Hebben wij een contract dan? (bij Netters.nl)

Voor Netters schreef ik een artikel over wanneer een overeenkomst tot stand komt:

Rechtsgeldig bewijs van een contract, je hoort het vaak maar wat wil dat eigenlijk zeggen? Meestal bedoelen mensen daarmee dat ze iets kunnen laten zien waardoor de tegenpartij wel móet toegeven dat er een contract is. Dat kan: laat een notaris met kroontjespen een document opstellen op handgeschept papier in het bijzijn van twee onafhankelijke getuigen, en laat de partijen dat met bloed ondertekenen.

Ok, dat bloed hoeft niet maar de notaris is wel de enige die een (vrijwel) onweerlegbaar bewijs van een overeenkomst kan opstellen. Verder regelt de wet niets over bewijs. Je mag op elke mogelijke manier aantonen dat je iets afgesproken hebt, of juist dat je (nog) geen afspraak hebt.

Lees verder in Hebben wij een contract dan? bij Netters.nl.

Arnoud

Hou op met spammen, beste vriend! (bij Marketingfacts)

Gisteren schreef ik bij Marketingfacts over een Spaans verbod op tell-a-friend systemen. Dat is namelijk spam:

Klik hier om dit bericht door te sturen naar een vriend. Die tell a friend systemen zijn niet alleen irritant, maar in Spanje overtreedt je er ook nog de privacywetgeving mee. Spaanse listbrokers liggen onder vuur, meldde de DDMA vorige week. E-mailadressen zijn ook persoonsgegevens, net als naam en adres. En verwerking daarvan mag alleen met toestemming van de eigenaar. De Spaanse wetgeving komt uit dezelfde Europese richtlijn als onze Wet Bescherming Persoonsgegevens, dus het ligt in de lijn der verwachting dat onze rechter net zo zal oordelen. Is het dan nu eindelijk afgelopen met die knopjes?

Lees verder in Hou op met spammen, beste vriend! bij Marketingfacts!.

Arnoud

Trendrapport cybercrime van GOVCERT

Gisteren verscheen het Trendrapport 2008 van GOVCERT.NL: de stand van zaken en ontwikkelingen in cybercrime en informatiebeveiliging in Nederland. Een belangrijk en lovenswaardig initiatief, want over cybercrime gaan veel cowboyverhalen rond maar er zijn maar weinig betrouwbare cijfers. Dit rapport heeft een paar leuke: de meest gebruikte naam voor malware-bestanden (hqghumea.dll) of de meest geprobeerde poort (445, SMB) bij portscans.

De belangrijkste maar ietwat houterig geschreven constateringen in het Trendrapport zijn:

  • Er is een enorme toename in nieuwe virussen en malware, je kunt spreken van een explosieve groei.
  • Botnets zijn alomtegenwoordig. Ze zijn in staat ontwrichtende aanvallen op landen uit te voeren.
  • Internetcriminelen zijn professioneler geworden en in toenemende mate succesvol gebleken in het afschermen van hun infrastructuur tegen uitschakeling.
  • Er is een levendige markt ontstaan voor allerlei aan cybercrime gerelateerde zaken en diensten.
  • Ongerichte aanvallen komen veel voor, maar we zien een toename in gerichte aanvallen en hacktivisme.
  • Er is een toename in aanvallen op eindgebruikers in plaats van op centrale diensten.
  • Het is niet reëel meer om de verantwoordelijkheid voor de beveiliging vooral bij de eindgebruiker te leggen.
  • Kabinet en overheid zijn zich bewust van de dreiging door cybercrime en realiseren nadere afstemming en beleid.
  • Alleen inzicht leidt tot duurzame oplossingen voor cybercrime.

Het rapport zelf leest een stuk prettiger en gaat goed en uitgebreid in op de verschillende technieken voor cybercrime. In de verklarende woordenlijst trouwens nog deze:

End-User Licence agreement (EULA)
Een overeenkomst tussen softwareleverancier en gebruiker, waarin de gebruiksrechten worden vastgelegd. Het zijn de schermpjes waar je (te) snel doorheen klikt bij het installeren van software.

