Mag je andermans voorwaarden overnemen?

kleine lettertjesMet enige regelmaat krijg ik vragen die neerkomen op: mag ik algemene voorwaarden copypasten van anderen?

Heel kort: nee. Ook op voorwaarden zit auteursrecht, want de jurist die ze schrijft, heeft al snel enige creativiteit nodig om alles mooi op een rijtje te krijgen. Tenminste, als de voorwaarden op een of andere manier maatwerk zijn. Een zin als “Op de overeenkomst is Nederlands recht van toepassing” lijkt me niet beschermbaar, ook niet als je er twintig daarvan achter elkaar rijgt.

Nu liggen weinig juristen er wakker van dat er clausules overgenomen worden door de concurrent. Bij integraal overnemen van een geheel document oké, maar een aansprakelijkheidsclausule en de helft van een boetebeding: ik heb wel iets beters te doen. Sterker nog, ik vermoed dat de hele beroepsgroep enigszins in de problemen komt als iedereen op zijn en haar strepen gaat staan, want we laten ons allemáál inspireren (kuch) door andermans voorwaarden.

Verder ben ik benieuwd of iemand nog kan bewijzen de eerste te zijn geweest met specifiek die passage. Vrijwel elke zin uit generieke algemene voorwaarden is zo vaak herkauwd en hergebruikt in licht aangepaste vorm dat ik me niet kan voorstellen dat er nog een eerste auteur is.

In de praktijk zul je er dus waarschijnlijk wel mee wegkomen, máár bedenk goed wat je copypaste (of gebruik een van onze generatoren). Ik ken het verhaal van een online dierenwinkel die de AV van Bol.com kopieerde “want zo’n groot bedrijf heeft dat vast perfect geregeld” en later door een klant gesommeerd werd het levend aas na drie weken terug te nemen want volgens de AV mag alles binnen dertig dagen terug. Oeps.

Arnoud

“Weg met die algemene voorwaarden!”

Gisteren blogde mijn broer (iedereen nog bedankt voor de verjaardagsmails trouwens) over een onderwerp dat mij aan het hart gaat, of beter gezegd het brood: Weg met die algemene voorwaarden!

Als je toch al een onpersoonlijke moloch bent, zo schrijft hij, dan oké dan snap ik dat je ook onpersoonlijke voorwaarden hebt. Maar wat nu als je gewoon een zzp’er bent? Dan sta je toch voor een persoonlijk gesprek:

[Kleine ondernemers] die standaard algemene voorwaarden hanteren, hebben een diepgegrond gebrek aan respect voor hun eigen klanten. Waarom bent u toch zo gemakzuchtig met uw algemene voorwaarden? Waarom durft u niet gewoon het gesprek aan te gaan met uw klant? Want uiteraard is het goed dat u van te voren helderheid wilt over allerlei zaken, maar dat kan toch juist prima in een goed gesprek met uw opdrachtgever? U kunt op deze manier laten zien dat u uw klant serieus neemt, en samen met uw klant oplossingen bedenkt bij mogelijke problemen. Die werkwijze hanteert u toch ook altijd als het gaat om de inhoud van het werk en de prijs? Waarom dan niet over de voorwaarden?

En inderdaad, eigenlijk zouden algemene voorwaarden niet nodig moeten zijn in deze situaties. Als we gewoon normaal tegen elkaar doen bij de offerte en uitvoering, dan is geneuzel in kleine lettertjes nergens voor nodig. Maar ja, dat de advocatuur en juristerij al eeuwenlang bestaat geeft wel aan dat het lang niet altijd goed gaat. En dan heb je een probleem want als je ruzie hebt én geen duidelijke regels over de exit dan wordt het knallen.

Als ik algemene voorwaarden schrijf, noem ik mezelf altijd professioneel doemdenker: wat kan er misgaan en hoe kunnen we dat pareren/voorkomen/inperken? Mensen denken liever niet na over zulke situaties, maar je moest eens weten hoe veel ruzies en gezeik wij langskrijgen die vermeden hadden kunnen worden als ze vooraf even drie regels op papier hadden gezet.

