Auteursrecht op foto’s bestaat niet, aldus privacy-waakhond

In een artikel van het CBP foto’s en ander beeldmateriaal op internet een bijzonder opmerkelijk stukje:

Uw foto kan worden gezien als een bijzonder persoonsgegeven omdat het iets zegt over uw ras. De houder van de website mag geen foto’s van u op zijn website plaatsen zonder dat hij u daarover heeft geïnformeerd en uw uitdrukkelijke toestemming heeft gevraagd. Als u de beelden zelf openbaar heeft gemaakt, bijvoorbeeld door ze op uw eigen website te plaatsen, dan is het niet verboden om de foto verder te publiceren.

Ik denk dat de fotograaf toch nog wel iets te zeggen heeft over het herpubliceren van zijn foto’s.

Via Planet, wier vergelijking van het CBP met “een aap [die kijkt] naar een verroest horloge: niet wetend wat te beginnen” ik absoluut hilarisch vond.

Arnoud

De auteursrechtelijk beschermde blafbrief

Blafbrieven zijn boos klinkende brieven van advocatenkantoren waarin in dure juridische taal iets met de strekking van “u doet iets en wij willen dat u daarmee ophoudt” wordt geroepen, liefst met de nodige algemene dreigementen zoals “wij behouden ons alle opties voor, inclusief de gang naar de rechter”. Natuurlijk mag een advocaat wel dreigen, maar dan moet er wel iets aan de hand zijn. Een blafbrief is puur bedoeld als intimidatie naar een juridische leek.

Als tegenreactie op dat soort acties hebben veel internetters tegenwoordig de hobby om blafbrieven integraal op internet te zetten. Tussen je lezers zit vast wel iemand met juridische kennis die er dan een paar mooie gaten in kan schieten. En als die brief naar meerdere mensen is gestuurd, valt dat nu op en dan kan er misschien een collectieve tegenactie worden gestart.

Zo ook de Amerikaanse club Public Citizen. Deze had wat onaardigs gezegd over de infomercials van DirectBuy, waarop de huisadvocaat reageerde met, inderdaad, een blafbrief. En wat staat daar nu onderaan:

Please be aware that this letter is copyrighted by our law firm, and you are not authorized to republish this in any manner. Use of this letter in a posting, in full or in part, will subject you to further legal causes of action.

Dit komt wel vaker voor, meldt Techdirt. Door te roepen dat er auteursrecht op de brief rust, hoopt men te voorkomen dat de ontvanger deze publiceert, zodat de zaak geen ongewenste aandacht krijgt.

Nu kan een mooi geschreven stuk juridisch proza best beschermd zijn door het auteursrecht, maar dit is toch niet bepaald waar auteursrecht voor bedoeld is. Verkoopt de advocaat normaal licenties op deze teksten? Welke Cedar-afdeling moet ik hebben voor de rechten van juridische tekstschrijvers?

Nog even afgezien van het Amerikaanse recht op fair use, het mogen hergebruiken van een werk voor een legitiem doel zoals kritiek. Dat gaat hier zeker op, meldt William Patry, Google’s Copyright Counsel. De advocaat heeft dus geen poot om op te staan.

Via Slashdot en Ars Technica.

Arnoud

MSNBC koopt sociale nieuwssite – inclusief comments?

MSNBC koopt de sociale nieuwssite Newsvine, meldt Planet. Bij Newsvine kun je (net als bij Digg, NUjij en collega’s) nieuwsberichten aanmelden waar dan op gestemd kan worden. Ook worden artikelen voorzien van tags of trefwoorden, zodat iedereen precies kan lezen wat hij wil. Het belangrijkste aspect is echter het commentaar dat mensen achter kunnen laten, plus de mogelijkheid om eigen artikelen of columns te schrijven op de site.

Bij de aankoop van zo’n site is natuurlijk altijd de vraag wat er gebeurt met al die user-generated content. In principe liggen de rechten daarop bij de schrijvers er van. Dat kun je veranderen via een contract, en dat is ook precies wat Newsvine gedaan heeft:

By transmitting or submitting User Content to the Site, you hereby (a) grant Newsvine a non-exclusive, irrevocable, royalty-free, perpetual and fully sublicensable and transferable right to use, reproduce, modify, adapt, translate, distribute, publish, create derivative works from and publicly display and perform such User Content in any media, now known or hereafter devised; and (b) grant Newsvine, its affiliates and sublicensees the right to use the name, identifier, or any portion thereof, submitted in connection with such User Content, if they so choose.