Het Trendrapport is overigens Creative Commons Naamsvermelding 3.0 Nederland en dat zouden meer overheidsinstanties moeten doen.

Arnoud

Associated Press gek geworden, wil geld voor citaten

tarieflijst-ap-citaten-nieuws.jpgVorige week werd bekend dat de Associated Press boos was op weblog Drudge Retort vanwege het overnemen van stukjes van nieuwsberichten. Het overnemen van een kop en ‘lead’ (eerste alinea) van een nieuwsbericht zou inbreuk op het auteursrecht zijn, aldus de sommatiebrief van AP naar het linkse alternatief voor de Drudge Report. Na heftige kritiek kwam AP met een oplossing: men biedt nu betaalde licenties aan voor het gebruik van enkele woorden.

Onzin natuurlijk, want het overnemen van de titel en eerste alinea van een tekst valt volledig binnen de grenzen van het citaatrecht. Op die manier kondig je namelijk aan wat er in die tekst te lezen is. En voor citaten hoef je niet te betalen, zolang je maar de bron vermeldt. Iets dat vrijwel elke blogger doet bij het citeren van een stukje uit een nieuwsbericht.

Dutchcowboys schrijft nog:

De actie van AP is op zijn minst opvallend te noemen. Er wordt online zeer veel gebruik gemaakt van het quoten van nieuwsdiensten en andere websites/ blogs. Bovendien is het verkrijgen van links van anderen voor velen juist heel belangrijk. Ook al linken de betreffende bloggers naar de AP, het AP wil niet gequote worden. Is hier sprake van een trend? Het AP heeft immers vaker dit soort dingen gedaan. En gaat dit straks overwaaien naar Europa?

Ik maak me daar geen zorgen om. Het citaatrecht is duidelijk voor gevallen als dit. Bovendien hebben we voor nieuwsmedia nog een andere wettelijke uitzondering. Nieuwsmedia mogen gratis nieuwsberichten van elkaar overnemen namelijk, zo staat in artikel 15 van de Auteurswet.

De vier eisen uit het wetsartikel voor een toegelaten overname van het artikel zijn:

  1. Het overnemen moet gebeuren door een dag-, nieuws- of weekblad of tijdschrift, in een radio- of televisieprogramma of ander medium dat een zelfde functie vervult.
  2. Artikel 25 moet in acht worden genomen (dat wil zeggen, het artikel mag niet zomaar worden gewijzigd of verminkt).
  3. De bron, waaronder de naam van de maker, moet op duidelijke wijze worden vermeld.
  4. Het auteursrecht mag niet uitdrukkelijk zijn voorbehouden, behalve als het om gewoon nieuws gaat, daarvoor kan geen voorbehoud worden gemaakt.

Is een blog of nieuwssite een “medium dat een zelfde functie vervult”? Jazeker. Websites zijn vandaag de dag zonder meer op één lijn te stellen met de traditionele, gedrukte media zoals dagbladen en tijdschriften. Zeker wanneer zij actueel nieuws verzamelen over hun onderwerp en dit aan hun bezoekers beschikbaar stellen. Dit is ook al eerder in de rechtspraak erkend. Zo werd in de Kranten.com-zaak de website kranten.com als een persorgaan in de zin van artikel 15 Auteurswet aangemerkt (r.o. 4.6).

De website kranten.com is als een persorgaan in de zin van artikel 15 Aw aan te merken. Kranten.com geeft immers uitsluitend een actueel overzicht van de titels op de websites van diverse media. Daarmee is zij niets anders dan een nieuwsmedium dat periodiek (te weten dagelijks) een overzicht geeft van hetgeen die media actueel melden, waarbij de namen van die media uitdrukkelijk worden genoemd.

