Worden Europese bedrijven straks verplicht data aan de VS te geven?

| AE 9756 | Cloud | 23 reacties

De Supreme Court gaat uitspraak doen in de Microsoft-cloudzaak waarbij het Amerikaanse bedrijf door de rechter verplicht werd data van haar Europese dochter af te geven aan de FBI. Dat las ik (dank, tipgevers) bij Ars Technica. De zaak loopt al een tijdje en kan enorme gevolgen hebben voor de bruikbaarheid van de cloud voor Europese bedrijven. Want als het precedent wordt “ja dat moet je afgeven” dan wordt je data stallen bij zelfs een Europese dochter van een Amerikaans bedrijf een tikje ingewikkeld.

In 2014 bepaalde een rechter in de VS dat Microsoft Inc. (de Amerikaanse moeder) gehouden kon worden om gegevens van een klant van haar Ierse dochtermaatschappij af te geven als de FBI dat wilde. Kort gezegd was het argument daarvoor dat het geen argument is dat bewijsmiddelen in het buitenland liggen, je gaat ze maar halen. Maar die regel voelt niet echt gepast voor een clouddienst, zeker niet als je bedenkt dat Microsoft die dienst in Europa via een apart, Europees bedrijf levert.

Gelukkig werd in hoger beroep bepaald dat deze redenering van de FBI niet opging. De wet waar men zich op beroep (de Stored Communications Act) was niet bedoeld om de FBI ineens buitenlandse rechtsmacht te geven. En nu ligt de vraag dus bij het Supreme Court, dat erom bekend staat niet alleen juridische maar ook politieke visies mee te laten wegen in hun uitspraken. Het kán dus zomaar gebeuren dat men bepaalt dat het er wél staat, en dat een Europese dochter dus maar moet meewerken aan zo’n bevel.

Dat wordt dan nog knap ingewikkeld, want dat mág helemaal niet. In de AVG is hier namelijk een specifiek artikel over opgenomen, artikel 48:

Elke rechterlijke uitspraak en elk besluit van een administratieve autoriteit van een derde land op grond waarvan een verwerkingsverantwoordelijke of een verwerker persoonsgegevens moet doorgeven of verstrekken, mag alleen op enigerlei wijze worden erkend of afdwingbaar zijn indien zij gebaseerd zijn op een internationale overeenkomst, zoals een verdrag inzake wederzijdse rechtsbijstand, tussen het verzoekende derde landen en de Unie of een lidstaat, onverminderd andere gronden voor doorgifte uit hoofde van dit hoofdstuk.

Oftewel: wat een buitenlandse wet of rechtbank ook bepaalt, Europese bedrijven mogen alleen meewerken aan zo’n bepaling als dat in een verdrag tussen de EU en dat land is geregeld. De FBI zou dus een rechtshulpverzoek aan Nederland kunnen doen, waarna onze politie de data licht bij het datacentrum hier. Een opdracht van Microsoft Inc aan haar Nederlandse dochter “geef die data want wij moeten dit van de rechtbank afgeven” is dus keihard in strijd met Europees recht.

Arnoud

Google moet wél buitenlandse e-mails overdragen aan de FBI

| AE 9261 | Privacy, Software | 19 reacties

Een Amerikaanse rechter heeft bepaald dat Google ook e-mails die op servers buiten de VS zijn opgeslagen moet overdragen aan de FBI in een zaak over binnenlandse fraude. Dat meldde Nu.nl onlangs. Deze beslissing staat lijnrecht tegenover de hogerberoepszaak van Microsoft dat géén berichten opgeslagen in het buitenland hoefde af te geven aan de Amerikaanse justitie. Daarmee is vooral de kans levensgroot geworden dat dit naar de Supreme Court gaat, dat zo een definitieve uitspraak moet gaan doen over of Amerikaanse cloudbedrijven nog zaken mogen doen met Europese klanten.

De zaak begon relatief simpel: de FBI had twee warrants bij Google neergelegd om e-mails te vorderen van verdachten in twee strafzaken. De verdachten woonden in de VS, de strafzaken waren in de VS begaan en de andere partijen bij de mails waren ook allemaal Amerikaans. Om technische redenen bleek Google een deel van de maildata toch buiten de VS te hebben opgeslagen, en met een beroep op het Microsoft-precedent van vorig jaar weigerden ze daar dan ook inzage in te geven.

De rechter die de warrant had afgegeven, bepaalt nu dat ook die buitenlandse data gewoon afgegeven moet worden. Het Microsoft-precedent lag anders. Daar was de data in beheer bij een Ierse dochter. Als je daar als Europees burger zaken mee doet, dan sta je wel héél raar te kijken als de FBI je data meeneemt. Dat raakt dan aan je privacyverwachting, en de regels over warrants zijn uiteindelijk geschreven om de privacy van de burger te beschermen.

