Mag je iemand zijn ontslag laten nemen als je zijn laptop onbeheerd aantreft?

| AE 12212 | Ondernemingsvrijheid | 58 reacties

Een lezer vroeg me:

Bij ons (redelijk groot) bedrijf gelden harde securityregels, waaronder de simpele eis je laptop te locken als je er van wegloopt. Als security officer zeg ik dan altijd, als ik een open laptop zie dan stuur ik vanuit jouw mailadres een ontslagmail naar je manager. Maar nu vroeg ik me af hoe bindend dat zou zijn op die persoon?
Een eis dat mensen hun laptop locken is een prima idee, en het is goed om met concrete voorbeelden te illustreren waarom. Het spreekt zeer tot de verbeelding dat iemand dan vanaf jouw mailadres iets raars naar je manager stuurt, dat geeft gedoe waar je géén zin in hebt.

Ik adviseer zelf om krokettenbeleid te voeren (in het Zuiden des lands ook wel vlaaienbeleid): je mailt alle collega’s “Mijn laptop stond open dus ik regel morgen kroketten”. En dat is dan soort van sociaal verplicht dat je dat doet.

Juridisch kun je een werknemer natuurlijk niet verplichten om kroketten (of vlaaien) te gaan kopen. En ik heb al een OR-lid in de mail gehad die dit potentieel pesten/bullying vond van de zwakkere werknemer, die zo legaal te grazen genomen kan worden door collega’s. Je daartegen wapenen vind ik wel een serieuze randvoorwaarde voor je bedrijf.

Deze constructie (je baas mailen “ik neem ontslag”) gaat voor mij nog een stapje verder. Afhankelijk van de werkrelatie, die je niet kent als langslopende security officer, kan het zijn dat deze persoon geloofd wordt (“Ha, eindelijk!”) en dan komen er processen op gang waar het héél lastig weer uit te komen is. Ik zou dit dus dringend afraden.

Formeel-juridisch is het niet bindend want die persoon heeft het niet gezegd, en daar is bewijs van want als goed werknemer ga jij natuurlijk een getuigenverklaring afleggen dat jij die mail hebt gestuurd. Maar je komt er pas achter als het ontslagproces al op gang is, en misschien is er dan al een arbeidsconflict ontstaan waardoor het hoe dan ook doorgezet wordt.

Dus misschien moeten we maar gewoon zeggen, de SO stuurt alleen mails naar de persoon zelf “Volgende keer je laptop afsluiten” of de laptop meenemen en een geel briefje achterlaten. Geen ontslagbrieven sturen, en geen kroketten aankondigen. Dan laat je iemand lopen in plaats van vettigheid eten, is nog beter voor de gezondheid ook.

Arnoud

Dus je kunt worden ontslagen door appjes die je baas stiekem meeleest op de desktop Whatsapp

| AE 12059 | Ondernemingsvrijheid | 39 reacties

?Een Amsterdams hotel heeft een assistent-manager op staande voet ontslagen, omdat zij loog dat ze ziek was. Dat meldde het AD vorige week. Het kwam uit omdat de werkgever zonder haar medeweten kon meelezen met haar whatsapp-berichten. Daaruit bleek glashard dat ze haar ziekte simuleerde – en sterker nog, dat ze ging solliciteren bij een ander bedrijf tijdens haar “ziek zijn”. Dat haal ik dan uit het vonnis. Wie nu denkt aan “onrechtmatig verkregen bewijs” moet minder rechtbankseries kijken.

Het meelezen was technisch vrij triviaal, lees ik: een collega kon namelijk haar werklaptop (waar WhatsApp Desktop op stond) ontgrendelen en de berichten lezen. Het wachtwoord was 1-2-3-4, wordt er dan fijntjes bijgezet. Ik denk dan, waarom kijkt hij in WhatsApp maar dat bleek niet te vermijden zo haal ik uit de brief die het bedrijf stuurde:

Tijdens het werken op de bedrijfslaptop en na het openen van Google Chrome popt automatisch uw Whatsapp op (er is dus geen sprake van hacken van uw account oid).

Toegang tot de laptop was nodig om het werk voort te zetten, en als WhatsApp dan automatisch opent in het gezicht van de collega dan is er weinig tegenin te brengen. Was de collega gaan snuffelen in haar WhatsApp applicatie, dan werd het misschien een ander verhaal.

