Een telefooncontract sluiten onder bedreiging

Geplaatst op in Informatiemaatschappij, 29 reacties

telfort-bellen.pngNiet helemaal internetrecht, maar vooruit: als je onder bedreiging een telefoonabonnement sluit, kun je dat ongedaan maken. Dat blijkt uit een recent vonnis van de rechtbank Rotterdam. Een meisje had maar liefst vijf van die abonnementen gesloten in korte tijd, na zwaar bedreigd te zijn door drie jongens. Eén van die abonnementen was met Telfort, en het bedrijf eiste nu via een incassobureau betaling van abonnements- en belkosten van € 1.093,52.

Op zich kent de wet een regeling voor contracten die je onder bedreiging bent aangegaan. Artikel 3:44 BW bepaalt dat je een contract mag vernietigen als dit tot stand is gekomen “door bedreiging, door bedrog of door misbruik van omstandigheden”. En van bedreiging is sprake als het slachtoffer bedreigd is met “onrechtmatig handelen” (dat klinkt wel héél zakelijk) op zo’n manier dat een redelijk oordelend mens daardoor kan worden beïnvloed.

Dat hiervan sprake was in dit geval stond buiten twijfel. Er was ook aangifte gedaan van de bedreigingen door de drie. Een juridische complicatie was alleen dat Telfort niemand had bedreigd, terwijl artikel 3:44 toch impliciet lijkt te bedoelen dat de wederpartij degene is die de bedreiging uit.

De kantonrechter motiveert zijn vonnis uitgebreid want dit is een principiële kwestie. Het verweer dat een telefoonabonnement is afgesloten onder bedreiging door een derde, wordt de laatste paar jaren regelmatig gevoerd in zaken als de onderhavige, zo begint hij de beoordeling. Hij schetst vervolgens de typische omstandigheden: jonge mensen (met name meisjes) sluiten in belwinkels dure contracten in de aanwezigheid van meerdere anderen (meestal jongens) waarbij ook nog eens dure telefoons worden afgenomen. De winkels controleren niet of nauwelijks of die persoon dat wel echt wil. Ook niet als blijkt dat deze persoon al meerdere abonnementen heeft. Een kredietcheck vindt ook niet plaats: men volstaat met 1 cent afboeken om het rekeningnummer te valideren.

En vanwege al die omstandigheden kan Telfort deze dame niet houden aan het contract. De bedreiging was dan misschien wel door een ander gepleegd, maar dit was zeker niet de eerste keer dat zoiets is gebeurd. Telfort had ondertussen maatregelen moeten nemen om te voorkomen dat mensen onder zulke omstandigheden aan dure contracten worden gebonden. Dat heeft ze niet gedaan, dus dan moet ze het risico maar dragen dat er soms onterecht contracten worden afgesloten die dan bij de rechter worden geannuleerd.

Eerder oordeelde de rechtbank Haarlem op vergelijkbare manier, hoewel die koos voor “misbruik van omstandigheden”, wat een iets lichtere toets is. De rechtbank Dordrecht nam eerder een andere insteek: op bedreiging kan men zich niet beroepen, maar het telecombedrijf had wel moeten onderzoeken of de aanvraag ook echt gewild was door de consumentklant. Er waren immers omstandigheden genoeg om daaraan te twijfelen. Ook andere rechtbanken komen via vergelijkbare redeneringen tot dezelfde conclusie.

Update (7 februari 2013) het Hof Den Bosch bepaalt dat je wel met een goed verhaal moet komen waarom je onder bedreiging dat contract hebt gesloten (en met bewijs). Enkel zeggen dat je in de winkel was met “ongure heren” en dat de telecomoperator moet weten dat zulke dingen gebeuren, is niet genoeg.

Arnoud

Hoe verkrijgen we een authentieke handtekening van iemand?

Geplaatst op in Security, 26 reacties

handtekening.jpgEen lezer vroeg me:

De wachtwoorden van een aantal van onze computersystemen worden in een archiefkast bewaard. Om de auditors enigszins gelukkig te maken wordt de toegang tot deze kast onder meer gecontroleerd met een handtekeningformulier. Wie de kast open wil doen, moet naam en handtekening (en tijdstip) vermelden. Mogen wij daarbij eisen dat werknemers zich legitimeren, en mogen we dan een kopie bewaren van dat legitimatiebewijs zodat we de authentieke handtekening hebben?

Ik ga nu iets zeggen dat voor veel mensen verrassend is: er is geen wet die vastlegt of regelt wat iemands authentieke handtekening is!

