Kijken, kijken, niet coden… Microsoft “opent” .Net-framework

Microsoft stelt de broncode beschikbaar van haar .NET framework. Met dit framework kunnen snel applicaties worden ontwikkeld, zelfs in verschillende programmeertalen, omdat het framework de meest gebruikte functionaliteit al beschikbaar stelt.

Gaat Microsoft nu open source? Volstrekt niet. De broncode publiceren is nog lang geen ‘open source’. Daarvoor moeten mensen ook de code mogen bewerken en uitbreiden, en dat is nu precies wat je niet mag van de licentie bij dit framework. Het enige dat mag:

use of the software within your company as a reference, in read only form, for the sole purposes of debugging your products, maintaining your products, or enhancing the interoperability of your products with the software, and specifically excludes the right to distribute the software outside of your company.

Zelfs kijken hoe Microsoft het doet, om vervolgens zelf je eigen variant daarvan te bouwen, is juridisch riskant: wie kennis heeft van een werk en vervolgens een sterk gelijkend werk maakt, wordt al snel geacht dat oudere werk overgenomen te hebben. Je kunt niet kijken zonder af te kijken, is de gedachte. Het open source MONO project, dat al jaren werkt aan een open variant van .NET, moet dus verre blijven van deze code.

Of dit nu een reactie is op het recente Europese arrest tegen Microsoft, durf ik zo niet te zeggen. In die zaak is al vele malen geroepen dat mensen niets hebben aan broncode: documentatie is vrijwel altijd beter leesbaar, en stelt bovendien mensen in staat om wel een eigen variant van de software te maken. Wie documentatie leest, heeft daarmee immers nog geen code gezien.

Via The INQUIRER, wiens aanduiding open sauce voor open source trouwens best wel grappig is.

Arnoud

CIER lezing: Uit principe – de GNU General Public License versie 3

Gisteren gaf ik een lezing over GPL versie 3: Uit principe – de GNU General Public License versie 3. De bijbehorende tekst staat nu via CIER online en verschijnt ook in het eerstvolgende nummer van Computerrecht (2007/5).

Het was een grote uitdaging om deze complexe licentie op een duidelijke manier toe te lichten, maar ik heb wel het gevoel dat het een eind gelukt is.

Een aantal mensen had me nog gevraagd om de sheets, maar die verspreid ik normaal niet. Sheets gebruik ik alleen ter ondersteuning van mijn verhaal, en ze zijn dan ook nauwelijks op zichzelf te begrijpen. Een voorbeeldje:

driesheets1.PNG

Dat doet me er aan denken dat ik al een tijd weinig over presenteren heb geblogd. Het ligt ook een beetje buiten het onderwerp internetrecht. Desondanks: zou u, beste lezer, hier meer over willen zien?

Arnoud

Een strategie voor Öppen Källkod

Öppen källkod. Dat is Zweeds voor open source, zo leerde ik een tijdje geleden. Ik stond toen in Stockholm een presentatie te geven over slim gebruik van open source. Nu blijkt Computer Sweden daar een artikel over geschreven te hebben:

Det är inte en fråga för juristerna på företaget och heller inte en fråga för ingenjörerna. Nej, öppen källkod är en affärsstrategi. Det hävdar Arnoud Engelfriet på Philips, en av talarna på CS Arena om öppna program på Linuxworld Open Solutions Summit i onsdags.

De verbazingwekkend nette machinevertaling:

Open source code it is not one question for the legal advisers to be carried out and neither not one question for the engineers. No, open source code is a business strategy.

En waar gaat het om in die strategie:

Just det som är skillnaden mellan den egna produkten och de andra – det är där man ska lägga sina resurser och se till att skydda dem. När det gäller att utveckla allmängodset kan man spara de egna resurserna och i stället använda öppna program.

Just it that is the difference between the own product and they other – it is where one will put your resources and to ensure to protect them. When it comes to developing the public property can one save the own resources and instead used open programmes.

De truc is dus slim mixen van open en gesloten software. De keuze voor open of gesloten software moet dus afhangen van de vraag wat het meeste waarde oplevert.

