In de blockchain vastleggen of je seks wilt, wacht, wat?

Geplaatst op in Iusmentis, 47 reacties

Waar las ik dat nou, zet ‘blockchain’ in je pitch en je verdubbelt je waarde. Zoiets dachten ze denk ik ook bij Legalfling, een app die in de blockchain vastlegt hoe ver jij en je date seksueel willen gaan. De ethische kant laat ik even voor wat het is, want dit blijft een juridische blog. Dus de vraag is dan, kán dat wel, in een app toestemming geven voor seks? En geen angst, dit wordt geen dat-zei-mijn-vrouw-ook-gisteravond blog.

De achterliggende gedachte is dat mensen het kennelijk makkelijker vinden om via een pushbericht te zien wat de ander wil in bed, en daar dan ja of nee tegen willen zeggen, al dan niet na het plaatsen of weghalen van diverse vinkjes. Gek genoeg vind ik dat ergens nog wel een reële gedachte, schaamte over dit onderwerp kan mensen blokkeren in zeggen wat ze ervan vinden. En dat je dat dan vervolgens ergens vastlegt, tsja het is 2018 dus dan maar in je broekje, pardon in de blockchain. (Sorry.)

Ingewikkelder wordt het als je kijkt naar wát je dan vastlegt. De app toont een set instellingen met de boodschap “you agree to have sex under the above stated terms”. En dat klopt natuurlijk niet, juridisch gezien: je kunt jezelf contractueel gezien niet vastleggen op het hebben van seks. Een dergelijke verplichting op je nemen is tegen de openbare orde en goede zeden (art. 3:40 BW), of op zijn minst een niet-afdwingbare ‘natuurlijke’ verbintenis.

De betekenis van “you agree” is nog vager als je bedenkt dat consent bepaald niet hetzefde is als een akkoord op een zakelijke overeenkomst. Als ik een auto koop en ik krijg na een dag spijt, dan heb ik pech en kan die auto niet terug. Maar consent is te allen tijde intrekbaar, zelfs nadat je expliciet hebt gezegd dat je het wilt. De vastgelegde toestemming is dus vrij betekenisloos, het is een momentopname van een fluïde proces en daar heb je weinig aan.

Juridisch er naar kijkend zou ik dus zeggen, hier heb je niets aan en het zal je een vals gevoel van rechtszekerheid geven. Als sociale tool om te praten over wat je wil, daar zie ik misschien wel wat in.

Arnoud

Help, mijn klant neemt me op tijdens het werk!

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 11 reacties

Een lezer vroeg me:

Wij doen remote beheer voor diverse bedrijven. Eén van onze klanten blijkt al onze beheersessies op te nemen, hier ben ik toevallig achtergekomen maar zij hebben er nooit wat over gezegd. Mogen zij dit zomaar doen?

Ook op het werk heb je privacy, is een vast mantra in deze rubriek. Je bent niet vogelvrij als werknemer als je je werk doet. Je werkgever mag je dus niet continu volgen of vastleggen wat je allemaal doet.

Hier ligt er een kleine complicatie, en dat is dat het hier niet gaat om de werkgever maar om de klant. Dan gaat er een ander belang ook meespelen, namelijk dat de klant het recht heeft te kijken met welke kwaliteit er wordt geleverd en of er niets misgaat. Dat maakt het iets eerder gerechtvaardigd om de ingeschakelde medewerker te volgen bij het werk.

Ik denk dus dat dit wel mag, maar het moet wel vooraf gemeld zijn zodat je als medewerker weet dat je bij dat deel van het werk wordt gevolgd. Ook belangrijk zal zijn of het hier gaat om het vastleggen van specifieke werk-activiteiten (zoals een medewerker van de klant helpen met het installeren van iets) of dat álles van half negen tot half zes wordt opgenomen dus inclusief je lunchpauze-browsegedrag. Dat laatste zou me wat ver gaan.

Heb je er desondanks moeite mee, dan kun je daar je werkgever op aanspreken. Die moet zorgen voor een prettige werkomgeving, inclusief dus een redelijke privacyverwachting. Hij kan dan weer naar de klant om werkafspraken te maken en wellicht een oplossing waarbij de opnames niet zomaar kunnen worden gebruikt.

Arnoud

Hoe ethisch verantwoord kan een AI of robot zijn?