Een handtekening is een krabbel op een stuk papier waarmee de plaatser aangeeft dat de inhoud juist is of dat hij daarmee akkoord gaat. De wet bepaalt echter nergens hoe een handtekening eruit moet zien of hoe je “de” handtekening van de plaatser herkent. Je bent dus formeel vrij om naar verschillende instanties toe verschillende handtekeningen te gebruiken, zolang je maar goed onthoudt per instantie wat je handtekening daar is.

In securitytaal: een handtekening zetten is het papieren equivalent van een pincode intypen. “Something you can do” in plaats van “something you know”, als het ware. Wie de handtekening kan zetten, wordt geacht de betreffende persoon te zijn.

In de praktijk is het natuurlijk volstrekt ingeburgerd dat je met één handtekening werkt, en dat we met z’n allen doen alsof handtekeningen niet triviaal te vervalsen zijn. De wet zegt over handtekeningen eigenlijk niet veel meer dan wat in artikel 159 Rechtsvordering staat. Een ondertekend document is tegen de ondertekenaar bewijs van de inhoud (tenzij hij tegenbewijs aanlevert). Enkel roepen dat je het zo niet had bedoeld of dat er een fout is gemaakt, gaat je niet helpen. Echter, ontken je stellig dat je dat document nooit getekend hebt, dan moet eerst bewezen worden van wie de ondertekening afkomstig is.

En ja, dat is alles dat de wet hierover zegt. Niets over bewijsvermoedens wanneer vulpennen zijn gebruikt, of dat een betrouwbaar middel voor het overbrengen van inkt moet zijn gebruikt of dat minstens twee door TNO gecertificeerde getuigen aanwezig waren. Het is me dan ook al jaren een doorn in het oog dat we voor digitale handtekeningen een heel raamwerk hebben opgetuigd waarin dat allemaal wél wordt geëist. Met als uitsmijter dat als je dat allemaal doet je “vermoedelijk” een rechtsgeldige handtekening hebt gezet. Oh, en natuurlijk komt daar nog bij dat handtekeningen zelden juridisch nodig zijn. Ok sorry, ik ben alweer rustig.

Hoe dan ook. Een handtekening is dus handig om bewijs te verzamelen, in dit geval van het feit dat persoon X bij de archiefkast is geweest op tijdstip T. Om te verifiëren dat iemand is wie hij zegt dat hij is, kan het bedrijf vragen dat hij een controlehandtekening plaatst in een logboek. Men mag ook wel vergelijken met de bankpas of identiteitskaart, maar een kopie daarvan bewaren lijkt me niet echt nodig.

Update (12:00) heel toevallig lees ik dit vonnis waarin de handtekening onder een verkoopcontract (van een domeinnaam) werd betwist. De koper moest bewijzen dat het contract echt was en ondertekend door de verkoper. Deze had uitdrukkelijk betwist dat de handtekening van hem was (onder verwijzing naar “fotoshoppen”). Het contract was ooit op papier opgemaakt en vervolgens gescand.

Het origineel had de koper niet meegenomen, en uit de documenteigenschappen van de gescande PDF die wél was overlegd bleek dat deze pas was vervaardigd op 22 april 2010, terwijl in het document een datum van 20 februari 2010 genoemd stond. Dat was voor de rechter genoeg om de scan niet als bewijs te accepteren.

(In 4.10 staat “een overeenkomst hebben gesloten” maar volgens mij is dat fout, omdat in 5.1 de koper wordt verboden de domeinnaam te gebruiken tot dat vaststaat dat er wél een overeenkomst is.)

Arnoud

Uw bestelling is geen bestelling maar slechts een aanvraag

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 12 reacties

usps-confirmation-bevestiging.pngRegelmatig zie ik in algemene voorwaarden of bevestigingsmails bij webwinkels een formulering als de volgende:

Deze e-mail bevestigt alleen uw bestelling bij Webwinkel. De koopovereenkomst ontstaat pas als wij u met een verdere e-mail informeren over het verzenden van de producten.

De gedachte hierachter is dat zolang men geen koopovereenkomst heeft gesloten, de webwinkel vrij is om de bestelling te weigeren. Immers, geen contract dan ook geen verplichtingen. Maar of dat zo makkelijk gaat, valt te bezien.