Algemene voorwaarden zijn net een stoma: je moet er niet aan denken en echt fris is het ook niet maar als het misgaat ben je er toch maar wat blij mee.

Overigens zijn veel voorwaarden zo respectloos omdat de ondernemer niet nadenkt wát hij in zijn voorwaarden wil hebben. Je pakt een model van de Kamer van Koophandel, je copypaste wat van de concurrent en je typt na elk akkefietje een “dat zal me niet nóg eens overkomen”-clausule erbij. Menig ondernemer heeft geen idee waaróm hij die clausules heeft: “dat stond zo in de tekst van onze advocaat” of “ik dacht dat zal juridisch wel zo moeten” – de slechtste redenen om een clausule te laten staan.

Hebben jullie wél nagedacht over het hebben van voorwaarden? En over waarom welke clausule erin staat?

Arnoud

De gebruiksvoorwaardenfail van Zappos

Shoppingsite Zappos ging de mist in met haar gebruiksvoorwaarden, bepaalde een Amerikaanse rechter onlangs. De site had een datalek gehad en werd daarvoor natuurlijk gesued, wat men pareerde met de bekende arbitragetruc waarmee class actions werden verboden. Die clausule blijkt echter ongeldig, aldus de rechter, omdat naar Amerikaans recht het onderaan op je site “Terms of Service” vermelden geen bindend contract oplevert.

In Amerika kennen ze het concept “algemene voorwaarden” niet. Contract is contract, of je nu alles eenzijdig dicteert dan wel het samen woord voor woord uitonderhandelt. Er zijn dus ook geen speciale regels zoals bij ons over dat algemene voorwaarden snel van toepassing zijn, ook als ze niet gelezen zijn. De regels zijn eigenlijk simpel: wijs mensen op het contract en bewijs dat ze akkoord zijn gegaan.

Een akkoord mag je uit allerlei omstandigheden afhandelen, maar enkel een linkje opnemen in je voeter is geen relevante omstandigheid, bepaalt deze rechter nu. Je moet op zijn minst mensen bij de registratie even wijzen op dat linkje, al dan niet met een aanvinkvakje ter bevestiging dat mensen deze gelezen (haha) hebben.

A party cannot assent to terms of which it has no knowledge or constructive notice, and a highly inconspicuous hyperlink buried among a sea of links does not provide such notice. Because Plaintiffs did not assent to the terms, no contract exists, and they cannot be compelled to arbitrate.

Ook met de eenzijdig-aanpasclausule van Zappos heeft de rechtbank heel veel moeite. Vrijwel iedere site hanteert zo’n clausule, maar de rechtbank vindt het toch echt best wel onredelijk bezwarend dat je als site op elk moment elke clausule mag aanpassen – met name de arbitrageclausule. Want zo kun je je bezoekers houden aan arbitrage, maar heb je er zelf geen zin in dan verander je het snel even in wat anders. Dat is “illusory and unenforceable” en ook daarom gaat het contract dus de prullenmand in.

Regelmatig krijg ik vragen of mensen hun Nederlandse voorwaarden zomaar kunnen vertalen naar het Engels om zo de Amerikaanse markt te betreden. Ze hebben dan vaak allerlei Amerikaanse voorbeelden van voorwaarden die véél botter zijn en alleen met zo’n linkje aangeboden worden. Die hebben dus maar bar weinig waarde, maar omgekeerd wie het op de Nederlandse manier doet (met linkje of vinkje én met een eerlijke wijzigingsclausule) zou geen problemen moeten hebben.

Arnoud

Algemenevoorwaardenhoofdpijn: kun je in AV verklaren de AV gehad te hebben?

ibuprofen-hoofdpijn.pngIk krijg er hoofdpijn van: kun je in algemene voorwaarden bepalen dat de algemene voorwaarden gelden? Of dat de algemene voorwaarden ontvangen zijn?

Algemene voorwaarden zijn snel deel van een overeenkomst (contract). Meer dan er naar verwijzen is niet nodig. De wederpartij hoeft ze niet gelezen te hebben. Wél is het nodig dat ze daadwerkelijk ter hand gesteld zijn, omdat ze anders vernietigbaar (uit te sluiten) zijn door de wederpartij.