Geplaatst op in Innovatie, 21 reacties

Toen ik tien of elf was, kocht ik mijn eerste boek van SF-schrijver Isaac Asimov. Wat ik me er vooral nog van herinnerde, waren de vele korte verhalen over zijn Drie Wetten van de Robotica: een robot mag een mens geen kwaad doen, een robot moet doen wat de mens zegt tenzij daarmee wet 1 wordt overtreden en een robot moet zichzelf beschermen tenzij dat in strijd blijkt met wetten 1 of 2. Hele mooie ethische principes, en je ziet ze dan ook steeds terugkomen in discussies over ethiek bij robotica en kunstmatige intelligentie. Maar ik zie het zo even niet werken.

Het idee dat robots en/of kunstmatig intelligente systemen in onze samenleving mee gaan draaien, krijgt steeds meer overtuiging in de maatschappij. Voor een deel is dat een hype, maar er zit zeker een kern van waarheid in de verwachting dat dergelijke systemen een vast onderdeel worden van productie en dienstverlening, en ook wel vanuit de overheid.

De manier waarop deze systemen handelen en vooral beslissen roept dan vragen op, verloopt dat wel ethisch verantwoord. Je beslissing kunnen motiveren is daarbij één ding, maar een veelgehoorde eis is ook dat zo’n beslissing rechtmatig en verantwoord is. Horen dat je geen lening krijgt omdat je moslim bent, is een inhoudelijk duidelijke motivatie maar natuurlijk een onacceptabele.

Een dergelijk beslissysteem moet dus een set ethische randvoorwaarden en wettelijke grenzen ingebouwd krijgen. Alleen, hoe doe je dat? Haast per definitie zijn ethische principes algemeen en weinig vastomlijnd, maar ook wettelijke regels (zoals de AVG, die zo’n leningweigering verbiedt omdat sprake is van profilering op een bijzonder persoonsgegeven) zijn moeilijk in automatisering te vatten.

Een interessant initiatief is het Ethics for AI project van de Oxford University. Zij bekeken allerlei ethische codes, en kwamen toen met de conclusie

The very idea of parcelling ethics into a formal ‘code’ is also dangerous, if it leads to the attitude that ethics itself is just some separate part of life and of activities; it’s not. It’s more meaningfully looked at as a part and parcel of how we live, individually and collectively. So it would be unfortunate indeed, if the presence of a code of ethics encouraged the view that you could do the ethics, and then get on with life, get on with the job.

Het idee dat je ethiek kunt inprogrammeren in een systeem zie ik ook als een waangedachte. Het is geen functionele eis dat iets ethisch moet zijn, je kunt niet werken op basis van een lijst ethische randvoorwaarden. Het is natuurlijk mooi dat je een voorwaarde vanuit ethisch standpunt kunt rechtvaardigen, maar dat is zeer zeker geen garantie dat je systeem ethisch verantwoord werkt.

Ik vrees dat we er niet aan ontkomen om te zeggen, AI en robotica zal miskleunen slaan, dingen doen die ethisch onverantwoord zijn. Daar komen dan bezwaren tegen, en die worden in nieuwe systemen opgelost. Maar het blijft lapmiddelen en gedeeltelijke oplossingen die het probleem voor nu uit de weg gaan, en het zal nooit een fundamentele oplossing zijn waardoor onethische beslissingen onmogelijk worden.

Arnoud

Je hebt nog 128 dagen om de AVG te implementeren #128totavg

Geplaatst op in Privacy, 37 reacties

Vandaag zijn er nog precies 128 dagen te gaan tot 25 mei 2018, de datum waarop de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG, ook wel General Data Protection Regulation oftewel GDPR) van kracht wordt. Deze nieuwe Europese privacywet gaat een hoop veranderen, en juristen en consultants draaien massaal overuren om hun klanten compliant te krijgen. Maar steeds meer raak ik ervan overtuigd dat het een fout is om de AVG te zien als een nieuwe wet die juridische maatregelen vereist, oftewel iets dat je aan de juridische afdeling kunt overlaten om met een nieuwe privacyverklaring, bewerkersovereenkomst en standaardtekst voor toestemming te laten komen.

Zoals ik 128 dagen geleden al schreef, voor een groot deel is de AVG aanscherpen van de regels uit de huidige wetgeving. Dat echt alles verboden zou worden, is dan ook een tikje overtrokken. Het is vooral een kwestie van zorgvuldig(er) moeten gaan werken. Onderbouw waarom je die gegevens nodig hebt. Leg vast hoe lang je ze bewaart, en hoezo bewaar jij backups 10 jaar?