De eerste deelvraag daarbij is wat de differentiërende features zijn, en welke complementair daaraan. Open source is in principe geschikt voor complementaire features. Immers, het gemakkelijker en breder beschikbaar komen hiervan is in het belang van de makers van differentiërende features. Zij kunnen dan daarop voortbouwen met hun unieke producten.

Die grapjassen van IDC blijken de bijbehorende paper paper gewoon online gezet te hebben. En dat moet ik dan lezen via Barton George, mijn zegmaar-collega bij Sun.

Arnoud

Niet vergeten: mijn lezing over GPL versie 3 bij het CIER in Utrecht

Voor wie wil horen waar GPL versie 3 nu eigenlijk over gaat: komt allen volgende week -3 oktober dus- naar het Molengraaff Instituut voor Privaatrecht, Drift 9 te Utrecht. Wel even opgeven bij CIER.

GPLv3 is tegen. Tegen DRM, tegen software-octrooien en vooral tegen bedrijven die hun hardware beperkt toegankelijk maken. En dat is een slechte zaak voor open source. Waar versie 2 een goede, pragmatische basis voor samenwerking bood, dringt versie 3 van de populairste open source licentie een rigide ‘vrije software’ regime op. Dit regime verstoort de balans die ten grondslag ligt aan het zo succesvolle model van open source. En daarmee is GPL versie 3 in feite tegen open source.

Arnoud

Alweer eerste rechtszaak over GPL

De auteurs van het programma BusyBox hebben een rechtszaak aangespannen tegen het bedrijf Monsoon Multimedia wegens schending van GPL versie 2 in digitale videorecorders van Monsoon. Tweakers parafraseert net zoals iedereen klakkeloos het persbericht:

De auteurs, gesteund door de FSF, hebben hiermee de eerste rechtzaak in de Amerikaanse geschiedenis waarin een bedrijf wordt aangeklaagd wegens zijn vermeende disrespect jegens de gpl-softwarelicentie.

Dit is helemaal niet de eerste zaak, dat was MySQL vs Progress maar die zaak werd geschikt. Zoals hier waarschijnlijk ook wel zal gebeurenook gebeurd is trouwens. Maar goed, een persbericht met “Tweede rechtszaak aangespannen” scoort lang zo mooi niet natuurlijk.

Het begon zo onschuldig. In maart postte ene RyecoAaron op een Monsoon support forum

Do the Hava boxes run Linux? nmap reports that it is and thinks it might be a Linksys WRT54GL

Ja, inclusief smiley.

Het duurde even, maar op 5 september postte Gary-MM van Monsoon:

I have a little secret to let you in on – HAVA runs Linux! Yes, much of the source is GPL and we should publish those sections which we have modified per the terms of GPL. A project is underway to pull this together.

Inderdaad, dat klopt niet; ze moeten alle GPL broncode aan klanten beschikbaar stellen, niet alleen de gewijzigde broncode. Maar op 6 september meldde het bedrijf dan ook de hele broncode van Busybox te zullen vrijgeven.

Als iemand aangeeft dat hij fout zit en de fout gaat herstellen, is het wel een beetje erg snel om dan twee weken later een rechtszaak te beginnen. Dat heet rauwelijks dagvaarden en is niet netjes. Zeker als je de bijdragen van het bedrijf aan het forum tegen ze gaat gebruiken:

15. Upon information and belief, on August 28, 2007, Defendants were notified by third parties of Plaintiffs’ copyright in BusyBox and of Defendant’s infringement thereof. This notification was provided via a public forum on Defendant’s website. Upon information and belief, on September 5, 2007, via the same forum, Defendant’s employee or agent, identified as “Gary-MM” of “MyHAVA Support”, confirmed that Defendant was redistributing BusyBox, but not providing source code as per the requirements of the License.

Dit soort dingen zullen bedrijven niet echt happig maken om in het openbaar te praten over hun open source-gebruik.

