Mag ik mensen met openstaande netwerken of schijven helpen?

netwerk-verkennen-kijkenEen lezer vroeg me:

Regelmatig kom ik netwerkschijven of draadloze netwerken tegen die niet goed beveiligd zijn. Je kunt met enkele simpele muisklikken gegevens zien van mensen die zelf denken dat ze goed voor de buitenwereld beveiligd zijn. Graag wil ik deze mensen helpen en ze vertellen dat ze een beveiligingsprobleem hebben. Aan de andere kant wil ik niet in de problemen komen en voorkomen dat een dag later de politie op de stoep staat. Wat zegt de wet hierover?

Antwoord: Het is helaas een feit dat veel mensen niet weten hoe zich te beveiligen, en voor mensen die dat wél weten ligt het dan nog wel eens voor de hand om die mensen dan maar even een handje te helpen. En die hulp varieert van een .txt bestandje achterlaten met “Dit is niet slim” of het SSID aanpassen tot proactief een wachtwoord op iemands netwerk zetten.

Formeel is het strafbaar om op iemand anders netwerk binnen te gaan, ook als je goede bedoelingen hebt. De wet noemt het “binnendringen” (art. 138ab Strafrecht) als je jezelf toegang verschaft tot een computer of netwerk terwijl je weet dat je daar niet mag zijn. Of de computer/het netwerk beveiligd zijn, is daarbij sinds 2008 niet meer van belang.

Heel misschien kan er hier toch een rechtvaardiging bestaan. De wet noemt namelijk in het algemeen het principe van ‘zaakwaarneming’ (art. 6:198 BW). Je mag andermans problemen gaan oplossen als daar een goede reden voor is en die persoon dat niet zelf kan doen. Als je buren op vakantie zijn en de kat zit hongerig alleen thuis, dan mag je de deur forceren en het dier naar een dierenarts of asiel brengen. (En de rekening is dan voor je buren.) Dat is dan geen inbraak maar een gerechtvaardigd binnentreden op grond van zaakwaarneming.

Als je dan zegt, het onbeveiligd zijn van het netwerk is net zo erg als het hongerig zijn van de kat, dan kun je daarmee rechtvaardigen dat je binnendringt in het onbeveiligde netwerk en dit gaat oplossen. Wel moet je dan zo min mogelijk schade toebrengen en de buurman informeren dat jij dit hebt gedaan. Ja, met je naam en 06 erbij dus want je bent geen crimineel maar een buurman met een beveiligingstip. Toch?

Arnoud

Mijn werk wordt gelivecaptured en dat wil ik niet!

screen-captureEen lezer vroeg me:

Op ons werk beheren wij servers van klanten, die bij ons in het datacenter gehost staan. Natuurlijk wordt er uitgebreid gelogd wat wij doen op die servers. Maar nu is er een nieuw systeem: zodra ik de server van een klant benader vanaf mijn terminal, wordt mijn gehele sessie via een live-capturing tool opgenomen en ergens opgeslagen. Zo is er precies bewijs van wat ik heb gedaan, is het argument. Dat is beter dan loggen en onze klanten willen die zekerheid dat álles gemonitord wordt. Maar echt álles wordt gemonitord nu, ook wat ik privé tussendoor doe terwijl ik een server open heb staan. Mag dat zo wel?

Dit is een moeilijke. Enerzijds heb je recht op privacy op het werk, anderzijds hebben klanten recht op informatie over wie er aan hun systemen zit. Zeker als daar persoonsgegevens of bedrijfsgeheimen in zitten. Hier moet de werkgever dus een balans in vinden.

Logging lijkt mij een prima middel om de klant tegemoet te komen. Er kan dan worden gewerkt met een geanonimiseerde aanduiding, die bij een vermoeden van fouten of misbruik door een manager kan worden gekoppeld aan een persoon. Dan weet de klant dat persoon 123 iets deed, maar pas na een onderzoek kan dan blijken dat dit de vraagsteller was.