Het gesprek laat aan duidelijkheid niets te wensen over: de werknemer had haar ziekte gesimuleerd en met opzet zodat ze lekker thuis kon blijven, en ook nog eens op gesprek bij een ander bedrijf. Dat maakte de werkgever zó boos dat deze overging tot ontslag op staande voet, wat wel een heel heftig middel is. (Ontslag wegens verstoorde arbeidsverhoudingen had ik logischer gevonden.)

De rechtbank ziet genoeg grond voor staande voet, namelijk bedrog. Actief je werkgever keihard voorliegen, dat is wel een héél ernstig misbruik van vertrouwen. Dan kun je inderdaad direct vertrekken en heb je ook geen recht op een uitkering.

Maar waren die bewijsmiddelen niet onrechtmatig verkregen? Tsja, het is natuurlijk zeer privé zo’n gesprek, en het is zeer niet de bedoeling dat de werkgever dat las. Dat is dan in zoverre een privacyschending. Echter,

Het staat buiten kijf dat de werkgever heeft kennis genomen van buitengewoon privacygevoelige informatie waarvan werknemer niet heeft gewild dat werkgever deze zou zien. Werknemer heeft echter zelf hieraan een bijdrage geleverd door de WhatsApp applicatie op de (werk-) laptop te installeren. Volgens de werkgever is het account van werknemer niet “gehackt” om bij de informatie te komen. Via een simpel wachtwoord (1,2,3,4) was de werklaptop te gebruiken en dat wachtwoord heeft de betrokken werknemer die met de laptop aan het werk wilde kennelijk gebruikt.

Daarbij komt natuurlijk dat het in Nederland al sinds jaar en dag gewoon toegestaan is om onrechtmatig verkregen bewijs te gebruiken in een rechtszaal. De waarheid is belangrijker – en de onrechtmatigheid van het verkrijgen kan gewoon apart bestraft worden. Even cru gezegd: had deze werkgever een illegale tap gemaakt van een telefoongesprek met de werknemer haar moeder, dan had die werkgever een strafrechtelijke boete gekregen maar had de opname nog steeds als bewijs kunnen dienen. Ik vind dat logischer dan ineens die opname niet meer willen beluisteren.

Arnoud

Kan een it-werknemer worden ontslagen als hij ransomware binnenlaat?

| AE 11447 | Security | 25 reacties

Een lezer vroeg me:

Verschillende steden in de VS zijn met ransomware besmet geraakt omdat personeel een besmette e-mailbijlage opende. Nu heeft één van deze steden een it-medewerker ontslagen. Zou dat in Nederland kunnen, iemand ontslaan omdat zijn gedrag tot een infectie leidde, bijvoorbeeld omdat hij een bijlage opende of een update niet installeerde?

Het lijkt me uitermate onwaarschijnlijk dat in Nederland iemand wordt ontslagen enkel vanwege het feit dat door zijn handelen een ransomware-infectie uitbrak.

Natuurlijk is het bepaald slordig als je als werknemer een besmette e-mailbijlage opent, zeker als je op de it-afdeling werkt en dus (zo mag je vermoeden) enige kennis over it, beveiliging en risico’s hebt. Maar slordig je werk doen of onoplettend bezig zijn onder werktijd is simpelweg niet genoeg om tot ontslag over te mogen gaan. Of iets preciezer gezegd: één geval van disfunctioneren is geen reden voor ontslag.

Een disfunctionerende medewerker kun je in Nederland pas ontslaan als je het nodige hebt gedaan (https://www.arbeidsrechter.nl/disfunctioneren-van-de-werknemer-transitievergoeding-schorsing-ontbindingsprocedure) om verandering te brengen in het functioneren van de medewerker. De werkgever moet de medewerker daarbij expliciet informeren over wat er misgaat en hoe dat beter kan, en heeft een zorgplicht dat de werknemer dit ook werkelijk beter gaat doen. Bij it-gerelateerd disfunctioneren moet de medewerker dus op cursus, even kort door de bocht. En pas als hij daarna hardnekkig domme dingen blijft doen, kun je aan ontslag denken.

Ook helpt het behoorlijk bij een ontslagaanvraag om duidelijke regels gesteld te hebben, die dan zijn overtreden ondanks de training en awareness daarover die je als werkgever eraan hebt gegeven. (Enkel dus iets in een reglement zetten of via de mail mededelen is juridisch dus betekenisloos.)