Gelukkig kan Monsoon er de lol van inzien:

Don’t worry kids, we’re taking care of it. It is all matter of course for such things, there is no conspiracy involved. I have said it before and will say it again, we have every intention of complying with the terms of GPL. This has been raised to the highest levels within the company and we are following through. Not being a lawyer, I am going to refrain from any more detailed comment.

UPDATE: (31 oktober) en natuurlijk is er geschikt.

Arnoud

Actieplan open source en open standaarden bij de overheid

Onder andere Planet meldt over het actieplan voor het gebruik van open standaards en open source software bij de (semi-)publieke sector. Het rapport Nederland open in verbinding presenteert dit als oplossing voor de problemen rond interoperabiliteit tussen overheden, bedrijven en de burger.

Interoperabiliteit tussen bedrijven en overheden en burgers en overheden en overheden onderling is een noodzakelijke voorwaarde voor het bereiken van deze maatschappelijke doelen.

Het staat er zelfs twee keer achter elkaar, zo belangrijk is het.

Versnelling en stimulering zijn nodig om de kansen die met open standaarden en open source software mogelijk zijn, nu daadwerkelijk en structureel te gaan pakken. Het momentum om te versnellen is goed: het aanbod van open standaarden en open source software is gegroeid waardoor steeds meer bruikbare, open instrumenten ter beschikking van de samenleving komen.

Hoe gaan we dat nu doen? Voor open standaards is er een duidelijke lijn:

  • Er gaat een “comply-or-explain and commit” aanpak gelden: gebruik open standaarden, of kom met een zeer goed verhaal waarom dit niet mogelijk is en geef aan wanneer open standaarden wel toegepast worden.
  • In 2009 en 2010 moeten er implementatiestrategieën zijn bij alle (semi-)overheidsinstellingen.
  • De open standaard ODF wordt stapsgewijs ingevoerd. Rijksdiensten vanaf april 2008, mede-overheden en overige instellingen uiterlijk december 2008, en iedereen uiterlijk in 2015.

Bij open source is het rapport iets terughoudender. Het leest enigzins alsof de discussie over wel of geen open source tijdens het opstellen van het rapport nog gevoerd werd. Veel zinnen in Wikipedia-stijl, met van die typische compromissen die je in dit soort rapporten altijd tegenkomt.

“Open source kent geen licentiekosten, maar wel invoerings- en beheerskosten net als bij gesloten software”, bijvoorbeeld. Je weet precies hoe die zin begon: “Open source kent geen licentiekosten”. Vervolgens suggereerde een lobbyistkritische lezer “maar wel invoerings- en beheerskosten”, waarna de open source fanaataanhanger sarcastisch toevoegde “net als bij gesloten software”. Meer van dit fraais in bijlage A. Maar dit terzijde.

Wel goed is deze:

Voor applicaties welke volledig voor rekening en risico door de overheid als opdrachtgever worden gerealiseerd, het uitgangspunt is dat deze werken vrij ter beschikking worden gesteld volgens een open source software licentie.

Dat is alvast een hele verbetering.

Leuk vond ik nog dat het Octrooicentrum Nederland, voorheen de Octrooiraad, overgaat naar open source voor de desktop. Open source en octrooien zijn een lastige combinatie maar open source en octrooiverlening gaat kennelijk prima samen.

Arnoud

Microsoft-veroordeling in stand gehouden bij Europese Hof

EU-rechters keuren boete voor Microsoft goed, meldt NU.nl. Tweakers gaat als eerste in Nederland wat meer de diepte in:

Het Hof stelt de Europese Commissie op nagenoeg al haar punten in het gelijk. Zo heeft Microsoft volgens de rechters bijvoorbeeld niet aannemelijk kunnen maken waarom Windows Media Player standaard geleverd moet worden met Windows. De eis van de EC dat Microsoft een Windows-versie zonder mediaspeler op de markt brengt, blijft dan ook overeind. Wel benadrukt het Hof dat Microsoft de gebundelde versies van Windows gewoon mag blijven verkopen.

