Tag: avg

About avg

Subscribe Feeds

Mag je contactgegevens via WhatsApp doorgeven of is dat ook al een AVG probleem?

Geplaatst op in Privacy, Uitingsvrijheid, 20 reacties

Een lezer vroeg me:

Er zijn beperkingen bij het doorgeven van het e-mailadres aan derden. Maar contactgegevens doorgeven via WhatsApp is een standaard feature. Het zijn weliswaar geen e-mailadressen, maar kan dat volgens de wet zo maar?
Voor het doorgeven van e-mailadressen, 06-nummers en alle andere contactgegevens van personen (ook indien voor zakelijk contact) gelden gewoon dezelfde regels. Dat zijn immers allemaal persoonsgegevens onder de AVG.

Het maakt niet uit of je handmatig een 06-nummer in een e-mail plakt en deze zo doorgeeft, of dat je in de WhatsApp applicatie voor de optie “Contactpersoon toevoegen” kiest, een gegevenssetje kiest uit de lijst van je Android/Apple adresboek en deze in mooie layout laat verschijnen bij de ontvanger. In beide gevallen gebeurt hetzelfde: de contactgegevens komen bij de ontvanger.

Of dat mag, hangt allereerst af van of het delen onder de AVG valt. Die kent immers een uitzondering voor huishoudelijk of zuiver persoonlijk gebruik (artikel 2 lid 2c AVG). In principe geldt die alleen als je de gegevens voor jezelf houdt, maar in zeer beperkte kring delen kan vaak nog net. Als de buurvrouw mijn nummer aan de overbuurman geeft omdat die een afspraak wil om een pakketje bij me te halen, dan zie ik dat als buiten de AVG.

Als het onder de AVG valt heb je een grondslag nodig. Dat zal vaak toestemming zijn (“geef mijn nummer maar aan Jaap, hij mag me altijd appen voor een offerte”), maar dat is niet de enige. Uitvoering van een overeenkomst kan ook (“Jaap is mijn accountant, app hem maar over de jaarcijfers zodat we het contract kunnen finaliseren”). En wellicht kom je er ook met een eigen gerechtvaardigd belang (“Jaap vindt het vast fijn als Pieter hem appt hierover”).

Ik lees vaak dat men zegt, als je WhatsApp (of vergelijkbare applicatie) gebruikt dan ben je akkoord met de voorwaarden en dan mag iedereen je dus appen. Dat argument volg ik niet. Ten eerste staat dat niet in de voorwaarden van WhatsApp, en ten tweede kunnen die voorwaarden geen toestemming afdwingen voor levenslang gecontacteerd te worden door eender wie.

Het maakt dus niet uit hoe je iemands contactgegevens deelt. De kern is dat je het alleen moet doen als het netjes is om te doen.

Arnoud

Met één klik je privacyvoorkeuren juridisch bindend doorgeven, gaat dat ooit lukken?

Geplaatst op in Privacy, 7 reacties

Met de Global Privacy Control in je browser kun je straks met één muisklik instellen of je gevolgd en geprofileerd wil worden, las ik bij Ars Technica. Deze nieuwe optie, die echt niet hetzelfde is als de keihard gefaalde Do Not Track instelling in je browser (waarmee je met één muisklik kon instellen of je gevolgd en geprofileerd wilde worden), zou wel eens een heel groot dingetje kunnen gaan worden omdat zowel de GDPR als de Californische Consumer Privacy Act (CCPA) dergelijke instellingen juridisch bindend zouden verklaren. Vooralsnog zit de optie alleen in Brave en DuckDuckGo, Mozilla (van Firefox) houdt het bij een braaftaalpersverklaring en van Chrome is nog niets vernomen. Maar laten we optimistisch blijven en eens kijken hoe bindend dit is.

Beetje flauw natuurlijk om zo negatief over DNT te doen, want dat was een goed idee. Sowieso is het natuurlijk heel raar dat mensen gevraagd moeten worden of ze gevolgd en geprofileerd willen worden, want dat is geen beslissing waar je gewone mensen mee lastig moet willen vallen. Dat is gedrag dat we ofwel maatschappelijk aanvaardbaar vinden of niet, en dan verbied je het dus – of niet. En nee, het is geen kwestie van uitleggen of verwachten dat mensen de tijd nemen dit te begrijpen.

