Mag een site je dwingen de nieuwe voorwaarden per direct te accepteren?

| AE 13506 | Ondernemingsvrijheid | 32 reacties

Een lezer vroeg me:

Als je inlogt op accounts, zoals bijvoorbeeld bij social media, komt het zo nu en dan voor dat sites je hun nieuwe voorwaarden tonen en dan om je akkoord vragen. Ben je het niet eens met die voorwaarden dan ontbreekt echter de optie om meteen je account op te heffen. Je moet de nieuwe voorwaarden dus accepteren voor je het account weg kunt gooien. Is dat juridisch wel in de haak?
Het is op zich toegestaan dat een dienstverlener van tijd tot tijd de voorwaarden aanpast. Meestal staat dit expliciet in de voorwaarden, maar ook als het er niet staat, is het in principe mogelijk: een dienstverlener mag immers de dienst stoppen wanneer hij dat wil. Hij kan dan gewijzigde voorwaarden afdwingen door te zeggen “akkoord of ik stop met de dienstverlening”.

De wet stelt hier maar beperkte grenzen aan, met name in de vorm van onze zwarte en grijze lijst van algemene voorwaarden. Het is bijvoorbeeld niet toegestaan om de dienst wezenlijk te veranderen met zo’n wijziging van voorwaarden, dus bijvoorbeeld het omzetten van een gratis dienst naar een dure betaalde dienst kan niet op deze manier.

Er is geen specifieke regel die zegt hoe ver van tevoren de nieuwe voorwaarden moeten worden getoond voor akkoord. De enige eisen die de wet noemt, is dat ook deze in te zien zijn en te downloaden. Maar dus niet dat je bijvoorbeeld een maand moet hebben om erover na te denken.

Ik kan dus niets bedenken waarom het verboden is dat een site je bij inloggen confronteert met een dwingende mededeling “Dit zijn de nieuwe voorwaarden, klik OK om verder te gaan” zonder zelfs maar de optie om per direct op te zeggen. Hooguit de juridische noodrem van de redelijkheid en billijkheid (art. 6:248 BW), het voelt niet heel erg eerlijk om mensen zo voorwaarden op te dringen. Maar er is nog nooit een rechtszaak over geweest.

Arnoud

YouTube haalt kanaal Alkmaars archief uit de lucht om haatzaaien

| AE 11324 | Ondernemingsvrijheid, Uitingsvrijheid | 13 reacties

Het YouTube-kanaal van het Regionaal Archief Alkmaar is offline gehaald vanwege haatzaaien. Dat las ik op NRC. De aanleiding zouden beelden uit de Tweede Wereldoorlog zijn geweest, die “herhaalde of ernstige schendingen” van de richtlijnen van YouTube op zouden hebben geleverd. Na duizenden boze reacties ging de videosite overstag; het kanaal is weer hersteld. Maar het is natuurlijk een hele rare zaak, waar veel mensen zich van afvroegen of Youtube dat nu mag, zomaar met eigen regels materiaal weghalen.

Welke beelden exact de reden voor het weghalen waren, is niet duidelijk geloof ik. Maar gezien de recente crackdown op haatzaaivideo’s ligt het voor de hand dat het zal gaan om fragmenten van Nazi-materiaal. NRC meldde dat er eerder een waarschuwing was ontvangen vanwege een video van NSB-leider Anton Mussert.

Het argument ter verdediging van Youtube is natuurlijk dat het hun plaform is en dat zij dus de regels mogen bepalen. Het is dan ook in principe aan hen wat ze “haatzaaien” vinden en wat “ongepast”. Dan kun je dus prima als platform zo’n video verwijderen, net zoals je gasten je café uit mag zetten ook al ontdek je de volgende dag dat het eigenlijk wel meeviel wat die persoon allemaal deed.

Daar staat natuurlijk tegenover dat Youtube niet een willekeurig café is maar het grootste en daarmee niet te passeren platform voor video’s. Wie zo’n platform heeft, moet een grotere maatschappelijke verantwoordelijkheid in acht nemen dan een cafébaas om de hoek. Je kunt zo naar een ander café, maar wie zegt dat je zo naar een ander platform kan die lach ik keihard juridisch in zijn gezicht uit. Dat is net zo relevant als bij een burenruzie zeggen dat je op een hutje op de hei kunt gaan wonen.

Helaas is er niet echt jurisprudentie over. Ik blog vaker over de Appleby-zaak, waarin het ging om mogen demonstreren in een winkelcentrum dat privaat eigendom was. Dat recht heb je dus niet omdat het andermans eigendom is, tenzij het verbod van het winkelcentrum zo veel impact heeft dat het

preventing any effectieve exercise of freedom of expression or [if] it can be said that the essence of the right has been destroyed (r.o. 47).

En daarvan is eigenlijk niet snel sprake. Pas als ongeveer het gehele stadscentrum privaat eigendom is, dan mag de eigenaar van het stadscentrum niet categorisch iedere demonstratie of flyeractie weigeren. Maar als het alleen gaat om één koopgoot, dan mag dat wel want je hoeft dan niet per se daar te demonstreren of flyeren.

Ik zou meer zien in het argument dat Youtube gewoon een fóut gemaakt heeft: zelfs als je zegt dat ze haatzaaien of whatever mogen verbieden, dan nog overtrad het Archief Alkmaar niet die regels. En een regel “wij mogen fouten maken en dan heb je alsnog pech”, die gaat er bij mij niet in vanwege de redelijkheid.