Van die boete ligt Microsoft vast niet wakker. En Windows N wil ook niemand hebben. Het gaat om de APIs, de interfaces waarmee anderen uitbreidingen en andere software voor Windows gebouwd kunnen worden. Microsoft maakte grote bezwaren tegen de eis om deze te publiceren, en vooral om daar iedereen gratis en voor niets (lees: met open source) toegang tot te geven.

Microsoft heeft een economische machtspositie (een “monopolie”) in de markt, en dan gelden er speciale regels. Een bedrijf mag normaal kiezen met wie het zaken doet, maar een dominant bedrijf niet. Een klant weigeren kan er dan voor zorgen dat die klant niet meer normaal zaken kan doen, en dat is schadelijk voor de mededinging. Zo zijn er in de auto-industrie diverse zaken geweest over reserve-onderdelen, die met octrooien, auteursrecht of modelrechten werden beschermd om zo de verkoop exclusief te houden. Wanneer mag dat nu?

Intellectuele eigendomsrechten zijn bedoeld om anderen uit te sluiten, dus in principe is er niets mis met je octrooi of auteursrecht gebruiken om een concurrent tegen te houden. Alleen in uitzonderlijke gevallen kan dat anders liggen. Een weigering is, zo oordeelt het Hof, verboden wanneer aan drie eisen is voldaan:

– in the first place, the refusal relates to a product or service indispensable to the exercise of a particular activity on a neighbouring market;

– in the second place, the refusal is of such a kind as to exclude any effective competition on that neighbouring market;

– in the third place, the refusal prevents the appearance of a new product for which there is potential consumer demand.

Als aan deze eisen voldaan is, en het bedrijf heeft geen objectieve rechtvaardiging om toch te weigeren, dan maken ze misbruik van hun dominante positie. Het is dan toegestaan om het bedrijf te verplichten licenties te geven aan derden. En dat is precies wat het Hof zegt dat Microsoft moet doen.

807 Thus, Microsoft is first of all required to draw up the interoperability information within the meaning of Article 1(1) of the contested decision and to implement the evaluation mechanism referred to in Article 5(c) of that decision.

808 At the second stage, Microsoft is required to give access to the interoperability information to the undertakings wishing to develop and distribute work group server operating systems in order to allow them to evaluate the business value to them of implementing that information in their products (recital 1008(i) to the contested decision). The conditions on which Microsoft authorises that evaluation must be reasonable and non-discriminatory.

809 At the third stage, Microsoft is required to give access to the information concerned to any undertaking interested in all or part of the interoperability and to authorise that undertaking to implement that information in work group server operating systems (recital 1003 to the contested decision). In that context too, the conditions which it intends to impose must be reasonable and non-discriminatory (recitals 1005 to 1008 to the contested decision).

Het hoeft dus niet per se gratis maar het moet wel onder redelijke voorwaarden.

Zodra ik het vonnis (300 pagina’s of daaromtrent) wat beter gelezen heb, kom ik hierop terug.

Arnoud

Geldigheid van open source licenties: de Artistic License

Een nieuwe rechtszaak over open source licenties. Geen GPL-schendingen in producten, maar een schending van de relatief onbekende Artistic License bij software voor modeltreintjes. Toch kan deze zaak wel eens erg belangrijk worden. Zoals Mark Radcliffe opmerkt:

The decision makes two important points: (1) the Artistic License is a contract and (2) the failure to include the copyright notices was not a “restriction” on the scope of the license.

Dat eerste punt is voor Amerikanen niet evident: daar moet een contract consideration, een tegenprestatie van de wederpartij bevatten. Hier in Nederland is een licentie altijd een contract. Dat de Artistic License een contract is, lijkt de rechter af te leiden uit het feit dat er niet alleen maar toestemming wordt verleend:

The condition that the user insert a prominent notice of attribution does not limit the scope of the license. Rather, Defendants’ alleged violation of the conditions of the license may have constituted a breach of the nonexclusive license, but does not create liability for copyright infringement where it would not otherwise exist. Therefore, based on the current record before the Court, the Court finds that Plaintiff’s claim properly sounds in contract (…)

Je kunt iemand die je naam niet prominent vermeldt, niet aanklagen wegens inbreuk op het auteursrecht. “Prominente naamsvermelding” staat niet in de auteurswet. Wil je die eis opleggen, dan moet je een contract sluiten met de licentienemer. Daarom moet de licentie als contract gezien worden.