Kranten.com nam weliswaar alleen koppen over, maar artikel 15 staat toe om het gehele nieuwsartikel over te nemen.

En alsof het nog niet duidelijk genoeg was dat websites onder “nieuwsmedia” konden vallen, is in 2004 de Auteurswet gewijzigd, onder andere met een verruiming van dit artikel 15. Bij de parlementaire behandeling van het wetsvoorstel blijkt expliciet dat het de bedoeling van de wetgever was om websites onder de reikwijdte van artikel 15 te kunnen rekenen:

Het voorgestelde artikel 15 breidt de werkingssfeer van de bepaling thans expliciet uit tot andere media die een soortgelijke functie als de geschreven en ongeschreven media vervullen. In navolging van het advies van de commissie auteursrecht is geopteerd voor een functionele benaderingswijze. … Afhankelijk van de concrete omstandigheden van het geval kunnen de websites van een schoolkrant, een sportvereniging en een individuele website binnen de reikwijdte van de beperking vallen. Rechthebbenden die daar bezwaar tegen hebben kunnen hun belangen beschermen door het maken van een voorbehoud.

Ik zou dus werkelijk niet weten hoe Associated Press, of welke krant of persmedium dan ook, geld zou kunnen vragen voor het overnemen van een lead of zelfs een heel nieuwsbericht.

Via Singularity (bedankt, Olivier!)

Arnoud

Geldt de GPL ook voor (cross-)compilers? (bij FOSSBazaar)

Ik had zin weer eens iets in het Engels te schrijven, en toevallig ontdekte ik onlangs de Amerikaanse site FOSSBazaar (“open community that was launched by HP and our founding partners Coverity, DLA Piper, Google, the Linux Foundation, Novell, Olliance Group, OpenLogic and SourceForge”). Een heel nieuw onderwerp: geldt de GPL voor de gebruikte compiler om je open source mee te verwerken?

Access to the full source code is an essential aspect of open source software, perhaps even the most essential aspect of all. But what good is source code if it cannot be compiled into an executable? Fortunately this is rarely a problem. Most open source software is designed to compile with the well-known gcc compiler, a standard component of most Linux distributions. With dozens of supported platforms, it is rare to have open source that you can’t compile. But when you do, can you demand a copy of the compiler from the developer?

Lees verder in Does the GPL extend to (cross-)compilers? bij FOSSBazaar.

Arnoud

Verwijdering uit Wikipedia op grond van privacywet

Bij mijn weten de eerste keer dat de Nederlandse Wikipedia iets verwijdert na een verzoek op grond van de Richtsnoeren Privacy op Internet van het CBP. Ex-wethouder en -Kamerlid Patricia Remak eiste dat haar veroordeling wegens fraude verwijderd moest worden uit de vrije encyclopedie. Dit omdat deze verwerking van persoonsgegevens was waarvoor zij geen toestemming had gegeven.

Informatie over iemands strafrechtelijke veroordelingen telt als bijzonder persoonsgegeven, en de Wet Bescherming Persoonsgegevens is streng over wat je met zulke gegevens mag doen. In principe mag je die alleen publiceren met uitdrukkelijke toestemming van de betrokkene. Maar er is een uitzondering voor journalistieke doeleinden: die mogen dit wel publiceren als het noodzakelijk is om te melden dat deze persoon een strafbaar feit heeft begaan. Een krant mag dus melden dat iemand is veroordeeld wanneer dat nieuwswaarde heeft. En dat is al snel het geval bij een publieke figuur.

Is Wikipedia een journalistieke publicatie? Ik zou denken van wel. In ieder geval is een encyclopedie bezig met hetzelfde doel als een krant of blog, namelijk het verzamelen en naar buiten brengen van feiten in het algemeen belang. Als een krant mag melden dat iemand veroordeeld is, waarom een encyclopedie dan niet? Het lijkt me dus dat Wikipedia zich wat al te gemakkelijk laat overtuigen hier.

