Kan een ex-werknemer naamsvermelding eisen onder zijn oude blogs?

| AE 11899 | Intellectuele rechten | 19 reacties

Nee, deze heeft niets te maken met die blog van laatst. In deze vraag via Linkedin kwam de kwestie voorbij dat een ex-werknemer juist wilde dat zijn naam bij oude blogs bleef staan, sterker nog dat eiste hij op grond van zijn auteursrecht. Nu ligt dat recht bij de werkgever, de blogs waren immers als deel van het werk geschreven, maar specifiek bij naamsvermelding ligt het iets complexer.

Het auteursrecht kent naast de gewone publicatierechten (“economische rechten”) ook de zogeheten morele of persoonlijkheidsrechten. Die omvatten het recht te eisen dat je naam ergens bij staat, hoewel je daar afstand van kunt doen. En de complicatie is dus dat een werkgever de economische rechten krijgt, maar niet perse de persoonlijkheidsrechten.

Als ik het zo inschat dan is vandaag de dag de opvatting dat de werknémer die rechten heeft, ook als het gaat om werken onder artikel 7 (dus waarvan de rechten naar de werkgever gaan) of waarvan je in je arbeidscontract hebt gezegd dat de rechten bij de werkgever liggen. En omdat persoonlijkheidsrechten niet overdraagbaar zijn, kan de werkgever die niet opeisen.

De enige ‘truc’ is dat de werknemer afstand moet doen van die rechten in het arbeidscontract, maar die zin heb ik nog nooit gezien in een arbeidscontract. En als je als werkgever vervolgens toch mensen hun naam ergens bij gaat zetten, voelt het raar om daarna te zeggen “maar je deed afstand van het recht op naamsvermelding”.

Ik denk dus dat je als werknemer inderdaad kunt eisen dat je naam ergens bij staat. Wel met de nuance dat het een situatie moet zijn waarin het redelijk is dat je naam erbij staat. De salesbrochure van het nieuwe product, daar staat nooit een auteursnaam in, dus daar zou je eis tot naamsvermelding heel raar zijn. En ook zal zwaar meewegen hoe de publicatie bij dat bedrijf normaal gaat. Veel blogs kennen auteurs, maar grootzakelijke blogs vermelden hooguit “marketing” of zo als naam. Daar zul je ook weinig kunnen eisen.

(De AVG gaat de werkgever niet helpen, ik zeg het maar even, want er is een noodzaak of zelfs wettelijke plicht om die naam te laten staan als de werknemer dat eist. Ik stip het maar even aan.)

Arnoud

Mag je geen open source meer op Github zetten?

| AE 9296 | Intellectuele rechten | 10 reacties

Paniek in de tent: softwarehostingsite Github heeft nieuwe voorwaarden, en die botsen met veel open licenties. Dat las ik op diverse plekken. Je moet ze een brede licentie geven en afstand doen van je persoonlijkheidsrechten, en dat kan nu eenmaal niet als je open source daar neerzet. Maar volgens mij valt dat wel mee.

De pijn zou zitten in sectie D, over eigendomsrechten. Allereerst de licentie die je moet verlenen:

If you set your pages and repositories to be viewed publicly, you grant each User of GitHub a nonexclusive, worldwide license to access your Content through the GitHub Service, and to use, display and perform your Content, and to reproduce your Content solely on GitHub as permitted through GitHub’s functionality. You may grant further rights if you adopt a license.

In gewone taal: wij als Github mogen jouw content (inclusief eventuele werken van derden daarin) gebruiken en verspreiden op onze dienst, en alle gebruikers mogen dat ook. Dit is typisch juridisch moeilijk doen: oh jee, straks zegt iemand dat wij een kopie maken van zijn software omdat hij die bij ons host, laten we maar even zeggen dat hij ons een licentie moet geven.

Maar belangrijker, ik zie er geen tegenspraak in met de opensourcelicentie die je op je werk plakt. Mensen moeten met de Github functionaliteit kunnen doen wat die functionaliteit doet. En met open source mag je alles: kopiëren, aan derden geven, importeren in je eigen project en ga zo maar door. Het is de distributie naar anderen toe waarop de voorwaarden geschreven zijn, en die anderen moeten dus gewoon zorgen dat ze de voorwaarden nakomen.

Dan de morele rechten: daar moet je inderdaad afstand van doen, iets dat van de Auteurswet mag (behalve het recht van verminking, maar hoe dat moet uitpakken bij software weet werkelijk niemand). Dat botst dan met licenties die naamsvermelding eisen, en dat is 99% van de opensourcelicenties. Maar ik zie ook dat niet als een probleem:

To the extent such an agreement is not enforceable by applicable law, you grant GitHub a nonexclusive, revocable, worldwide, royalty-free right to (1) use the Content without attribution strictly as necessary to render the Website and provide the Service; and (2) make reasonable adaptations of the Content as provided in this Section. We need these rights to allow basic functions like search to work.