Alleen, dan moet de klant (of de IT-dienstverlener) wel álles weten te loggen. En dan zul je net zien dat je iets vergeten was. Dus vanuit die optiek snap ik het wel om gewoon maar alles te filmen en achteraf te zien wat je nodig hebt. Met een complete screencapture van de gehele sessie zul je niet snel meer iets missen.

Maar ja, dan loop je weer tegen privacygevoelige dingen aan: een werknemer kan tussendoor even z’n privémail checken terwijl de server nieuwe software staat te compileren, of een Skypeberichtje van zijn partner krijgen. En dat komt dan óók mee met zo’n opname. HEt liefst zou die opname dan beperkt moeten zijn tot het window waarmee de verbinding met die server wordt gelegd. Ik heb alleen geen idee of zulke software bestaat.

En hm. Menig datacenter hanteert ook cameratoezicht in de serverruimtes naast logging van activiteiten op hun server. Dan film je ook een neuspeuterende werknemer of een privételefoontje. Is dit wezenlijk anders?

Arnoud

Ik wil niet in Apples adresboekcloud!

adresboek-apple-icloudBij ict7 las ik over de nieuwe manier van adresboekbeheer van Apple in hun OS Mavericks:

[Het oude adresboek] was veilig, daar kwam geen ander tussen. Maar het nieuwe OS Mavericks heeft die mogelijkheid geschrapt. Nu kunnen adresgegevens en dergelijke alleen nog via iCloud naar een ander apparaat worden overgezet. Dat is natuurlijk niet zonder reden. Technisch was het geen enkel probleem geweest de ‘kabelmogelijkheid’ te handhaven. Dat Apple nu alleen nog maar de mogelijkheid biedt om dergelijke privédata via de servers van Apple over te zetten geeft te denken.

En dan dus de hamvraag: mag dat?

Een digitaal adresboek is hoe je het wendt of keert een verwerking van persoonsgegevens, en eentje die via de privacyschendende VS loopt ook nog. Dus daar heb je eigenlijk best wel een probleem.

Er is echter in de Wet bescherming persoonsgegevens een uitzondering die ik altijd de adresboekuitzondering noem, om precies deze reden:

Deze wet is niet van toepassing op verwerking van persoonsgegevens… ten behoeve van activiteiten met uitsluitend persoonlijke of huishoudelijke doeleinden.

Het argument is dan dat een privéadresboek een “uitsluitend persoonlijk of huishoudelijk doel” dient, immers het is voor jou om je adressen bij te houden. Niemand anders leest het (de NSA daargelaten) en dan is het dus alleen voor jezelf. En daarmee ben je van álle regels uit de Wbp af. Je hoeft mensen neit te vertellen dat ze in je adresboek staan, en zelfs het enge exporteren naar de VS is geen probleem.

Bij een zakelijk adresboek gaat dit echter vrijwel meteen mank: ís dat wel “persoonlijk of huishoudelijk”? Een bedrijf is geen persoon en geen huishouden.

Als je dat zegt, dan mag een bedrijf dus niet haar klantenbestand in de iCloud stoppen. Maar óók niet zomaar in een eigenbeheeradresboek. Dat moeten ze dan rechtvaardigen bínnen de kaders van de Wbp. Dus: toestemming, uitvoering overeenkomst of dringende noodzaak als grondslag; informeren via een privacyverklaring of iets dergelijks dat men een adresboek heeft; inzage- en correctierecht op de adresgegevens en niet te vergeten een bewerkersovereenkomst met Apple sluiten zodat juridisch geregeld is dat zij netjes met je gegevens omgaan.

En nee dat werkt voor geen meter maar daarom wordt het dus de hoogste tijd voor een nieuwe privacywet. Helaas is de Privacyverordening een eindje uitgesteld, werking op zijn vroegst in 2016.