Update: Meelezende Wikipedianen: ik zeg dus dat jullie geen gehoor hoeven te geven aan het verzoek tot verwijdering.

Een terecht tegenargument op de overlegpagina is wel dat je zo het gebeuren wel heel erg uitlicht. Mevrouw Remak kreeg eigenlijk alleen een Wikipedia-vermelding vanwege die rechtszaak. Dat is misschien wel wat veel eer. Er moet wel nieuwswaarde zijn, en voor een encyclopedie zou ik die grens wel hoger willen leggen dan voor een krant. Een encyclopedie schrijft tenslotte meer voor de eeuwigheid, en het feit dat men meldt, moet dan wel waarde voor de eeuwigheid hebben in plaats van tot de volgende morgen.

Update (26 juni): Henk Blanken betoogt dat Wikipedia de rug recht moet houden en onder de journalistieke exceptie hoort te vallen.

Update (28 juni): Henk Blanken meldt dat Wikipedia’s advocaat (wie is dat eigenlijk?) geen problemen ziet met de vermelding van deze feitelijke gegevens.

Arnoud

Hoezo “zie wederom hoofdstuk 10”?

Een intrigerende opmerking voor een aantal mensen in mijn blogbericht van gisteren:

(zie wederom hoofdstuk 10)

Welk hoofdstuk 10, vroegen ze mij per e-mail. Nou, dan wordt het toch maar tijd om een tipje van de sluier op te lichten.

Ik ben bezig met een boek over internetrecht. En conceptteksten laat ik stiekem door u proeflezen door ze in de vorm van blogberichten hier neer te zetten. Alleen moet ik dan wel de hoofdstukverwijzingen weghalen natuurlijk.

Nu bent u natuurlijk heel benieuwd wat daar allemaal in komt te staan. Het boek is grotendeels gebaseerd op mijn site (en deze blog). Trouwe lezers zullen dus het nodige herkennen.

Bij deze dan alvast de inhoudsopgave:

1 Valkuilen voor bloggers<br/> De blog als meningsuiting<br/> Basis in de feiten<br/> Auteursrecht op je blog<br/> Bloggen en het werk<br/> Materiaal van anderen<br/> Nieuwsberichten overnemen<br/> Linken<br/> Reacties van lezers<br/>

2 Ruimte voor anderen<br/> Aansprakelijk voor reacties<br/> Selectie is verboden<br/> Ingrijpen in berichten<br/> Verwijderen op verzoek<br/> Juiste motivatie<br/> Sitereglementen<br/> Disclaimers<br/> Privacyverklaring<br/> Briefgeheim op forums<br/>

3 Privacy en profielensites<br/> Wet op de privacy<br/> Verwerking van persoonsgegevens<br/> Informeren, inzage en correctie<br/> Privacyverklaring<br/> Briefgeheim op e-mail<br/> Privacy en internetten op het werk<br/> Persoonsgegevens 2<br/> Regels voor zoekmachines<br/>

4 Hyperlinks, een linke boel?<br/> Verboden hyperlinks<br/> Inline links<br/> Embedded muziek- en filmgebruik<br/> Frames<br/> Zoekmachines en linksites<br/> Ongewenste links<br/>

5 Auteursrecht op internet<br/> Het recht van de maker<br/> Uitvoeringen zijn ook beschermd<br/> Criteria voor bescherming<br/> Beschermde bewerking<br/> Het citaatrecht<br/> Openbare kunst<br/> Portretrecht<br/> Redelijk belang tegen publicatie<br/> Onbekende maker<br/>

6 Eerlijk zullen we alles delen<br/> Legaal downloaden<br/> Het begin van filesharing: Napster<br/> Samenwerkende gebruikers: KaZaA<br/> Gefragmenteerd delen: Bittorrent<br/> Aanbieden van torrents<br/> Identificeren van gebruikers<br/> Toets voor afgifte NAW-gegevens<br/>