Hoofdregel uit de wet is dat je een overeenkomst (contract) hebt gesloten wanneer de ene partij een aanbod doet dat de ander aanvaardt. Daarbij gelden eigenlijk geen harde regels over de vorm waarin dat moet gebeuren. Hooguit krijg je soms bewijsproblemen, zoals bij een mondelinge overeenkomst. Maar dat je lastig kunt bewijzen wat er is afgesproken, betekent niet dat je geen afspraak hebt.

Een aanbod is een aanbod als het voldoende concreet is om te bepalen wat je krijgt en wat daar tegenover staat. Wie dus zegt “dit boek voor 19,95” doet een aanbod. Aanvaarding vereist niet meer dan een ondubbelzinnige mededeling dát men aanvaard: “ja, prima, verkocht”. Na ontvangst van die mededeling is de verkoop van dat boek een feit.

Je kunt op zich je aanbod voorzien van de mededeling dat het geen aanbod is maar slechts een openingsbod of “uitnodiging om in onderhandeling te treden” (zoals dat juridisch heet). De wederpartij kan dan niet volstaan met “ja, prima, verkocht” maar moet de discussie aangaan en pas als partijen daarna zich akkoord verklaren, is er een overeenkomst gesloten. Dit kan ook in een webwinkel: zet bij je productaanbod dat dit niet bindend is en dat er nog onderhandeld moet worden.

Zo’n mededeling kan echter niet worden verstopt in algemene voorwaarden. Die worden immers pas van toepassing verklaard als de overeenkomst gesloten is. Het is juridisch niet mogelijk om een overeenkomst te sluiten waarop je algemene voorwaarden van toepassing verklaart waarin staat dat die sluitingshandeling geen overeenkomst sluit. (Ik krijg al hoofdpijn van dit moeten opschrijven.)

Verder mag je -zeker als consument- verwachten dat als je iets bestelt in een webwinkel, je ook daadwerkelijk iets koopt. Zo werkt vrijwel elke webwinkel, dus daar mag je spreken van een “gewoonte” in de branche die je kan steunen bij de rechter.

Het lijkt me dan ook dat in het algemeen de rechter zal oordelen dat er wél een overeenkomst is gesloten als je op de site een “bestel” of “koop” knop gebruikt en pas daarna te horen krijgt “dank u voor uw aanbod om in onderhandeling te treden”. Staat er op de site “vraag een offerte”, dan zal het duidelijk zijn dat er geen overeenkomst is gesloten.

Arnoud

“Weet u een onderwerp voor mijn scriptie?”

Geplaatst op in Iusmentis, 43 reacties

scriptie-essay-huiswerk.jpgRegelmatig krijg ik mails van studenten en scholieren die bezig zijn met een “scriptie over internet” of iets specifieker de juridische aspecten daarvan, en dan van mij een onderwerp willen. Leuk, alleen heb ik géén idee waar iemand over zou moeten schrijven. Sinds kort ben ik part-time docent bij de VU, dus dit gaat alleen maar meer worden.

Natuurlijk, ik kan allerlei onderwerpen bedenken (van 3D printen versus auteursrecht tot het bestrijden van internetoplichting) maar ik vind niet dat je als afstudeerder een onderwerp aangereikt moet krijgen. Afstuderen is bedoeld om te laten zien dat je de kennis beheerst en kunt toepassen. Het onderwerp van je scriptie moet dus iets zijn dat je zelf ligt en waar je zelf mee aan de slag wilt. Ik ga dus geen onderwerpen aandragen. Wel denk ik graag mee over onderzoeksvragen, want die zijn een stuk lastiger om scherp te krijgen als je dat zelf nooit eerder hebt gedaan.

Een goede onderzoeksvraag is voor mij een open vraag, dus niet “Is het auteursrecht handhaafbaar” maar “Hoe kan auteursrecht worden gehandhaafd”. En die vraag moet te vertalen zijn naar concrete deelvragen, die je dan per hoofdstuk kunt beantwoorden. De antwoorden op de deelvragen moeten achter elkaar geplakt dan weer de hoofdvraag beantwoorden. Bij de Universiteit van Tilburg staat hierover een goede handleiding online.

Desondanks kan ik me goed voorstellen dat mensen inspiratie zoeken om ergens mee aan de slag te gaan. Daarom: weten jullie onderwerpen waar een afstudeerder mee aan de slag zou kunnen?

(Het zou leuk zijn als het vragen zijn waarbij het antwoord niet “dat hangt van de omstandigheden van het geval af” of vergelijkbare zouteloze analyses dan wel samenvattingen van de rechtspraak oplevert. Ik vind een samenvatting van hoe het zit niet academisch, tenzij het leidt tot nieuw inzicht of een vuistregel die praktisch bruikbaar is.)

