Innovatie Archieven - Pagina 5 van 17

Recensie: Orphan Works – De zoektocht naar een internationaal werkbaar model

Geplaatst op 16 maart 20108 september 2012 in Innovatie, Intellectuele rechten, 10 reacties

Een groot maar lastig zichtbaar probleem in het auteursrecht zijn de zogeheten weeswerken: boeken en andere werken waarvan de rechtensituatie onduidelijk is maar waar (waarschijnlijk) nog wel auteursrecht op rust. Het herpubliceren of op internet zetten daarvan is een groot risico. Mocht de auteur zich alsnog melden, dan kan hij forse schadeclaims neerleggen. Als gevolg daarvan blijven veel archieven onontsloten en gaan zulke werken soms zelfs fysiek verloren omdat inscannen of restaureren dan niet zinvol is zolang het juridisch risico niet te regelen is.

Hoe dit probleem op te lossen is het onderwerp van het boek Orphan Works – De zoektocht naar een internationaal werkbaar model van jurist Daniël Sterenborg. In een uitgebreid overzicht bespreekt hij de problemen en de voor- en nadelen van diverse voorgestelde oplossingen.

Sterenborg signaleert drie essentiële knelpunten: het formaliteitenverbod uit de Berner Conventie, de territoriale werking van wetten en de wijze waarop auteurs (en rechthebbenden) zich (niet) hebben georganiseerd.

Omdat de Berner Conventie het verbiedt om auteursrecht pas te verlenen als een of andere formaliteit is vervuld, is het onmogelijk om een verplicht register op te bouwen waar alle werken in terecht moeten komen. (En nee, die Berner Conventie gaat voorlopig nog niet weg want hij zit verankerd in diverse internationale handelsverdragen.)

Binnen deze beperking zijn allerlei creatieve oplossingen bedacht, die Sterenborg overzichtelijk op een rijtje zet en toetst aan acht criteria om hun haalbaarheid te bepalen. Alle juridische constructies die ik ken, plus een aantal nieuwe, krijgen uitgebreid de aandacht. De praktische oplossingen neigen meestal naar collectieve vertegenwoordiging, zodat gebruikers zich bij een centraal loket kunnen melden om de gebruiksvoorwaarden en vergoeding te kunnen regelen. Zo’n loket kan opereren op vrijwillige basis, bijvoorbeeld zoals stichting Foto Anoniem die gebruikers in staat stelt de rechten bij foto’s van onbekende fotografen af te kopen tegen een gepaste vergoeding. De stichting vrijwaart dan de gebruiker van claims mocht de fotograaf toch opduiken.

Controversieel is de optie om zo’n afkoopsysteem verplicht te stellen. Dat zou namelijk betekenen dat in feite iedere auteur, fotograaf of muzikant lid moet worden van de betreffende organisatie (of zelfs overheidsinstantie). Daar is tot nog toe slechts in bepaalde landen een organisatie voor (in West-Europa), in het merendeel van de landen is dit het geheel niet georganiseerd. Bovendien gaat daarmee in feite het gehele auteursrecht op de kop.

Ook zijn wettelijke oplossingen voorgesteld. In de VS overweegt men het begrip fair use uit te breiden of vast te leggen dat niet meer dan “reasonable compensation” kan worden verlangd van een inbreukmaker die zijn best gedaan heeft de auteur te zoeken en daarbij een “qualifying search in good faith” heeft uitgevoerd. Naar Europees recht (civil law) ligt een specifieke wettelijke uitzondering voor orphan works meer voor de hand. Maar die voorstellen stuiten op veel weerstand en zullen niet snel wereldwijd worden doorgevoerd. Zoals Sterenborg al zegt, “Als er al wetgeving komt, wordt deze volop belobbyd door de georganiseerde industrieën die een lang en alomvattend auteursrecht voorstaan.”