Als het goed is, verwijst elke offerte dus naar de algemene voorwaarden. En als het helemáál goed is, dan zitten die voorwaarden ook bij de offerte. Offertes die het alleen over de Kamer van Koophandel hebben of “de AV worden u op verzoek toegezonden” of zelfs maar naar internet verwijzen, doen het dus echt mis. (U mag even controleren hoe uw offertes eruit zien, ik wacht wel.) Maar bijdehante offreerders zetten onder die verwijzingszin -of in de AV zélf- ook de tekst “Door ondertekening van de offerte verklaart klant de AV te hebben ontvangen”. En dan wordt het leuk: wat nu als dat ontvangen niet is gebeurd maar er wél is ondertekend?

Wanneer je ergens voor tekent, is dat een bindende verklaring van de juistheid daarvan. De juridische term is “akte”, een document dat bedoeld is als bewijs. Een akte moet ondertekend zijn, en is dan dwingend bewijs – de rechter móet uitgaan van de juistheid, tenzij men achteraf tegenbewijs kan leveren van feitelijke onjuistheden. Die zin inclusief ondertekening maakt dus een akte van de offerte. Maar dat voelt wel raar, want mensen tekenen die offerte met name om akkoord op de offerte te geven. Plus, wat nu als de AV niet ter hand zijn gesteld, moet je dan als rechter tóch gaan werken met die AV?

In zaken waarin dit aan de orde is geweest, heeft de rechtbank het vaak over “verklaringsfictie“: als de wederpartij iets dicteert waar jij weinig over te zeggen hebt, dan is dat moeilijk als een échte verklaring van jou en dus als een echte akte te zien. Bovendien staat in de wet dat ter hand stellen verplicht is, en de bewijslast daarvan ligt bij de gebruiker van de voorwaarden. Dan is het niet de bedoeling dat die de bewijslast omkeert door in de offerte te zetten “Klant verklaart de AV gehad te hebben”. En trouwens, zo’n zin is zelf een algemene voorwaarde en dus vernietigbaar want een beding in AV “dat de uit de wet voortvloeiende verdeling van de bewijslast ten nadele van de wederpartij wijzigt”, staat op de zwarte lijst.

Anders kan dat zijn als op de offerte zélf staat dat de AV zijn overhandigd:

De mededeling “Ondergetekende verklaart zich accoord met de aan ommezijde vermelde Algemene Voorwaarden en verklaart teven een kopie van deze overeenkomst en leveringsvoorwaarden ontvangen te hebben” is immers een onderdeel van de hoofdtekst, zodat voornoemde mededeling voldoende helder is gepresenteerd aan gedaagde. Dit wordt voldoende geacht voor het feit dat gedaagde de algemene voorwaarden op 12 juni 2007 heeft aanvaard, zodat deze van toepassing zijn op de onderliggende overeenkomst.

Dat vond ook de Hoge Raad in 2007. Ik moet zeggen dat ik er ook dan moeite mee heb, zeker als het gaat om een compleet standaardformulier waarbij de wederpartij eigenlijk niet eens een wijziging kán aanbrengen. Denk aan een webformulier met standaardzin net boven de instuurknop.

Aan de andere kant: mensen laten tekenen voor ontvangst is wel dé manier, en waarom tekenen mensen zulke zinnen als die niet kloppen?

Arnoud

Wanneer is een algemene voorwaarde ongeldig?

Een lezer vroeg me:

Kun je eens uitleggen hoe dat nu precies zit met algemene voorwaarden en wanneer ze ongeldig zijn? Hoe ver gaat dat? Als er bijvoorbeeld één foute bepaling in de AV staat, is dan het hele artikel of het hele document ongeldig?

Het concept van algemene voorwaarden blijft fascineren. Niemand die ze leest, totdat het te laat is. En er doen allerlei mythes de ronde, zoals de mythe dat algemene voorwaarden niet tegen de wet mogen zijn of dat online voorwaarden (EULA’s) per definitie ongeldig zijn.

