Tegenwoordig weet iedereen wél wat ACAB betekent

| AE 11122 | Uitingsvrijheid | 61 reacties

Weet u nog, dat rechters niet mogen googelen? Dat was een zaak uit 2011 waarin de Hoge Raad bepaalde dat een rechtbank niet zomaar in Google mag kijken om te zien hoe bekend een afkorting is, om vervolgens iemand die die afkorting gebruikte te veroordelen. Die afkorting was ACAB, in 2011 redelijk bekend maar ten tijde van de overtreding een stuk minder. De rechtbank had op zijn minst de bevindingen aan de verdediging voor moeten leggen. Maar nu in 2018 is er een nieuw arrest (Hof Amsterdam) waarin googlen wél mag.

In deze zaak ging het om exact dezelfde afkorting. De verdachte zong tijdens een voetbalwedstrijd de tekst “ACAB, ACAB” en keek daarbij naar politieagenten. Deze arresteerden hem voor belediging van een ambtenaar in functie. De verdachte verklaarde niet te weten wat deze term betekende. Dat voelde voor mij ook wat onwaarschijnlijk, en met mij het Gerechtshof.

Het Hof pakt Google erbij, stelt de zoekperiode in op beperkt tot uiterlijk de datum van het delict(!), en constateert dat over de afkorting (en de beledigende betekenis daarvan) zeer veel nieuwsberichten zijn gepubliceerd, zowel door regionale als landelijke media. En dat vind ik dan leuk: die berichten kwamen mede naar aanleiding van die zaak uit 2011 waarin juist werd gezegd dat Googelen niet mag om de bekendheid van een term vast te stellen.

Het Hof concludeert nu dat gezien de landelijke bekendheid van de uitspraak en de term deze nu wel algemeen bekend geacht wordt te zijn. Daarop wordt de man veroordeeld voor belediging. En dat klopt dus – met zo veel bekendheid in pers en online over die uitspraak, kun je vandaag de dag niet meer volhouden dat je dit niet wist. Al helemaal niet in een voetbalcontext, wat mij betreft.

Arnoud (Dat ik in deze blog nergens hoef te zeggen wat ACAB betekende, zegt natuurlijk ook wel wat.)

Wanneer mag je onder de AVG sollicitanten nog wél googelen?

| AE 10243 | Ondernemingsvrijheid | 21 reacties

Beetje een boehoe-artikel in zakenmagazine Netwerk Brabant (dank, broer): stel je voor, krijg je een sollicitant en die blijkt ineens een olifantenstroper. Dat ontdek je door zijn Instagram, en dat zou niet meer mogen van de AVG? Wat een ontzettend stomme wet? Welnee, de AVG verbiedt helemaal niet het categorisch googelen van sollicitanten. Maar amateuristisch gepruts zoals ik in dat artikel lees, dát gaat verboden worden.

Ja, gisteren ging het ook al over de AVG maar het is gewoon een heel grote verandering. De nieuwe Europese privacywet is bedoeld als streep in het zand, ga nu eindelijk eens je zaakjes goed regelen als het gaat om andermans persoonsgegevens, andermans privacy. En dat is natuurlijk een schok voor mensen en organisaties die altijd dachten dat de AVG een juridische kwestie was, nieuwe privacyverklaring en je opt-in teksten wat oppoetsen.

De indruk ontstaat dat van de AVG niets meer zou mogen. Dat is pertinent onjuist (en iets dat ik ergens wel betreur, een paar stevige “kappen hiermee” artikelen zouden handig zijn geweest). De AVG eist vooral een duidelijke belangenafweging en maatregelen ter borging van de privacy van de mensen wiens persoonlijke informatie je gebruikt. Waarom vind jij dat je dit mag doen, hoe zorg je ervoor dat dat goed gebeurt en hoe bescherm je de gegevens? Je zou zeggen dat dat geen onredelijk verzoek is.

Specifiek bij sollicitanten en googelen is dat niet anders. Niets in de AVG verbiedt dit expliciet, je moet alleen aan de bak: meld in je personeelsadvertentie dat je dit doet, leg in een privacyverklaring uit waarom je dit doet en wat er met de resultaten gebeurt en déél die resultaten (en jouw bevindingen daarop) met de sollicitant. In die privacyverklaring moet trouwens ook staan hoe lang je cv’s bewaart en met wie je de gegevens deelt.