Vrij vertaald staat hier dat Newsvine alles mag doen met het werk, behalve claimen dat ze de eigenaar er van zijn. Inclusief wijzigen of doorverkopen.

Wat ik wel mis, is wat er met de overeenkomst gebeurt als Newsvine van eigenaar verandert. Newsvine is een Inc, een beursgenoteerde firma. Deze wordt dus gekocht door MSNBC, maar blijven ze bestaan als zelfstandige entiteit? Zo ja, dan is er niets aan de hand: het contract tussen Newsvine en de deelnemers blijft dan geldig. Gaat MSNBC de firma opheffen en de content onderbrengen bij henzelf, dan hebben ze een probleem. Het contract vermeldt namelijk niet dat de licentie dan overgaat naar de nieuwe entiteit.

Via Rough Type.

Arnoud

Recordbedrag schadevergoeding voor illegaal filesharing

Het eerste echte vonnis over filesharing in de VS: vorige week werd de 30 jaar oude Jammie Thomas veroordeeld tot het recordbedrag van $222,000 voor inbreuk op auteursrechten. Ze zou via Kazaa zo’n duizend liedjes aangeboden hebben, en filesharing is meestal illegaal. Downloaden niet trouwens.

Volgens de jury was bewezen dat ze 24 liedjes uitgewisseld had, en daar stond een schadevergoeding van $9,250 per liedje op. Er zijn weinig artiesten die $9,250 per kopie aan royalties kunnen vragen, dus hoe komt men bij zo’n bedrag?

Het antwoord: ‘statutory damages’, wettelijk voorgeschreven schadevergoedingen. Een probleem bij inbreuk op auteursrecht is heel vaak hoe hoog de schade is die de rechthebbende lijdt door een inbreukmaker. Is dat de opbrengst of de winst die de inbreukmaker maakt? De verkoopprijs die de rechthebbende normaal gekregen zou hebben? Het winstdeel van die verkoopprijs? Je standaardtarief? Een gemiddeld tarief in de branche? Om die vragen te vermijden, heeft de Amerikaanse wetgever een bijzonder systeem ingevoerd: de wet schrijft voor dat de rechthebbende een standaardbedrag tussen de $750 en $30,000 mag eisen, waarbij de jury bepaalt hoe veel het uiteindelijk precies moet zijn. In dit geval dus $9,250.

In Nederland doen we niet aan dergelijke constructies, en al helemaal niet aan boetes voor inbreuk op auteursrecht. De rechthebbende moet aantonen welke schade hij lijdt, en die krijgt hij dan vergoed. Wel kan deze eventueel de door de inbreukmaker genoten winst opeisen, zoals bijvoorbeeld in de Sjopspel-zaak. En natuurlijk kun je, zoals bij de publicatie van verkiezingssoftware, eisen dat de inbreuk moet ophouden, eventueel met een dwangsom. Ongeacht of je op geld waardeerbare schade lijdt door de inbreuk.

Dan was er ook nog een hele discussie over het bewijs. Kun je wel bewijzen dat een bepaalde persoon die specifieke werken heeft gedeeld via Kazaa? Tenslotte kan iedereen je PC gebruiken, al dan niet via kaapsoftware. En als de eiser een screenshot laat zien, wie bewijst dan dat dat screenshot echt is?

Meer algemeen: hoe zit het met de bewijslast (waarover Ars Technica uitgebreid bericht, en The Register korter en wat hatelijker). In dit soort zaken geldt in de VS de standaard van “preponderance of the evidence”, is het ene net iets waarschijnlijker dan het andere. Oftewel, wat ligt meer voor de hand: dat de gedaagde muziek zat uit te delen op Kazaa, of dat de RIAA screenshots vervalst om een willekeurige internetter er bij te lappen voor $222,000?

Je kunt dus wel allerlei theoretische mogelijkheden verzinnen, maar daarmee kom je niet weg. Bij een strafzaak wel: daar geldt de eis dat “beyond a reasonable doubt” bewezen moet zijn dat de verdachte het feit gepleegd heeft. Je zou redelijke twijfel kunnen hebben over de echtheid (of accuratesse bij het maken) van een screenshot, maar het is waarschijnlijker echt dan nep.