Algemene voorwaarden zijn in het algemeen (haha) rechtsgeldig. Als ze in strijd zijn met een dwingende wetsbepaling, of onredelijk bezwarend zijn, dan kan de wederpartij ze ongeldig verklaren (“vernietigen”) maar hij moet dat wel expliciet even doen. Dat kan met een simpele verklaring naar de partij die die voorwaarden hanteert.

Het is niet zo dat één ongeldige voorwaarde meteen het hele document ongeldig verklaart. De hele AV ongeldig verklaren lukt eigenlijk alleen als deze niet op de goede manier ter hand gesteld zijn. Bij strijd met de wet gaat alleen de voorwaarde in kwestie onderuit.

De vraag wat dan precies een voorwaarde is, is een hele leuke. De wet gaat niet verder dan “een voorwaarde is een algemene als deze bestemd is in meerdere contracten te worden gebruikt”. Hij hoeft dus niet eens in een document te staan dat Algemene Voorwaarden héét – een voorgedrukte zin op je briefpapier of een standaardfrase uit je offertes is ook een algemene voorwaarde.

Maar stel nu dat je een artikel hebt dat bestaat uit drie leden, waarvan lid 3 vijf zinnen bevat. En de derde zin daaruit vermeldt iets dat tegen de wet is, bijvoorbeeld dat je opzegtermijn drie maanden is. Gaat dan heel lid 3 onderuit? Alle zinnen vanáf zin 3? De zinnen tot en mét zin 3?

Waarschijnlijk moet je dit opvatten als “elke zin die als een zelfstandig recht of plicht te construeren is” maar je zou ook kunnen zeggen “elke alinea die bedóeld is als een aparte voorwaarde”. In dat laatste geval zou zo’n alinea die meerdere dingen in één keer wil regelen dus in de gevarenzone komen.

Arnoud

Houd eens op met akkoord vragen op privacyverklaringen

akkoord-privacyverklaring.pngBij registratie op websites is het een bekend verschijnsel dat je akkoord moet gaan met algemene voorwaarden. Nu hoeft dat vinkje op zich niet, maar het kan ook geen kwaad. Wat wél kwaad kan, althans fout is, is een akkoord vragen op een privacyverklaring. De wet op de privacy werkt namelijk net even anders dan de gewone wet.

Het idee achter algemene voorwaarden is dat je je klanten niet wilt lastigvallen met details (randvoorwaarden). Daarom zet je die in een apart documentje, en verwijs je daarnaar als mensen een contract met je komen sluiten. Wie dat wil, kan ze nalezen – want jij bent verplicht een kopie aan ze te geven – maar ook wie ze niet leest, zit eraan vast. Dat staat expliciet in de wet (art. 6:232 BW).

Omdat het zo wel erg makkelijk is om rare dingen in de voorwaarden te stoppen en klanten daaraan te houden, is de tegenpool van deze wettelijke deal dat je geen “onredelijk bezwarende” dingen in je voorwaarden mag zetten. Doe je dat toch, dan kan de wederpartij ze eenvoudig ongeldig verklaren. En er zijn zwarte en grijze (en blauwe) lijsten om hem daarbij te helpen.

Naast algemene voorwaarden hebben veel sites een privacyverklaring. Deze licht toe wat men voor persoonsgegevens verzamelt en wat daarmee gebeurt. Een privacyverklaring is verplicht op grond van de Wet bescherming persoonsgegevens (art. 33 Wbp). Maar akkoord vragen op de privacyverklaring is nergens voor nodig.

Natuurlijk moet je wel akkoord vragen voor het gebruik van die persoonsgegevens (tenzij ze nodig zijn om überhaupt de gevraagde dienst te leveren). En als je veel van plan bent, dan zou je als algemene-voorwaarden-hanteerder kunnen denken “die toestemming vraag ik wel in de algemene voorwaarden”. Maar dat mag niet. Toestemming onder de privacywet moet vrij en specifiek verkregen worden, en mag dus niet verstopt zijn in algemene voorwaarden.

