EU eist wijzigingen in voorwaarden Facebook, Twitter en Google+

| AE 9317 | Informatiemaatschappij | 17 reacties

De Europese Commissie eist dat de sociale netwerken Facebook, Twitter en Google+ hun voorwaarden voor Europese gebruikers binnen een maand aanpassen, om consumenten meer rechten te geven en om fraude beter aan te pakken. Dat las ik bij Nu.nl vorige week. Het persbericht van de EU knalt er stevig in: op sociale media hebben mensen veel last van fraude en scams, maar ook van voorwaarden die je je Europese consumentenrechten ontzeggen. Want dat is precies hetzelfde. Maar goed, waar gaat het over?

Het persbericht lijkt een schot voor de boeg: jongens, doe iets aan die stomme voorwaarden anders dan komen wij met nieuwe wetten om dit af te dwingen en dan heb je helemáál geen keuze meer. En op zich is het natuurlijk ook helemaal niet raar om te vragen dat een internetdienst in zijn voorwaarden geen dingen zet die in strijd zijn met Europees recht, zoals dat je naar de Amerikaanse rechter zou moeten om je recht te halen – volgens Europees recht is gewoon de rechter van jouw woonplaats bevoegd.

Leuker vind ik de opmerking dat je bij een internetdienst niet zomaar je aansprakelijkheid op nul mag zetten. En nee “voor zover wettelijk toegestaan” is géén reëel alternatief. Je moet gewoon aangeven waar je aansprakelijk voor bent, of waarom je dat niet bent.

Ook een spannende: voorwaarden wijzigen mag alleen met tijdige vooraankondiging én motivatie, plus natuurlijk recht om op te zeggen. Dat opzegrecht is een wassen neus en ik wou dat ze dat niet hadden gezegd. Waar het om gáát is dat die voorwaarden eerlijk moeten zijn en niet zo maar alles mogen zeggen.

Contractopzegging door een socialmediaplatform moet ook niet zomaar mogen. Ook niet wegens ‘abuse’ of “lees de voorwaarden”. Opzeggingen moeten gemotiveerd en gebaseerd op daadwerkelijk beleid, en het lijkt mij dat je er ook een bezwaar tegen in moet kunnen dienen dat enige kans heeft om door een mens gelezen te worden.

Al deze zaken zijn direct te herleiden tot bestaand recht. Het probleem is vooral dat die rechtsregels erg oud of generiek zijn, waardoor je ze niet meteen kunt toepassen op online diensten. Zo staat er in de wet dat aansprakelijkheid beperken naar een consument toe onredelijk is, tenzij daar een argument tegen te bedenken is. Maar hoe je dat precies moet lezen, dat is nog een open vraag. En is “de dienst is gratis, kom nou” genoeg argumentatie?

Alles bij elkaar een goed initiatief, hoewel ik me zeer afvraag of de industrie werkelijk met iets nieuws komt.

Welke voorwaarde(n) zouden jullie graag anders zien bij online diensten?

Arnoud

Mag je de Twitter API scrapen voor wetenschappelijk onderzoek?

| AE 8877 | Intellectuele rechten | 9 reacties

twitter-agent-politieEen lezer vroeg me:

Deze meneer heeft een mooie data-analyse gemaakt van Donald Trump zijn tweets: Trump zelf gebruikt een Android-apparaat en een ghostwriter nuanceert de boel vanaf een iPhone. Daarbij vroeg ik mij af of dit zomaar mocht. Twitter zegt van wel bij onderzoeksdoeleinden (onder bepaalde voorwaarden). Zoals dat je je dataset niet mag delen met anderen, wat het weer moeilijk maakt voor écht onderzoek.

Op het eerste gezicht zou je zeggen dat onderzoek op Twitterberichten geen probleem zou zijn. Onderzoek op basis van krantenberichten is al decennia oud en geen probleem. En wat is Twitter nou anders dan een krant, zij het sneller en korter en met megaveel meer berichten?

Nou ja, om er eens eentje te noemen: Twitter is een dienst, en een krant is een product. Kranten kun je dan ook legaal inzien vanuit allerlei plekken, zoals bibliotheken, zonder dat daar allerlei gebruiksvoorwaarden gelden. Natuurlijk is het kopiëren van krantenberichten auteursrechtelijk een probleem, maar onderzoeken welke artikelen in Nederlandse kranten door ghostwriter zijn geschreven, is volgens mij volstrekt legaal.