Wat wel een lastige vraag is, is of het enkele aanbieden van een werk via Kazaa al telt als “distributie” van het werk. Naar Amerikaans recht pleeg je pas inbreuk als je een kopie hebt gemaakt, en niet als je aanbiedt er eentje te maken. Mevrouw Thomas gaat dan ook in hoger beroep tegen dit aspect van de zaak.

Arnoud

iPhone te koop voor 189 euro: mag dat?

Psst, iPhonetje kopen? Onder andere iPhoneclub.nl meldt dat er nu al iPhones te koop zijn in Nederland voor het luttele bedrag van 189 euro. Dit terwijl ze in de VS nog $399 kosten, nog altijd 280 euro of daaromtrent.

Een Brabantse webwinkel verkoopt sinds vandaag iPhones voor 189 euro. Voorwaarde is wel dat je er een tweejarig abonnement van Telfort bij afsluit. Bedrijfsleider Dennis Boerekamps van GSMtrack.nl zegt dat het gaat om simlockvrije iPhones, maar wil niet zeggen hoeveel hij op voorraad heeft. Ook wil hij niet zeggen hoe hij aan de telefoons is gekomen. Een woordvoerder van Apple wilde evenmin duidelijkheid verschaffen of dit soort transacties zijn toegestaan.

Zal ik dan maar een poging wagen? Nee, dat mag niet.

Eerst het goede nieuws. De kans dat die iPhones gestolen zijn, lijkt me te verwaarlozen. Het zullen ook geen namaakfoons zijn. Een andere grond om doorverkoop van een iPhone te verbieden, zou ik echt niet weten. Als Apple ze aan iemand verkoopt, dan staat het die iemand vrij om ze door te verkopen. Ook met verlies, als je dat als verkoper zelf graag wilt natuurlijk. Verkocht is verkocht, heet dat in juridisch jargon. Had je maar in het verkoopcontract moeten zetten dat ze niet met verlies mogen worden doorverkocht.

De truc is hier natuurlijk dat GSMTrack het verlies goedmaakt door de premie die hij van Telfort krijgt voor het verplichte tweejarige abonnement dat er bij zit. En ja, ook dat mag. Het is aan de winkelier om te bepalen welke producten hij verkoopt en in welke combinaties.

Ja, dat is koppelverkoop. En nee, koppelverkoop is legaal in Nederland. Pas wanneer je een “dominante positie” hebt op de markt, mag je geen ongerelateerde producten meer bundelen. Pas dan verpest je de markt namelijk. Het staat iedereen vrij om niet bij GSMtrack te kopen, en andere GSM-boeren kunnen ook iPhones importeren vanuit de VS tenslotte.

Wat het wel dubieus maakt, is dat het gaat om geunlockte iPhones. Zoals ik eerder bij Macwereld uitlegde: daarvoor is een firmware hack nodig, en dat is inbreuk op het auteursrecht van Apple. Die gewijzigde firmware mag niet worden verspreid, en dus ook niet als onderdeel van een iPhone.

Arnoud

WIPO publiceert kinderboek over auteursrecht

De World Intellectual Property Organization (WIPO) is meestal een relatief stoffige club. Ze publiceren behoorlijk wat over intellectueel eigendom, maar vrij weinig dat je voor je plezier leest.

Daarom was het zo verrassend dat de WIPO nu een speciaal boek over auteursrecht voor kinderen uitbrengt. Uit de introductie:

The publication begins by briefly explaining the importance of the arts and the potential young people have to be outstanding authors. This part seeks to encourage young people to use their imagination, flexibility and self-expression to create original works of art. Furthermore, the Young Author segments appearing throughout the publication encourage readers by showing them how other young people are creating works and using copyright to protect them.

Mooie voorbeelden over wanneer een werk beschermd is en wat je met je auteursrecht kunt doen. Inclusief uitleg over het publiek domein en wat daar het voordeel(!) van is.

Het was vast niet de bedoeling, maar ik vond het wel erg grappig dat een van de toetsvragen was om na te gaan of “jouw land ook lid is van de Berner Conventie”.

Via William Patry.

