Een foute autosuggestie van een IBAN is voor rekening (haha) van de klant

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 23 reacties

Stel, je doet een overboeking van 93.000 euro via internetbankieren (nee, doe ik ook niet dagelijks), en de app waarschuwt je dat het nummer niet klopt. Als extra service komt er een suggestie: bedoelde u dit nummer? Je gaat daarin mee, maar daarna blijkt dat dit niet het nummer was dat je werkelijk wilde. De ontvanger geeft het geld niet terug, dus kun je nu bij de bank aankloppen om dat geld terug te krijgen wegens hun foute suggestie? Nee, aldus een recent vonnis van de rechtbank Amsterdam.

De klant was in dit geval gewend om geld naar zijn spaarrekening over te maken en daarbij de benodigde gegevens uit het adresboek van internetbankieren te halen. Dat werkte op deze specifieke dag niet naar behoren, waardoor een ander IBAN in beeld kwam dat de klant volgde. Dat was alleen niet het rekeningnummer dat hij bedoelde, en de ontvanger van het geld wist dit weg te sluizen zonder dat de klant het tijdig terug kon halen.

Is de bank hiervoor aansprakelijk? Je zou zeggen van wel, want wie als professional een foute suggestie doet is in principe aansprakelijk voor de gevolgen (zorgplicht). Maar specifiek bij banken is dat anders (art. 7:542 BW):

Indien de unieke identificator die door de betaaldienstgebruiker is verstrekt, onjuist is, is de betaaldienstverlener op grond van de artikelen 543, 544 en 545 niet aansprakelijk voor de niet-uitvoering of gebrekkige uitvoering van de betalingstransactie.

Een bank kan dus onjuiste suggesties doen zonder aansprakelijk te zijn voor de gevolgen. Het blijft de verantwoordelijkheid van de klant om na te gaan of hij het juiste nummer heeft gekozen dan wel ingevoerd.

De bank heeft wel een zorgplicht om al het redelijke te doen het geld terug te halen. Maar dat houdt hier snel op: het geld was naar een andere bank overgemaakt, dus de eigen bank kan dan vrij weinig meer doen behalve dringend vragen. Die andere bank hoeft daar niet aan mee te werken. Bovendien is een typefout van de klant niet automatisch een fout waarvan een bank moet snappen dat dit een fout is.

Arnoud

Het gaat bij AI niet om algoritmes, het gaat om de data die je erin stopt

Geplaatst op in Innovatie, 15 reacties

Steeds vaker lees ik over aandacht voor AI en algoritmes bij de politiek. Een goeie ontwikkeling, zeker omdat AI software steeds vaker ingezet wordt om bestuur te ondersteunen. Bijvoorbeeld het selecteren van cold cases waar potentie in zit of herkennen van potentiële onrust zodat je de geweldprotesten voor kunt zijn. Steeds vaker lees ik daarbij ook dat men inzicht wil in de algoritmes, en dát voelt voor mij als de verkeerde insteek. It’s the data, stupid.

Om een of andere reden is het woord ‘algoritme’ recent populair geworden als korte omschrijving voor computeranalyses waarmee dit soort zaken worden geregeld. Van het customizen van een newsfeed tot het detecteren van criminaliteit in historische politiegegevens, het heet allemaal “algoritme”. Ergens klopt dat ook wel: een algoritme is “een eindige reeks instructies die vanuit een gegeven begintoestand naar een beoogd doel leidt” (Wikipedia), en al die systemen gebruiken een serie instructies om gegeven een bak met data te komen tot het beoogde doel van een voorspelling.

Alleen: die stappenplannen of reeksen instructies zijn op zichzelf helemaal niet zo spannend of bijzonder. Meestal gaat het om machine learning algoritmes, die op zoek gaan naar samenhang tussen factoren in een groot databestand om zo tot voorspellingen te komen. We zien dat terechte klachten over partnermishandeling samengaan met het wonen in een rijtjeshuis, deze klacht komt uit een rijtjeshuis dus grote kans dat ie terecht is, ga er maar heen. (De achterliggende factor is dan dat buren het horen en bellen, wat meer zekerheid geeft.)

Het algoritme dat dit doet, is echter volstrekt niet ontworpen of aangepast om specifiek die samenhang te zoeken. Gooi je er honderdduizend telecomcontracten in inclusief opzegdatum, dan kan hij met dezelfde instructies uitrekenen welke klanten waarschijnlijk gaan verlengen en welke niet. Het algoritme hoef je daarvoor niet aan te passen, meer dan aangeven wat de uitvoervariabele moet zijn is het in de praktijk eigenlijk niet.