Dan heb je ook nog de ontslag op staande voet, maar bij security incidenten moet iemand het dan wel héél bont hebben gemaakt wil je daartoe over kunnen gaan. Enkel een besmette bijlage openen -ook al ben je de security officer- zou ik als te weinig zien om dit paardenmiddel in te kunnen zetten. Al is het maar omdat een groot deel van de schade bij het bedrijf dan ook komt door gebrekkige beveiliging en backups, en ik het gevoel zou hebben dat het ontslag meer een vorm van afreageren is dan een daadwerkelijke proportionele respons op verwijtbaar handelen.

Arnoud

Mijn werkgever wil dat ik mijn collega’s ontvriend na ontslag, moet dat?

| AE 7295 | Ondernemingsvrijheid | 20 reacties

Een lezer vroeg me: Ik heb ontslag genomen en ben mijn werk aan het overdragen. Echter mijn werkgever zegt nu dat ik op mijn laatste werkdag alle collega’s die ik op Facebook heb, moet ontvrienden. Kan hij dat werkelijk van me eisen? Deze variant kende ik nog niet: collega’s in plaats van klanten/relaties, en Facebook… Lees verder

Op staande voet ontslagen wegens Facebookcomment?

| AE 6380 | Ondernemingsvrijheid | 35 reacties

Onderstaande screencap met zeer vermoeiend “be like”-bijschrijft doet de ronde. Dat roept natuurlijk de vraag op, kán dat, iemand via Facebook ontslaan? En vooral zo per direct zoals het bericht lijkt te suggereren? Je onterecht ziekmelden mag natuurlijk niet, maar is geen automatische grond voor een ontslag. In het arbeidsrecht geldt algemeen dat je proportionele… Lees verder

Ontslag wegens negatief Facebooken over je werkgever

| AE 6040 | Ondernemingsvrijheid, Uitingsvrijheid | 9 reacties

Belgen die op Facebook negatief praten over hun werkgever mogen worden ontslagen, las ik bij Pownews. Een kaderlid dat bij herhaling zich negatief uitliet over zijn bedrijf, werd om die reden ontslagen. En dat bleef in stand bij het Arbeidshof in Brussel. Op zich weinig nieuws: wie openlijk kankert over zijn bedrijf, kan daarop aangesproken… Lees verder

Liken valt onder de vrijheid van meningsuiting (duh?)

| AE 5956 | Ondernemingsvrijheid, Uitingsvrijheid | 23 reacties

Op dat Like-knopje klikken is hetzelfde als op straat een slogan gaan scanderen, juridisch gezien dan. Dat vonniste een Amerikaanse rechter bij een ontslagzaak in Virginia. Een sheriff aldaar (een gekozen beroep in de VS) ontdekte dat zes medewerkers zijn concurrent hadden geliked, waarop hij deze ontsloeg. Zij vochten dit aan met een beroep op… Lees verder

WhatsApp als bewijs van een gemoedstoestand

| AE 4685 | Intellectuele rechten, Iusmentis, Ondernemingsvrijheid | 154 reacties

Dit vonnis gaat ongetwijfeld bekend worden als het WhatsApp-vonnis, want ja nieuwe technologie hè. Maar uiteraard gáát het niet om WhatsApp, net zo min als het ooit ging om de postduif als zodanig. Het gaat om ontslag: als een boze werknemer “Ik heb er geen zin meer in. Ik heb het hier gezien en ga… Lees verder

Facebooken en het overtreden van een relatiebeding

| AE 4511 | Ondernemingsvrijheid, Uitingsvrijheid | 18 reacties

En we hebben er weer eentje: een overtreden relatiebeding dankzij Facebook. Waar eerder al gebruik van LinkedIn een overtreding bleek op te leveren, kan dat ook via Facebook. Zul je net zien: schrijf ik (samen met advocaat Elisabeth Thole) een artikel met vragen en antwoorden over arbeidsrecht versus social media, komt er vlak na publicatie… Lees verder

Laptop kopende agent ongeschikt voor functie

Je koopt een laptop die gestolen blijkt, en vervolgens raak je je baan kwijt. Kan dat? Ja dat kan, tenminste als je observant bij de politie bent. Dan toont zo’n aankoop aan dat je niet goed kunt observeren en dus “geen goed ambtenaar” bent (art. 72 lid 2 Barp). Dat oordeelt de rechtbank Rotterdam bij… Lees verder