week. Waarom het dan weer Russian FOSS (FROSS) moet heten in plaats van gewoon “open source” is me niet duidelijk. Het feit… Lees verder