Arnoud

Mijn hoster heeft mijn data kwijtgemaakt, wat nu?

disc-data-weg-bewaren-kruis.jpgEen lezer vroeg me:

Ik host mijn website en de nodige bedrijfskritische data op een virtuele server beheerd door een Nederlands hostingbedrijf. Gisteren kreeg ik bericht dat de server offline is, omdat de leverancier van die hoster zijn dienstverlening heeft gestaakt (waarom is me onduidelijk). Nu ben ik dus mijn data kwijt! Kan ik mijn hoster daarvoor aansprakelijk stellen?

In principe ja. De hoster heeft contractueel beloofd de dienst van webhosting/datahosting te leveren, en hij doet dat niet. Dat is een contractuele wanprestatie en dan is hij aansprakelijk voor de schade die daaruit voortvloeit.

Natuurlijk wordt dat wel genuanceerd door de precieze afspraken. De algemene voorwaarden van de hoster kunnen bepalen wat er wel en niet hoeft te worden geleverd en met welke kwaliteit. Plus ze kunnen natuurlijk aansprakelijkheid beperken tot bv. een aantal maanden aan facturen of een vast maar laag bedrag. En dat is in principe bindend tegenover de klant.

Het feit dat de leverancier van de hoster niet meer levert, is niet het probleem van de eindklant, de vraagsteller dus. DIe heeft geen contract met die leverancier, dus de hoster lost het maar op. Downtime van zijn leverancier is gewoon zijn wanprestatie. Behoudens overmacht of expliciete algemene voorwaarden (“De backupdienst is mede afhankelijk van de beschikbaarheid van de Dropbox-service van het Amerikaanse bedrijf Dropbox Inc”) valt er dus wel wat te claimen bij dataverlies.

Daar staat wel tegenover dat je anno 2013 moet weten dat data kwijt kan raken. Het maken van backups lijkt me dan ook een volstrekt normale en te verwachten handeling voor ieder bedrijf dat bedrijfskritische data heeft. En dan kom je juridisch bij het begrijp ‘eigen schuld’ (art. 6:101 BW): dan wordt de schade verdeeld tussen de beide partijen. Wie zelf ook schuld heeft, moet zelf ook een stuk schade dragen.

Stelling: wie geen eigen backups maakt, verdient het gewoon 100% zelf de schade te moeten dragen van dataverlies.

Arnoud

Mag je een server met een welkombanner hacken?

Een lezer vroeg me:

Bij een loginprompt zie je vaak “Verboden toegang voor onbevoegden” of iets dergelijks. Nu hoorde ik dat als je daar “Welkom” neerzet, het legaal zou zijn om bv. via wachtwoord raden binnen te dringen. Immers wie welkom geheten wordt, gaat niet wederrechtelijk naar binnen. Klopt dat?

Nee, dat klopt niet. Een deurmat met “Welkom” geeft inbrekers ook geen bevoegdheid mijn deur open te breken met een koevoet.

Als de deur ópen zou staan en er hangt een bordje “Welkom”, ja dan zou je misschien kunnen denken dat iedereen uitgenodigd is op een buurtfeestje of open barbecue. Het digitale equivalent daarvan zou dan een “Welkom”-banner zijn met een gast/gast logincombinatie. Als dát account zou werken (ook als het onaangekondigd is) dan lijkt het me nauwelijks nog verdedigbaar dat iemand inbrak.

De wet stelt ‘binnendringen’ in een computersysteem strafbaar. Het is daarbij nodig dat op een of andere manier blijkt dat je op verboden terrein bent. (Vroegâh had je zelfs een beveiliging nodig die moest worden doorbroken, nu niet meer.) Zo’n loginbanner of MOTD is dus het digitale equivalent van het art. 461 Strafrecht-bordje. Meer dan “verboden toegang voor onbevoegden”* als tekst zou niet nodig moeten zijn.

Is er een gastaccount, dan ben je niet onbevoegd als je daarop inlogt. Misschien als er duidelijk is gezegd wíe er als gast naar binnen mag, maar dat heb ik eerlijk gezegd nog nooit gezien. Een beetje beheerder timmert een gastaccount ook zodanig dicht dat een ongewenste gast toch niets geks uit kan halen, dus waarom zou je ook?