Het artikel noemt het voorbeeld van het Wereld Natuur Fonds dat ineens ontdekt dat een medewerker in zijn vrije tijd een olifantenstroper is en dan gigantische reputatieschade krijgt. Dat voelt een tikje buiten het normale, maar als die zorg er is dan kun je vast op papier zetten waarom de organisatie daar wat van mag vinden en dat je daarom even op de Instagram van de sollicitant gaat kijken. Dat je de sollicitant dan de resultaten stuurt zodat hij kan reageren (bijvoorbeeld dat het een naamgenoot is of een geposeerde foto van een studentenfeest 15 jaar geleden) lijkt mij dan niet meer dan redelijk. Vervolgens kun je als organisatie dan een terechte beslissing maken.

Eerlijk gezegd zie ik het probleem dus niet. Natuurlijk, je kunt nu niet meer volstaan met even snel googelen en daarna afwijzen met “wij hebben helaas een andere kandidaat gekozen die beter past bij het functieprofiel” of wat je standaardzin maar is. Maar dat is natuurlijk sowieso weinig netjes en zou een respectabele organisatie dus niet moeten doen.

Arnoud

Hoe hard zoek je de openbaarheid als je dingen op Facebook zet?

| AE 9586 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 31 reacties

De privacywetgeving hoort niet van toepassing te zijn als iemand zelf de openbaarheid zoekt, las ik bij Netkwesties. Als mensen beslissen allerlei zaken openbaar te maken, betekent dat tegelijkertijd dat zij het ‘risico’ nemen dat anderen, waaronder wellicht potentiële werkgevers, daar kennis van nemen. Een standpunt dat hier ook recent voorbij kwam, zij het op een voor mij wat ergerlijke manier: het is me iets te makkelijk, dat “iedereen kiest voor Facebook dus wat je daar zet is vogelvrij”.

De kern van dit standpunt komt erop neer dat Facebook en andere sociale media inzetten een bewuste keuze is, die weloverwogen wordt gemaakt door een gemiddeld omzichtige consument na zich adequaat geïnformeerd te hebben. Na die keuze is het inderdaad wat raar om ineens te gaan schermen met allerlei privacybezwaren. Wie zijn arts aanklaagt voor een amputatie na middels diverse gesprekken over de beste medische behandeling daar welbewust voor gekozen te hebben, zal ook niet snel gelijk krijgen.

Alleen: dat de gemiddelde burger zo’n omzichtige consument is, klopt natuurlijk van geen kant. Mensen kiezen niet welbewust en na zorgvuldig inlezen voor die diensten, men gebruikt het omdat iedereen het gebruikt, het er netjes en overzichtelijk uitziet en het wel snor lijkt te zitten. Wie zou er immers niet een keurige nette dienst afnemen van een groot beursgenoteerd bedrijf? Betrouwbaarder kan haast niet, zou je denken.

En er zitten ook keurige knopjes in om je privacy mee te bedienen. Alleen, zo makkelijk is dat nog niet. Uit onderzoek blijkt dat slechts een derde van de mensen snapt hoe Facebook-privacyinstellingen werken. De meeste mensen denken te snel dat ze iets privé hebben gemaakt. Je moet er een behoorlijke studie van maken om zeker te weten wat je doet als je dingen dicht wil zetten.

Sterker nog: je kúnt je haast niet adequaat inlezen in wat die diensten doen. De privacyverklaring staat vol wollige taal, en wie dat allemaal door wil spitten is daar 76 werkdagen per jaar mee kwijt. En nog erger, die privacyverklaringen zijn niet volledig dus zelfs als je die 76 dagen er voor gaat zitten, kom je er nog niet uit.

En zelfs als je wél eruit komt, de boel goed dichttimmert en oplet wat je post, dan nog loop je tegen vrienden en kennissen aan die zonder nadenken dingen posten met jouw naam of foto erin. Een fotoverslag van een leuk feestje met als grappig commentaar dat jij weer helemaal teut was “maar je zal je wel ziek gemeld hebben vandaag he” om eens wat te noemen. Of tegen een naamgenoot die het wat minder nauw met de werkethiek neemt.

Natuurlijk zijn er mensen die welbewust hun hele leven delen. Die zullen er ook weinig bezwaar tegen hebben dat hun werkgever dat leest. Maar daar zal ook weinig echt privés te vinden zijn. Deze regels over werknemers googelen zijn natuurlijk niet voor deze groep bedoeld. Het gaat om het gros van de mensen dat niet weet, en eigenlijk ook niet kán weten hoe Facebook en consorten werken, die in een vervelende positie komen als hun socialmediainformatie al te makkelijk gebruikt kan worden.