Maar goed, als het dan kennelijk gevraagd moet worden dan lijkt me een instelling in de browser heel wat beter dan iedere website zijn eigen supertrage popup met misleidende “eigen instellingen”-knop. Dat was ook waar DNT voor bedoeld was, en wat GPC ook moet gaan doen. DNT werd echter rijkelijk vroeg (2009) voorgesteld, en sneuvelde een stille dood omdat bedrijven geen zin hadden het te ondersteunen.

GPC zou een succes moeten worden omdat het wordt gepresenteerd als de implementatie van de GDPR en de Californische tegenhanger CCPA. Beiden kennen immers een juridisch kader voor toestemming geven (en intrekken) en wat daarbij komt kijken, dus als je GPC nu zo bouwt dat het een GDPR-compliant toestemming of intrekking geeft, dan moet je als bedrijf daar wat mee. Zou je zeggen, want de belangen zijn zo groot dat ik 100% verwacht dat advertentiebedrijven smoesjes zullen blijven verzinnen waarom je de AVG toch echt anders moet lezen.

In Californië pakken ze het harder aan. In een uitvoeringsregeling gekoppeld aan de CCPA staat expliciet dat bedrijven moeten luisteren naar browsergeconfigureerde toestemming:

The CCPA includes a mechanism for solving the one-by-one problem. The regulations interpreting the law specify that businesses must respect a “global privacy control” sent by a browser or device. The idea is that instead of having to change privacy settings every time you visit a new site or use a new app, you could set your preference once, on your phone or in a browser extension, and be done with it.
De AVG kent zo’n uitvoeringsregeling niet, en het is ook niet echt de Europese stijl van wetgeving dat we keihard opschrijven dat een bepaalde instelling of knop de wettelijke manier is om iets voor elkaar te krijgen. Wel zou de EDPB (de samenwerkende toezichthouders) een richtsnoer kunnen publiceren (artikel 70 AVG) waarin zonder veel mitsen en maren staat dat GPC rechtsgeldige toestemming (of weigering daarvan) oplevert en dat een bedrijf niet mag eisen dat je de eigen interface gebruikt. Een richtsnoer is geen wet maar je moet van goede huize komen wil je er zomaar van af kunnen wijken.

Uiteindelijk staat of valt dit natuurlijk met de handhaving. Zolang er geen concrete en directe prikkel is om je site aan te passen, zal GPC net zo hard sneuvelen als DNT. Maar ik begrijp niet waarom dit allemaal zo lang moet duren; we weten wat de eisen voor toestemming zijn en hoe dit kan worden gehandhaafd.

Arnoud

Mag je zelf bepalen wanneer je een datalek meldingswaardig vindt?

Geplaatst op in Privacy, 21 reacties

Tientallen keren per jaar komt privacygevoelige informatie van patiënten door datalekken bij het Noordwest Ziekenhuis in Alkmaar en Den Helder in verkeerde handen terecht. Dat las ik bij Langedijk Centraal, dat het weer van het Noordhollands Dagblad had. Vaak gaat het om verkeerd geadresseerde post, maar ook om rondslingerende usb-sticks of geneus zonder toestemming. En, zo lazen diverse tipgevers,  “Over het algemeen is degene die onbedoeld met informatie over een ander in aanraking komt een betrouwbare partij die het netjes terug bezorgd. Dat hoeft niet te worden gemeld aan de Autoriteit Persoonsgegevens of de betrokkene.” Met dus het welbekende CBR-motto er achteraan.

Volgens de AVG is iedere vorm van inbreuk op de beveiliging van persoonsgegevens een datalek (artikel 4 definitie 12), als die leidt tot al dan niet bedoelde verwerking in strijd met de AVG. Dus inderdaad is het verkeerd versturen van medische informatie een datalek, een usb-stick met onbeveiligde dossiers laten slingeren ook en het zonder bevoegdheid lezen van iemands medische statuschart eveneens.

Ieder datalek moet worden gemeld bij de AP (artikel 35 AVG), en wel zo snel mogelijk. Dus niet “binnen 72 uur”, dat is alleen de bovengrens voor “zo snel mogelijk”. Er geldt alleen een grote uitzondering:

tenzij het niet waarschijnlijk is dat de inbreuk in verband met persoonsgegevens een risico inhoudt voor de rechten en vrijheden van natuurlijke personen
De richtsnoeren van het Comité noemen als voorbeeld hiervan het feit dat het nieuwsbriefsysteem van een energiebedrijf er door een storing een week uitligt, zodat de klanten geen nieuwsbrief met nuttige weetjes over energiebesparing krijgen. Dat is geen risico voor die klanten, dus dit datalek (onbeschikbaarheid van persoonsgegevens) hoeft niet te worden gemeld.