Het gaat om de data. Wat erin gaat, bepaalt wat eruit komt. Daar hebben we het al vaker over gehad: foute data erin is natuurlijk foute data eruit, of dat nu vooringenomenheid is, kortzichtige selectiviteit of typefouten doet er dan verder niet toe. Maar als je als politiek wat wilt doen aan de betrouwbaarheid en vooral de eerlijkheid van AI, dan moet je het niet hebben over de algoritmes maar over de data. De data bepaalt voor 100% wat het systeem gaat zeggen. Je wilt dus inzicht in de data, en regels over de data.

Arnoud

Hoe gratis moet een inzageverzoek in je dossier zijn?

Geplaatst op in Privacy, 32 reacties

Een lezer vroeg me:

Als een klant gebruik maakt van het inzage- en/of dataportabiliteit recht, mag je daar dan een vergoeding voor vragen? En zo ja, hoe hoog zou een dergelijke vergoeding mogen zijn?

Onder de AVG is die vraag in theorie heel kort: Nee, dat mag niet. Dit moet allemaal kosteloos gebeuren (artikel 12 lid 4 AVG). Er zijn slechts twéé gronden om een verzoek te weigeren: het verzoek is kennelijk ongegrond, of het verzoek is buitensporig.

Een verzoek is kennelijk ongegrond als evident niet is voldaan aan de randvoorwaarden bij een verzoek, of als wordt gevraagd om iets waar men evident geen recht in de AVG op heeft. Een voorbeeld zou zijn een inzageverzoek in persoonsgegevens van een ander of een wissingsverzoek op een openstaande factuur.

Een verzoek is buitensporig als het een zeer disproportionele last legt op de verwerkingsverantwoordelijke, bijvoorbeeld wanneer elke week grote dossiers opgevraagd worden of iemand dagelijks verlangt dat zijn achternaam wordt weggehaald en vervolgens weer toegevoegd.

Ik las in diverse media dat sommige organisaties (zoals het BKR) geld blijven vragen voor inzage. Maar daar zit een truc achter: er is een gratis route, alleen vereist die papier en een hoop gedoe. Wie wil betalen, krijgt sneller antwoord en online ook nog.

Het is een tikje gek omdat artikel 12 lid 3 eist dat als iemand elektronisch een verzoek doet, daar ook elektronisch antwoord op gegeven wordt. Ik kan geen manier vinden om bij het BKR gratis een elektronisch verzoek te doen.

Wie dit irritant vindt, kan overigens het BKR bellen en vragen of ze het dossier willen voorlezen. Artikel 12 lid 1 AVG zegt namelijk dat “Indien de betrokkene daarom verzoekt, kan de informatie mondeling worden meegedeeld, op voorwaarde dat de identiteit van de betrokkene met andere middelen bewezen is.” Je moet dus alleen wel voorafgaand aan dat gesprek aantonen dat jij het bent, die belt.

Arnoud

Particuliere handhaving gaat het helemaal worden onder de AVG

Geplaatst op in Privacy, Regulering, 18 reacties

De Autoriteit Persoonsgegevens heeft te maken met bestuursruzies en ervaren personeelsleden verlaten de organisatie op een moment dat de privacywaakhond juist hard aan de slag moet door de invoering van de AVG. Dat las ik bij Tweakers en achter de betaalmuur van het Financieele Dagblad. En in andere media las ik dat meneer Schrems (de killer van de Safe Harbor) rechtszaken begonnen is tegen Google, Facebook, Instagram en WhatsApp wegens overtreding van de AVG. Daar werd ik erg blij van, want ik zie weinig heil meer in bestuursrechtelijke handhaving van privacywetgeving. U kunt zich mijn teleurstelling dan ook voorstellen toen ik las dat dat het ging om handhavingsverzoeken bij vier Europese privacy-autoriteiten. Maar toch.

Het rommelt al een tijdje bij de Autoriteit Persoonsgegevens, het FD artikel verraste me vooral door de uitgebreide roddels over voorzitter Aleid Wolfsen. Maar dat de toezichthouder nu weinig proactief handhaaft (terwijl er al sinds 2016 boetes op alles onder de Wbp staan) zal voor niemand nieuws zijn.

