Hoe autonoom is het internet tegenover de wet?

| AE 9532 | Internetrecht | 19 reacties

In 1996 verklaarde filosoof John Perry Barlow het internet onafhankelijk: “Governments of the Industrial World, you weary giants of flesh and steel, I come from Cyberspace, the new home of Mind. On behalf of the future, I ask you of the past to leave us alone. You are not welcome among us. You have no sovereignty where we gather.” De gedachte was heel mooi geformuleerd, maar niet nieuw. Internet is grensoverschrijdend en decentraal. Het is– vanuit internetperspectief – dan raar dat lokale overheidjes ineens regels op gaan leggen. Alsof je op de A2 ineens maar 80 mag rijden omdat de gemeente Zaltbommel dat milieuvriendelijk vindt, terwijl je bij Vught overdag de lichten aan moet hebben vanuit verkeersveiligheid.

Die gedachte zie je nog steeds veel terug in politieke en filosofische pleidooien over rechtsmacht op internet. Internet regelt zichzelf wel, is dan de gedachte. Ook bij vervelende lokale regels: “The internet treats censorship as damage and routes around it.” Het blijft een nobel streven, maar juridisch gezien is de discussie wel een tikje achterhaald. Want met bovenstaande criteria is het voor rechters geen enkel probleem meer om zich bevoegd te verklaren en uitspraken te doen.

Soms ontstaat daardoor een lastig kat-en-muisspel, zoals bij de vele filesharingdiensten die na Napster opdoken. Napster werd in de VS verboden wegens bijdragen aan auteursrechtinbreuk. Hun centrale server coördineerde namelijk het uitwisselen van muziek zonder toestemming. Opvolgers van Napster, zoals KaZaA, hadden dan ook geen centrale server. KaZaA werd mede daarom bij ons legaal verklaard. En zeker sinds Bittorrent is het technisch een heel stuk complexer om auteursrechtelijk te duiden wat een uitwisselingsdienst nu precies fout doet.

In reactie daarop begon de industrie steeds verder om zich heen te slaan en partijen aan te pakken die op indirecte wijze bij inbreuk betrokken waren. Bij ons heeft stichting Brein de afgelopen tien jaar een heel raamwerk van rechtspraak opgetuigd rond partijen die hyperlinks of andere informatie aanboden naar illegaal beschikbaar materiaal. Ook betaaldiensten en internetproviders werden aangesproken, hoewel tot dusverre zonder succes. Dit is een zorgelijke ontwikkeling. Bad cases make bad law, zoals dat in het Engels heet. Je wilt geen jurisprudentie die primair gericht is op het makkelijk kunnen aanpakken van grapjassen zoals The Pirate Bay.

Dat wil natuurlijk niet zeggen dat wetten en regels onveranderlijk en goed zijn. Innovatie zorgt regelmatig voor botsingen met regels. Een bekend voorbeeld is taxi-app Uber: mensen kunnen zich snel tegen betaling laten vervoeren door een van de chauffeurs van het bedrijf. De kwaliteit wordt geborgd en er zijn weinig problemen. Alleen hebben die chauffeurs geen taxivergunning. Moet Uber (iets preciezer de dienst UberPOP, want ze hebben ook ‘echte’ taxi’s) daarom zijn dienst staken? Of zou de regelgeving over taxivergunningen beter op de helling kunnen, wanneer een taxibedrijf op een andere manier de kwaliteit goed kan borgen?

Arnoud PS: dit is een voorpublicatie uit editie 2017/18 van De wet op internet, en de voorintekening is geopend!

Hoe onbeperkt is dat ‘onbeperkt’ van T-Mobile?

| AE 8669 | Netneutraliteit | 36 reacties

oneindig-tmobileT-Mobile komt met een nieuwe databundel, die in combinatie met een smartphone of tablet onbeperkte data biedt, meldde Tweakers gisteren. Ja, haha quote quote onbeperkt: Tetheren is toegestaan, maar met een maximum van 20GB per maand. Zo lust ik er nog wel eentje, onbeperkt spareribs maar als je veel eet dan krijg je er maar 20.

Allereerst dan maar even het juridische bezwaar. We hebben in Nederland een strenge wet over netneutraliteit. Art. 7.4a Telecomwet verbiedt het belemmeren of vertragen van diensten of toepassingen op internet (en dus ook de internettoegang zelf) behalve in een paar specifieke uitzonderingen zoals het bestrijden van veiligheidsrisico’s of het blokkeren van spam.

“We willen onbeperkt aanbieden maar niet als mensen dan héél veel gaan slurpen” staat niet in de uitzonderingenlijst. Wat er wél staat, lijkt er een beetje op maar net niet helemaal:

om de gevolgen van congestie te beperken, waarbij gelijke soorten verkeer gelijk worden behandeld;

Je mag mensen afknijpen als het netwerk druk belast is. Logisch, want anders stort de boel in. Maar dit is bedoeld voor concreet handelen in een congestie-situatie, niet om preventief caps te introduceren. En een onderscheid tussen tethered verkeer van een laptop en verkeer vanaf de telefoon of tablet zelf, dat zie ik niet als “ongelijk soort verkeer” in de zin van dit artikel. “Gelijke soorten verkeer” gaat over bijvoorbeeld dat je bij iedereen dan de livestreams afknijpt of Skype maar even blokkeert (in tegenstelling tot alleen bij de basic-abonnees en niet bij de premium-klanten.) Dus nee, dit is in strijd met netneutraliteit.