Arnoud

Inbeslagname van foto’s van agenten door diezelfde agenten

Portretrecht voor de politie, een vaak terugkomend onderwerp. De politie maakt zich vaak druk om haar portretrecht. In het Dagblad van het Noorden wordt een politiewoordvoerder geciteerd naar aanleiding van de inbeslagname van foto’s van een medewerkster van 112Drenthe.com:

Politiewoordvoerder Bert Peters meldt echter, dat de genomen foto’s in strijd zijn met het portretrecht van de agenten. ”Op die foto’s staan agenten individueel afgebeeld. Kijk, bij een politieoptreden bestaat natuurlijk altijd de kans dat er een persfoto van de algemene situatie wordt gepubliceerd. Dat is ook geen probleem. Maar nu gaat het puur om de agenten zelf, die eventueel op een nieuwssite kunnen worden getoond. We hebben overigens van het openbaar ministerie begrepen dat we op een goede manier hebben gehandeld. Maar het is uiteindelijk de rechter die beslist of we terecht of onterecht hebben gehandeld.”

Een portret mag niet worden gepubliceerd als de geportretteerde daar een redelijk belang tegen heeft. Privacy is voor een agent een duidelijk belang, zeker bij impopulaire activiteiten als het flitsen van snelheidsovertreders. Mensen moeten hun frustraties over geflitst worden niet gaan verhalen op de individuele agent die de foto heeft gemaakt.

Aan de andere kant vervult een agent een openbare taak, en die kunnen fotograferen is in het algemeen belang. Zo kunnen wij controleren of die taak wel goed vervuld wordt.

Voor zo’n belangenafweging hebben we inderdaad de rechter. Die kan beslissen dat de foto niet mag worden gepubliceerd, al zal hij dat niet snel doen: hij kan bijvoorbeeld ook eisen dat de gezichten van de agenten onherkenbaar gemaakt worden.

Het duurt alleen soms lang voor je bij de rechter staat, en als in de tussentijd die foto vrolijk op internet staat, is het kwaad al geschied. Een schadevergoeding en verder verbod is dan een schrale troost. Een inbeslagname meteen na het maken van de foto lijkt dan logisch. Blijkt bij de rechter dat de foto geen kwaad kan, of dat b.v. onherkenbaar maken geen probleem is, dan kan deze worden gepubliceerd. Vandaar dat die agenten meteen de geheugenkaart opeisen en in beslag nemen.

De journalisten onder u zijn nu al aan het scrollen naar de comments-gleuf om “CENSUUR!!1!” te typen. Want dit riekt wel naar voorafgaande vergunning om iets te mogen publiceren. En die heb je in Nederland niet nodig.

Nou, ongeveer. Een publicatieverbod vooraf kan op zich wel, maar dat verbod moet dan wel de enige manier zijn om de privacy of wat dan ook van de persoon in kwestie te beschermen. (Ja, Indymedia heeft ongelijk). Bij een gewone burger ’s nachts met een telelens een foto in de slaapkamer nemen om die op Nu.nl te zetten, zal een rechter geen moeite hebben met een voorafgaand verbod.

In het geval van politieagenten ligt dat anders, vanwege dus dat algemeen belang en het toezicht op de openbare taak. Het lijkt mij dan ook dat een agent wel een hele bijzondere reden moet hebben om een geheugenkaart op te eisen om zo publicatie van een foto van zichzelf te verbieden.

Tegelijkertijd hebben mensen die agenten fotograferen wel een grote verantwoordelijkheid: als de agent schade lijdt door de publicatie, kan dat al snel flink in de papieren lopen. En dat komt dan voor rekening van de fotograaf/publicist, waarbij de rechter weinig medelijden zal hebben.

Om nog maar niet te spreken van alle bekeuringen de komende tien jaar voor 2km/u te hard rijden, een ontbrekend achterlicht op de fiets, toeteren zonder noodzaak, vergeten hand uit te steken of het trekken van een aanstootgevend gezicht.

Via Volledig bericht, pardon Boek 9.

Arnoud

Mogen forumleden zomaar hyperlinks plaatsen?

Een lezersvraag: mag je toestaan dat leden van je forum hyperlinks plaatsen naar mogelijk illegaal aangeboden werken? Moet je dat preventief controleren, of zelfs verbieden?

Hyperlinks zijn legaal. Pas in bijzondere gevallen wordt dat anders. Dat gaat dan meestal over linksites, bijvoorbeeld MP3-zoekmachines of sites met torrents naar illegaal aangeboden werken. Vanwege het structurele karakter van die sites, en het feit dat de beheerders weten dat de meerderheid van het materiaal illegaal aangeboden wordt, zijn die sites aansprakelijk voor de inbreuk.

Wie willens en wetens linkt naar illegaal aanbod, zit op het randje en gaat er waarschijnlijk snel overheen.