Bij medische informatie zou je toch snel aannemen dat je wél een risico hebt. Maar de ziekenhuiswoordvoerder lijkt te doelen op de specifieke situatie dat de ontvanger betrouwbaar is en dus geen misbruik van de gegevens maakt. Bijvoorbeeld wanneer iemand bij de rookpaal een usb-stick vindt, die inlevert bij de receptie waar net twee minuten eerder een arts zich meldde met “heeft iemand een usb-stick gevonden”. Dan kun je zeggen, de kans is zeer klein dat er misbruik van de stick is gemaakt (natuurlijk, het kán dat de vinder snel een kopie heeft getrokken maar hoe waarschijnlijk is dat), en dan hoef je dat niet te melden.

Ik heb zelf wel eens een Excelsheet met persoonsgegevens per abuis naar mijn notaris gemaild in plaats van naar de beoogde ontvanger (zelfde voornaam, Outlook, jaja precies). Dat vond ik geen meldingsplichting datalek omdat de notaris geheimhouding heeft, en als die dan zegt het bestand meteen te vernietigen dan is dat genoeg. Maar dat gaat dus goed vanwege de speciale status van die notaris én de werkrelatie die ik met die persoon heb.

Ik ken ook het verhaal van iemand die klant A een lijst persoonsgegevens mailde die voor klant B bedoeld was. Daar hing hij binnen 30 seconden aan de lijn bij A, die vertelde in het gesprek “ik druk nú op delete en nú op prullenbak leeg” en daarna bevestigde hij dat schriftelijk, inclusief de toezegging “ik vertel niets hierover en mochten er backups zijn dan gooi ik het bestand daaruit ook weg; als ik lieg mag je me 100% aansprakelijk stellen”. Dat is denk ik ook wel genoeg, gezien de grote snelheid en de betrouwbaar overkomende reactie.

In het algemeen zeggen “het leek zo’n aardige man/vrouw” zou ik daarentegen wat mager vinden. Je neemt dan een risico, maar ik zie het ergens wel: waarschijnlijk heb je een langdurige patiëntrelatie met mevrouw A, dus als de behandelend arts die belt en zegt “ach wilt u die brief aan B in de kachel stoppen” en mevrouw reageert positief, dan kun je wel aannemen dat A dat ook echt doet. Ik zou die brief dan niet melden – als het om één (of een handvol) brieven gaat. Stuurde je er 500 naar verkeerde personen, dan is dat nabellen nauwelijks te doen én is er vast wel iemand die kwaad wil.

Arnou

Heeft die consent-balk van Teams bij video-opnames ook maar enige betekenis?

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, Privacy, 29 reacties

Via Twitter:

als tijdens een videooverleg de organisator ‘opnemen’ aanzet dan lijkt dit me geen AVG-conforme manier om toestemming omdat die ‘vrijelijk’ gegeven moet worden.
Ik verbaas me ook regelmatig over dat balkje bovenin de meeting, met de tekst “This meeting is being recorded. By joining you are giving consent for this meeting to be recorded.” Eh nee, zo werkt het niet. Maar dit is dan weer zo’n ding waar het gewoon zo gaat en we dat met een zucht accepteren. Het lijkt wel het digitale equivalent van dat “de directie stelt zich niet aansprakelijk”-bordje (waar ik nog steeds meer voorbeelden van zoek, trouwens) te worden.

Inderdaad valt het opnemen van zakelijke meetings onder de AVG. In theorie zou het kunnen dat iemand dit voor strikt persoonlijk gebruik opneemt, maar laten we even uitgaan van een zakelijke meeting en een organisator die structureel opneemt en dat in bijvoorbeeld het zaakdossier opneemt.

Met toestemming van je deelnemers mag dat natuurlijk. Alleen: die moet vrijelijk worden gegeven, en bovendien met een actieve handeling. “Door daarnet het gesprek binnen te komen, heeft u toestemming gegeven” is daarbij een tikje laat. Die tekst had vóór het binnenkomen getoond moeten worden om überhaupt in aanmerking te komen voor de kwalificatie van toestemmingsvraag. Maar ik heb nog geen enkele meeting gehad waarbij Teams voorafgaand aan het binnenkomen me meldt dat er opgenomen gaat worden. Raar.