7 Creatief met auteursrecht<br/> De regels van Creative Commons<br/> Commercieel gebruik<br/> Afgeleide werken<br/> Gelijk delen<br/> Wettelijke uitzonderingen blijven gelden<br/> Andere afspraken<br/> Handhaving<br/>

8 Terug naar de bron(code)<br/> Samen delen van software<br/> Open source licenties<br/> De BSD licentie<br/> De Mozilla Public License<br/> De Library General Public License<br/> De GNU General Public License<br/> Gewijzigde open source<br/> Wie is de maker?<br/> Unieke risico’s, unieke kansen<br/>

9 Voorwaardelijk webgebruik<br/> Licentieovereenkomst<br/> Algemene voorwaarden<br/> Onredelijk bezwarend<br/> Licentie aan een site<br/> Mashups en API’s<br/> Andermans site scrapen<br/> Substantiële investering vereist<br/> Huizendatabanken<br/> Hergebruiken van zoekresultaten<br/>

10 Merkrecht.com<br/> Merken en domeinnamen<br/> Associatie met de merkhouder<br/> Adverteren met merken<br/> Hoe sterk is een merk<br/> Verworden tot soortnaam<br/> Merkproducten verkopen<br/> Hoger scoren dan de merkhouder<br/>

11 Digitaal zakendoen<br/> Identificatieplicht voor webwinkels<br/> Digitale reclame<br/> Reclamecode voor e-mail<br/> Vinden van producten<br/> Overeenkomst sluiten via internet<br/> Digitale handtekening<br/> Algemene voorwaarden<br/> Bescherming van de consument<br/> Overheidstoezicht<br/> Klantenbestand en persoonsgegevens<br/>

12 Misdaad per PC<br/> Computervredebreuk<br/> Per ongeluk binnendringen<br/> Toegang zonder te betalen<br/> Computervandalisme<br/> Denial of service-aanval<br/> Aftappen van gegevens<br/> Kwaadaardige software<br/> Verboden hulpmiddelen<br/> Moeilijke vervolging<br/>

13 Virtuele wereld, echte wet<br/> Het kader van de spelregels<br/> Schade bij het spel<br/> Schade door de spelleiding<br/> Virtuele grondrechten<br/> Virtuele goederen<br/> Merken en auteursrecht online<br/> Toepasselijk recht<br/>

Als ik wat gemist heb, hoor ik het graag. Voorintekenen mag ook. 🙂

Arnoud

Schade door de scheidsrechter

grot-van-rijkdom.jpgEen lezer vroeg zich af hoe het zit met schade veroorzaakt door de spelleiding van zijn online spel. De servers van het spel kunnen tijdelijk onbereikbaar zijn, of bepaalde gegevens kunnen gewist of veranderd worden, zodat de speler een waardevol object kwijtraakt of ineens weer terug is bij af in plaats van in de moeilijk te vinden Grot van Rijkdom. De spelleiding kan besluiten om iedere speler het Harnas van Naktua te geven, waardoor die ene speler die maandenlang als enige daarmee rondliep, ineens zijn grote voordeel kwijt is.

Kan dat zomaar? Ja, in principe wel. Zolang het maar binnen de spelregels of het kader van het spel ligt. Hoe zeldzaam een harnas is, is een beslissing van de spelleiding. Bij fouten ligt dat anders. Als de server het drie dagen niet doet, is dat geen onderdeel van het spel en dus kun je daar de spelleiding (exploitant) op aanspreken.

Natuurlijk heeft de spelleiding in de gebruiksovereenkomst zijn aansprakelijkheid voor schade uitgesloten. Maar daar is wel wat tegen te doen. Een bedrijf mag zijn aansprakelijkheid naar een consument toe niet zomaar uitsluiten. Dat soort bepalingen staan op de “grijze lijst” van verboden algemene voorwaarden (zie wederom hoofdstuk 10). De spelleiding moet een zeer goede reden hebben om aansprakelijkheid af te kunnen wijzen. Bij een gratis spel is die misschien nog wel te bedenken, maar als iemand elke maand 50 euro betaalt om mee te doen, kan de spelleiding niet zomaar de server drie dagen uit laten staan.