Volgens Sterenborg is er geen internationaal wettelijke oplossing op korte termijn te verwachten. In de praktijk lijkt er echter consensus te ontstaan over een open norm die de “diligent search” centraal stelt. Open, omdat wat die search precies inhoudt, nader ingevuld moet worden. Als deze norm voldoende steun in de praktijk krijgt, kan zij doorwerken in de wet. In de VS kan dat via haar open norm van fair use. In Europa zal daar nadere wetgeving voor nodig zijn.

Een ietwat onbevredigende oplossing, omdat er veel onzekerheid zal blijven bestaan. Maar iets beters is er niet binnen het systeem van de huidige auteurswet.

Arnoud

De waarde van registratie van een idee

Geplaatst op 15 januari 20108 september 2012 in Innovatie, Intellectuele rechten, 18 reacties

Regelmatig krijg ik vragen van lezers die hun idee willen vastleggen en zich afvragen of ze dan “beschermd” zijn.

Ja en nee.

Er zijn vele diensten waar je een idee, tekst, afbeelding of ander werk kunt vastleggen. In Nederland hebben we het i-Depot van het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom, en ook commerciële diensten als File-Reg of CCProof zijn in Nederland beschikbaar. De Belastingdienst zet datumstempels op alles dat je op de afdeling Registratie & Successie op de balie legt. Daarmee kun je bewijzen dat het werk op die datum bestond.

Dat is handig, want als iemand anders claimt dat hij het werk gemaakt heeft, kun je die registratie laten zien – en alleen de auteur kon dat werk al zo vroeg gedateerd hebben, dus dan moet je de auteur wel zijn. Maar dat is dan ook het enige.

Wat zo’n registratie je niet geeft, is dwingend bewijs dat je de auteur bent of een rechtsmiddel waarmee je anderen die hetzelfde gaat doen, kunt tegenhouden. Registratie heeft dus geen juridisch voordeel, behalve als je bang bent voor ruzies over wanneer het werk gemaakt is of over hoe het eruit zag op een bepaalde datum.

Ik kan me dan ook geweldig ergeren aan opmerkingen als

File-Reg kan gezien worden als een ‘internet depot’, ook wel ‘i-depot’, voor het vastleggen van uw intellectueel eigendom. Copyright vastleggen via File-Reg is rechtsgeldig en kan als bewijs in gerechtelijke procedures worden toegelaten.

En nee, niet vanwege de flauwe poging om te scoren op de zoekterm “i-depot” van het BBIE. Met deze tekst wordt de indruk gewekt dat je een recht vestigt, of dat het nodig is om auteursrecht (copyright) te registreren. Wat betekent “is rechtsgeldig” immers anders dan “dit levert u een juridisch afdwingbaar recht op bij de rechter”?

(Spitsvondige juristen zullen nu zeggen “rechtsgeldig betekent alleen dat de rechter het niet meteen van tafel veegt”, maar in die betekenis zal de leek het niet opvatten. En de informatiewaarde van de opmerking is in die betekenis nul, net als “uw commentaar onder deze blog is rechtsgeldig.”)

Juridische bescherming van een idee krijg je op twee manieren: 1. Een geheimhoudingsovereenkomst (NDA) afsluiten waarin staat dat de wederpartij het idee niet mag doorvertellen. 2. Het idee uitwerken tot een handboek of draaiboek en daarmee een auteursrechtelijk beschermd werk maken. Wie dan op basis van het handboek het idee hergebruikt, pleegt inbreuk op auteursrechten. Maar je moet dan wel bewijzen dat ze je handboek hebben gebruikt als basis, want zonder toegang tot het origineel kan er per definitie niet uit gekopieerd zijn.

Hierbij kan een depot handig zijn, omdat dan vaststaat welke aspecten van het idee bij de bedenker bekend waren. Maar meer dan dat kan ik niet bedenken.