Het tweede punt is lastiger. Amerikaans recht maakt onderscheid tussen beperkingen aan de gegeven licentie zelf en bijkomende verplichtingen voor de wederpartij. “U mag kopiëren maar niet naar derden verspreiden” is een beperking; “u belooft de broncode geheim te houden” is een bijkomende verplichting. Wie bij zo’n licentie de software naar derden verspreidt, gaat de licentie te buiten en pleegt inbreuk op het auteursrecht. Maar wie zich niet houdt aan de geheimhoudingsverplichting, pleegt alleen contractbreuk.

En dat maakt uit, want bij contractbreuk kun je in de VS alleen schadevergoeding vragen. Nakoming afdwingen noemen ze daar specific performance en dat krijg je niet snel voor elkaar. Bij inbreuk kun je eisen dat het product van de markt gaat, en dat is natuurlijk een leuk drukmiddel om andere eisen voor elkaar te krijgen.

In Nederland is een open source licentie gewoon een contract, en contracten mag je ontbinden als de tegenpartij niet doet wat hij moet doen. Het onderscheid tussen beperkingen en bijkomende verplichtingen kennen wij niet. Wel moet de ontbinding gerechtvaardigd zijn: wordt er een dag te laat geleverd, dan kun je niet onder je betalingsverplichting uit door het contract op te zeggen.

Rick Moen schreef eerder een interessant stuk over open source rechtszaken in de praktijk.

Arnoud

Huisarrest inclusief verplicht Windows-gebruik

Veroordeeld tot Windows. Security.NL meldt over een man die vijf maanden gevangenisstraf plus huisarrest kreeg wegens het verspreiden van Star Wars III. Bij zijn huisarrest hoort ook de plicht om monitoring software op zijn PC te laten draaien, zodat ook zijn gangen op internet kunnen worden nagegaan. Ok, dat kan, maar nu komt het: die monitoring-software werkt alleen onder Windows, dus wordt deze Linux-gebruiker nu verplicht om van besturingssysteem te wisselen.

McCausland verklaart:

“Het gaat er niet om dat ik gemonitord wordt, maar het feit dat ik mijn leven moet herstructureren, en dat ik verplicht wordt om software aan te schaffen terwijl ik nu geen werk heb, en ook moeilijk zal krijgen vanwege het strafblad dat ze me hebben gegeven.”
Ik ben er nog even niet uit of dit verdedigbaar is als redelijk onderdeel van de maatregel. Op Tweakers merkte nog iemand op “Kan me voorstellen dat als je een enkelbandje omkrijgt dat dat ook niet altijd bij je favoriete broek kleurt.”

Hoe belangrijk is het om op internet te kunnen dan wel op andere manieren van je computer gebruik te kunnen maken?

Wat gebeurt er eigenlijk als je te dik bent voor een enkelband?

Arnoud

Linus: Liever GPL versie 2

Linus Torvalds spreekt: liever GPL versie 2 dan versie 3, zo meldt Tweakers.

‘Ik vind niet dat het een ‘verschrikkelijke’ licentie is,’ antwoordde Torvalds op de vraag van EFYTimes onder welke omstandigheden hij het onder de gplv3-licentie uitbrengen van de Linux-kernel zou steunen, ‘Ik vind alleen niet dat het eenzelfde soort ‘geweldige’ licentie is als gplv2.’ Alleen als de tweede versie van gpl er niet zou zijn, zou Torvalds overwegen van versie drie gebruik te maken: ‘Maar aangezien ik een betere keuze heb, waarom zou ik?’

In eerste instantie was Torvalds een van de grootste critici van GPL versie 3.

Hij noemt verder GPL versie 3 ‘egoïstisch’: waar versie 2 slechts eiste dat uitbreidingen werden gedeeld, wil versie 3 ook nog eens bepalen hoe iemand de code mag gebruiken. Iets waar ik het helemaal mee eens ben.

Arnoud