Praktisch blijft natuurlijk wel het punt dat Youtube het gewoon doet, je kanaal opheffen. En of je het terugkrijgt, lijkt meer afhankelijk van hoe veel herrie je kunt schoppen dan van je juridische argumenten. Dát is denk ik nog het sterkste argument tegen de macht van de platforms: rechtsongelijkheid.

Arnoud

Nu mag je ook al niet meer doodgaan van de algemene voorwaarden

| AE 10711 | Informatiemaatschappij | 5 reacties

De internetbetaaldienst PayPal heeft een vrouw die onlangs is overleden een brief gestuurd met de mededeling dat haar overlijden in strijd was met de regels. Dat meldde Nu.nl op gezag van de BBC. “You are in breach of condition 15.4(c) of your agreement with PayPal Credit as we have received notice that you are deceased… this breach is not capable of remedy.” meldde de brief. Nadat de weduwnaar de BBC had ingelicht, heeft Paypal de brief ingetrokken onder het maken van excuses. Maar wat krijgen we nou?

Het is me niet helemaal duidelijk welk artikel 15.4 precies wordt bedoeld. De voorwaarden van Paypal Credit zijn anders gestructureerd, en er is nergens een 15.4(c) te vinden. Gezien de context van de brief (een letter of default) gaat het waarschijnlijk om artikel 12, waar voorwaarden in staan waaronder je als klant in verzuim (default) wordt geacht te zijn. Paypal mag dan je krediet ineens opeisen en je account sluiten.

Dit artikel noemt enkele situaties die voor mij vrij standaard zijn, zoals niet tijdig betalen of failliet gaan, maar ook het doen van misleidende verklaringen of niet voldoen aan je informatieplichten. Oké, dat is ergens nog wel te begrijpen, maar dat doodgaan staat er dus ook tussen:

Pass away or become incompetent;

Ik vermoed dat de achterliggende gedachte is dat je iemands kredietovereenkomst op moet kunnen zeggen als die iemand overleden is, er is dan immers geen wederpartij meer. Het is dan ook logisch dat je al het geld terug wilt eisen.

De specifieke uitwerking in dit artikel 12 is een beetje een vieze hack, een soort operator overloading eigenlijk. Artikel 12 regelt wanneer jij iets doet dat niet mag, op grond waarvan Paypal dan mag opzeggen. Dat artikel wordt nu gebruikt om ook de situatie na overlijden te regelen, want de uitkomst is hetzelfde. Maar als side effect gaat er dan een ingebrekestelling uit met als grondslag dat je overleden bent, en dat is natuurlijk weer niet de bedoeling.

Daar is vrij zeker gewoon niet over nagedacht, ook niet toen iemand het sjabloon voor die brief samenstelde en “Pass away” las en daar “you are deceased” van maakte. Het zou me niets verbazen als die zinnen door iemand anders zijn gemaakt dan de persoon die het sjabloon maakte.

De uitkomst (en die brief dus) is complete onzin, maar hoe het kon gebeuren is volkomen logisch.

Arnoud

EU eist wijzigingen in voorwaarden Facebook, Twitter en Google+

| AE 9317 | Informatiemaatschappij | 17 reacties

De Europese Commissie eist dat de sociale netwerken Facebook, Twitter en Google+ hun voorwaarden voor Europese gebruikers binnen een maand aanpassen, om consumenten meer rechten te geven en om fraude beter aan te pakken. Dat las ik bij Nu.nl vorige week. Het persbericht van de EU knalt er stevig in: op sociale media hebben mensen… Lees verder

Sorry, disclaimers op je wall gaan echt niet helpen tegen Facebooks nieuwe voorwaarden

| AE 7197 | Informatiemaatschappij | 13 reacties

Menig lezer wees me op de voorgenomen nieuwe voorwaarden van het sociale netwerk Facebook. Kort gezegd komt het erop neer dat het bedrijf nóg meer informatie over je wil verzamelen, en in het bijzonder toegespitst op je locatie, en dat je daar toestemming voor geeft door vanaf 1 januari op Facebook te blijven. Slikken of… Lees verder

Mag Facebook de WhatsApp-gebruikers toevoegen aan haar database?

| AE 6411 | Informatiemaatschappij | 20 reacties

Facebook neemt Whatsapp over voor een bedrag van 19 miljard dollar (13,8 miljard euro), meldde Nu.nl gisteren. Uiteraard vooral om zo toegang te krijgen tot de contactgegevens van de 450 miljoen actieve gebruikers van de instantberichtendienst. Maar dat roept de vraag op: mag Facebook dat wel als ze straks eigenaar zijn van WhatsApp, Inc. als… Lees verder

De gebruiksvoorwaardenfail van Zappos

| AE 4666 | Informatiemaatschappij | 10 reacties

Shoppingsite Zappos ging de mist in met haar gebruiksvoorwaarden, bepaalde een Amerikaanse rechter onlangs. De site had een datalek gehad en werd daarvoor natuurlijk gesued, wat men pareerde met de bekende arbitragetruc waarmee class actions werden verboden. Die clausule blijkt echter ongeldig, aldus de rechter, omdat naar Amerikaans recht het onderaan op je site “Terms… Lees verder