Meer algemeen vraag ik me al geruime tijd af of dit überhaupt wel de beste manier is om de AVG te gaan handhaven. Een toezichthouder kan naar zijn aard alleen enkele gevallen bestrijden, tenzij er natuurlijk vele honderden mensen werken. Maar dan nog – de ACM en de AFM/DNB zijn hele grote jongens, toch lees ik niet wekelijks over handhaving en boetes.

Persoonlijk zie ik meer in handhaving in de breedte: veel handhaving, niet perse de grote gevallen maar vooral volume draaien. Ik zou bijvoorbeeld de angst voor de AVG al veel groter worden als ieder bedrijf in Nederland een brief krijgt “graag uw register binnen drie werkdagen uploaden naar” en iedereen 1000 euro boete die dat niet doet, of daarin geen trefwoorden voor personeel, klanten en nieuwsbrief in opgenomen heeft. Pakkans is immers een veel praktischer factor waar mensen op letten, veel meer dan de straf als je gepakt wordt.

Toezichthouders zijn echter naar hun aard meer gefocust op de grote overtredingen. Logisch wel, omdat die natuurlijk ook veel grover zijn en meer impact hebben. De koppeling van Facebook en WhatsApp is natuurlijk een veel grotere overtreding dan het niet hebben van een register bij een kapper (hoewel beiden tot miljoenenboetes kunnen leiden). Dus ik snap wel dat men eerder daar achteraan gaat.

De actie van Schrems, althans wat ik dacht dat zijn actie was, zou dan ook veel effectiever kunnen lijken in de praktijk. Zoek als belangenorganisatie relevante overtredingen en dien namens de getroffen categorie betrokkenen een collectieve claim in. Dat kan namelijk expliciet onder de AVG (artikel 80), zij het met de beperking dat men dan geen schadevergoeding namens betrokkenen mag eisen. Dat laatste is wat jammer, maar een stevige uitspraak (met dwangsom) dat iets moet stoppen kan in de praktijk ook al heel wat opleveren. En misschien weten meelezende advocaten nog trucs om het schadevergoedingsverbod te omzeilen?

Gezien het belang van privacy zie ik dan ook meer heil in dit soort handhaving-in-het-klein dan in de grote bestuurlijke route. De enige uitdaging blijft dan hoe dit te financieren, want zeker zonder schadevergoeding moet je wel erg principieel zijn om je hiervoor in te zetten.

Arnoud

Via WhatsApp kun je geen huis kopen

Geplaatst op in Informatiemaatschappij, 27 reacties

Via WhatsApp aangeven dat je je huis echt verkoopt, is niet rechtsgeldig. Als verkoper zit je dan dus niet aan de verkoop vast. Dat haal ik uit een recent vonnis uit Limburg. In die zaak was de papieren koopovereenkomst niet getekend, maar via de app wel gezegd “Haha ongeduldige. Hij is gelezen en prima volgens wat we hebben besproken opgetekend. Morgen heb jij hem in bezit met onze handtekening.” Twee dagen later haakte de verkoper echter af, waarop de koper via de rechter probeerde af te dwingen dat het huis naar hem ging.

Hoofdregel is dat contracten vormvrij zijn, je mag dus op iedere manier afspraken maken en vastleggen. Alleen als de wet wat anders bepaalt (een vormvoorschrift), dan komt dat anders te liggen. En bij huizen is dat zo, een koopovereenkomst voor een huis moet schriftelijk zijn aangegaan en ondertekend zijn (art. 7:2 BW). De feitelijke levering van het huis moet dan ook nog eens via de notaris geschieden, maar dat is een stapje verder in het proces.

In deze zaak kwam men eind februari tot overeenstemming, waarna op 3 maart een mail met een conceptcontract werd verstuurd. Na een paar aanpassingen stuurden de kopers het contract met hun handtekening eronder (ik neem aan als gescande pdf) naar de verkoper, die het dan nog even moest ondertekenen en klaar. Maar dat kwam er dus niet, wel die WhatsApp-conversatie.

Een WhatsApp-bericht is niet hetzelfde als een ondertekend stuk papier, zelfs niet als je kijkt naar elektronische handtekeningen. Het bericht zegt weliswaar dat men akkoord is en dat een handtekening zal volgen, maar dat is juridisch toch echt wat anders. En het klinkt dan wat zuur maar zolang die handtekening er niet daadwerkelijk is, is de koop dus nog niet gesloten.