Zonder toestemming een meeting opnemen ligt lastig. Het kan wel: als de opname noodzakelijk is voor het werk, bijvoorbeeld voor collega’s die terug moeten kijken, dan zie ik het wel als legaal. Of als een organisatie een groot belang heeft bij de opname, de videoregistratie van een jaarvergadering wellicht als bewijs van wat er afgesproken is. Hoewel je natuurlijk daar meteen tegenover kunt stellen dat er ook notulen zijn, dus waarom moeten mensen de hele vergadering terugkijken?

(Dat laatste is de innovatieparadox uit de AVG: nieuwe dingen mogen eigenlijk nooit, want er is een bestaand oud ding dat eigenlijk net zo goed is. Dus er is geen noodzaak. En als er geen bestaand ding is dat je vervangt met je nieuwe ding, dan is het hoog risico of geen nut, dus ook geen noodzaak.)

Arnoud

 

Compliance en risicomanagement bij Artificiële Intelligentie leren? #legaltechtuesday

Geplaatst op in Iusmentis, 4 reacties

Steeds meer organisaties zetten Artificial Intelligence (AI) in. Dit versnelt beslissingsprocessen en schept nieuwe inzichten omtrent risico’s, klanteigenschappen en commerciële kansen. Deze techniek is zeer nieuw en haar inzet roept dan ook vele vragen op over de juridische en ethische randvoorwaarden. Mag dat wel, een computer laten beslissen? Welke kaders hanteer je om een verantwoorde inzet van AI te realiseren? Wordt het tijd voor een AI Compliance Officer?

De inzet van AI biedt nieuwe mogelijkheden. Bestaande processen kunnen fors worden versneld door menselijke tussenkomst te vervangen door een AI. Zo zou een AI-bewaker bagage van bezoekers kunnen screenen op ongewenste voorwerpen, en deze doet dat dan veel sneller dan een mens (en is bovendien om vijf uur niet moe en afgeleid). Een verzekeraar zou een AI in kunnen zetten om claims te kunnen analyseren.

Dergelijke analyses hebben echter ook diverse risico’s. Zo staan AI’s er om bekend dat zij bestaande vooringenomenheid (bias) uit de onderliggende data sterk uitvergroten, wat kan leiden tot ongewenst gedrag zoals discriminatie. Ook is het vaak lastig duidelijke uitleg te krijgen over hoe een AI tot zijn conclusie komt: dergelijke data-analyse is volkomen onvergelijkbaar met een menselijk gedachteproces.

Deze risico’s maken organisaties nog steeds huiverig over de inzet van AI. Ook de wetgever heeft niet stilgezeten: in de Europese privacywet GDPR is een expliciet verbod opgenomen om mensen aan besluiten te onderwerpen die door een AI zijn genomen. Hoe dan ook grip te krijgen op AI, en te zorgen voor een nette, ethisch verantwoorde inzet, is een lastige vraag voor veel organisaties.

In 2019 publiceerde de Europese Commissie de Ethics Guidelines for trustworthy AI. Onder “ethisch” verstaat men niet alleen het voldoen aan wettelijke regels, maar ook aan meer algemene ethische principes. Ethische AI bestaat uit drie componenten, waaraan gedurende de volledige levenscyclus van het systeem moet worden voldaan: de AI moet

  1. wettig zijn, door te voldoen aan alle toepasselijke wet- en regelgeving,
  2. ethisch zijn, door naleving van ethische beginselen en waarden te waarborgen, en
  3. robuust zijn uit zowel technisch als sociaal oogpunt, aangezien KI-systemen ongewild schade kunnen aanrichten, zelfs al zijn de bedoelingen goed.
Uitgaande van deze drie componenten komen de richtsnoeren tot zeven vereisten voor AI-systemen:
  1. Menselijke controle en toezicht
  2. Diversiteit, non-discriminatie en rechtvaardigheid
  3. Technische robuustheid en veiligheid
  4. Transparantie en verklaarbaarheid
  5. Privacy en datagovernance
  6. Maatschappelijk en milieuwelzijn
  7. Verantwoording en controleerbaarheid
Het toetsen aan deze vereisten komt in de praktijk neer op het welbekende proces van compliance: formuleer criteria waarmee naleving kan worden gemeten, zorg dat mensen doordrongen zijn van het belang van naleving en toets op de criteria. Dat dan ook nog eens op een positieve manier; nee zeggen is altijd makkelijk, maar technologie op een compliant en werkbare manier de markt op krijgen is een stuk lastiger.