Ook in een privacyverklaring kun je geen toestemming vragen. Dat is immers een informatietekst, en in informatieteksten kunnen geen juridisch bindende toezeggingen worden gevraagd – dat gaat tegen de verwachting van de bezoeker in. Je zult dus echt op de registratiepagina zelf moeten melden waar je toestemming voor vraagt, met eventueel een verwijzing náár de privacyverklaring voor wie de details wil weten.

Arnoud

eist toestemming voor zo ongeveer elk gebruik van persoonsgegevens (zoals naam, IP-adres of e-mailadres).

Gaan we weer: de voorwaarden van Microsoft’s So.cl

socl.pngAls jullie er moe van worden moet je het maar zeggen, maar het blijft me fascineren waar de juristen van internetbedrijven elke keer weer mee komen als er nieuwe diensten worden gelanceerd. Want ja daar moeten voorwaarden bij en laten we het nog maar een keer opnieuw opschrijven, op een net wat andere manier en we streven naar helderheid maar ja het moet ook juridisch kloppen natuurlijk. En we horen het wel of er bezwaren zijn. Meest recente voorbeeld is So.cl van Microsoft, een sociaal netwerk waar zoeken, netwerken en delen van content gecombineerd worden.

Microsofts voorwaarden zijn netjes opgezet, met een duidelijk kopje en dan toch een poging tot leesbaar Engels. ??n een waarschuwing bovenaan:

This contract limits our liability and disclaims warranties for the service to the maximum extent permitted by law. Please read these sections of the contract carefully.

Het meeste is standaard: gedraag je, upload geen porno en schend geen auteursrechten. Let op je account. Oh, en je gaat akkoord met de Bing voorwaarden want wij plakken Bing-zoekresultaten op je pagina.

Opmerkelijk is dat men wél rekening lijkt te hebben gehouden met de brouhaha die andere diensten steeds over zich heenkrijgen als het gaat over auteursrechten van de gebruikers. Er staat standaard in zulke voorwaarden “je blijft eigenaar maar wij mogen alles”, maar Microsoft is er iets beperkter in: men houdt het bij “to the extent necessary to provide the service.” En dat is zoals het hoort.

Een paar dingen zijn op zich ook standaard maar doen wel de wenkbrauwen fronsen:

  • Microsoft may change this contract at any time without notice. If you do not stop using the service, your continued use of the service will be under the changed contract.
  • We may change the service or delete features at any time and for any reason . We may cancel or suspend your service at any time.
  • If you give us feedback, you give Microsoft, without charge, the right to use, share and commercialize your feedback in any way and for any purpose.

Daar is geen woord juridisch aan, zou ik zeggen. Enerzijds schrik je er wel van dat men zó eenzijdig die rechten voorbehoudt, anderzijds is het verfrissend dat men zó duidelijk daarover is. Nu alleen nog mensen zo ver krijgen dat ze niet denken “ach dat zal wel meevallen” maar gaan piepen. Oh sorry, ik was even optimistisch.

Arnoud

Wat zegt de wet over versiebeheer bij algemene voorwaarden?

Een lezer vroeg me:

Ik heb een geschil met een webdienst-aanbieder en nu wil ik ze op grond van de algemene voorwaarden aanspreken. Maar die kan ik nergens meer vinden. Ik vind wel een tekst met voorwaarden, maar dat is volgens mij niet de versie die ik destijds had geaccordeerd. Is een website verplicht oude versies van hun algemene voorwaarden aan te bieden? Of anders gezegd, hoe kan ik bij een geschil de tekst achterhalen van de algemene voorwaarden?

Bij een webdienst moet men die als download aanbieden bij het sluiten van het contract. Men kan niet volstaan met verwijzen naar de website of de KVK – behalve als het apert onredelijk is dat iedereen een stuk papier meekrijgt. De Albert Heijn hoeft niet bij iedere aankoop papier te overhandigen, en de NS-automaat ook niet. Dat geeft zó veel overlast, dat willen we niet.