Arnoud

Recht op toegang tot internet

scriptieprijsZou ik toch helemaal vergeten om het te melden. Begin juni werd de Internet Scriptieprijs uitgereikt voor de beste scriptie over internetrecht. De winnaar van dit jaar is Marcel van Kuijk, die in Tilburg afstudeerde met het onderwerp ‘Recht op toegang tot internet?‘

Voor telefonie en andere belangrijke diensten bestaat er een recht op toegang. Iedereen in Nederland kan eisen op het vaste telefoonnetwerk aangesloten te worden. Maar voor internet geldt dat niet. Hoewel het vaak niet moeilijk is om toegang tot internet te krijgen, kun je dat niet eisen. Van Kuijk stelt dan ook de terechte vraag aan de orde of dat niet eens anders zou moeten. “Het internet verdringt de traditionele media van de markt en het duurt niet lang meer voordat het onmogelijk wordt om nog te kunnen functioneren in onze maatschappij zonder internettoegang.”

Maar kan dat juridisch wel afgedwongen worden? Jazeker. Uit de samenvatting:

Er bestaat namelijk een Europees Hof voor de Rechten van de Mens (het Hof). Deze rechters hebben als taak zich uit te spreken als een burger zich beroept op een vermeende schending van een bepaling van het EVRM. Het Hof heeft in de afgelopen vijf decennia enorm veel jurisprudentie gegenereerd waarin bepalingen uit het EVRM worden uitgelegd en/of geïnterpreteerd. En zo zou het kunnen gebeuren dat een recht op toegang tot het internet in de toekomst ontstaat in de jurisprudentie van het Hof. Ook het EVRM heeft een artikel dat het recht op vrije meningsuiting beschermt, namelijk artikel 10 EVRM. En het lijkt mij logisch dat als er een recht op toegang tot het internet tot ontwikkeling komt, dit gebeurt onder artikel 10 EVRM.

Ook relevant is artikel 19 van de Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens. Net als artikel 10 EVRM regelt dit artikel de vrije meningsuiting. Dit recht omvat de vrijheid om “door alle middelen en ongeacht grenzen inlichtingen en denkbeelden op te sporen, te ontvangen en door te geven.” Dat is sterker geformuleerd dan artikel 10 EVRM, dat slechts spreekt van “de vrijheid om inlichtingen of denkbeelden … te verstrekken”. Hoe dan ook, het doet denken aan het recht gevonden te worden waar ik eerder over blogde.

De jury zag de brede, conceptuele aanpak van Van Kuijk als de belangrijkste reden om zijn scriptie te laten winnen:

De jury heeft de scriptie geselecteerd omdat het onderwerp tot op heden maar beperkte aandacht heeft gekregen, terwijl internettoegang een premisse is om volwaardig in de moderne informatiesamenleving te kunnen participeren. De koppeling aan een meer conceptuele benadering is een tweede pluspunt.

De hoofdprijs bestaat uit een geldprijs van 1500 euro, een betaalde studentstage bij Brinkhof, een ADSL-aansluiting van XS4ALL èn publicatie van de scriptie op www.internetscriptieprijs.nl. Hoewel dat laatste eigenlijk met elke scriptie zou moeten gebeuren natuurlijk.

Arnoud

Interview with Arnoud Engelfriet, IP counsel at Philips

logo_mysql_sun.gifVoor het CIO Corner magazine van MySQL gaf ik in maart een interview dat nu pas online staat:

Q: Mr. Engelfriet, in an article in the “Intellectual Asset Magazine” you recommend the use of open source software primarily for the commodity features of a product. Could you please expand on this recommendation?

Lees verder in MySQL :: Interview with Arnoud Engelfriet, IP counsel at Philips.

Dat artikel in IAM is het artikel Mixen van open en gesloten software.

Arnoud