Arnoud

Paneldiscussie over auteursrecht op Noorderslag

Geplaatst op 19 december 20098 september 2012 in Innovatie, Intellectuele rechten, 52 reacties

Met een titel als “Auteursrecht, het einde in zicht” moet ik natuurlijk wel meedoen: op vrijdag 15 januari zit ik op Noorderslag in een interessante paneldiscussie:

Digitale en politieke ontwikkelingen zetten de handhaving van het auteursrecht op scherp. Dit panel gaat in op vragen als: Kan een auteur ook in de toekomst nog op bescherming rekenen van een auteurswet? Is er nog geld te verdienen met de creatie van muziekwerken? Welke alternatieve businessmodellen bestaan er voor een professionele muziekauteur? Een must voor iedereen die wil weten waar het auteursrecht naartoe kan gaan.

Ik zal in ieder geval mijn stuk meenemen over de piraten laten beslissen, maar andere leuke stellingen of suggesties zijn natuurlijk welkom!

Arnoud

Op LEGO passende steentjes namaken mag, mits

Geplaatst op 26 november 20098 september 2012 in Innovatie, Intellectuele rechten, 16 reacties

Het maken van steentjes die op Lego-steentjes passen, is toegestaan. Wel moet je daarbij zo veel mogelijk je best doen om te zorgen dat er geen verwarring kan ontstaan over wiens steentjes het nu eigenlijk zijn. Dat blijkt uit een arrest van de Hoge Raad (via Boek 9) van vorige week, dat een arrest van het Gerechtshof uit 2007 bevestigt. En ik ben benieuwd of we hier nog een voor ICT relevant aspect uit kunnen slepen.

Een hoofdregel in het recht is dat namaken en imiteren van slimme dingen van anderen toegestaan is. Alleen als er een specifiek recht (zoals auteursrecht, octrooi of merkrecht) aan te wijzen is, komt dat anders te liggen. Je mag dus een slimme verkooptruc of schrijftechniek zomaar overnemen. De Hoge Raad trekt (al jarenlang trouwens) de grens bij ‘slaafse nabootsing’, het zonder goede reden heel dicht naast een concurrent gaan zitten met je eigen product of dienst. Je moet alles doen wat redelijkerwijs mogelijk en nodig is om te voorkomen dat er gevaar voor verwarring ontstaat.

Nu zijn er tientallen manieren om blokjes te maken die je met elkaar kunt koppelen via knopjes en buisjes, maar er is maar één manier om dat zo te doen dat die blokjes passen op Legoblokjes. En als je die ene manier nadoet, dan is er zeker verwarring mogelijk. Betekent dit dat je dus geen passende blokjes mag maken? Nee, zegt de Hoge Raad:

Onder omstandigheden kan een bij afnemers van de producten bestaande behoefte aan standaardisatie evenwel een rechtvaardiging zijn voor het verwarringwekkend nabootsen van een product

Die verwarring ontstaat immers door de vereiste plaatsing en hoogte van de koppelelementen op de blokjes. Als je die ergens anders neerzet, past het niet meer. Hoewel je nog steeds alles moet doen wat redelijkerwijs nodig is om verwarringsgevaar te voorkomen, is het niet redelijk dat je dan maar niet-passende blokjes moet gaan maken. Als er behoefte is aan passende blokjes, dan mag je die maken.

Zag u het verschil tussen de twee blokjes in het plaatje hierboven trouwens? Volgens de rechtbank, en bevestigd door de Hoge Raad, zijn deze verschillen genoeg om verwarringsgevaar te voorkomen.

Arnoud

Hoe word ik rijk met mijn idee?

Geplaatst op 23 november 20098 september 2012 in Innovatie, 24 reacties

Een lezer vroeg me:

Ik heb een idee bedacht dat volgens mij echt super origineel en waardevol is. Het moet alleen nog worden uitgewerkt. Dus nu dacht ik, ik laat het vastleggen en dan kan ik het verkopen voor veel geld. Maar wat is de beste manier, en hoe promoot ik het idee?