Omdat het hier ook nog eens gaat om geavanceerde technologie en vaak vele partijen betrokken zijn, is AI compliance een uitdagende kwestie. Een AI compliance officer moet dan ook behoorlijk thuis zijn in wetgeving, techniek en de toepassingspraktijk.

Ik vond dit zo’n leuke dat ik de afgelopen weken eigenlijk alleen heb gewerkt aan mijn nieuwe leergang AI in de praktijk: compliance & governance. Deze online leergang is speciaal ontwikkeld voor informatieprofessionals, juristen en compliance officers die aan de slag moeten of willen met AI en de toetsing daarvan. Geen blokkades opwerpen, maar zorgen dat bedrijven en instanties aan de slag kunnen. Weten wat er wel kan en hoe dat wordt bereikt.

De stof wordt volledig online aangeboden. Met geavanceerde vormen van elearning kan de cursist eenvoudig werken en effectief de stof tot zich nemen. De docent is online beschikbaar voor 1-op-1 overleg, en via een discussieforum kunnen cursisten met elkaar overleggen en brainstormen.

Met dat forum is trouwens iets bijzonders: het wordt aangeboden door een fictief Nederlands dorp. De leergang kent namelijk een serious game element, waarbij deelnemers optreden voor bedrijfsleven en overheid in dat dorp om te zorgen dat AI-initiatieven volledig compliant én bruikbaar worden. Hoe beter men het spel speelt, hoe hoger het dorp scoort in de wereldwijde competitie van de Most AI-focused city in the world, bijgehouden door het fictieve United Nations Office for Global AI (UNOGAI). Bij pittige onderwerpen als deze is serious gaming een bewezen techniek om leren effectiever te maken.

Durf jij de uitdaging aan? Op 1 februari gaat de eerste ronde van start. Meer informatie en de inschrijfmogelijkheid vindt u bij ICTRecht.

Arnoud

 

 

 

H&M krijgt boete van 35 miljoen euro voor schenden privacy personeel

Geplaatst op in Privacy, 13 reacties

Kledingketen H&M heeft van de Hamburgse databeschermingstoezichthouder een boete van 35 miljoen euro gekregen wegens het schenden van de privacy van het personeel. Dat meldde Security.nl onlangs. Sinds 2014 werden zaken over het privéleven van medewerkers van het servicecentrum in Nuremberg in groot detail bijgehouden. Dit kwam eind vorig jaar door een configuratiefout aan het licht; het gehele bedrijf kon bij de 60 gigabyte aan personeelsdata. Met een stevige boete én schadevergoeding wordt daar nu een einde aan gemaakt.

Je vraagt je af wie er anno 2020 nog zó stom kan zijn:

Het ging om informatie over bijvoorbeeld vakanties, ziekteverlof of andere redenen om afwezig te zijn. Zodra medewerkers weer terugkwamen kregen ze een gesprek met een manager. Die noteerde niet alleen de reden voor de afwezigheid, maar ook symptomen van ziektes en diagnoses. Tijdens privégesprekken en gesprekken op de werkvloer werd allerlei andere persoonlijke informatie over het personeel verzameld. Het ging dan om details over het gezinsleven, maar ook de geloofsovertuiging.
Echt, serieus. Dat je als manager denkt informatie over iemands ziekte te moeten noteren, hoe kom je erbij. Daar is gewoon geen enkele reden voor, geen argument. Iemand is ziek of niet, en die informatie krijg je in binaire vorm. Hetzij van de werknemer, hetzij (als je die niet vertrouwt) van een arts. En alleen die arts beoordeelt ziektesymptomen en diagnoses, dus alleen die heeft die informatie.

Ik hoef denk ik niet uit te leggen waarom details over gezinsleven of geloof niet in een personeelsdossier thuishoren.

Ik ben vooral verbaasd dat dit überhaupt is gebeurd, niet dat het op enig moment door een datalek aan het licht kwam. Want datalekken zijn geen als, maar een wanneer. Zeker bij dit soort stommigheden.