Github wil met name voorkomen dat elke zoekopdracht moet zeggen “met code van Jan, Piet en Klaas”. Iets dat iedere rechter volkomen redelijk zal vinden. Zeker omdat je meteen wordt doorverwezen naar de resultaten, waar de naam van de programmeurs wel gewoon bij staat. Ik vraag me zelfs af of Github uberhaupt een licentie nodig heeft om zoekresultaten te mogen tonen, dat zie ik gewoon als citaatrecht.

Alles bij elkaar lijkt dit me dus een storm in een glas water, hoewel ik wel toegeef dat dit iets handiger had kunnen worden opgeschreven.

Arnoud

Mag mijn ex-werkgever een collega onder mijn blogs zetten?

| AE 9255 | Intellectuele rechten, Ondernemingsvrijheid | 25 reacties

Een lezer vroeg me:

Enige tijd terug ben ik in goed overleg bij mijn vorige werk weggegaan, en ik werk nu ergens anders maar in dezelfde branche. Ik zag laatst echter dat mijn werkgever onder al mijn blogs nu een collega heeft gezet. Prima, alleen staat erbij dat die persoon de auteur is. Dat klopt niet en nu kan ik niet meer laten zien wat ik in het verleden heb gedaan. Mag hij dat zo doen?

(Dit sluit meteen mooi aan bij de recente vraag over werkgeversauteursrecht.)

Wanneer je als werknemer iets maakt in het kader van het werk, dan heeft de werkgever daarop het auteursrecht. Hij mag er dus mee doen wat hij wil. Online laten staan, weghalen, aanpassen, een andere contactpersoon erbij zetten, noem maar op.

Specifiek bij dit geval ligt het wat lastiger. Hier wordt namelijk de werknemer zijn vermelding als werkelijk maker ontnomen. Dat stuit af op de zogeheten persoonlijkheidsrechten (artikel 25 Auteurswet). Je hebt als maker het recht naamsvermelding te eisen, zelfs nadat je het auteursrecht hebt overgedragen. Je kunt afstand doen van dat recht, maar dat moet wel expliciet gebeuren.

Alleen: hééft de werknemer wel persoonlijkheidsrechten? Daar is onder juristen geen consensus over. Het punt is namelijk dat je niet je auteursrecht aan je werkgever overdraagt – de werkgever wordt geacht het werk te hebben gemaakt, niet de werknemer. En als je de werkgever als maker aanmerkt, dan komen de persoonlijkheidsrechten dus strikt gesproken ook aan de werkgever toe. Maar dat is dan ook weer gek, want persoonlijkheidsrechten zijn bedoeld om ménsen te beschermen. Dus horen ze logischer wijs bij de werknémer.

Lange tijd was de rechtspraak de eerste gedachte toegedaan: volgens de wet is de werkgever de maker, en dus ook de houder van de persoonlijkheidsrechten. De werknemer had dus geen enkele aanspraak op naamsvermelding. De laatste jaren komt daar wat verandering in. Zo werd in deze zaak bepaald dat een fotograaf-werknemer wel degelijk naamsvermelding kon eisen bij publicatie van dat werk (dat keurig binnen het kader van het arbeidscontract viel) door de werkgever. En mijn collega Mathieu Paapst publiceerde in 2010 ook al over een voorzichtige verschuiving richting dat laatste.

Het is dus verdedigbaar dat je als werknemer (ook als ex-werknemer) kunt eisen dat de werkgever je naam bij je publicaties zet, tenzij je daar expliciet en vrijwillig afstand van hebt gedaan. Dat zou dan eigenlijk wel in het arbeidscontract moeten gebeuren. Je werknemer verplichten een afstandsverklaring te tekenen, is niet rechtsgeldig.

Voor de werkgever is dat niet even prettig, zeker bij ex-werknemers. Je zult dus als werknemer wel enige moeite moeten doen om uit te leggen waarom je dit wilt. En natuurlijk mag de werkgever er altijd bijzetten “Deze persoon werkt niet meer bij ons; neem contact op met opvolger A”.

Arnoud

Het duimenfilter versus het auteursrecht

| AE 1717 | Intellectuele rechten | 20 reacties

De discussie over censuur ken ik, maar deze variant nog niet: is het ‘wegminnen’ van berichten op een forum, site of blog een vorm van auteursrechteninbreuk? Toevallig kwam ik terecht op het stamboomforum, waar de beheerder een “duim omhoog/omlaag”-knop had ingevoerd. Berichten met veel duimpjes omlaag worden onzichtbaar gemaakt, maar ze zijn wel aan te… Lees verder