Deze vraag, in diverse varianten, krijg ik zo ongeveer elke week de laatste tijd. Ik snap waarom mensen het vragen, maar ik ben toch wel erg skeptisch over de achterliggende gedachte.

Een idee heeft op zichzelf nul waarde, hoe origineel of creatief het ook is. En nee, een depot voegt daar niks aan toe. Van een idee naar een uitgewerkt concept kost een hoop tijd en geld, en het is en blijft een open vraag of dat concept ook echt een succes gaat worden. In de situatie van de vraagsteller worden alle risico’s in feite bij de koper gelegd, en die mag daar nog geld voor betalen ook. Ik zie werkelijk niet in waarom dat een aantrekkelijke deal is.

Als je je idee uitwerkt, dan ligt er een concreet iets waar potentiële kopers wat van kunnen vinden. Het kan dan zeker een commercieel aantrekkelijke deal zijn om te betalen voor die uitwerking, want dat spaart je tijd en geld die je anders nodig had gehad om die uitwerking zelf te maken.

Rijk worden van een idee alleen kun je dus wel vergeten.

Arnoud

Dat downloadverbod

Geplaatst op 2 november 20098 september 2012 in Innovatie, Intellectuele rechten, 52 reacties

Het kabinet wil het downloaden van beschermde werken uit (evident) illegale bron gaan verbieden. Tegelijkertijd zal de thuiskopieheffing worden afgeschaft, wordt het toezicht op auteursrechtorganisaties sterker en zal de contractuele positie van auteurs en uitvoerende kunstenaars worden verbeterd. Ben ik tegen? Mwa, niet uit principe. Wel vraag ik me ernstig af of dit echt gaat werken: de contentindustrie moet binnen drie jaar met initiatieven komen voor legale diensten, en ik zet er een krat vrij bier op dat dat hem niet gaat worden.

Het besluit neemt grofweg de aanbevelingen uit het rapport-Gerkens over, die ook neerkwamen op “we moeten downloaden verbieden anders heeft de industrie geen kans nieuwe modellen te ontwikkelen.” Welke nieuwe modellen dat dan zijn, moet bij de industrie liggen – die club die decennia lang niets bedacht heeft behalve nieuwe modellen aanklagen wegens schending van hun auteursrechten. Excuse me voor het skeptisch zijn, maar clubs die de drie-voor-een-tientjebak bij de Blokker als een “volwassen aanbod” betitelen zie ik niet snel met iets echt nieuws komen.

Het argument is dan altijd: je kunt niet concurreren met gratis. Daar geloof ik niks van, iTunes en alle ringtoneboeren lukt dat toch aardig. En ook clubs als Mininova concurreren prima met gratis.

Het zou beter zijn geweest als het kabinet zélf met maatregelen was gekomen om deze vastgelopen markt op gang te helpen, zoals Eurocommissaris Viviane Reding eerder bepleitte. Bijvoorbeeld door een stelsel van verplichte licenties op te tuigen zodat ontwikkelaars van innovatieve distributiemodellen een betere onderhandelingspositie krijgen (waar Remy Chavannes nu iets genuanceerder over is dan in zijn Nu.nl column vorige week).

Nee, hier verwacht ik weinig heil van. Er komen misschien een paar nieuwe aanbieders met tientjesbakken bij, maar echt nieuwe modellen zie ik niet verschijnen. Als we binnen drie jaar in Nederland Disneycontent kunnen huren via een filesharing netwerk, ongeveer zoals Steam voor de gamesindustrie, krijgt iedereen die hieronder reageert een kratje vrij bier of vrije cola. Eigenlijk had ik willen zeggen “huren via internet” maar dan zul je zien dat er ergens een DRM dienst voor 20 euro per film opgetuigd wordt waar je binnen 24 uur de film in 640×480 moet worden bekeken nadat je Silverlight geïnstalleerd hebt en een kopie van je paspoort bij BREIN hebt afgegeven. Of dat Wouter Rutten betaaltelevisie als onderdeel van internet definieert.