Het is wel weer mooi dat H&M als organisatie het zo serieus oppakt. Want naast een boete van 35 miljoen euro, heeft H&M aan alle betrokken medewerkers excuses gemaakt en hen een schadevergoeding betaald. Tevens heeft de kledingketen verschillende databeschermingsmaatregelen genomen en zijn diverse managers ontslagen.

En beste lezer, ben je van HR of personeelsmanagement en denk je nu “ja oké gelukkig noteren wij qua ziekte of gezin alleen maar X” dan bij deze mijn weloverwogen juridisch advies: wil je daar mee stoppen alsjeblieft?

Arnoud

Mag je WhatsApp-screenshots met anderen delen?

Geplaatst op in Privacy, Uitingsvrijheid, 27 reacties

Interessante vraag op Reddit:

Een kennis stuurt vaak screenshots heen en weer van privé WhatsApp gesprekken naar andere vrienden van die kennis, waarbij niet om toestemming gevraagd wordt. Kan deze persoon hiervoor legale consequenties voor ondervinden worden jegens schending van privacy?
Legaal gezien, pardon juridisch gezien maakt het niet heel veel uit met welk technisch middel zo’n gesprek doorgezet wordt. Of je nu een screenshot maakt, het voorleest of met de hand overtypt, waar het om gaat is dat je de inhoud van een conversatie deelt met derden.

Het opnemen of loggen van gesprekken waar je zelf deelnemer aan bent, is in Nederland toegestaan – ook zonder toestemming van je wederpartij. In andere landen (zoals Duitsland) kan dat anders liggen, maar hier is het juridisch prima om dat te doen. Een gesprek opnemen waar je géén deelnemer aan bent, is strafbaar (art. 139c Strafrecht).

De reden dat dat legaal is, is omdat wij vinden dat je bewijs moet kunnen bewaren van wat jij in een conversatie hebt gezegd, of wat je wederpartij tegen jou zei. Daaruit volgt natuurlijk meteen dat je die gesprekslogs (of screenshots dus) niet zomaar met derden mag delen, want dat gaat het doel te buiten. Doe je dat toch, dan kom je ook in het strafrecht terecht want het in strijd met de wet delen van gespreksopnames is strafbaar (art. 139e Strafrecht).

Je kunt het natuurlijk ook via de AVG spelen, want zo’n gesprekslogscreenshot is een persoonsgegeven en mag dus niet zonder toestemming of andere grondslag worden verspreid. Ik zou niet weten hoe je dat rechtbreidt.

De eigenlijk enige situatie waarin delen wél gerechtvaardigd is, is als je iets juridisch of nieuwswaardigs wil doen met dat gesprek. Een screenshot maken en delen met de politie bij een aangifte is natuurlijk wel toegestaan, net zoals het aan je werkgever geven omdat een collega je lastigvalt. Een journalist zou heel misschien een privégesprek kunnen screenshotten en gebruiken in het nieuws, al heb ik moeite met een concreet voorbeeld bedenken. Maar dit zijn echt uitzonderingen en zeker niet hetzelfde als “stuurt vaak screenshots naar andere vrienden”.

Arnoud

Kan een model onder de AVG inzage in haar foto’s vorderen van de fotograaf?

Geplaatst op in Intellectuele rechten, Privacy, 46 reacties

Een lezer vroeg me:

Ik ben professioneel fotograaf en werk onder meer voor modellen. Portretten in opdracht dus, zoals dat in de Auteurswet heet. Een opdrachtgever krijgt van mij een paar foto’s, op basis van mijn professionele inschatting wat de ‘beste’ zijn. Nu is er een model dat op basis van de AVG “inzage in zijn persoonsgegevens” wil, oftewel een kopie van elke foto. Ik las dat een portretfoto inderdaad een persoonsgegeven is, dus kan dit zomaar? En gratis???
Het klopt dat een foto een persoonsgegeven is, en dat je in beginsel recht hebt op inzage in en kopieën van je persoonsgegevens. Dus ook een kopie van foto’s waar je (herkenbaar) op staat. Dat voelt hier wat ongepast, omdat hiermee het businessmodel van de fotograaf doorkruist wordt en er eigenlijk geen legitieme reden is voor het model om dit te eisen, gezien de afspraken over de fotosessie. (Jaja, ik weet het, je hebt geen belang nodig met artikel 15 AVG. Maar toch.)v

Ik zie twee opties om hier tegenin te gaan. Allereerst staat in de AVG dat het recht op inzage geen afbreuk mag doen aan andere rechten (artikel 15 lid 4), zoals het auteursrecht. Dan zoek je een compromis tussen inzagerecht en het exclusieve recht van de fotograaf. Dat kan bijvoorbeeld zijn dat je alle foto’s verkleind en/of met watermerk aanreikt: men kan dan controleren dat er niets raars op staat, maar er niet mee aan de haal gaan.