Ten tweede moet het wat mij betreft écht eens afgelopen zijn met bedrijven die dingen onbeperkt noemen terwijl dat ze niet zijn. Het is gewoon een misleidende handelspraktijk, je geeft een vals voorwendsel over een essentiële kwaliteit van de dienst, namelijk de limiet die erop zit. En nee, die neem je niet weg door in de kleine lettertjes datacaps te noemen. Oneerlijkheid corrigeer je niet met een sterretje.

Natuurlijk, T-Mobile zegt in haar reclame overal netjes dat het voor je telefoon is: “Stel je voor dat je jouw mobiele telefoon buiten net zo kan gebruiken zoals thuis”, “Onbeperkt internet op je smartphone in NL” en dergelijke. Leuk, maar dat maakt niet uit als je vervolgens zegt dat je bij “ongewoon gebruik” gaat onderzoeken en afknijpen. Internettoegang mag niet worden beperkt afhankelijk van of je met een telefoon dan wel een laptop internet op gaat.

T-Mobile noemt dat overigens “misbruik”:

Als we vermoeden dat je misbruik maakt van de bundel, bijvoorbeeld door gebruik als vaste lijn, dan nemen we contact op.

Maar “misbruik” is geen grond uit de wetgeving over netneutraliteit. Wat in de wet staat, is “integriteit en de veiligheid van het netwerk”. Die komt in gevaar als mensen bijvoorbeeld malware verspreiden, dan mag je ze in een sandbox stoppen. Maar de integriteit van het netwerk komt niet in gevaar omdat mensen de hele dag zitten te slurpen.

Dus nee, ik zie niet hoe dit legaal kan zijn. Maar ja, wie ben ik.

Arnoud

Kun je worden verplicht via een poel des verderfs aangifte te doen?

| AE 8642 | Grappig | 56 reacties

tros-wondere-wereld-chriet-titulaer-computer-mac-internet.jpgHet zijn van die pareltjes die vonnislezen de moeite waard maken. “Naar de overtuiging van eiseres is het gebruik van internet in strijd met Gods geboden, omdat het internet een verzamelplaats is van immoraliteit, ongerechtigheid en blasfemie.” Zoiets kom je zelden tegen, toch? En al helemaal in een belastingzaak: de eiseres wilde op papier aangifte doen van omzetbelasting en andere zaken, maar de Belastingdienst eist nu eenmaal elektronische aangifte. Kun je dan met een beroep op de vrijheid van godsdienst daar omheen?

Als ondernemer moet je sinds een tijdje elektronisch aangifte doen bij al je belastingzaken. Papier mag eigenlijk niet meer, en sinds 2014 wordt dat ook echt gehandhaafd: een papieren aangifte wordt genegeerd en in plaats daarvan krijg je een naheffing. Maar helemaal consequent blijkt men niet te zien, bij deze eiser werden sommige aangiftes omzetbelasting wél beboet (nageheven?) en andere niet.

Hoe dan ook, de ondernemer maakte bezwaar tegen de naheffingen voor het niet elektronisch aangifte doen. En de reden van het bezwaar was dus dat pareltje:

Naar de overtuiging van eiseres is het gebruik van internet in strijd met Gods geboden, omdat het internet een verzamelplaats is van immoraliteit, ongerechtigheid en blasfemie. Zij acht het bovendien ongewenst om derden in haar naam op te dragen dingen te doen die zijzelf onjuist acht. Eiseres wijst er daarnaast op dat de verplichting tot het doen van elektronische aangifte niet geldt voor particulieren en buitenlandse belastingplichtigen.

Voor mij is internet nog steeds die wondere wereld (vandaar het plaatje) maar ik geloof onmiddellijk dat deze eiser dit oprecht anders ziet en echt moeite heeft met elektronisch aangifte doen via deze poel des verderfs. En dat je dan ook je boekhouder dat niet wilt laten doen, vind ik wel consequent.

In juridische termen: aan de eis tot elektronisch aangifte doen kan ik niet voldoen, want dat botst met mijn godsdienstopvattingen. Dat is een in principe rechtsgeldig argument. De vrijheid van godsdienst is een grondrecht, en je kunt daarmee in principe tegen elke rechtsregel bezwaar maken. Alleen ligt de lat wel hoog. Het moet echt gaan om een regel die jou zonder goeie grond zwaar in de weg zit bij de uitoefening van je godsdienst. Uit het vonnis:

Hoewel deze vrijheid in de genoemde verdragsbepalingen dus ruim wordt omschreven, vloeit daaruit niet voort dat het een ieder zou vrijstaan zich aan wettelijke voorschriften te onttrekken, ook indien deze geen betrekking hebben op het in enigerlei vorm tot uiting brengen van godsdienst of overtuiging, door op grond van aan zijn godsdienstige opvattingen of overtuiging ontleende bezwaren de nietigheid of ongeldigheid daarvan te zijnen aanzien in te roepen.