Arnoud

Laat de piraten beslissen over auteursrecht

Geplaatst op 23 oktober 20098 september 2012 in Innovatie, Intellectuele rechten, 31 reacties

Gisteren verscheen in zowel NRC Handelsblad als De Jaap een artikel over hoe het volgens mij zou moeten met auteursrecht online.

Alleen de eigenaar beslist, luidt al vele decennia het motto in auteursrechtenland. Onder dat motto zijn diezelfde decennia alle nieuwe technologische innovaties op het gebied van muziek- en filmdistributie de nek omgedraaid. Goed, afgezien van de iPod en iTunes dan, maar dat is de verdienste van het ijzerenheinig doorzetten van Apple-CEO Steve Jobs. Ondanks, niet dankzij, de muziek- en filmindustrie nam de elektronische muziekwinkel van Apple een grote vlucht. Maar andere initiatieven? Kapotgeprocedeerd of doodgebloed door gebrek aan legaal aanbod.

In dat opzicht is het recente rapport van de Kamercommissie onder leiding van Ada Gerkens (SP) allesbehalve moedig.

Lees verder in Laat de piraten beslissen over auteursrecht bij De Jaap of scharrel ergens een NRC van gisteren op 🙂

Update (15:44): De Jaap is stuk, gelukkig is er een cache-kopie van GeenStijl.

En wie is @VrijeSchrijvers en waarom zegt die “Voor tekst slaat zijn verhaal nergens op”? Ik heb het helemaal niet over tekst joh, dus waar slaat deze opmerking op.

Update (24 oktober): Remy Chavannes vindt het een slecht plan, omdat gratis aangeboden muziek niet om aan te horen is. Alleen lijkt hij me verkeerd te begrijpen, ik zeg nergens dat een site die gratis aanbiedt geen rechten hoeft af te dragen. Ik pleit juist voor een redelijke vergoeding, en als jij muziek gratis aanbiedt dan heb je een probleem om die af te dragen.

Arnoud

19 legale filmdiensten, jaja!

Geplaatst op 19 oktober 20098 september 2012 in Innovatie, Intellectuele rechten, 95 reacties

Wist u dat? Er zijn al 31 legale online muziekdiensten en 19 legale filmdiensten. Dat meldde de NVPI afgelopen donderdag tijdens het rondetafeloverleg met de Tweede Kamer over het rapport-Gerkens. U herinnert zich misschien nog dat in dat rapport werd gepleit voor keiharde maatregelen tegen illegaal aanbod en downloaden van films en muziek, maar dat dit pas zou mogen gebeuren als de branche voor voldoende legaal aanbod zou hebben gezorgd. Nergens voor nodig, meldt nu de NVPI: er zijn al zo veel diensten dat we dat reëel alternatief gewoon al hebben. Met negentien legale filmdiensten zou de markt toch ruim voorzien moeten zijn; tijd dus om die illegale platforms op te gaan heffen.

Nou, ik heb die negentien diensten eens bekeken en dat valt me toch vies tegen allemaal. Afgezien van een enkele positieve uitzondering doet het assortiment me vooral denken aan de koopjesbak bij de Blokker of de DVD-plank bij de witte boekenreus.

Het rapport van de NVPI vermeldt inderdaad 19 diensten (“De verwachting is dat het aantal film- en videodiensten op 1 januari 2010 gegroeid zal zijn tot minimaal 20.”). Deze diensten bieden elk tussen de vijfhonderd en duizend films aan, zo lees ik in het rapport. Maar welke films mogen wij verwachten om deze diensten serieus te kunnen nemen? De populaire, zou ik zeggen, want dat is de maatstaf voor de concurrent.