De wet zegt niets over versiebeheer, omdat dat eigenlijk niet aan de orde behoort te zijn. De voorwaarden die voor jou gelden, zijn namelijk de voorwaarden die ze jou overhandigd hebben bij contractsluiting.

Wat wél iedereen vergeet: bij online overeenkomsten is het verplicht om de wederpartij uit te leggen of de overeenkomst gearchiveerd wordt en hoe je als klant een kopie kunt opvragen (art. 6:227b BW). Op die manier kan de klant dus de toepasselijke voorwaarden te pakken krijgen.

Dat archiveren is bij betaalde diensten eigenlijk altijd verplicht op grond van de belastingwetgeving, want je moet als dienstverlener kunnen aantonen welke rechten en plichten je naar klanten toe hebt. Bij een gratis dienst is dit discutabel, maar ook dan zou ik altijd aanraden om op zijn minst mensen een bevestigingsmail te sturen met daarin de overeenkomst – én de algemene voorwaarden natuurlijk.

Of dit artikel te gebruiken is om achteraf een kopie van de voorwaarden te eisen, is onduidelijk. Ik zou dus bij elke dienst die ik afneem, de voorwaarden zélf kopiëren en bewaren. Dan kun je daarmee in het geweer komen.

Je kunt ook een iets agressievere manier hanteren: op het moment dat een dienstverlener zich op de voorwaarden beroept, meld je dat die nooit ter hand zijn gesteld en daarom ongeldig zijn. En dan mag hij bewijzen dat hij wél destijds jou de voorwaarden als downloadlink heeft aangeboden. Ik wens hem veel succes, want geen hond die screenshots heeft van hoe de site eruit zag toen klant X zich registreerde.

Arnoud

Mag dat wel, handelen in cadeaubonnen via internet?

Steeds meer cadeaubonnen worden op internet doorverkocht. Het afgelopen jaar kwamen er drie nieuwe online ruil- en verkooppunten voor ongebruikte cadeaubonnen bij, las ik in de papieren Metro. Handig, zou je zeggen, maar het doorverkopen van de bonnen blijkt bij bedrijven en instellingen die ze uitgeven irritatie op te roepen.

Zo meldt de VVV in het Metroartikel het “onwenselijk en onnodig” te vinden dat mensen cadeaubonnen doorverkopen. De reden? Het zou de overeenkomsten met verkooppunten verstoren en het doel – een consument die een leuk cadeau uitkiest – niet dienen. Over dat tweede doel kun je twisten (ik vind geld een hartstikke leuk cadeau) maar dat eerste is in ieder geval juridisch geen argument.

Het is legaal om dwars door andermans overeenkomsten heen te fietsen, omdat je daar geen partij bij bent. Zelfs wéten dat jouw acties een wanprestatie in die overeenkomst opleveren is niet genoeg. Er moeten “bijkomstige omstandigheden” zijn die verder gaan dan “boehoe dat is tegen mijn afspraak”. En ik zou bij cadeaubonnen niet kunnen bedenken wat dit zou kunnen zijn.

Ook zijn er sites die verlopen bonnen opkopen en dan zelf deze proberen te incasseren bij de uitgevende instantie. Die keuren dat af, want “we willen niet meewerken aan dit soort handel”, zo zegt bijvoorbeeld Ici Paris. Je hóórt het vieze gezicht van de woordvoerder als hij “dit soort handel” zegt. Jakkes, doorverkoop.

Sommige bonnen (zoals de hierboven afgebeelde VVV Cadeaubon, voorheen Irischeque, voorheen VVV-bon) zijn eeuwig geldig, maar andere maar beperkt. De geleerden zijn het nog niet eens over exact hoe lang dat minimaal moet zijn, maar een jaar lijkt normaal wel de grens. (Tentamenvraag: hoe lang zijn festivalmuntjes geldig? Maak in uw antwoord onderscheid tussen een éénmalig festival en een jaarlijks terugkerend festival.)