Bij Twitter ligt dat anders. Twitter is een dienst, en kan daar voorwaarden aan verbinden. Die hebben ze dan ook, maar ik kan er geen specifieke regels over wetenschappelijk onderzoek in vinden. Deze API licentie gaat primair over het kunnen vertonen van tweets in je eigen dienst, eventueel licht gemasseerd om ze passend te krijgen. Het is bijvoorbeeld expliciet verboden de berichten op te slaan, wat onderzoek al bemoeilijkt – helemaal voor het verifieerbaar maken van je onderzoek want je mag de dataset dus niet vrijgeven.

Op zich is dat legaal. Een dienstverlener mag zelf weten wat ze toestaat met de resultaten van haar dienst, er is geen regeling zoals de auteursrechtelijke uitputting die bepaalt dat beschermde producten zoals boeken of kranten vrij bruikbaar zijn voor legale verkrijgers.

In de praktijk lijkt het wel mee te vallen. Ik heb nog nooit gezien dat Twitter een sommatie stuurde naar een researcher, en kan me dat (afgezien van research dat de servers overbelast) ook eigenlijk niet voorstellen. Twitter zou er weinig mee te winnen hebben en veel te verliezen. Maar afhankelijk zijn van een welwillende opstelling van een dienstverlener is natuurlijk wat anders dan iets mógen.

Arnoud

EC formuleert samen met techbedrijven gedragsregels tegen haatzaaien op internet

| AE 8690 | Uitingsvrijheid | 8 reacties

leeuw-boos-trol-figuur.jpgSamen met Microsoft, Facebook, YouTube en Twitter heeft de Europese Commissie een gedragscode tegen haatzaaien op internet opgesteld, meldde Tweakers vorige week. Daarin is onder andere vastgelegd dat dergelijke inhoud binnen 24 uur verwijderd wordt. De gedragscode is een uitvloeisel van nieuwe wetgeving voor online mediaplatforms.

Het doet wat gek aan, maar gezien de partijen waarmee de EC dit heeft opgesteld toch weer logisch. In het Amerikaans recht, waar deze clubs vandaan komen, staat de vrijheid van meningsuiting op een hoog voetstuk. Tussenpersonen zoals forumbeheerders zijn daarom volledig beschermd tegen aansprakelijkheid (47 U.S.C. § 230) voor hetgeen hun gebruikers plaatsen. Hierop geldt slechts één uitzondering: wanneer een forumlid een auteursrechtinbreuk begaat, is de beheerder gehouden op klacht de inbreuk te beëindigen (een DMCA notice/takedown). Maar ook al staat je sociale netwerk vol met de meest ranzige haat, je bent er formeel niet aansprakelijk voor.

In het Europese recht ligt de bescherming van tussenpersonen genuanceerder. De E-commercerichtlijn bepaalt dat tussenpersonen wiens dienst eruit bestaat dat zij informatie van anderen opslaan en doorgeven, niet aansprakelijk zijn voor de inhoud wanneer zij deze niet vooraf screenen en een adequaat notice-takedown regime hanteren. Dit betreft echter alle mogelijke onrechtmatige inhoud, en niet alleen auteursrechtinbreuk. Je moet dus bij ons sowieso al in actie komen als er haatzaai-inhoud geplaatst wordt.

Wel zit je natuurlijk met de lastige vraag wanneer sprake is van dergelijke inhoud. Onder de huidige regels moet sprake zijn van onmiskenbaar onrechtmatige inhoud, oftewel iets waar niet aan te twijfelen valt. De gedragscode maakt daar geen verwijzing naar. Wel zie ik een definitie van haatcontent, en die is specifiek gericht op bevolkingsgroepen en xenofobie:

all conduct publicly inciting to violence or hatred directed against a group of persons or a member of such a group defined by reference to race, colour, religion, descent or national or ethnic origin.

Je vraagt je dan af waarom niet doorgepakt naar álle vormen van discriminatie, zoals op grond van geslacht of seksuele voorkeur. Misschien omdat het zo beter te verkopen was aan de Amerikanen? Of omdat de werkgroepen in kwestie alleen gericht zijn op rassendiscriminatie?