Een regel zoals deze, die in feite niets met godsdienst te maken heeft, moet het wel héél bont maken om opzij gezet te kunnen worden met een beroep op de vrijheid van godsdienst. En het verbaast dan ook niet dat de eis wordt afgewezen:

[D]e rechtbank is van oordeel dat de vennoten door het gebruik van internet voor het voldoen aan de elektronische aangifteverplichting niet op enige wijze in de uiting van hun geloofsovertuiging worden beperkt. De rechtbank betrekt daarbij in haar oordeel dat de wijze waarop en de mate waarin van het internet gebruik wordt gemaakt door de gebruiker zelf kan worden bepaald, bijvoorbeeld door het gebruik tot bepaalde websites te beperken en/of het instellen van filters.

Het is immers niet zo dat je bij iedere stap op internet gelijk de immoraliteit, blasfemie en andere onfatsoenlijkheden opgedrongen krijgt. Het is er, zonder meer, maar je moet er wel even een paar keer voor klikken. En wie zich beperkt tot de beveiligde website van de belastingdienst, heeft buitengewoon weinig kans dergelijk materiaal in beeld te krijgen. En daarmee wordt die hoge lat niet gehaald.

Arnoud

Mag je gratis betaald internetten met een covert channel?

| AE 8598 | Beveiliging, Hacken | 15 reacties

Een lezer vroeg me: Als ik in een hotel wil internetten, moet ik betalen. Maar met tools zoals Iodine of PingTunnel kun je via een oneigenlijke weg alsnog gratis internet op. Is dat computervredebreuk? Van computervredebreuk is sprake als je binnendringt in een computer. Het is strikt gesproken niet nodig dat je een beveiliging omzeilt,… Lees verder

Hoe een merkenclaim tijdelijk het internet stukmaakte

| AE 8525 | Auteursrecht, Merken, Open source, Software | 23 reacties

Whoa. Elf regels code weghalen leidde tot een stukgegaan internet, las ik bij BusinessInsider. Dit was het onverwachte gevolg van een merkenclaim van sociaal netwerk Kik tegen softwaremodule Kik. Op basis van die claim werd de module weggehaald, waar de developer zo boos over werd dat hij al zijn code weghaalde. Waaronder dus die ene… Lees verder

Schotel moet van gevel wegens internet, is dat nieuws?

| AE 7471 | Meningsuiting | 29 reacties

Voor het eerst heeft een huurder van een rechterlijk college te horen gekregen dat hij zijn schotelantenne moet verwijderen omdat er via internet voldoende alternatieven zijn, las ik in de Telegraaf. Ehm, nee. Dit is geen nieuws, het is niet voor het eerst en dit soort zaken zijn niet vernieuwend of moeilijk. Hooguit tentamenvragen voor… Lees verder

Amerikaans hotel krijgt boete voor blokkeren wifi-hotspots

| AE 7034 | Beveiliging, Netneutraliteit | 14 reacties

Het Marriott Hotel in Nashville heeft een schikking van 600.000 dollar getroffen met de Amerikaanse telecomwaakhond FCC voor het verstoren van de persoonlijke wifi-hotspots van klanten, meldde Nu.nl onlangs. Met deze truc wilde men voorkomen dat huurders van conferentiezalen eigen tijdelijke netwerken zouden aanleggen tegen lagere prijzen dan het hotelnetwerk. Maar de verstoring trof ook… Lees verder

Gastpost: Kostbare privacy op internet

| AE 6849 | Privacy | 20 reacties

Omdat ik met vakantie ben deze week een aantal bijdragen van vaste bezoekers. Vandaag advocate Nine Bennink over haar privacyzorgen en onze laksheid met dit grondrecht. Een tijdje terug haalde ik mijn internetbestelling op in een winkel van een bekende modeketen. Het meisje achter de kassa vroeg naar mijn paspoort. Ik overhandigde het, waarop zij… Lees verder

Incompatibel internet reden voor ontbinding koop smarttelevisie

| AE 6793 | Webwinkels | 23 reacties

Hoe een televisie incompatibel kan zijn met het Nederlandse internet ontgaat me, maar het was in dit vonnis reden om de aanschaf van die televisie te mogen ontbinden. Wel mooi om te zien dat het verwijzen naar de fabrikant ook hier eenvoudig naar de prullenbak verwezen wordt. De winkel die een televisie verkoopt, is verantwoordelijk… Lees verder

Wanneer is een blogger journalist?

| AE 6311 | Meningsuiting | 9 reacties

Bloggers zijn net zo hard beschermd als journalisten onder de wet, las ik bij BoingBoing. Een Amerikaanse hogerberoepsrechtbank bepaalde dat een onderscheid tussen massamedia (“institutional speakers”) en andere meningsuiters onwerkbaar is. Daarmee won de blogger een geschil over smaad. Ik blijf het gek vinden dat zoiets nieuws is. Journlistiek is immers geen beroep maar een… Lees verder