Het uitwerken van die zorgvuldigheid is precies waar de grootste pijn blijkt te zitten, in mijn ervaring. Het vereist namelijk een hele nieuwe manier van denken: persoonsgegevens krijg je niet zomaar, je moet het uitwerken en motiveren. En dat is echt iets nieuws, maar wel iets nieuws waar je als bedrijf over na moet denken. De jurist of consultant kan dat niet, althans niet alleen. De AVG dwingt tot veranderen van je bedrijfsprocessen, niet alleen je privacyverklaring.

Nog steeds zie ik mensen die denken dat het wel meevalt, en denken dat ze wegkomen met wat mooie nieuwe teksten, een Excelsheet dat als verwerkingsregister moet dienen en een herschreven toestemmingsvraag voor bij de nieuwsbrief. Maar dat is slechts één klein deel van het verhaal. Compliance vereist meer dan alleen de voorkant oppoetsen. Het gaat juist om wat er vervolgens gebeurt, die bedrijfsprocessen waarin besloten wordt gegevens te hergebruiken of die archivaris die onder het mom “beter bewaren dan kwijt zijn” backups nimmer opschoont of weggooit.

Gisteren sprak ik een journalist die me vroeg hoe ik bepaal of een organisatie voldoet aan de AVG. Dat is natuurlijk een iets te complex onderwerp om met één vraag te toetsen, maar als kort-door-de-bocht vuistregel kun je wel letten op hoe men bewaartermijnen vaststelt, en wat ze doen met bekende onderwerpen als sollicitatiebrieven of registratie van bezoekers. Dat zijn typisch van die dingen die er normaal tussendoor gedaan worden en dus over het hoofd gezien worden als compliance niet op de goede manier wordt ingevoerd.

Arnoud

Wat moet ik doen met een onterecht geretourneerd product?

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 13 reacties

Een lezer vroeg me:

Bij mijn webwinkel ontvang ik regelmatig foute retouren: producten die beschadigd zijn of duidelijk gebruikt, maar ook wel producten die helemaal niet geretourneerd mochten (zoals bederfelijke potjes). Uit coulance neem ik ze dan toch vaak maar terug, maar wat moet ik doen volgens de wet als ik die dingen ontvang?

Het maakt voor een webwinkel nogal uit of een retour in slechte staat ontvangen is, of dat de retour helemaal niet gedaan mocht worden.

In principe heb je als consument het recht om ieder product binnen 14 dagen na ontvangst retour te melden. (Het moet daarna binnen 14 dagen verzonden worden.) Dat recht geldt ook als het product uitgepakt is of sporen van uitproberen bevat, maar waar de grens ligt tussen gebruik en uitproberen blijft een lastige discussie. Als winkel mag je een retour niet weigeren enkel omdat het product is uitgepakt, geprobeerd of zelfs gebruikt – maar je mag wel een schadevergoeding in rekening brengen voor alles dat meer is dan “noodzakelijk om de aard, de kenmerken en de werking [van het product] vast te stellen”.

Als de consument een product te laat retourneert, dan heb je als winkel natuurlijk geen plicht meer om deze te accepteren. Wil je dat niet uit coulance alsnog doen, dan zul je het product terug moeten sturen. De kosten daarvan komen voor rekening van de consument, dus het lijkt me dat je wel even in overleg moet over de beste manier van retourneren.

Als de consument iets retourneert dat van de wet niet retour mag (zoals een verzegeld hygiëneproduct dat is uitgepakt, of een bederfelijk product) dan geldt dezelfde situatie. Het product is en blijft eigendom van de klant en moet dus retour, maar je mag daar wel de werkelijke kosten voor rekenen.

Detail is nog wel dat je algemene voorwaarden deze uitzondering moeten melden in je retourregeling. Veel webshops zeggen gewoon iets als “Alles kan binnen 14 dagen retour” en dan heb je dus vrijwillig toegestaan dat ook dergelijke producten retour mogen. Dan zit je vast aan je eigen regeling en dan moet je die bederfelijke waar wél terugnemen.

Arnoud

Moet ik per ongeluk ontvangen bitcoins teruggeven?

Geplaatst op in Regulering, 18 reacties

Een leuke casus bij Tweakers:

Een vriend van mij, die niet heel handig is met betrekking tot het opzetten van een [bitcoin]wallet, wilde ook graag investeren. Ik heb toen aangeboden dat ik de BTC voor hem zou beheren, aangezien ik een Trezor heb. … Ik kreeg [van het bedrijf Bitonic] in plaats van €1000 aan bitcoins, twee transacties van beide €1000 aan bitcoin binnen op mijn adres. [Mag ik dat houden?]