Arnoud

CA beboet eindelijk elektronicaondernemingen voor garantiemisleiding

Geplaatst op in Informatiemaatschappij, 16 reacties

Dát werd een keer tijd zeg! De Consumentenautoriteit heeft vijf elektronicaondernemingen boetes opgelegd van EUR 90.000 per bedrijf voor het misleiden van consumenten over hun garantierechten, meldde men in een persbericht. Op grond van de wet heeft de consument recht op een product conform de verwachtingen, en gratis herstel of vervanging als dat niet zo blijkt te zijn. Dat staat al zo’n twintig jaar in de wet, maar veel bedrijven blijven koppig “één jaar garantie” geven of proberen dure bijkoop van garantie te slijten aan klanten. Hopelijk is deze 90.000 euro boete de schop onder de kont die dit soort winkels verdient.

De CA meldt dat uit hun onderzoek bleek dat de vijf beboete bedrijven gedurende de onderzoeksperiode consumenten onjuiste of onvolledige informatie hebben verstrekt over hun garantierechten. De sanctiebesluiten laten zien waar het om gaat: men biedt bijkoopgarantie van twee tot vijf jaar en presenteert dat bij wijze van reclame. En reclame maken met wettelijke rechten (of extra geld vragen voor wettelijke plichten) is een oneerlijke handelspraktijk.

Zo vat de CA het beleid van de Harense Smid zo samen:

Wanneer de fabrieksgarantie is verstreken en er geen garantie is bijgekocht, dient de consument te betalen voor reparaties, tenzij (en voor zover) De Harense Smid de reparatiekosten op de fabrikant kan verhalen.

Dat is natuurlijk volstrekt onjuist. Wanneer het gaat om gewone conformiteitsproblemen, dan moet de winkel de kosten zelf dragen. Hij mag dat dan vervolgens (altijd) verhalen op de fabrikant, en die mag dat niet weigeren.

De Block handelt zo:

De Block [voert] een beleid dat erop neerkomt dat bij reparatie van apparaten waarop geen (bijkoop)garantie van toepassing is, in eerste instantie de consument steeds de volledige reparatiekosten moet voldoen of in elk geval de rekening of prijsopgave voor de reparatie ontvangt. garantie.

Oftewel je moet eerst betalen en pas als je klaagt dan krijg je dat misschien terug.

Concurrent Mikro-Electro zegt, kort samengevat

dat bij defecten die zich voordoen buiten de fabrieksgarantietermijn altijd ten minste een deel van de reparatiekosten moet worden betaald door de consument

En ook dat is apert onjuist: de fabrieksgarantie zegt niets over hoe lang het product meegaat, oftewel hoe lang je mag verwachten dat een product functioneert.

Micro-Electro verkoopt ook een servicepakket waarbij je “tegen een zeer aantrekkelijke éénmalige premie” vijf jaar lang geen kosten zou hoeven dragen van arbeidsloon, voorrijkosten, administratiekosten, vervangingskosten of reparatiekosten. Maar nergens werd gezegd wanneer je dit nodig zou hebben, afgezien van “[er] bestaat altijd de mogelijkheid dat u geconfronteerd wordt met een kostbare reparatie.”

Scheer & Foppen had iets vergelijkbaars, maar paste dat in 2009 aan tot een “Total Care Servicecertificaat” dat meer zou bieden dan de wettelijke garantieregeling. Als je dat certificaat nam, dan betaalde je geen kosten,

Over de gehele looptijd van het Servicecertificaat dus; geen onkosten voor de klant, dus ook niet voor het klantdeel zoals wettelijk bepaald.

Maar er is geen wettelijk bepaald klantdeel. Men doelde waarschijnlijk op de oude Nederlandse regel dat je bij een defect in jaar 4 van een product dat 10 jaar meegaat, je 4/10e moest betalen omdat je product dan “weer als nieuw” was en dus de levensduur verlengd zou zijn. Die praktijk is echter in strijd met Europees recht.

De brancheorganisatie Uneto-VNI, waarvan de vijf beboete ondernemingen lid zijn, heeft inmiddels een garantiecode geupdate. Deze werken uit dat je in de eerste twee jaar gewoon gratis herstel of vervanging moet krijgen bij een conformiteitsprobleem. Wel blijft die 4/10e-regeling bestaan, hoewel met de toevoeging dat

Het kan redelijk zijn om dan van de consument een bijdrage te vragen in de kosten. Dit kan bijvoorbeeld in het geval van een aanzienlijke verlenging van de levensduur van het product.