Wie anderen laat linken, komt in de positie van een provider: die is pas aansprakelijk als hij weet van het onrechtmatig karakter en de link dan niet weghaalt.

Voor een individuele link geplaatst door een lid van een forum zie ik niets dat meteen aansprakelijkheid doet ontstaan. Tenminste, als het gaat om ongefilterde publicaties door leden. Wie linktips krijgt, de leukste selecteert en publiceert, kan geen aansprakelijkheid ontlopen. Dat ondervond Go2Web in 2005 met een “de leukste foto”-rubriek op de hoofdpagina.

Een forumsite is wel verplicht om links naar onrechtmatige inhoud weg te halen als hij gewezen wordt op de onrechtmatigheid. Op die grond vermeed profielensite CU2 aansprakelijkheid voor een inbreukmakende inline link.

Dit geldt trouwens niet alleen bij links naar publicaties die inbreuk maken op auteursrecht. Ook bij bijvoorbeeld smadelijke teksten of instructies om beveiligingen te kraken moet de beheerder de link weghalen als hij gewezen wordt op het onrechtmatig karakter.

Het is verstandig in het forumreglement te regelen dat de beheerders het recht hebben links weg te halen bij gebleken onrechtmatigheid. Dat voorkomt discussie.

Arnoud

Nieuw op Iusmentis: De inbreukmakendheid van torrent-bestanden

File sharing via Bittorrent begint met een torrent-bestand, waarin de informatie staat waar en hoe een film of ander werk gevonden kan worden. Dergelijke bestanden zijn geen inbreuk op het auteursrecht. Willens en wetens torrent-bestanden aanbieden is vaak wel onrechtmatig.

Bij het Bittorrent-file sharing systeem worden bestanden in fragmenten uitgewisseld. Om deze te kunnen vinden, is een zogeheten torrent-bestand nodig. Met dit bestand kan een downloader de fragmenten van het bestand bij elkaar zoeken, en daarmee het bestand reconstrueren. Bittorrent is legaal. Alleen, soms worden via Bittorrent werken verspreid zonder dat de rechthebbende daar toestemming voor heeft gegeven. Dat is inbreuk op het auteursrecht.

Het publiceren (aanbieden) van een torrent-bestand is geen inbreuk op het auteursrecht. Maar wie weet dat de torrent die hij publiceert, verwijst naar een inbreukmakend bestand, handelt vaak wel onrechtmatig en kan daardoor tot een schadevergoeding worden veroordeeld.

Lees verder in De inbreukmakendheid van torrent-bestanden (in Auteursrecht @ iusmentis.com).

Arnoud

Geenstijl.nl: “UVA niet meer welkom!” (2)

Half september had Geenstijl ineens besloten UvA-studenten te weren, toen bleek dat een UvA-onderzoeksproject de volledige content en comments van haar site had overgenomen. In De nieuwe reporter nu een terugblik met reacties van onderzoeker en hoogleraar Maarten de Rijke, verantwoordelijk voor het project, en Geenstijl’s Dominique Weesie.

Dominique Weesie, directeur van GeenStijl, zegt dat vooral de openbaarmaking van de lezersreacties op De Rijke’s site Zookma in verkeerde aarde viel. “Het copyright van die reacties ligt in principe bij de mensen die commentaar geven. Er bestaat wel citaatrecht, maar niet als je alles volledig overneemt. Bovendien stond er op hun website dat ze de verzamelde informatie aan derden ter beschikking wilden stellen. Daar waren we het ook niet mee eens. We willen niet dat er straks berichten verschijnen dat onze lezers het ene merk pindakaas lekkerder vinden dan het andere.”

Volgens De Rijke gebeurde de publicatie van de reacties per ongeluk. “Dat was niet de bedoeling. Wij zijn ook niet zozeer geïnteresseerd in individuele blogposts of commentaren. We indexeren vele tienduizenden Nederlandse weblogs om op een hoger, geaggregeerd niveau vast te stellen wat er nu speelt.”

Geaggregeerde informatie valt niet onder het auteursrecht, dus wat dat betreft loopt het project wel goed. En deze verwerking van persoonsgegevens valt waarschijnlijk wel onder de vrijstelling Wetenschappelijk onderzoek en statistiek van het College Bescherming Persoonsgegevens. We zullen het dus maar houden op een slordigheid waardoor de individuele gegevens openbaar werden.

Via Volledig bericht, pardon Boek 9.

Arnoud