Wat is populair in Nederland? Daarvoor neem ik de DVD top 100 van Bol, die trouwens om onverklaarbare redenen slechts 99 artikelen vermeldt. Bol is de grootste Nederlandse retailer op dit gebied, dus hun lijst is wel een aardige maatstaf voor wat mensen vandaag de dag graag willen zien als film of televisieserie. Ik zou dus verwachten dat op zijn minst de top 10 daaruit te koop is bij die online diensten. Maar dat valt vies tegen, zoals uit mijn onderzoekje afgelopen zaterdag bleek:


	Gooische Vrouwen	Angels & Demons	As It Is In Heaven	Harry Potter	Sneeuw- witje	Bert Visscher	Stargate Atlantis	Heroes	Oorlogswinter	Body Of Lies
TV op je PC
STER videotheek
DirectMovie.nl
MeJane.com
Videoland
Movie Max
RTL Video
KanalenKiezer
DVDDownload.nl
TVThuis.nl
Nice Time Movie
CinemaLink.tv
Leezy
One2Watch
Veamer
(bron: Internetrecht door Arnoud Engelfriet)

(Verantwoording: de top 100 van Bol en het aanbod van de sites is gecontroleerd op zaterdag 17 oktober 2009. Ik heb bij verschillende seizoenen van dezelfde serie de serie maar 1 keer genoemd. De diensten van televisieaanbieders (UPC, Ziggo, KPN en Tele2) heb ik weggelaten want TV kijken via een betaalkanaal op de kabel vind ik toch wat anders dan films kunnen streamen of downloaden naar je PC. “Sinterklaas en het Geheim van het Grote Boek” heb ik weggelaten want dat verpestte de tabel.)

De enige diensten met een aardig aanbod zijn Movie Max en RTL. Helaas heeft Movie Max geen televisieseries. RTL wel, maar uiteraard alleen hun “eigen” series.

Bij het zoeken viel me verder op dat ik vaak dezelfde resultaten krijg, bijvoorbeeld Carlito’s Angels (een tamelijk obscure kneukfilm) wanneer ik “angels” ingeef om Angels & Demons te vinden. Ik vermoed dan ook dat al deze sites gebruik maken van dezelfde leverancier, die kennelijk alleen independents in de aanbieding heeft. Een enkeling weet dan nog wat Bert Visscher-voorstellingen erbij te krijgen, maar dat was het dan wel zo’n beetje.

Alles bij elkaar een behoorlijk mager resultaat, en ik vind het dan ook niet bepaald geloofwaardig om te zeggen dat er een geloofwaardig video-aanbod is. NVPI zegt dan wel

Het beperkte marktaandeel (3,6%) wordt veroorzaakt door de ongelijke strijd tegen gratis illegaal aanbod en de beperkte advertentiemarkt voor dit soort diensten.

maar dat beperkte marktaandeel wordt volgens mij eerder veroorzaakt door het beperkte aanbod. Zou er nu echt niemand geld gaan betalen voor Harry Potter als dat in het assortiment zat?

Arnoud

Te koop: ebook, t.e.a.b. z.g.a.n. – mag dat?

Geplaatst op 30 september 20098 september 2012 in Innovatie, Intellectuele rechten, 37 reacties

Onlangs las ik bij Pierre Gorissen dat hij van de e-boek versie van Dan Brown’s The Lost Symbol afwilde. Alleen: mag dat wel en kan dat wel?

Boeken mag je doorverkopen, dat is al decennia onbetwist. Als de uitgever een boek op de markt brengt, is zijn auteursrecht daarop uitgeput, zoals dat heet. Maar hoe het zit met elektronische boeken is een stuk minder duidelijk.

Een download is niet tastbaar, niet fysiek, en doorverkopen vereist dus dat je een kopie moet maken. Zo’n kopie valt niet onder de regeling van uitputting, omdat die kopie niet met toestemming van de uitgever is gemaakt. Anders gezegd: je koopt geen ebooks, je neemt een dienst af waarbij je een serie nullen en enen ontvangt die leesbaar zijn op je reader. En diensten kun je niet doorverkopen.