Een schriftelijke koopovereenkomst is een onderhandse akte, waarvoor op grond van art. 156 lid 1 Rv het vormvoorschrift van ondertekening geldt. Bedoeld WhatsApp bericht van [gedaagde sub 1 in conventie, eiser in reconventie] maakt geen deel uit van het door de eisers ondertekende concept voor de koopovereenkomst en vormt ook geen (elektronische) ondertekening door de gedaagden. Het houdt hoogstens een toezegging van [gedaagde sub 1 in conventie, eiser in reconventie] in dat hij en zijn echtgenote het concept voor de koopovereenkomst zullen ondertekenen. De voorzieningenrechter is dan ook van oordeel dat, nu de koopovereenkomst niet door de gedaagden als verkopende partij is ondertekend, niet aan het in art. 7:2 BW opgenomen schriftelijkheidsvereiste is voldaan.

Je kunt ook niet de verkoper dwingen die handtekening te zetten met als argument dat hij de indruk heeft gewekt dat te gaan doen. Het hele punt van dat vormvoorschrift is namelijk dat dit zo’n grote beslissing is, dat iemand er extra goed over moet nadenken en alleen met die formele handeling mag aangeven akkoord te zijn. Dat is in lijn met eerdere jurisprudentie waarin de Hoge Raad bepaalde dat voor artikel 7:2 beide partijen vrijwillig mogen tekenen of niet.

Het is dus zuur maar hoe veel beloftes je ook krijgt, het huis is pas verkocht als je beiden de ander zijn krabbel in beeld hebt.

Arnoud

Rechter oordeelt dat Trump op Twitter geen gebruikers mag blokkeren

Geplaatst op in Informatiemaatschappij, 40 reacties

President Donald Trump mag op Twitter geen gebruikers blokkeren, omdat dit in strijd is met de Amerikaanse grondwet. Dat meldde Nu.nl vorige week. “Op die manier wordt de vrijheid van meningsuiting daadwerkelijk, hoewel bescheiden, ingeperkt. Meer is er niet nodig om de grondwet te schenden.” aldus de rechtbank. Wanneer de overheid immers de burger toegang tot informatie weigert, is óók sprake van een stukje censuur. Een Amerikaanse ambtenaar die Twittert, mag dus geen mensen blokkeren vanwege hun opvattingen of reacties. En ja, dat zou in Nederland ook zo uitpakken, zij het via een iets andere route.

Zoals ik in augustus al blogde, wij hebben het Grondwettelijk recht van petitie: “Ieder heeft het recht verzoeken schriftelijk bij het bevoegd gezag in te dienen.” Dat recht geldt ongeacht het kanaal en er vallen ook vragen en kritiekpunten onder. Die moet je te allen tijde kunnen uiten.

Twitter is een elektronisch medium en dus een geschrift in de zin van dit artikel. Daarmee heeft iedereen dus het recht om via Twitter verzoeken, vragen, klachten en complimenten bij het bevoegd gezag in te dienen. Dat laatste begrip betekent zo veel als de overheid, maar dat iemand politicus is, betekent nog niet dat hij “bevoegd gezag” is. Hij moet echt aan de overheid verbonden zijn, maar zitting hebben in een gemeenteraad, de Eerste of Tweede Kamer of minister/staatssecretaris zijn is daarvoor al genoeg. Wanneer een Nederlandse overheidsfunctionaris mensen zou blokkeren, zou dat dus strijd met dit artikel opleveren.

De Amerikaanse route komt erop neer dat Twitter gezien wordt als een “designated public forum”, een plek waarvan de overheid zegt, hier praten wij met de burger. En wanneer de overheid dat doet, mag ze vervolgens niet zeggen “maar jij moet je mond houden”. Je bent een publiek forum of niet, in die visie. Je mag hooguit mensen uitsluiten voor wangedrag dat ongerelateerd is aan de inhoud van wat ze zeggen.

Het is nog niet bekend of en zo ja wanneer Trump de blokkade gaat opheffen.