Hier lag dat anders: als je als Amerikaan met een Amerikaan mailt via de Amerikaanse dienst Gmail, dan wéét je dat de FBI jurisdictie heeft en zo nodig je mails kan opvorderen met een warrant. Dat er dan toevallig op de achtergrond af en toe een blokje van je data in het buitenland staat, maakt dan niet meer uit. Voor hetzelfde geld was die morgen weer terug in de VS en dan hadden we deze hele discussie niet gehad. Dus niks privacyverwachting.

Op zich een begrijpelijke uitkomst, maar het creëert wel weer een hoop onzekerheid over waar we nu staan met de Europese cloud. Want zou het ook zo uitpakken als een van de partijen Europees was? Dat is alweer een stapje verder richting het mogen opvragen van ieders data.

In ieder geval, we hebben nu twee tegengestelde uitspraken over data in het buitenland. En de kans is daarmee levensgroot dat de zaak naar de Supreme Court gaat voor een definitieve beslissing. Of dat goed nieuws is, kun je je afvragen: de Supreme Court is niet perse positief over privacy van buitenlanders. Daar staat tegenover dat zolang er 8 rechters in zitten (in plaats van de gebruikelijke 9) de kans op een ‘hung court’ groot is, en dan blijft het precedent van Microsoft in stand. Dát zou erg waardevol nieuws zijn, want alleen met zo’n uitspraak kan de cloud in stand blijven.

Arnoud

De cloud is (even) gered, Microsoft hoeft geen Europese klantgegevens af te geven

| AE 8793 | Privacy, Strafrecht | 12 reacties

simpsons-cloud-diefstal-data-fotoMicrosoft hoeft e-mails die opgeslagen zijn bij zijn datacenters in Ierland niet over te dragen aan de Amerikaanse rechter. Dat las ik bij Tweakers. In het langverwachte hoger beroep bepaalde het gerechtshof dat de Amerikaanse Justitie geen grond heeft om een Amerikaans moederbedrijf te dwingen data op te halen bij haar niet-Amerikaanse dochters. Daarmee is de cloud even gered, maar ik twijfel er geen seconde aan dat dit naar de Supreme Court gaat.

In 2014 bepaalde de Amerikaanse rechter dat Microsoft Inc. (de Amerikaanse moeder) gehouden kon worden om gegevens van een klant van haar Ierse dochtermaatschappij af te geven als de FBI dat wilde. De wettelijke basis hiervoor (de Stored Communications Act, niet de Patriot Act, mijn excuses voor de verwarring) was twee eeuwen jurisprudentie die zegt dat een Amerikaan die iets heeft dat moet komen brengen als de rechter daarom vraagt. Ook al ligt het iets in kwestie in een ander land. En als je die doctrine loslaat op e-mail dan moet Microsoft Inc de data dus maar gaan halen in Ierland. Of haar dochter bevelen dit te doen, wat ze juridisch kan aangezien dochterbedrijven moeten doen wat hun moederbedrijven zeggen.

Het Hof heeft een fundamentele reden om deze redenering af te wijzen:

When, in 1986, Congress passed the Stored Communications Act as part of the broader Electronic Communications Privacy Act, its aim was to protect user privacy in the context of new technology that required a user’s interaction with a service provider. Neither explicitly nor implicitly does the statute envision the application of its warrant provisions overseas. Three decades ago, international boundaries were not so routinely crossed as they are today, when service providers rely on worldwide networks of hardware to satisfy users’ 21st–century demands for access and speed and their related, evolving expectations of privacy.

Als een wet alleen gemaakt is om gegevens bij Amerikaanse bedrijven op te vragen, dan moet je vanuit rechtszekerheid er vanuit kunnen gaan dat die wat alleen daarvoor gebruikt zal worden. De wet heeft dus geen bevoegdheid geschapen om bij digitale gegevens zo’n wereldwijd ga-maar-halenbevel af te geven. Misschien dat het vandaag de dag handig was geweest als dat er stond, maar wetten worden niet opgerekt vanuit wat vandaag handig is. Zeker strafrecht niet.

De deur staat hiermee nog op een klein kiertje: als het Congres deze wet wijzigt zodat er wél staat dat het mag, dan moet het natuurlijk. Maar het Congres heeft wel wat anders aan z’n hoofd, en je weet als politicus nu al dat je álle ICT-bedrijven over je heen krijgt als je dat gaat proberen. Die kans acht ik niet heel groot.