Ik vrees dat veel winkels nu tóch gaan zeggen dat hun reparatiekosten altijd hier onder vallen. De Consumentenautoriteit juicht dit initiatief toe, zeggen ze in het persbericht. Ik hou het bij een ietwat mopperig “nou vooruit maar dát stukje zullen we nog wel eens zien”.

Arnoud

Ambtenaren kijken Tour, leggen ict-netwerk plat, krijgen loonkorting?

Geplaatst op in Informatiemaatschappij, Ondernemingsvrijheid, Privacy, 13 reacties

nos-sport-kijken.pngAmbtenaren van de gemeente Delfzijl hebben het eigen ict-systeem volkomen platgelegd door massaal de Tour de France-streams op nos.nl te bekijken, meldde Webwereld vorige week. De plaatselijke partij Lijst Stulp eist nu preventieve maatregelen, plus sancties tegen deze ambtenaren. U voelt hem al aankomen: kan dat zomaar? (Ok, ok, natuurlijk, iedereen mag eisen. Maar mogen deze maatregelen ook worden doorgevoerd?)

Allereerst maar de preventie. Een bedrijf heeft geen enkele plicht om werknemers internet op te laten gaan of ze welke dienst dan ook te laten gebruiken. De werkgever bepaalt als enige welke middelen voor het werk worden ingezet. Als hij meent dat men met internetloze computers toe kan, dan is dat zijn beslissing en als werknemer heb je dat maar te accepteren.

Als men wél internet openzet, dan is gebleken overlast een prima reden om daar verandering in te brengen. Het blokkeren van livestreams zoals van de NOS is dan ook geen enkel juridisch probleem. Het is handig als dat in het ICT-reglement staat, maar zelfs als dat niet zo is dan lijkt het me in het algemeen geen probleem. Een werkgever hoeft niet te accepteren dat hij op kosten wordt gejaagd of dat het netwerk plat gaat – dat tast immers de bedrijfsvoering aan.

Het opleggen van sancties (de verloren werktijd inhalen, of korten op hun salaris) ligt echter een stuk moeilijker. Dat moet écht geregeld zijn in het ICT-reglement. En dan nog. Het inhouden van loon kan in theorie als er daadwerkelijk niet is gewerkt. Wel moet de ernst van het verwijtbaar gedrag in verhouding staan tot de zwaarte van de disciplinaire maatregel. Ook moet de werkgever natuurlijk bewijzen dat er echt niet is gewerkt in al die tijd. Wie de Tour open laat staan tijdens het typen van een verslag, is wel degelijk aan het werk. Met z’n allen in de vergaderzaal zitten en daar met de beamer de wedstrijd volgen is geen werken.

Eerlijk gezegd lijkt het me nogal overdreven om loon te gaan inhouden. Maar ik ben dan ook niet van het “gij zult acht uren werken en den boterham slechts in uwe pauze nuttigen”. Doe je werk en zorg dat het resultaat is wat ik verwacht, en dan maakt het me niet uit hoe veel je farmvillet ondertussen.

Arnoud

Hackers besmetten Nederlandse internetters via advertentienetwerk

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, Security, 6 reacties

fake-alert.pngHackers hebben malware verspreid via een advertentienetwerk, meldde Tweakers gisteren. Bekende sites van Wegener, Sanoma en Reed Business zouden zijn getroffen, maar niet Nu.nl, meldt Nu.nl. Het virus doet voorkomen alsof een computer crasht en biedt vervolgens een oplossing voor het probleem, waar de gebruiker dan wel voor moet betalen. Drie keer raden welke vraag ik nu ga behandelen.

De wet stelt het opzettelijk verspreiden of ter beschikking stellen van kwaadaardige software zoals virussen en wormen strafbaar, met de generieke definitie “programma’s die bestemd zijn om schade aan te richten in een geautomatiseerd werk”. Daarmee zijn zo ongeveer alle soorten virussen en wormen gedekt.

Het per ongeluk (laten) verspreiden van virussen of het beschadigen van systemen of informatie is in principe niet strafbaar. Als er door een lek in de software binnengedrongen is, dan is geen sprake van opzet. Er is echter een ondergrens: als systemen door grove nalatigheid beschadigd of onbruikbaar worden gemaakt, dan is het betrokken bedrijf wel degelijk strafbaar. Wel worden de maximumstraffen dan verlaagd.