Arnoud

Vandaag begint een nieuw tijdperk in het internetrecht: de AVG is van kracht #avg

Geplaatst op in Privacy, 11 reacties

Vandaag is het zo ver: de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG of GDPR) is van kracht. Vanaf vandaag moeten bedrijven zich aan strenge compliance-regels houden en met bewijs laten zien dat ze de privacy van hun klanten respecteren. En mensen hebben nu stevige, afdwingbare rechten om te weten wat er gebeurt met hun persoonlijke informatie, om te eisen dat dit wordt gecorrigeerd en zelfs dat die wordt verwijderd als het niet meer relevant is. Ik durf wel te stellen dat met de AVG er een nieuw tijdperk in het internetrecht of informatierecht is begonnen: niet langer is het de intellectuele eigendom die de spanning geeft bij internetbedrijven, maar de privacywetgeving.

En nee, dit is écht significant meer dan privacyophef en stemmingmakerij. De aandacht voor privacy is echt nieuw, en het feit dat organisaties nu en masse zich heroriënteren op hoe om te gaan met persoonsgegevens vind ik winst voor de maatschappij. Natuurlijk zijn er hierdoor veel, heel veel nieuwe zorgen en vragen, maar dat zie ik als positief: nu komt er een kans om de fouten uit het verleden te herstellen.

Dit biedt me dan tevens de gelegenheid om eens opnieuw te kijken wat volgens mij internetrecht is. Ik zie dat als in feite de technologie-geörienteerde visie op het informatierecht, wat dan weer (Dommering, 1999) het recht is rond de botsende grondrechten uitingsvrijheid, privacy en intellectuele eigendom. Daar hoort dan nog de vrijheid van onderneming bij, zodat je vier grondrechten krijgt die met elkaar botsen. Casussen informatierecht los je op door die botsende grondrechten tegen elkaar af te wegen.

Het internetrecht beschouwt die vier botsende grondrechten niet in isolatie, maar kijkt vanuit de perspectieven van de technologische innovatie en de (pogingen tot) regulering daarvan daar op neer. Internet (en ICT meer algemeen) is continu aan innovatie en verandering onderhevig, en wetgevers proberen continu grip daarop te krijgen. Dit beïnvloedt die botsingen dan weer, een nieuwe wet geeft een bepaald recht meer armslag of beïnvloedt juist hoe die rechten in elkaar doorwerken.

Je krijgt dan dit:

Vanwege deze ontwikkeling heb ik dan tevens de categorieën in mijn blog teruggebracht tot alleen deze elementen, plus nog contracten (omdat dat nu eenmaal de praktijk is), de informatiesamenleving (zeg maar “Algemeen”) en de restcategorie Iusmentis (over deze blog).

Ik blijf worstelen met hoe het fenomeen van de platforms en de horizontale regulering die daar vanuit gaat in te passen. Het is voor mij uniek dat bedrijven zó veel macht hebben en meer dan overheden vaak invloed kunnen uitoefenen op het gedrag van de burger. Dat gaat privacy aan, maar ook de andere rechten – van bedrijven die van Ebay worden geweerd tot rechthebbenden die niets kunnen met hun rechten of uitingen die nergens meer terecht kunnen. Dat gaat dus stof genoeg opleveren voor nóg tien jaar internetrecht, geen twijfel.

Arnoud

Hoe je zonder enige moeite 18 euro per jaar bespaart met je nieuwe algemene voorwaarden

Geplaatst op in Informatiemaatschappij, 6 reacties

Oké, dus je hebt algemene voorwaarden en die heb je laten aanpassen. Je klanten zijn er mopperend mee akkoord gegaan, en je wilt weer verder met waar je eigenlijk plezier in hebt. Dan is er nog één detail, en dat is dat je je voorwaarden nog even bij de Kamer van Koophandel gaat deponeren. Dat staat professioneel en het kost maar 18 euro per document per jaar. Mijn juridisch advies: ophouden daarmee, onmiddellijk.

Een depot van algemene voorwaarden bij de KVK is eigenlijk volstrekt zinloos voor ondernemers. Deze mogelijkheid is er eigenlijk alleen voor grote bedrijven die niet bij iedere transactie de voorwaarden mee kunnen leveren op papier. Denk aan de Albert Heijn of PostNL. Daar kent de wet een uitzondering: die bedrijven mogen volstaan met een depot bij de Kamer van Koophandel. Wel moeten ze de voorwaarden ook op verzoek uitreiken. Probeer het zaterdag eens bij de servicebalie – bij mijn Albert Heijn waren ze overigens vorige week helaas op.

Maar internetondernemers zijn geen Albert Heijn, en bovendien is het voor een ondernemer geen enkele moeite om je voorwaarden mee te sturen met je offerte. Of om ze als klikbare download in het bestelproces op te nemen. Die uitzondering is dus niet van toepassing. Wettelijk gezien gooi je dus 18 euro per jaar in het putje als je dan toch gaat deponeren.