De tweede optie is dat je zegt dat deze foto’s vallen onder de exceptie van journalistieke en artistieke verwerkingen. Dan bestaat het recht van inzage in het geheel niet. Dit lijkt me een redelijke toepassing van die exceptie, maar zekerheid heb je er niet van totdat het ooit bij de rechter mocht komen.

Alles bij elkaar zou ik zeggen dat als je een redelijke gelegenheid biedt om de resterende foto’s te bekijken, al is het verkleind en met watermerk, dat je dan inhoudelijk aan de AVG voldoet.

Arnoud

Waarom hebben alle cookiepopups ineens een legitiem belang?

Geplaatst op in Privacy, 13 reacties

Een lezer vroeg me:

Sinds een tijdje valt me op dat allerlei cookiepopups niet alleen om toestemming vragen, maar ook opties aanbieden onder het kopje “legitiem belang”. Vaak kun je die opties niet uitzetten, maar soms wel alleen heet dat dan “bezwaar”. Wat is dit in vredesnaam?
Wie dit heeft bedacht, weet ik ook niet, maar ik vermoed dat diverse grote cookiepopuptechnologieleveranciers (dat is een branche) dit hebben ingevoerd op verzoek van organisaties zoals het Interactive Advertising Bureau (IAB). Iedereen die iets doet met cookies en tracking, ziet de bui namelijk wel hangen dat toestemming het niet lang meer uithoudt als reden (grondslag) om marketing en profiling te doen.

Toestemming was ooit het argument om persoonsgegevens te mogen verzamelen en om met cookies te kunnen werken. Dus iedereen zette lekker een dikke cookiemuur voor zijn site, waardoor we nu met het fenomeen jaklikmoeheid of consent fatigue zitten. En, belangrijker, waardoor toezichthouders eens beter zijn gaan kijken en de terechte vraag stellen waarom het eigenlijk vrijwillig is, dat mensen moeten klikken om je site te kunnen bekijken. Ja, het is jouw site en je mag mensen weigeren, maar in de AVG/GDPR staat nu eenmaal dat toestemming weigeren zonder gevolgen moet blijven – en weigeren is een gevolg, hoe je het ook wendt of keert.

Snel op zoek naar alternatieven, en dan komen we natuurlijk meteen uit bij artikel 6 lid 1 sub f AVG:

de verwerking is noodzakelijk voor de behartiging van de gerechtvaardigde belangen van de verwerkingsverantwoordelijke of van een derde,
waarbij iedereen dan meteen wijst op overweging 47 die zegt dat “verwerking van persoonsgegevens ten behoeve van direct marketing kan worden beschouwd als uitgevoerd met het oog op een gerechtvaardigd belang.” Het jargon spreekt overigens van “legitiem belang” omdat de Engelse tekst ‘legitimate interest’ zegt.

Toen is er ergens een brainstorm gekomen over welke soorten cookies en profiling onder dit kopje gerechtvaardigd kunnen worden. Je ziet dat terug in die menu’s: dingen als security & monitoring, first-party analytics en het beperken van overlast door excessief cookiegebruik (ja, serieus heb ik gezien). Daar is dan dus geen toestemming voor nodig, dus die blijven dan buiten het lijstje met dingen waar je toestemming voor moet geven.

Wel staat in de AVG dat je de mogelijkheid tot bezwaar maken moet hebben, op basis van persoonlijke omstandigheden. Bij marketing is de bezwaarmogelijkheid onbeperkt, er hoeft dan geen omstandigheid te worden opgegeven. Daarom zie je dan weer afmeldknopjes bij veel “legitiem belang” opties. Maar een afmeldoptie is in het algemeen niet verplicht. Bij security-opties (monitoring van gedrag om inbrekers-in-spe te pakken) is het natuurlijk niet zinnig om mensen zich te laten afmelden.

Arnoud