Het virus (de Trojan?) blijkt verspreid via een advertentienetwerk. Hoe de advertentieserver van het netwerk kon worden besmet, kon men gisteren nog niet zeggen. Dat maakt het moeilijk bepalen of sprake is van grove nalatigheid.

Er is nog nooit iemand aangeklaagd met als beschuldiging grof nalatig te hebben gehandeld bij het verspreiden van virussen of het laten aanrichten van schade. Wellicht dat dit in de toekomst gaat gebeuren: nu het eigenlijk algemeen bekend is dat men eigenlijk een virusscanner en firewall op de pc moet hebben, kan het grof nalatig worden om dit niet te doen. Hetzelfde kan gelden voor bedrijven die hun software niet bijwerken door de updates van Microsoft, Apache en andere bedrijven niet te installeren.

Een boze schadeclaimbrief naar Wegener en andere partijen die meewerkten is echter snel geschreven, en wie weet schrikt er daar dan iemand zó van dat men zomaar gaat betalen. 😉

Arnoud

Usenetprovider maakt zelf openbaar

Geplaatst op in Intellectuele rechten, Ondernemingsvrijheid, 62 reacties

usenet-articles.jpgUsenetprovider NSE maakt zelfstandig inbreuk op auteursrechten door muziek en films van Brein-aangeslotenen door te geen. Dat vonniste de rechtbank Amsterdam vorige week. NSE moet deze content – 80 procent van het aanbod – van haar servers verwijderen, met een dwangsom van 50.000 euro per dag. Bij Webwereld meldt NSE dat hiermee het dreigt het volledige platleggen van Usenet als netwerk dreigt. Dit vonnis naleven én de binary nieuwsgroepen in de lucht houden lijkt me inderdaad onmogelijk. En als je de stekker uit alt.binaries trekt, hou je te weinig over om nog een levensvatbare dienst aan te kunnen bieden vermoed ik.

De zaak tegen NSE is deel van de strategie van stichting Brein om discussie- en vooral bestandsuitwisselplatform Usenet aan te pakken. Eerst verloor platform FTD: hoewel downloaden van Usenet legaal verklaard werd, stimuleerde FTD wel het uploaden omdat je kudos kon geven aan uploaders. En volgens de auteursrechtenwaakhond is de volgende stap nu het aanpakken van de vele Usenetresellers die de consumentenmarkt bedienen.

Usenet is ouder dan internet, en ooit begonnen als discussienetwerk. Maar zeker de afgelopen tien jaar is de discussie goeddeels verschoven naar internetforums en mailinglijsten, en werd Usenet vooral gebruikt om bestanden uit te wisselen. Het mechanisme van Usenet is zo opgezet dat één bericht snel over honderden servers verspreid kan worden vanaf waar iedereen het kan downloaden. Zo wordt nergens één server overbelast door alle opvragingen. Ook kunnen serveraanbieders – Usenetproviders – kiezen wat ze wel of niet willen aannemen van hun collega’s.

usenet-schema.pngDe positie van Usenetproviders binnen de wet is altijd voer geweest voor veel discussie. De wet kent een beschermingsregime voor twee categorieën dienstverleners: zij die slechts passief informatie doorgeven, eventueel met een tijdelijke cache, en zij die informatie opslaan en doorgeven. De eerste categorie (‘access’) is niet aansprakelijk voor de inhoud. De tweede categorie (‘hosting’) is gehouden een notice-takedownsysteem te hanteren, maar is verder niet aansprakelijk voor de inhoud. Deze definities zijn geschreven voor de klassieke internetproviders: internettoegang en hosting, respectievelijk.

Waar Usenet nu onder te scharen? Usenetproviders werken met tijdelijke opslag, daarna worden berichten automatisch weggegooid. Het ligt dan voor de hand om ze als access provider met cache aan te merken. Dat was ook het verweer van NSE, maar de rechtbank gaat daar niet in mee. De wet eist dat de cache “tijdelijk” is, en NSE bewaarde berichten tot 400 dagen. Of dat tijdelijk is, is een goeie vraag. NSE bewaarde berichten 400 dagen omdat iedereen dat doet – en de wet hanteert als maatstaf wat ‘gebruikelijk’ is om te bepalen of iets tijdelijk is.