  • En volgens mij zelfs dat niet want het spreekt voor zich dat ONbevoegden niet naar binnen mogen. Vlakbij mijn kantoor staat een geel verkeersbord met de tekst “Te hard rijden is verboden”. Joh.

Arnoud

Kun je met een toestemmingsbordje boeven vangen en op internet zetten?

boeven-vangen-camera-toestemmingEen lezer stuurde me bijgaande foto (klik voor groot) en vroeg zich natuurlijk af, “mag dat”. Een bordje in je winkel met “Winkeldieven opgelet! Wij hebben camera’s. Als u hier steelt geeft u toestemming om de beelden te plaatsen op boevenvangen punt nl”, een creatieve truc om privacyschendingen te omzeilen.

Op “dé opsporingssite van Nederland” staan inderdaad camerabeelden van winkeldiefstallen en andere criminaliteit, hoewel de site zich haast erbij te zeggen dat het ‘meestal’ officiële opsporingsberichten zijn die met toestemming van Justitie worden verspreid. En waar het gaat om onofficiële opsporingsberichten (die van de sticker dus), verwijst men naar een Tweede Kamermotie van 8 november 2011 waarin zou worden bepaald “dat burgers beelden van dieven online mogen zetten”.

Inderdaad, in 2011 besloot de Kamer dat het tijd werd voor een wetsvoorstel op grond waarvan

burgers zonder angst voor strafrechtelijke vervolging en/of bestuurlijke beboeting beeldregistraties van overvallers en andere verdachten van misdrijven op internet kunnen zetten of op andere manieren kunnen openbaren, mits daarbij aangifte wordt gedaan bij de politie en de beeldregistratie tevens wordt aangeboden aan de politie,

Alleen: een motie is eigenlijk niet meer dan een verzoek aan de regering, regel dit eens. Het is geen wet en je kunt als burger geen rechten ontlenen aan de inhoud van een motie. Deze tekst uit 2011 heeft dus geen rechtskracht en burgers behouden dus hun angst voor strafrechtelijke vervolging en/of bestuurlijke beboeting.

Wat onder de huidige privacywetgeving een feature is en geen bug: het idee is dat Justitie de opsporing doet en in dat kader beslist of portretten van verdachten gepubliceerd moeten worden of niet. Dat dat een achterhaald standpunt is en massaal geschonden wordt, geloof ik onmiddellijk – maar in het recht geldt dat de specificatie het wint van de implementatie, en niet zoals in de IT andersom.

Die sticker is een leuke hack om dit op te lossen. Immers, met toestemming mag alles, toch? Dus wie zegt “ja ik ben een steeldief zet me maar online” mag achteraf niet meer zeuren over zijn privacy.

Maar zoals wel vaker met bijdehante hacks betwijfel ik ten zeerste of een rechter dit zal accepteren. Toestemming moet onder de privacywet expliciet worden gegeven (hoi cookiewet) en het stelen van benzine of winkelvoorraad kun je toch moeilijk als een expliciete toestemmingshandeling zien.

Bovendien: wat als je géén dief bent en toch op die site gezet wordt omdat men dácht dat je een dief was? Dan is er geen toestemming want het bordje gaat niet over niet-dieven.

Arnoud

Mag een werkgever verloren of gestolen BYOD-apparaten op afstand wissen?

Een lezer vroeg me:

Steeds meer bedrijven hebben regels over Bring your own device (BYOD). Een opvallende regel daarbij is het op afstand mogen schoonvegen van verloren of gestolen mobiele apparaten. Begrijpelijk voor het bedrijf, maar mag een bedrijf dit eigenlijk wel doen bij privéapparaten?