Verder zag ik nog dat bijvoorbeeld Kadobonnenplaza de bonnen opkoopt tegen een percentage van de waarde, en vervolgens zelf met korting doorverkoopt. Een vordering op een winkel(keten) is overdraagbaar in het algemeen. Maar dit kan bij overeenkomst worden uitgesloten (art. 3:83 lid 2 BW). Zo is de Nationale Vliegtuigbon niet overdraagbaar, zo blijkt uit de voorwaarden. Dat mag. Maar je zult dan wel bij de aankoop expliciet een naam en andere gegevens van de koper moeten vastleggen óp de bon.

Ik krijg uit het artikel het gevoel dat winkelketens en cadeaubonuitgevers vooral balen van deze handel omdat ze het eigenlijk wel prettig vinden dat een X-percentage van de bonnen nooit ingeleverd worden. Het is natuurlijk altijd leuk dat je geld krijgt en vervolgens niets hoeft te doen.

Arnoud

Wijziging algemene voorwaarden zonder te informeren

Vorige week blogde ik over de vraag of je een privacyverklaring kunt wijzigen met alleen een standaardzin “wij mogen dit van tijd tot tijd”. En dat roept natuurlijk de vraag op, hoe zit dat dan met algemene voorwaarden? Daar staat ook zeer regelmatig in dat ze eenzijdig mogen worden aangepast en dat de wederpartij daar dan aan gebonden is. Het is hier iets eenvoudiger voor de partij die de voorwaarden aanpast.

Bij persoonsgegevens en privacy zijn de regels streng, omdat privacy (en inbreuken daarop) zwaar weegt en dus niet zomaar ingeperkt kan worden. Maar algemene voorwaarden gaan in het algemeen (haha) over contractuele afspraken, niet over privacyzaken. En bij deze wat ‘lichtere’ vormen van afspraken is het in principe toegestaan om eenzijdig de voorwaarden te wijzigen. Natuurlijk moet dat wel als zodanig afgesproken zijn, er moet dus in de oude voorwaarden staan dat men de nieuwe mag invoeren.

Bij het sluiten van een contract waarbij algemene voorwaarden worden gebruikt, bepaalt de wet dat deze “ter hand” moeten worden gesteld. Oftewel, ze moeten op papier zijn bijgesloten of in elektronische situaties als direct aanklikbare PDF worden gehyperlinkt vanaf de bestelpagina. Verwijzen naar de KVK of Google (of zelfs maar de website) is echt niet genoeg.

Het is alleen niet duidelijk of deze eisen ook gelden voor wijzigingen van de voorwaarden. Dat staat niet letterlijk in de wet, maar het lijkt me wel zo logisch. De bedoeling van die regel is immers te zorgen dat mensen een kopie van de voorwaarden krijgen, een actieve informatieplicht dus. Als je een wijziging zou mogen doorvoeren zonder te informeren, schend je die informatieplicht.

Je zou dus op zijn minst een banner op je site moeten plaatsen waarin je mensen erop wijst dat je je voorwaarden hebt aangepast, met een linkje naar de wijzigingen. Een akkoord op de gewijzigde voorwaarden vragen hoeft dan weer niet, want het is wettelijk helemaal niet nodig expliciet akkoord te vragen op algemene voorwaarden. Het is genoeg te melden dát ze gelden, inclusief downloadlink dus. En datzelfde geldt ook bij de wijzigingen.

Moet je mensen dan de gelegenheid geven op te zeggen? Ja, in ieder geval naar consumenten toe. Want op de grijze lijst staat dat het verdacht is om een beding te hebben dat

de gebruiker de bevoegdheid verleent een prestatie te verschaffen die wezenlijk van de toegezegde prestatie afwijkt, tenzij de wederpartij bevoegd is in dat geval de overeenkomst te ontbinden.

Door je algemene voorwaarden te wijzigen, kun je de prestatie wezenlijk anders maken. En dat is onredelijk bezwarend, tenzij je óf een hele goede reden hebt om het wel te moeten doen, óf de wederpartij een opzegrecht geeft. Bij kleine wijzigingen (die dus geen wezenlijke afwijking opleveren) zou je het opzegrecht mogen weigeren.

Wie is er wel eens actief geïnformeerd door een website/dienst dat de algemene voorwaarden waren gewijzigd?

Arnoud