De rechtbank komt aan deze analyse echter niet toe, en dat is jammer. Men begint meteen met de Auteurswet erbij te pakken: maakt NSE zelf de muziek en films van de Brein-aangeslotenen openbaar? Het synchroniseren van usenetservers tussen de verschillende providers ziet de rechtbank niet als een auteursrechtschending. Daarvoor is nodig dat informatie aan het publiek wordt aangeboden, en de beperkte groep van collega-providers is geen publiek.

Het ontvangen en doorgeven van berichten aan de eigen gebruikers, of aan gebruikers van resellers, is daarentegen wél een schending van het auteursrecht. NSE is daarvoor verantwoordelijk. Ze biedt meer dan alleen de technische faciliteit, en gaat daarmee te ver. Wat ze nu precies meer biedt is me niet duidelijk uit het vonnis. Het lijkt te maken te hebben met de keuze van NSE hoe lang ze berichten bewaart, maar de motivatie (zie 4.25) blinkt niet uit in helderheid. Zoals ik het lees, komt het echt neer op “je geeft zelf door dus je maakt openbaar”.

Voor schade als gevolg van deze inbreuken mag stichting Brein geen vordering instellen. Brein is een collectieve belangenbehartiger die optreedt voor haar achterban. Maar zo’n organisatie mag geen schadeclaims instellen, zo staat in de wet (art. 3:305a BW, zie ook dit Hoge Raad-arrest). Schade kan alleen de achterban zelf vorderen, en daarbij kan dan per geval worden bekeken hoe groot die is en of wellicht sprake is van “eigen schuld” of een impliciete licentie.

Omdat er geen schadevergoeding mag worden gevorderd, verklaart de rechtbank dat ze niet naar de beperking van aansprakelijkheid voor providers hoeft te kijken. Immers als de eiser iets niet mag eisen dan hoef je ook niet te kijken of de gedaagde zich tegen die eis kan verweren. Hier vliegt de rechtbank écht uit de bocht: het hier gaat niet alleen om aansprakelijkheid voor schade maar óók om aansprakelijkheid voor inbreuk als zodanig. De bedoeling van de wetgever is om providers te vrijwaren van claims voor wat ze doorgeven. Niet alleen schadeclaims, maar ook verbodsclaims.

Zo ontstaat er met dit vonnis de gekke situatie dat NSE wordt verweten zelf de content openbaar te maken. Maar ze doet niet meer dan wat elke provider doet: ontvangen en doorgeven van informatie die van klanten (of het grote boze internet) afkomstig is. Als díe situatie ertoe leidt dat je inbreuk maakt, dan geldt dat ook voor andere internetproviders. Ook UPC en Ziggo ontvangen informatie van klanten en geven die door aan “het publiek”, en omgekeerd ze halen informatie op van internet en geven die door aan hun klanten. Zij maken die dus ook openbaar. Wat is het verschil?

Natuurlijk, Usenet staat vol met illegale uploads, maar dát staat niet in de wet als criterium. Het zou interessant zijn om een inhoudelijke argumentatie te zien hoe het karakter van de dienst meegewogen zou moeten worden bij de beperking van aansprakelijkheid. Maar door dit wetsartikel zó makkelijk terzijde te schuiven, schept de rechtbank een precedent van jewelste.

Arnoud

Moet je nou toch verplicht in heel Europa leveren?

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 12 reacties

grenscontrole-marechaussee-foto-haagedoorn.jpgEen lezer wees me op een opmerking die ik in mei maakte:

@Ward: niemand is verplicht om te leveren aan iemand. Wehkamp kan dus prima weigeren aan niet-Nederlanders te verkopen. (Uitzondering, misschien, als bedrijf een economische machtspositie heeft.) En ook mag je de voorwaarden aanpassen op grond van het woonland van je klant – zolang je dus maar geen dwingend recht uit dat land doorkruist.

Deze uitspraak blijkt niet helemaal (ahem) te kloppen, zo ontdekte de lezer. Want op de site van de Europese Commissie wordt gemeld dat het illegaal is om kopers uit andere EU-landen te weigeren. Ook mag je bezoekersniet te mogen redirecten naar de lokale versie van een webwinkel in een ander EU-land, zelfs niet hun eigen land. Je mag bijvoorbeeld Duitsers dus niet automatisch doorverwijzen naar de Duitse versie van je webwinkel.

De EC is inderdaad nogal stellig:

Internetwinkels in de EU mogen niet weigeren te verkopen aan klanten in een ander EU-land.