Waarschijnlijker lijkt me dat de Supreme Court er nog wat over gaat zeggen. Voor Justitie is dit een nogal vervelende uitspraak, dus die zullen zeker proberen een fundamentele uitspraak van het hoogste Hof te krijgen. Dus het blijft nog even spannend. Spannender in ieder geval dan Privacy Shield – ja, leuk lapje tegen het bloeden maar dat houdt écht geen stand als, pardon wanneer de zaak weer bij het Hof van Justitie komt.

Arnoud

Oeps, ze zijn vergeten de Patriot Act te verlengen!

| AE 7712 | Beveiliging, Strafrecht | 16 reacties

De Patriot Act is gedeeltelijk niet verlengd, las ik bij Wired. Deze controversiële wet heeft een aantal tijdslimieten ingebouwd, en eentje daarvan verliep op 31 mei. Niet de minste: het gaat om Section 215, het onderdeel dat opvragen zonder gerechtelijk bevel van allerlei informatie mogelijk maakt, soms zelfs met een zwijgbevel (gag order). De Patriot… Lees verder

Microsoft vecht bevel tot afgifte Europese e-mails aan

| AE 6927 | E-mail, Strafrecht | 20 reacties

Microsoft gaat in beroep tegen een rechterlijk bevel om e-mails van Europese gebruikers te overhandigen aan de Amerikaanse overheid, las ik bij Webwereld. In april had de Amerikaanse Justitie een bevel gegeven aan de Amerikaanse moeder tot afgifte van mails opgeslagen bij Microsofts Ierse dochtermaatschappij. Het bevel wordt nu door de rechtbank bevestigd, maar Microsoft… Lees verder

Amerikaanse rechter claimt rechtsmacht over data op Europese Microsoft-servers

| AE 6602 | E-mail, Strafrecht | 41 reacties

Een Amerikaanse rechter heeft bepaald dat Microsoft data moet afgeven aan Justitie, ondanks het feit dat die data op een server in Ierland staat en onder beheer is van Microsofts Ierse dochter. Dat meldde Slashdot gisteren. Microsoft had de search warrant aangevochten met de stelling dat de Ierse dochter buiten Amerikaanse jurisdictie valt, maar de… Lees verder

Vijf cloudzaken die belangrijker zijn dan de Patriot Act

| AE 5899 | Aansprakelijkheid | 24 reacties

We gaan naar de cloud maar oh jee dat mag niet want de Patriot Act. Het meest gehoorde bezwaar tegen dienstverlening uitbesteden aan een cloudprovider. Met de Patriot Act in de hand kan de FBI ongegeneerd snuffelen in clouddata, ook als het gaat om Europese persoonsgegevens. En daarmee handel je in strijd met onze Wbp…. Lees verder

AMS-IX zet toch omstreden stap van Amerikaanse uitbreiding door

| AE 5981 | Aansprakelijkheid | 18 reacties

OMGWTFPATRIOTACT. Een meerderheid van leden van de AMS-IX heeft zich achter de omstreden uitbreiding van het internetknooppunt naar de Verenigde Staten geschaard, meldde Tweakers zaterdag. Die uitbreiding leverde flink wat zorgen bij de leden op, maar kennelijk net niet genoeg om voldoende tegenstemmen te krijgen. Maar beloofd is dat het opzetten van het Amerikaanse internetknooppunt… Lees verder

National Security Letters zijn tegen Amerikaanse grondwet, is de Amerikaanse cloud nu veilig tegen datagraaien?

| AE 5215 | Privacy | 22 reacties

Een federale rechter heeft de beruchte national security letter ongrondwettig verklaard, meldde Wired vorige week. Het stukje dat bepaalde dat je niet mag melden dat je een datagraaibevel hebt gekregen, is tegen de grondwet – je moet elke overheidshandeling kunnen aanvechten bij de rechter, en bovendien is het sowieso tegen de vrijheid van meningsuiting als… Lees verder

Argh, wéér een popup – “D66 wil bijsluiter voor datagraaien in de cloud”

| AE 5176 | Beveiliging, Contracten, Privacy | 15 reacties

Hier krijg ik búitengewoon veel jeuk van. Aanbieders van clouddiensten die niet gevestigd zijn in Europa moeten verplicht en compleet duidelijk maken dat data toegankelijk kan zijn voor geheime diensten en onderworpen aan surveillance door buitenlandse autoriteiten, meldde Webwereld gisteren. NEE. Gewoon NIET. Het wérkt niet, mensen om toestemming vragen nadat je ze een door… Lees verder