Een werkgever mag in principe eenzijdig regels stellen over hoe het werk moet worden uitgevoerd, en wat hij van de werknemer verwacht op de werkvloer en in de omgang met collega’s (art. 7:660 BW). Zo mag de werkgever eisen dat je een stropdas draagt of dat alleen de PR-mensen mogen praten met de pers.

ICT-reglementen zijn meestal op deze instructiebevoegdheid gebaseerd, en dat is dus legaal (ook zonder dat je ervoor getekend hebt) mits men maar binnen de grenzen van de wet blijft. Daarbij is de redelijkheid een belangrijke grond. Meer algemeen zijn er nog de privacy en de godsdienstvrijheid, denk aan een verbod op hoofddoekjes of een eis dat je aan het lichaam wordt gefouilleerd na elke werkdag.

De vraag is dus: is het rédelijk dat de werkgever zegt “we wissen je BYOD apparaat als deze gestolen wordt”? Natuurlijk, hij heeft een belang om bedrijfsdata te beschermen maar niet elke maatregel die dat belang dient, is toegestaan. Zeker niet als er óók belangen van de werknemer in het geding zijn.

Er moet dan ook een afweging komen tussen de belangen van de werkgever en die van de werknemer. Bij een gestolen apparaat lijkt de case evident: de telefoon is weg dus hoe maakt een remote wipe het dan erger? Maar wat nu als het toestel alleen maar kwijt is, en later teruggevonden wordt? Of als IT besluit vanwege een potentiële databreach álle BYOD apparaten te wipen (onder het motto: je weet maar nooit waar het heen gelekt is)?

Aansprakelijkheid van de werkgever is niet uit te sluiten bij fouten in zulke situaties, dus je moet daar écht goed over nadenken. Ik zou zeggen dat het eigenlijk alleen kan met toestemming van de werknemer of bij héle zware bedrijfsgeheimen die bij onthulling zulke grote schade opleveren dat de werknemer het verlies van zijn vakantiefoto’s en privéadministratie maar voor lief moet nemen. Maar misschien kan het wel alleen als de werkgever vervolgens het herstellen van die privégegevens vergoedt.

En het blijft me verbazen dat werkgevers als het om ICT gaan zúlke botte maatregelen invoeren onder het motto van “security”. In het kader van “breng je eigen aktetas” is er toch ook nooit de regel gesteld dat het bedrijf er een afstandbedienbaar explosief in mag aanbrengen voor het geval deze gestolen wordt?

Arnoud

Tijd voor wettelijke productveiligheidsaansprakelijkheid?

Een brakke ICT-beveiliging is niet strafbaar, maar wordt dat niet eens tijd? Vandaag de dag is ICT-veiligheid net zo essentieel als hardwareveiligheid. Apparatuur mag niet ontploffen en mag niet hackbaar zijn, punt. En misschien is dat laatste nog wel erger: dat je laptop ontploft is heel naar voor jou, maar dat 100.000 patiëntdossiers op straat liggen is toch 100.000 keer erger. Maar gek genoeg is de leverancier van de apparatuur waardoor die dossiers lekten, niet aansprakelijk en die ontploftelaptopfabrikant wel.

Kun je zoiets regelen? In theorie wel. Dat van dat niet ontploffen is namelijk al wettelijk geregeld. Een produkt is gebrekkig, indien het niet de veiligheid biedt die men daarvan mag verwachten, zo staat in art. 6:186 BW. Uiteraard in alle redelijkheid en met de presentatie en te verwachten gebruik van het product in het achterhoofd, plus kijkend naar de stand der techniek van toen het product uitkwam. Is een product dan toch fysiek onveilig, dan is de producent aansprakelijk – en dat is naast de feitelijk producent ook de Europese importeur.

Even heel simpel copypasten van het wetsartikel en je krijgt “Een ICT-product is gebrekkig indien het niet de beveiliging van gegevens biedt die men daarvan mag verwachten, gezien het beoogde gebruik, de stand der techniek ten tijde van verkoop en het te verwachten kennisniveau van de doelgroep”. Natuurlijk hou je nog steeds het probleem van hoe je de schade meet van een gelekt persoonsgegeven, maar dat is een andere discussie.