De bedrijven beloven in principe binnen 24 uur te reageren op onderbouwde klachten, en wel door de berichten te blokkeren of weg te halen. Ook zeggen ze toe hun gebruikers op te gaan voeden op dit punt.

Ik zit een beetje in dubio. Enerzijds is dit (volgens Europese en Nederlandse regels) niets nieuws. Je moest sowieso al reageren op alle (evident juiste) klachten, ook bij haatzaaien en discriminatie. Je moest sowieso al op de stoel van de rechter gaan zitten als hoster/tussenpersoon en ingrijpen. “Kom maar terug met een gerechtelijk bevel” was nooit een geldige reactie. Maar anderzijds voelt het alsof er nu iets nieuws ingevoerd wordt, alsof de lat lager ligt en de verplichting hoger. Ik krijg er alleen niet de vingers achter waar hem dat in zou zitten.

Arnoud

Onder de 16 geen Facebook, geen Twitter, geen Instagram?

| AE 8617 | Privacy | 7 reacties

Wie jonger is dan 16 jaar, mag zonder toestemming van zijn ouders geen sociale media gebruiken, meldde het AD maandag. De nieuwe Privacyverordening stelt strenge regels over persoonsgegevens van minderjarigen, en als gevolg daarvan mogen die straks (2018) niet meer op sociale media. Alleen, hoe is dat nieuws? Het AD denkt van wel, want: “[t]ot… Lees verder

Mag een krant een tweet afdrukken als die nieuws is?

| AE 8530 | Intellectuele rechten, Uitingsvrijheid | 11 reacties

Een vraag via Twitter: Hoe zit dat, @ictrecht? Mag het @parool een cartoon van @khalidalbaih afdrukken als tweet van ‘iemand’ zonder vermelding van de maker? Het Parool publiceerde een aantal cartoons van Belgische tekenaars die daarmee wilden reageren op de aanslag op vliegveld Zaventem. Niet direct: men toonde in feite afbeeldingen van tweets (zie plaatje,… Lees verder

Mag de politie zeggen “U twittert wel heel veel”?

| AE 8376 | Regulering, Uitingsvrijheid | 60 reacties

Twitterende tegenstanders van azc’s moeten rekening houden met een bezoekje van de politie. Mag dat? Dat schreef NRC vorige week. „Wij hebben orders gekregen om u te vragen op uw toon te letten. Uw tweets kunnen opruiend overkomen”, kreeg een Sliedrechtenaar te horen nadat hij had getwitterd over een AZC-bijeenkomst. Iets strafbaars zei hij niet,… Lees verder

Moet een president zijn socialemediaaccounts inleveren na zijn ambtstermijn?

| AE 8294 | Informatiemaatschappij | 12 reacties

De Argentijnse president wil haar presidentiële socialemediaaccounts niet inleveren nu ze geen president meer is, las ik bij Vice. De accounts, allemaal iets met @CasaRosadaAR (“roze huis”, de ambtswoning van de president), zijn nu omgezet in een soort van tribute-pagina. De nieuwe president moet nu zijn eigen Twittervolgers en Facebookvrienden gaan werven. Kan dat zomaar?… Lees verder

Kan een hyperlink met preview auteursrechtinbreuk zijn?

| AE 8084 | Intellectuele rechten | 21 reacties

Een Twitter- of Facebookpreview met daarin een foto kan een auteursrechtinbreuk zijn. Dat maak ik op uit een recent vonnis in een zaak tussen een fotograaf en online kiosk Myjour. Eh, oeps, einde van het internet, al die dingen? Bij een artikel in de Panorama was een foto van Willem Holleeder afgedrukt. Dit artikel kon… Lees verder

RET weigert nieuwe leerling vanwege tweet

| AE 7984 | Ondernemingsvrijheid | 43 reacties

De RET heeft een 20-jarige Rotterdammer niet toegelaten tot de opleiding van metrobestuurder omdat hij een racistisch bericht op Twitter verstuurde, las ik bij RTV Rijnmond. Metro noemt het een ‘gaskamertweet’, wat het niveau wel aangeeft denk ik. De RET vindt deze tekst onacceptabel (joh) en heeft daarom zijn inschrijving geweigerd. U denkt nu misschien… Lees verder