Rechter beveelt politie in te loggen op WhatsApp-account overleden slachtoffer

| AE 13326 | Regulering, Security | 3 reacties

Pexels / Pixabay

De rechter-commissaris in Den Haag heeft de politie bevolen om in te loggen op het WhatsApp- en Google-account van een overleden slachtoffer en zo de WhatsApp-communicatie en Google Takeout veilig te stellen voor zover die gegevens relevant zijn voor het onderzoek. Dat las ik bij Security.nl. Opmerkelijk, want de wet voorziet niet in een specifieke bevoegdheid hiervoor maar gezien de jurisprudentie zou het moeten kunnen.

Het slachtoffer is vermoedelijk door een misdrijf om het leven gekomen, en de politie had het vermoeden dat de WhatsApp- en Google Takeout communicatie relevant bewijs kon geven. Deze uit de telefoon van het slachtoffer halen lukte niet, omdat de telefoons onvindbaar waren. Een vordering bij WhatsApp-moederbedrijf Meta heeft geen zin vanwege de e2e encryptie, en Google zou volgens de officier makkelijk twee jaar over een rechtshulpverzoek doen en het dan waarschijnlijk afwijzen.

Blijft over de optie van de backup terugzetten. Daarvoor is technisch nodig dat je de sim van de verdwenen telefoon dupliceert (de provider kan dit), deze in een nieuwe telefoon plaatst en dan het WhatsApp-account herstelt. Alle backupdata wordt dan teruggezet, en daarna kun je deze lezen vanaf je nieuwe telefoon. Alleen, nergens in de wet is geregeld dat opsporingsambtenaren dit mogen doen. Je zou het zelfs een vorm van hacken kunnen noemen, binnendringen in andermans account bij WhatsApp immers.

De rechter-commissaris ziet in deze specifieke vorm van binnendringen weinig crimineels:

Het betreft stappen die een gebruiker zelf ook kan of zelfs moet zetten op het moment dat deze geen toegang meer heeft tot een account. Het terugzetten van een back-up (zoals bij WhatsApp) kan als een gebruikelijke handeling worden beschouwd, een back-up is immers bedoeld voor de situatie waarin er onverhoopt geen toegang meer tot de gegevens bestaat. Ook het moeten invoeren van bepaalde codes of het invullen van beveiligingsvragen om toegang te verkrijgen tot een account (zoals bij Google) is niet ongebruikelijk. … Het aanvragen van een duplicaat simkaart en het afvangen van een verificatiecode gebeurt niet alleen met toestemming van de nabestaande, maar valt naar het oordeel van de rechter-commissaris ook binnen de rechtmatige uitoefening van de politietaak gelet op artikel 3 van de Politiewet en de artikelen 141 en 142 Sv.
Het helpt natuurlijk zeer dat die nabestaande van het slachtoffer ook wilde wat er was gebeurd, en dus toestemming wilde geven. Of dat juridisch genoeg is om het binnendringen rechtmatig te maken, kun je over twisten: een nabestaande kan ook niet per definitie toestemming geven om een garagebox van de overledene open te breken. Maar de rechter-commissaris gebruikt het hier als een van de argumenten die maken waarom het binnendringen door de politie rechtmatig is.

Natuurlijk krijg je na deze actie toegang tot alle logs van alle chats, maar de vordering was beperkt tot bepaalde gesprekken in de elf dagen tot het overlijden. De overige data mag dus niet worden gebruikt.

Arnoud

Kan de politie Apple’s illegale audio-opnames opvragen en tegen je gebruiken?

| AE 13179 | Ondernemingsvrijheid, Privacy, Regulering | 12 reacties

RyanMcGuire / Pixabay

Een lezer vroeg me:

Apple heeft laten weten dat ze een bug in iOS 15 ontdekt hebben die ervoor zorgde dat Siri-opnames met Apple gedeeld werden. Dit ook wanneer je in de instellingen had gezegd dat dit niet mocht. Kan de politie deze opnames opvragen en tegen je gebruiken, ondanks dat ze onrechtmatig gemaakt zijn?
Siri is Apple’s spraakbesturing met AI: het systeem herkent je vraag of instructie die je via spraak doorgeeft. Die herkenning zal niet perfect zijn, daarom is het nodig van tijd tot tijd de opnames af te luisteren om correcties aan het systeem door te voeren.

Probleem was dat die opnames natuurlijk persoonsgegevens bevatten, en die mag Apple niet zomaar verwerken zonder toestemming. Na een schandaal in 2019 waarbij Apple dit toch bleek te doen, werd een functie geïntroduceerd om het delen met Apple aan en uit te kunnen zetten.

Nu blijkt die functie niet altijd goed te hebben gewerkt, zodat Apple soms toch audio kon verwerken terwijl men nadrukkelijk had gezegd (met de aan/uit knop) dat niet te willen. In AVG termen is die opname dan onrechtmatig verwerkt, en moet audio en transcriptie verwijderd worden.

Maar goed, stel Apple is daar nog niet aan toegekomen en ondertussen komt er via de FBI een Nederlands rechtshulpverzoek tot afgifte van die opname. Apple werkt mee, en de politie krijgt de opname. Is die dan bruikbaar als bewijs?

Ja, eigenlijk wel. Natuurlijk hoorden we net het woord “onrechtmatig” en door Justitie onrechtmatig verkregen bewijs is niet bruikbaar, maar let op: de procedure om het bewijs (de opname) te verkrijgen was geheel rechtmatig. Een Nederlandse rechter-commissaris vond het goed, de FBI heeft naar Amerikaans recht getoetst; weinig tegenin te brengen.