Die mensen wegzetten als “ze kiezen er welbewust voor” vind ik gewoon wereldvreemd. Hetzelfde geldt voor “je hoeft niet op Facebook te zitten”, waar ik eerder al over tireerde.

(En dat raakt aan een aanverwant punt waar het Netkwesties-stuk overheen scheert: de benodigde zorgvuldigheid om die informatie op waarde te schatten. Weet jij als werkgever of zo’n bericht waar is? Klopt de datum wel? Is het echt je werknemer? En is het opschepperij/stoerdoen naar vrienden of serieus bedoeld?)

Arnoud

Sollicitanten niet meer vogelvrij op sociale media

| AE 9547 | Privacy | 75 reacties

Even het Twitter-account of de Facebook-site van een potentiële werknemer checken is niet toegestaan, meldde het FD vorige week. De Autoriteit Persoonsgegevens bracht een opiniestuk uit dat er nog eens op wijst dat dit eigenlijk gewoon niet toegestaan is, in ieder geval niet zonder stevige belangenafweging. Waanzin, noemt Quote het en je kunt je natuurlijk… Lees verder

Mag een verzekeraar mensen googelen en dan persoonlijk gaan observeren?

| AE 6358 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 41 reacties

Voor verzekeraars is internet een dankbare bron om dubieuze claims te verifiëren. Weinig dingen zo eenvoudig als even op Facebook kijken of iemand daar poseert met de zonnebril die een week eerder als gestolen opgegeven is, of op Twitter nalezen of een ziek persoon toch naar een feestje is geweest. Al in 2011 werd in… Lees verder

Mag je sollicitanten googelen?

| AE 5431 | Ondernemingsvrijheid | 46 reacties

In onze vacatures bij ICTRecht nemen wij sinds kort de standaardzin “NB: een Google-onderzoek maakt deel uit van de procedure.” op. Dat gaf enige discussie op: mag dat eigenlijk wel dan, sollicitanten googelen? En welke eisen gelden daarbij? Heel formeel is het googelen van een sollicitant een geautomatiseerde verwerking van zijn persoonsgegevens. Je doorzoekt immers… Lees verder

Rechters mogen niet zomaar googelen voor hun vonnis

| AE 2702 | Informatiemaatschappij | 20 reacties

Als een rechtbank haar vonnis baseert op gegevens die het heeft ontleend aan een eigen zoektocht op een internetsite, schendt zij het principe van hoor en wederhoor. Dat bepaalde de Hoge Raad afgelopen vrijdag. De HR vernietigt daarmee een arrest van het gerechtshof dat mede gebaseerd was op gegoogelde informatie over een softwarepakket. De gevonden… Lees verder

Googelen door de rechter: geen bewijs van algemene bekendheid

| AE 2387 | Ondernemingsvrijheid, Uitingsvrijheid | 25 reacties

Zijdelings inhakend op de discussie of rechters mogen googelen dan wel wikipediën: het Gerechtshof Den Haag had niet enkel via googelen mogen achterhalen dat de afkorting “A.C.A.B.” naar algemene bekendheid “All Cops Are Bastards” betekende. Dat bepaalde de Hoge Raad gisteren. In februari vorig jaar veroordeelde het Gerechtshof een man die een bomberjack droeg met… Lees verder

Duitse privacywet wordt aangescherpt, en bij ons?

| AE 2189 | Privacy | 13 reacties

In Nederland was de insteek vooral dat profielen van sollicitanten doorzoeken verboden zou worden, bij Amerikaanse sites gaat het meer over het idee (nou já zeg) van privacy op de werkplek. Maar in ieder geval: in Duitsland wordt gewerkt aan een streng wetsvoorstel over hoe er met privacy en persoonsgegevens van werknemers en sollicitanten moet… Lees verder

Googelen van sollicitanten – de NVP sollicitatiecode

| AE 1802 | Privacy | 22 reacties

Mag je als recruiter je sollicitanten googelen? Dat is een lastige vraag, waar de op woensdag 7 oktober gepresenteerde NVP Sollicitatiecode een antwoord op zou moeten geven. Het doel van de code is een norm te bieden voor een transparante en eerlijke werving en selectieprocedure, zo meldt het document. Daarbij wordt nu voor het eerst… Lees verder