Waarom doen bedrijven het dan toch? Een veelgehoorde verklaring is dat de Kamer van Koophandel het aanraadt op startersdagen. Daar zal ik verder niets over zeggen. Iets logischer is dat het bewijs oplevert van wat er in je voorwaarden stond. De inhoud van de gedeponeerde voorwaarden kan immers niet ter discussie staan, die ligt bij de KVK en die gaan er niet in rommelen. Alleen: het gaat zelden tot nooit over de vraag wat er precies in de voorwaarden stond. Meestal is de vraag wat het betékent dat er staat, en daarbij is een depot niet relevant.

Voorop staat dat de wet eist dat je je voorwaarden meestuurt met je offerte. Als je niet kunt bewijzen dat je dat hebt gedaan, dan zijn je voorwaarden niet van kracht op die offerte. Ongeacht hoe vaak ze bij de KVK liggen. Zorg er dus voor dat je ze bijsluit en dat de klant verklaart ze gehad te hebben.

Arnoud

Is het strafbaar met een drone in de weg van een traumaheli te vliegen?

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 81 reacties

De bestuurder van de drone die gisterochtend in het Zeeuwse Hulst de hulpdiensten ernstig hinderde, heeft zich gemeld bij de politie. Dat meldde RTL Nieuws onlangs. De drone verhinderde met name het landen van een traumahelikopter, bedoeld om een hoogzwangere vrouw met hartaanval naar het ziekenhuis te brengen. “Het ergste van alles was nog een persoon die het wel heel graag van dichtbij wilde zien en zijn/haar drone liet vliegen om alles van lekker dichtbij te kunnen filmen”, schreef de politie. “Daar kan ik als hulpverlener met mijn pet niet bij, wat respectloos.” Maar is het strafbaar?

Er is geen algemeen wetsartikel dat het hinderen van hulpdiensten strafbaar stelt. (Van de politie wel, art. 184 Strafrecht). Dat hoeft ook niet, want als je het bekijkt vanuit de gevolgen dan zijn er de nodige artikelen om van stal te halen. Ik ga er maar even vanuit dat deze persoon zeer zeker niet de bedoeling had die helikopter te hinderen, dan kom je immers in het terrein van doodslag.

Meest voor de hand liggend, maar wel gelijk zwaar, is dood door schuld (art. 307 Strafrecht). Dat kan als de patiënt overlijdt en die persoon zijn hinderlijk dronegedrag hieraan in belangrijke mate heeft bijgedragen. Dat is natuurlijk erg lastig te bewijzen, maar als dat rond te krijgen is (er is redelijke zekerheid dat de patiënt het anders gehaald had) dan kun je op dit misdrijf veroordeeld worden, de theoretische maximumstraf is vier jaar (als je roekeloos handelde).

Ook kun je kijken naar het opzettelijk hinderen van het luchtverkeer, art. 165 Strafrecht. Dit is ook strafbaar, de hoogte hangt af van de ernst en de gevolgen van die hinder maar kan oplopen tot negen jaar cel. Komt er iemand te overlijden door die hinder, dan kan dat in theorie tot levenslang leiden.

Raakt de traumahelikopter beschadigd of verongelukt deze, dan komt via art. 169 Strafrecht tot negen jaar cel in beeld als er levensgevaar voor iemand ontstaat. Dat zou hier dus de patiënt kunnen zijn maar natuurlijk ook de piloot of meevliegend trauma-arts.

In theorie dus mogelijkheden genoeg. Maar in de praktijk komt het zelden zo ver, zeker bij traumahelikopterinzet zijn er altijd alternatieve scenario’s om de patiënt te helpen en zit je juridisch gezien met grote bewijsproblemen – die persoon wilde gewoon vanuit nieuwsgierigheid dan wel journalistiek oogpunt een actuele gebeurtenis filmen en dacht niet na over een landende helikopter. Maar wat er dan tegen te doen is, dat weet ik niet. Toch maar die antidronezeearenden standby houden?

Arnoud

Wat gebeurt er als een kind een EULA accepteert en dan gaat cheaten?