Met zo’n regel zou je dus kunnen zeggen dat het lekken van bedrijfsdossiers door een lekke consumentenrouter geen gebrek is: het beoogde gebruik was een toevallig voorbijfietsende wifizoekende buiten te houden, dit soort industriële spionage valt daarbuiten. Net zoals je geen fietsslot gebruikt om nucleaire wapens te beveiligen (ahem). En met die “stand der techniek”-opmerking voorkom je aansprakelijkheid voor later ontdekte hacks die je niet had kunnen weten bij het bouwen – maar hacks die je hád moeten weten, maken je product wel gebrekkig.

Dat van dat kennisniveau had ik bedacht omdat je bij ICT-producten vaak toch wel enig meedenken mag verwachten. Maar hoe veel, dat hangt dan af van de doelgroep. Die consument wil draadloos internet in z’n huis, en niet hoeven nadenken over wat nu een veilige WPA2 key is en of je nou wel of niet TKIP moest gebruiken en hoe je het serienummer van je Apple-laptop achterhaalt voor op de MAC-whitelist. Die router moet dus gewoon zo veilig mogelijk zijn ingesteld en een lang willekeurig wachtwoord met een sticker op de achterkant hebben.

Nadeel: dit leidt wel tot beperkte functionaliteit, want als die consument dan met een handige forumpost in de hand zijn netwerk gaat tweaken, krijgt hij allemaal disclaimers om z’n oren. (Net zoals ik laatst met mijn nieuwe mp3speler: wil je harder dan standje 15 dan moet je eerst bevestigen dat je dat op eigen gehoorsrisico doet. Want ik zou ze eens productaansprakelijk kunnen houden voor gehoorschade omdat ik het geluid op maximaal zet.)

Zou dit kunnen werken? Een verschil waar ik mee zit is dat een product meestal precies dat is: één product. Je kunt die batterij testen en anti-ontplofmaatregelen nemen, en dat gaat dan gewoon goed in die laptop. De batterij wordt niet ineens deel van een complex systeem met drie verschillende protocollen over elkaar heen en interactie met vijftien apparaten van verschillende leveranciers die allemaal nét even anders werken. En dat heb je wel bij computerapparatuur.

Arnoud

De strafbaarheid van het omzeilen van een IP-ban

bannedEen ander IP-adres aannemen of een proxy gebruiken om zo een IP-ban op een website te omzeilen is in de VS een strafbaar feit, meldde Ars Technica vorige week. In het eerste vonnis over deze vraag bepaalde de district court in Californië dat een gebande bezoeker dan “intentionally accesses a computer without authorization or exceeds authorized access” en dat is strafbaar als computervredebreuk naar Amerikaans recht. En hoe zit dat in Nederland?

Het bedrijf 3taps haalde periodiek met een scraper data op van de bekende advertentiesite Craigslist. Craigslist reageerde met een ip-ban en een schriftelijk toegangsverbod (cease and desist letter), waarop 3taps andere ip-adressen inzette en proxies gebruikte om zo toch bij de advertentiedata van Craigslist te kunnen. Daarop stapte Craigslist naar de rechter, en die bevestigt nu dat 3taps computervredebreuk had gepleegd. Hoewel Craigslist voor het publiek toegankelijk is, betekent dat niet dat Craigslist niemand mag weren van zijn site. Toestemming kan worden ingetrokken en dan moet je wegblijven. Kom je dan toch terug, dan is dat strafbaar.

In Nederland lijkt me dit niet veel anders te liggen. Ook hier geldt: je mag niet willens en wetens een geautomatiseerd werk gebruiken waarvan je weet dat je daar niet mag zijn – dat is de definitie van computervredebreuk. En toegegeven, dat is discutabel bij publieke URL’s en dergelijke situaties waarin er geen beveiliging omzeild gaat worden. Maar als iemand je specifiek per brief zegt “blijf wég van mijn site” en je IP-adressen blokkeert, dan lijkt het me toch niet zo gek dat we dan spreken van computervredebreuk. In de analogie met huis- en erfvredebreuk is een dergelijke brief óók genoeg. “Tegen de verklaarde wil van de eigenaar zich bevinden op”, heet dat dan.