Als ik dan even doorklik, dan blijkt dit gebaseerd te zijn op de Dienstenrichtlijn. Deze vermeldt in de overwegingen een uitleg hierover:

Het discriminatieverbod op de interne markt houdt in dat een afnemer, en met name een consument, de toegang tot een aan het publiek aangeboden dienst niet op grond van zijn nationaliteit of verblijfplaats mag worden ontzegd of beperkt, wanneer dat als criterium is opgenomen in de voor het publiek toegankelijke algemene voorwaarden.

In artikel 20 staat dan ook een regel dat voor een afnemer geen discriminerende eisen op grond van zijn nationaliteit of verblijfplaats mag gelden. Een leverancier van zo’n dienst mag die dus niet stellen. Als er objectieve criteria zijn (bijvoorbeeld te hoge leverkosten of technische beperkingen waardoor levering zo goed als onmogelijk is), dan mag leveringsweigering wel. Ook mag men dan hogere prijzen hanteren.

Wat me dan weer wel verbaast, is dat dit een diensten-richtlijn is terwijl de hierboven geciteerde tekst over ‘winkels’, oftewel leveranciers van producten en niet diensten gaat. Ik kan niet vinden waar ook productleveranciers verplicht zijn tot levering binnen de gehele EU. Het zou goed kunnen, het discriminatieverbod is een generiek verbod en op zich dus niet tot dienstverlening beperkt. Maar ik had altijd gedacht dat dit verbod richting de overheid gold, zodat deze niet mogen verbieden dat bedrijven leveren buiten hun eigen land.

Wél echt fout op die pagina is de verwijzing naar “muziek”, want de dienstenrichtlijn sluit expliciet audiovisuele diensten uit. En levering van streaming of downloadable muziek lijkt me toch echt een audiovisuele dienst. Oftewel, Youtube’s irritante “Niet beschikbaar in uw land” is legaal maar TomTom mag niet weigeren haar digitale fileupdatedienst te leveren aan Italiaanse automobilisten.

Arnoud<br/> Foto: Fotoalbum van F.W. Haagedoorn.

Registreren is gratis, maar reageren kost geld

Geplaatst op in Informatiemaatschappij, 7 reacties

studentenkamer.jpgEen lezer vroeg me:

Als student ben ik druk op zoek naar een kamer. Ik kwam de site Kamer.nl tegen die me duizenden mogelijke kamers beloofde. Vanwege de tekst “Meld je gratis aan” heb ik me geregistreerd. Dan kun je zoeken, maar als je wilt reageren op een kamer moet je eerst betalen (minstens 10 euro per maand). Ik zie dat nergens op het open gedeelte van de site staat. Dus is dit wel een eerlijke manier van zakendoen?

Zolang je na registratie krijgt wat er voor registratie is beloofd, is geen sprake van misleiding. Zaken die niet expliciet benoemd zijn, moet je dan invullen conform de verwachting.

De vraag is dus: mag je verwachten dat je na registratie bij deze site kunt reageren op geadverteerde kamers?

Op het publieke deel kan ik alleen dit soort omschrijvingen vinden:

Als je je aanmeldt bij Kamer.nl kun je kamers aanbieden en e-mail alerts met nieuwe kamers ontvangen. Daarnaast heb je een profielpagina waarop je jezelf kan presenteren aan verhuurders.

Hier wordt net niets gezegd over het reageren op aangeboden kamers. Ook de FAQ vermeldt niets over het reageren op aangeboden kamers. Het enige is deze zin in het item over “Hoe werkt de site?”:

Heb je een kamer gezien waarin je geïnteresseerd bent dan kun je reageren door op de kamerpagina op de ‘Reageren’ knop te klikken.

Maar dat kan allemaal dus pas nadat je én geregistreerd bent én betaald hebt. De tekst in deze FAQ zou ik alleen moeilijk als “belofte” kunnen kwalificeren, het is bepaald niet een wervende of lokkende tekst te noemen.

Je zou kunnen terugvallen op wat gebruikelijk is in de branche. Dat bepaalt immers ook de verwachtingen die je bij deze site moet hebben. Maar, wat is dan de branche? Internetdiensten algemeen? Daar is gratis de norm en zijn premiumdiensten slechts het toefje slagroom op de taart. Bemiddelingsdiensten? Vaak is het contact daar gratis, omdat men verdient aan het aanbrengen van de klant. Denk aan Funda en makelaarsites. Of specifiek contactdiensten, zoals datingsites? Daar moet je per bericht betalen. Maar ja, om nou een kamerzoeksite gelijk te stellen aan een datingsite…

Arnoud