Geplaatst op in Informatiemaatschappij, 21 reacties

“De gedaagde is een cheater, en niemand houdt van cheaters”, aldus Epic Games in haar rechtszaak tegen een veertienjarige. Dat las ik bij The Verge. De zaak is op zichzelf al opmerkelijk genoeg: de jongen werd aangeklaagd vanwege het op Youtube plaatsen van videos waarin hij laat zien hoe een cheat werkt. Epic had de video weg laten halen met een DMCA notice/takedown, waarna de jongen bezwaar maakte en Epic vervolgens doorpakte met een (volgens mij zonder verder nadenken) auteursrechtzaak. De takedownclaim was mede gebaseerd op overtreding van de EULA, waar de moeder een interessant argument tegen had: hij is veertien, daar ben ik nooit mee akkoord gegaan, dus niks overtreding.

We klikken allemaal gedachteloos door EULAs heen, ongeacht leeftijd. Juridisch gezien is dat raar: je krijgt iemands algemene voorwaarden, natuurlijk ga je dat eerst goed lezen en deskundig juridisch advies inwinnen waarna je de onderhandeling ingaat om tot een wederzijds aanvaardbare overeenkomst te komen. (Niet lachen daar achterin.) Praktisch gezien schiet dat weinig op, omdat je eenvoudigweg geen ruimte hebt om te onderhandelen. Ik zou graag willen dat het anders was, bijvoorbeeld door standaardregels uit de wet net zoals bij webwinkels, maar ja.

Op het specifieke aspect van leeftijd zit er echter wél een speciale regeling: een minderjarige mag niet zomaar contracten afsluiten. Hij is handelingsonbekwaam, zoals dat heet. De ouders moeten zo’n rechtshandeling, zo’n akkoord dus expliciet bevestigen. Dat staat in artikel 1:234 BW. En daarbij geldt geen onderscheid tussen dure maatwerkcontracten en online EULAs waarbij je gedachteloos op “I agree” klikt. De enige uitzondering is wanneer de rechtshandeling gebruikelijk is voor iemand van die leeftijd.

Het gebruik van een cheat in een spel is niet per se onrechtmatig. De normale reden waarom het niet mag, is omdat het in strijd is met de gebruiksvoorwaarden van het spel. Maar wie de EULA niet heeft geaccordeerd, kan moeilijk in strijd daarmee handelen. Als de moeder dus de EULA van tafel krijgt met een beroep op haar ouderlijke macht én ze wint het argument dat het abnormaal is dat veertienjarigen met online spelaanbieders contracten sluiten, dan is zijn gebruik van deze cheat dus niet verboden.

Het Verge artikel wijst er dan op dat het mogelijk wél computervredebreuk kan zijn, omdat de jongen dan immers zonder toestemming – die stond namelijk in de EULA – zich toegang tot de server had verschaft. Dat gaat natuurlijk veel te ver. Als een meisje van 12 een dure fiets koopt en meeneemt, en de ouders vernietigen die overeenkomst, dan zeggen we niet dat dat meisje bij nader inzien de fiets gestolen of verduisterd heeft (want ze had hem zonder recht meegenomen met het oogmerk zich die toe te eigenen). De fiets moet terug, maar dat is het dan ook. Ik zie analoog daaraan dus geen argument dat de jongen strafbaar heeft gehandeld.

Ook het argument van Verge dat hij het auteursrecht overtreedt, zie ik niet opgaan. Voor dit spel moet je ook op je eigen pc software installeren, en daar had hij de cheat overheen gehaald. Die cheat verandert het spel zoals in het werkgeheugen geladen, en aanpassing van software ís in principe iets waar je toestemming voor nodig hebt. En die was er niet want geen EULA. Maar die software heeft hij legaal verkregen, hij is immers gegeven door de rechthebbende, en zonder contractueel verbod is het legaal om een cheat toe te passen. Ik zie dus zo de overtreding niet.

Natuurlijk, die leverancier heeft de software gegeven in de veronderstelling dat de persoon de EULA rechtsgeldig aanging. Maar dat is het risico van een bedrijf dat zaken doet met minderjarigen zonder ouderlijke toestemming te zoeken. Die fietsenmaker kan dus de slijtage aan die fiets niet verhalen op dat meisje of haar ouders, en Fortnite kan geen schadeclaims indienen bij deze jongen of zijn moeder om diezelfde reden.

Dat wil niet zeggen dat de rechtszaak natuurlijk nu voorbij is, want zelfs met een kansloze claim kom je nog altijd héél ver in de VS als je maar genoeg geld hebt.

Arnoud