Zou je het boek kopen op een geheugenkaart, dan mag je dat in zijn geheel weer wel doorverkopen. Die geheugenkaart met inhoud is een tastbaar ding dat met instemming van de rechthebbende op de markt is gekomen, en daar geldt de regeling van uitputting dus weer wel.

Oh ja, en voor mensen die boeken willen downloaden uit illegale bron: dat mag dus niet! Artikel 16b Auteurswet bevat een uitzondering voor boeken die nog gewoon legaal aangeboden worden. Daar mag je alleen korte stukken uit kopiëren voor eigen gebruik.

Arnoud

“Piratenpartij kan open source ernstige schade toebrengen”

Geplaatst op 4 augustus 20098 september 2012 in Innovatie, Intellectuele rechten, 42 reacties

Wie het auteursrecht gaat hervormen, loopt het risico daarbij onbedoeld de open source beweging ernstige schade toe te brengen. Dat betoogde Richard Stallman vorige week, hoewel hij het natuurlijk over vrije software had. Specifieke aanleiding was het voorstel van de Zweedse Piratenpartij (de op twee na grootste politieke partij in Zweden) om de duur van het auteursrecht te beperken tot vijf jaar, in plaats van de “levenslang plus zeventig jaar” periode die nu geldt.

Open source licenties zoals de GPL zetten het auteursrecht op zijn kop. Het is juist wél toegestaan werken te verspreiden, te gebruiken en openbaar te maken. Ook mag je de werken aanpassen zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Maar er zit wel een specifieke eis bij: breng je wijzigingen en uitbreidingen op open source op de markt, dan moet je deze zelf ook weer open source maken.

Het is nu juist die eis die in gevaar komt als het auteursrecht wordt veranderd zoals de Piratenpartij wil. Immers, die eis kan alleen worden afgedwongen via het auteursrecht, omdat het aanpassen en verspreiden van een werk toestemming van de maker behoeft. Die toestemming is in de GPL alleen gegeven aan mensen die het aangepaste werk onder de GPL verspreiden. Wie aanpassingen op een andere manier verspreidt, pleegt dus inbreuk op het auteursrecht.

Maar als een werk al na vijf jaar in het publiek domein valt, kan er geen sprake meer zijn van inbreuk op auteursrechten. De GPL-eis wordt dan onafdwingbaar en allerlei partijen kunnen de software ‘kapen’. Waarschijnlijk is dit niet de bedoeling van de Piratenpartij, schrijft Stallman, maar hier moet wel een oplossing voor komen.

Ik vraag me echter af of er werkelijk een tegenstelling is tussen de doelstelling van de Piratenpartij en Stallman. Beiden hebben volgens mij hetzelfde doel: werken beschikbaar laten zijn voor iedereen, en iedereen in staat stellen om daar vrij mee aan de slag te gaan.

Stallman’s oplossing is in feite een beter uitgewerkte oplossing dan “het wordt publiek domein”, omdat in zijn voorstel (de GPL) niet alleen rechten maar ook plichten voor gebruikers staan. Het traditionele publiek domein heeft namelijk één nadeel: wie eruit put, heeft alleen voordelen en geen nadelen. Dit levert de bekende tragedy of the commons op, waarbij iedereen pakt wat hij wil en niemand iets teruggeeft. De GPL verplicht teruggeven en omzeilt daarmee dit probleem.

Misschien wordt het dan ook tijd om een aantal eisen aan het publiek domein toe te voegen? Een digitale kopie in een open gestandaardiseerd formaat dient beschikbaar te zijn, bijvoorbeeld? Geen idee hoe je dat af zou kunnen dwingen, maar zo voorkom je wel het probleem dat werken opgesloten raken terwijl ze publiek bezit zouden moeten zijn.

Arnoud