Waarop een uitgebreide morele discussie volgt die neerkomt op “hoe onfatsoenlijk is dat”. Maar er zit natuurlijk ook een juridische component aan, zeker als Bitonic vervolgens mensen blijkt te hebben gemaild met de opmerking dat ze het juridisch mogelijk niet terug kunnen eisen.

Die opmerking snap ik niet, want juridisch gezien is het niet heel spannend. Die onterecht ontvangen bitcoins zijn een “onverschuldigde betaling” in de zin van de wet (art. 6:2036:212 BW) en je moet de wederpartij dan schadeloos stellen. Formeel geldt die plicht vanaf dat je het betaalde hebt ontvangen, niet vanaf dat men je heeft opgespoord. Je moet het dus gaan brengen, ongevraagd.

Het heet weliswaar een onverschuldigde betaling maar het geldt ook voor onverschuldigd gegeven fysieke dingen, dus ik twijfel er niet aan dat een onverschuldigd opgestuurde bitcoin onder dit kopje valt. Die bitcoins moeten dus terug.

Tevens is het een misdrijf om zulk ontvangen spul voor jezelf te houden (verduistering, art. 321 Strafrecht – het is geen diefstal want je hebt ze niet door een misdrijf verkregen). Vanaf dat je besluit ze niet terug te geven, pleeg je dus een misdrijf.

Wat er gebeurt bij koersverschillen is een lastigere. Dat is op zichzelf ook schade, maar hoe dat uitpakt bij bitcoin weten we nog niet. Maar hier maakt dat niet veel uit, want je kunt gewoon de bitcoins teruggeven zonder dat er iets moet worden gewisseld van of naar Euro’s.

De uitspraak van Bitonic snap ik wel vanuit praktisch gezichtspunt. Hoe vind je al die ontvangers, en hoe bewijs je wie welk geld heeft dat terug moet. En vooral: is dat de kosten waard? Zuiver formeel hebben ze ongelijk, want het moet gewoon terug, punt.

Arnoud

Je Linkedin-contacten mag je ook al niet meer spammen onder de AVG!

Geplaatst op in Privacy, 26 reacties

Het is toch wat, je mag ook niets meer van die AVG die in mei van kracht wordt. Nu is ook al niet meer toegestaan om je Linkedin-contacten te exporteren en ze reclamemails te sturen. Dat besliste de Italiaanse AP vorige week. Eigenlijk gaat de uitspraak nog breder: je mag op geen enkel sociaal netwerk e-mailadressen of andere contactgegevens verzamelen om daar reclame of welke berichten dan ook heen te sturen, omdat je eenvoudigweg geen specifieke toestemming hebt van de eigenaren daarvan.

De uitspraak van de Italiaanse autoriteit is gebaseerd op een beslissing van september vorig jaar. Een bedrijf had geklaagd dat haar medewerkers reclame kregen, gebaseerd op de mailadressen die ze bij LinkedIn en Facebook hadden opgegeven. Onderzoek liet zien dat de afzenders van die reclame zo’n 100.000 berichten hadden gestuurd met aldaar geharveste mailadressen.

En Dat Mag Niet, simpel gezegd. Reclame sturen per mail mag alleen als je daar toestemming voor hebt (of een andere wettelijke grondslag, maar daar kom je hier niet snel aan). Het feit dat het e-mailadres openbaar te vinden is, of na een Linkedin-contactverzoek beschikbaar komt, is daarbij van nul en generlei waarde. Dat zegt namelijk niets over wat je ermee mag doen. Het is een van de grootste misverstanden op internet dat openbare informatie vrij bruikbaar is.

Natuurlijk mag je wel via Linkedin andere mensen benaderen, het is immers een sociaal netwerk. Wel moet je je daarbij houden aan de fatsoensnormen, gebruiksregels en procedures van de dienst, zoals dat je je netjes voorstelt en dat je niet ongevraagd generieke reclame gaat sturen maar dat je kijkt waar men voor open staat.

Arnoud

Welke rol gaan smart contracts spelen in het recht?

Geplaatst op in Innovatie, 38 reacties

Automatische afhandeling van verzekerings­claims, aanspraken op zorg die zonder tussenkomst van derden geregeld worden. In 2018 breken dit soort smart contract-toepassingen definitief door, meldde het Advocatenblad vorige week. Smart contracts zijn net als de blockchain en AI deel van de legal tech hype van de laatste tijd. Zelfdenkende software die buiten de greep van één partij automatisch voorwaarden checkt en afgesproken handelingen uitvoert. Samen gaan ze de advocatuur en het notariaat overbodig maken, alles wordt automatisch en fantastisch, u kent het wel.