Dat het bewijs het resultaat is van onrechtmatig handelen, is niet relevant. Dat zou hooguit maken dat Apple onder de AVG beboet kan worden bijvoorbeeld, of wellicht strafrechtelijk vervolgd voor het illegaal afluisteren van gesprekken.

Arnoud

 

200.000 particuliere beveiligingscamera’s in politiedatabase

| AE 11065 | Regulering, Security, Uitingsvrijheid | 19 reacties

De afgelopen jaren hebben bedrijven en particulieren meer dan 200.000 beveiligingscamera’s in een database van de politie laten registreren, las ik bij Security.nl. Het gaat om de database “Camera in Beeld”, die informatie over beveiligingscamera’s in Nederland bevat. Het register stelt de politie in staat om snel camerabeelden te vorderen van strafbare feiten en andere misstanden.

Voor de duidelijkheid: Camera in Beeld is géén centrale toegang tot private beveiligingscamera’s. Het is een database met waar camera’s hangen, welk deel van de straat wordt opgenomen en wie de beheerder is. Zo kan de politie zoeken naar beelden van een misdrijf (zoals een vluchtende verdachte) en direct de juiste persoon benaderen met een vordering tot afgifte. Want ja, de politie moet die beelden opeisen en kan niet zomaar snuffelen of vrijwillig vragen beelden aan te leveren.

Juridisch lijkt me dit prima in orde. De kern zit hem in dat vorderen. Dat is een wettelijk recht van de politie, het enige nieuwe van Camera in Beeld is dat men makkelijk en snel weet bij wie de vordering moet worden neergelegd. Met deze route kunnen er ook geen discussies ontstaan of de camera-eigenaar dit wel had moeten doen of niet; bij een vordering moet het gewoon, klaar.

Het gaat vrijwel altijd om beelden van de openbare weg. (Natuurlijk kan men ook beelden van privéterrein zoeken hiermee, maar dan gaat het om misdrijven gepleegd op dat terrein en dan is de eigenaar vaak zelf aanwezig om de camera aan te wijzen en de beelden op vordering te verstrekken.) Daar kun je vraagtekens bij stellen vanuit privacyoogpunt, maar ook illegale beelden zijn bewijs wanneer burgers ze hebben gemaakt. De AVG of het portretrecht staat niet in de weg aan gebruik van camerabeelden voor opsporing en vervolging van strafbare feiten.

In het verleden waren er nog wel geluiden vanuit de AP dat filmen van de openbare weg met je beveiligingscamera niet zou mogen. Zowel de politie als de AP bevestigen nu dat de regels overigens niet zó streng zijn dat cameratoezicht op de openbare weg nooit mag. De AP zegt nu:

De AVG is wél van toepassing als u delen van de openbare ruimte filmt voor beveiliging. Bijvoorbeeld als u een camera in uw tuin heeft om uw woning te beveiligen en deze camera ook de openbare weg filmt die aan de tuin grenst. U mag alleen dát deel van de openbare weg filmen dat noodzakelijk is om uw woning te beveiligen.

Die noodzaak zul je overigens vooraf moeten bedenken en motiveren (op papier zetten dus), je kunt niet volstaan met “dat kwam handig zo uit” of “de installateur zei dat de camera hier moest”. Je zou kunnen denken aan kwesties als de auto ook willen bewaken, omdat er in jouw buurt nog wel eens auto’s bekrast worden, of kunnen vastleggen wie er jouw oprit op draait zodat je nummerbord en bestuurder kunt vastleggen. Maar wie bang is voor diefstal in de achtertuin, heeft denk ik een lastiger argument waarom de stoep vóór ook gefilmd moet worden.

Arnoud

Moet GeenStijl het IP-adres van haar reaguurders afgeven?

| AE 7796 | Ondernemingsvrijheid, Regulering | 32 reacties

Een dikke vette vordering/machtiging/bevel van het Arrondissementsparket Amsterdam en een echte officier van justitie. Of GeenStijl even naam, adres, woonplaats alsook historische gegevens en ip-adressen van een drietal reaguurders wil overhandigen. Dat schreef het shockblog eerder deze week. Nee, was de reactie. Maar eh, heb je zo veel te willen dan als er een bevel… Lees verder

Microsoft vecht bevel tot afgifte Europese e-mails aan

| AE 6927 | Privacy, Regulering | 20 reacties

Microsoft gaat in beroep tegen een rechterlijk bevel om e-mails van Europese gebruikers te overhandigen aan de Amerikaanse overheid, las ik bij Webwereld. In april had de Amerikaanse Justitie een bevel gegeven aan de Amerikaanse moeder tot afgifte van mails opgeslagen bij Microsofts Ierse dochtermaatschappij. Het bevel wordt nu door de rechtbank bevestigd, maar Microsoft… Lees verder

Amerikaanse rechter claimt rechtsmacht over data op Europese Microsoft-servers

| AE 6602 | Privacy, Regulering | 41 reacties

Een Amerikaanse rechter heeft bepaald dat Microsoft data moet afgeven aan Justitie, ondanks het feit dat die data op een server in Ierland staat en onder beheer is van Microsofts Ierse dochter. Dat meldde Slashdot gisteren. Microsoft had de search warrant aangevochten met de stelling dat de Ierse dochter buiten Amerikaanse jurisdictie valt, maar de… Lees verder

OM eist IP-adressen van website Crimesite, mag dat?

| AE 2374 | Informatiemaatschappij | 18 reacties

De Amsterdamse recherche en het Openbaar Ministerie dreigen de hoofdredacteur van Crimesite op te pakken, meldde de site gisteren. Hij wil geen gehoor geven aan een vordering om IP-nummers van bezoekers van de website te verstrekken. Het OM had die geëist in verband met een mishandelingszaak waarover Crimesite had bericht (via GeenStijl). In de reacties… Lees verder