Het lijkt me alleen vrij onwaarschijnlijk dat Justitie zal gaan vervolgen in zo’n situatie. Het voelt als iets dat je zelf ook prima kunt oplossen met een burgerlijke rechtszaak. Het begaan van een strafbaar feit is ook een onrechtmatige daad, dus je kunt dan een verbod met dwangsom bij de rechter gaan halen. En proxy’t meneer dan toch nog een keer terug, dan kun je de dwangsom incasseren. (Mits je kunt bewijzen dat hij het was, wat bij een proxy wat lastig is.)

Specifiek bij scrapers is schending van het databankrecht ook nog een route. Je kunt dan als site een dwangsom laten zetten op verder scrapen, en je krijgt natuurlijk je vollédige advocaatkosten vergoed. Dit werkt niet altijd: je moet wel een en natuurlijk beschermde databank hebben en schade lijden door de inbreuk.

Weet je niet wie het is, dan is dagvaarden lastiger. En hoewel je dan op een verstekzaak zou kunnen aansturen (die je automatisch wint, niet komen == verliezen immers) heb je dan nog geen mogelijkheid om dat af te dwingen. Dus wat moet je dan?

Arnoud

Wanneer is een kopieerbeveiliging ‘doeltreffend’?

copyright-protect-pirates.pngEen lezer vroeg me:

In de auteurswet staat dat je een ‘doeltreffende’ kopieerbeveiliging niet mag kraken of omzeilen. Maar wanneer is een beveiliging nu doeltreffend?

Inderdaad, artikel 27a Auteurswet: doeltreffende technische voorzieningen omzeilen is onrechtmatig. De vraag is dan wat ‘doeltreffend’ is. Op het eerste gezicht is daar maar één fatsoenlijke invulling van en dat is “kan niet worden omzeild”, maar dan heb je dat wetsartikel niet nodig want zo’n voorziening kún je niet omzeilen. Dat kan dus niet de bedoeling zijn (want de wetgever is niet dom, is een juridisch axioma).

Het is dus mogelijk dat er een voorziening is die te omzeilen is en die we toch doeltreffend vinden. Wellicht de analogie dat een fietsslot te forceren is met de nodige moeite maar we dat toch een stevig slot vinden? Een politiekeurmerkslot is te openen, toch hechten verzekeraars waarde aan dat keurmerk. Dus enig doel treft zo’n slot wel.

In 2007 heeft een Finse rechter gezegd dat DeCSS niet doeltreffend (meer) was omdat die crack van Jon Johansen zo wijdverbreid was dat iedereen ‘m kon vinden. Dat vind ik wel een aardige: het uitbrengen van een crack is dan onrechtmatig, maar als deze wijd beschikbaar is dan niet meer. Te laat.

In hoger beroep werd dat teruggedraaid: het was niet de bedoeling van de wet dat een tool als DeCSS legaal zou zijn, dus is deze dat niet. Eh. Juist. Bovendien was er speciale software nodig, en dat bewijst dat de beveiliging normaal juist wel doeltreffend is. Alleen dat wat een gemiddelde consument “out of the box” en zonder hulpmiddelen zou kunnen omzeilen, is dan niet doeltreffend.

Poeh. Dat gaat me óók weer wat hard, en het introduceert een onmogelijke bewijslast: de tool moet voor de gemiddelde consument zó direct beschikbaar zijn dat het geen los hulpmiddel meer is. Iedere consument moet het in huis hebben dus. Maar dat zal niet snel gebeuren, dus dan zou het altijd een verboden hulpmiddel blijven? Wat voor tool zou dan nog wél legaal kunnen worden?

Arnoud