Er zijn vele definities van smart contracts, maar kortweg komen ze erop neer dat je een aantal beslisregels in software giet die vervolgens vanzelf uitgevoerd worden. Als de domeinnaam example.com op 1 februari op naam staat van X, stuur dan 1 bitcoin naar wallet Y. Maar het hoeft juridisch gezien geen contract, geen overeenkomst te zijn: je zou ook bewijs kunnen vrijgeven als aan een voorwaarde (overlijden persoon X) is voldaan, of een specifieke voorwaarde van een overeenkomst borgen.

Ik pieker al een tijdje wat nu de echte praktische toepassingen van smart contracts gaan zijn. Dat voorbeeld van de domeinnaam is namelijk een van de weinige die ik in de categorie van het volledige contract zie werken. Dat is volledig automatisch na te gaan en uit te voeren middels gestructureerde registers, en er zit ook weinig controversieels aan zo’n afspraak. Je verkoopt of niet, op een specifieke datum en je mag tussentijds annuleren of niet.

Ga je verder dan zo’n specifieke constructie, dan wordt het ingewikkeld. Betaald krijgen omdat je iemands algemene voorwaarden hebt gereviewd, of een website hebt gemaakt, voegt een smart contract daar wat toe? Je zit dan met een kwaliteitstoets namelijk (is de klant tevreden) waar een smart contract moeilijk op kan toetsen. Een AI die een website mooi kan vinden zal nog wel even duren.

Het artikel noemt een paar nieuwe toepassingen, zoals:

De eigenaar van een elektrische fiets kan met [het Fietsplan van IBM en RDW] de fiets registreren en overdragen. Ook kan de eigenaar aangifte doen van diefstal binnen de applicatie. Een smart lock registreert waar en wanneer de fiets op slot gaat. Verzekeraars handelen claims af met een smart contract en gaan daarbij uit van gegevens in de blockchain als aanschafwaarde en of de fiets op slot stond.

Alleen, wat hier nu precies smart aan is, ontgaat mij even. Het blockchain aspect geeft enig voordeel: er is een onafhankelijke registratie van aanschafdatum en opslottijdstip van de fiets, zodat geen der partijen kan zeggen dat de ander iets vervalst. Het smart contract aspect zou dan zijn dat de verzekeraar automatisch uitkeert als die feiten in orde zijn? Oké. Eh. Tsja.

Toch ligt hier de toekomst, kennelijk:

‘Een advocaat wordt nu betaald voor communicatie. Waarom zou een verdachte bijvoorbeeld nog bellen met een advocaat over een in beslag genomen auto als er een smart contract is? Hij kan alles inzien en weet precies wanneer hij een schikkingsvoorstel kan verwachten.’ Schmitz ziet nog wel toegevoegde waarde voor advocaten bij geschillen.

Ik blijf met twijfel zitten. Natuurlijk, het is handig als alle informatie makkelijk ergens beschikbaar is, maar is dat waar een smart contract voor ingezet moet worden? Informatietoegang kan toch op veel meer manieren gerealiseerd worden? Dus nee, met het gevaar op de koop toe dat ik echt als een Luddiet ga klinken, ik zie hem nog even niet.

Arnoud

Wanneer mag je onder de AVG sollicitanten nog wél googelen?

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 21 reacties

Beetje een boehoe-artikel in zakenmagazine Netwerk Brabant (dank, broer): stel je voor, krijg je een sollicitant en die blijkt ineens een olifantenstroper. Dat ontdek je door zijn Instagram, en dat zou niet meer mogen van de AVG? Wat een ontzettend stomme wet? Welnee, de AVG verbiedt helemaal niet het categorisch googelen van sollicitanten. Maar amateuristisch gepruts zoals ik in dat artikel lees, dát gaat verboden worden.

Ja, gisteren ging het ook al over de AVG maar het is gewoon een heel grote verandering. De nieuwe Europese privacywet is bedoeld als streep in het zand, ga nu eindelijk eens je zaakjes goed regelen als het gaat om andermans persoonsgegevens, andermans privacy. En dat is natuurlijk een schok voor mensen en organisaties die altijd dachten dat de AVG een juridische kwestie was, nieuwe privacyverklaring en je opt-in teksten wat oppoetsen.

De indruk ontstaat dat van de AVG niets meer zou mogen. Dat is pertinent onjuist (en iets dat ik ergens wel betreur, een paar stevige “kappen hiermee” artikelen zouden handig zijn geweest). De AVG eist vooral een duidelijke belangenafweging en maatregelen ter borging van de privacy van de mensen wiens persoonlijke informatie je gebruikt. Waarom vind jij dat je dit mag doen, hoe zorg je ervoor dat dat goed gebeurt en hoe bescherm je de gegevens? Je zou zeggen dat dat geen onredelijk verzoek is.

Specifiek bij sollicitanten en googelen is dat niet anders. Niets in de AVG verbiedt dit expliciet, je moet alleen aan de bak: meld in je personeelsadvertentie dat je dit doet, leg in een privacyverklaring uit waarom je dit doet en wat er met de resultaten gebeurt en déél die resultaten (en jouw bevindingen daarop) met de sollicitant. In die privacyverklaring moet trouwens ook staan hoe lang je cv’s bewaart en met wie je de gegevens deelt.

Het artikel noemt het voorbeeld van het Wereld Natuur Fonds dat ineens ontdekt dat een medewerker in zijn vrije tijd een olifantenstroper is en dan gigantische reputatieschade krijgt. Dat voelt een tikje buiten het normale, maar als die zorg er is dan kun je vast op papier zetten waarom de organisatie daar wat van mag vinden en dat je daarom even op de Instagram van de sollicitant gaat kijken. Dat je de sollicitant dan de resultaten stuurt zodat hij kan reageren (bijvoorbeeld dat het een naamgenoot is of een geposeerde foto van een studentenfeest 15 jaar geleden) lijkt mij dan niet meer dan redelijk. Vervolgens kun je als organisatie dan een terechte beslissing maken.

Eerlijk gezegd zie ik het probleem dus niet. Natuurlijk, je kunt nu niet meer volstaan met even snel googelen en daarna afwijzen met “wij hebben helaas een andere kandidaat gekozen die beter past bij het functieprofiel” of wat je standaardzin maar is. Maar dat is natuurlijk sowieso weinig netjes en zou een respectabele organisatie dus niet moeten doen.

Arnoud

Hoe bewijs je dat iemand via internet iets kocht?

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 54 reacties

Als je via internet iets bestelt, dan moet je dat natuurlijk gewoon betalen. Alleen, als de koper betwist iets gekocht te hebben, hoe hoog ligt dan de bewijslast voor de verkoper? Die vraag kwam onlangs aan de orde bij een rechtszaak over via internet gekochte studieboeken. De koper kwam er onderuit enkel door te stellen dat niet zij maar haar stiefvader de aankoop heeft gedaan. Is dat werkelijk genoeg?

De feiten achter het vonnis zijn eenvoudig genoeg. Op naam van de gedaagde werden studieboeken besteld, deze werden ook geleverd maar de bijgesloten factuur bleef onbetaald ook na aanmaning. Daarop stapte de verkoper naar de rechter: er was gekocht, dus er moest worden betaald.

Het kort maar krachtige verweer luidde simpel genoeg dat niet de gedaagde zelf maar haar stiefvader de boeken had gekocht. En dat slaagde, met een eveneens zeer korte motivatie:

Bedoelde feiten sluiten immers niet uit dat haar stiefvader de bestelling heeft gedaan en daarbij de gegevens van [gedaagde] heeft ingevuld. De door Van Dijk gestelde feiten kunnen de haar stelling dat [gedaagde] partij is bij de door overeenkomst waarop de vordering is gebaseerd derhalve niet dragen.

En ja, het is ergens zo simpel. Wie stelt een overeenkomst te hebben met A, moet bewijzen dat A het akkoord heeft gegeven. Dat je de naam van A in je administratie hebt, is daarvoor natuurlijk best wel weinig als bewijs. Zelfs als ook het adres van A is ingevuld, kom je er niet want ook dat kan iedereen invullen. Heel misschien kun je wat gefronste wenkbrauwen krijgen als bewezen wordt dat het op dat adres is afgegeven, maar ook dan blijft het mager.

Toch zal het voor de praktijk vaak wel meevallen, omdat op internet het immers zeer normaal is dat je vooraf betaalt (of creditcard-autorisatie geeft). De naam en adres zijn dan voor de winkel minder van belang. Bij achterafbetalingen heb je dus een probleem als winkelier, maar in de praktijk gaat het zo vaak goed dat de meeste winkels dit risico graag willen nemen.

Arnoud