Studenten raken diploma kwijt na haperend online tentamentoezicht

Denk je jouw tentamen met een mooi cijfer gehaald te hebben, krijg je twee maanden later een mailtje van de universiteit dat het tentamen toch ongeldig is, omdat het online toezicht haperde. Zo opende de NOS vorige week over een incident bij de Erasmus Universiteit School of Law. Deze had proctoring ingezet bij een aantal tentamens, maar bleek achteraf de webcambeelden niet terug te kunnen kijken door een interne fout. Daardoor kunnen vermoedens van fraude niet worden geverifieerd, waardoor de tentamens nu alsnog ongeldig zijn verklaard. En ja, dan raak je dus ook je tentamen kwijt.

Ik weet niet wat de verjaringstermijn is van ongeldigverklaring van tentamens, maar bij mij zullen die angstdromen van ineens weer tentamen moeten doen dat wel blijven. Want ik deed het allemaal op papier, en fraudecontrole was een rondlopende meneer die door je wettenbundel bladerde.

Dat kan natuurlijk nu niet meer, vandaar die proctoringsoftware en de bijbehorende zoektocht naar de balans tussen privacy en betrouwbare tentamens. Omdat we vinden dat studenten hun privacy maar even moeten parkeren tot na hun bul, wordt op grote schaal proctoring ingezet. Maar geen zorgen: weliswaar word je het hele tentamen gefilmd en wordt alles gelogd dat je doet, alleen bij een vermoeden van fraude (zoals besloten door “het algoritme” van de proctoringleverancier) kan de universiteit de beelden gaan bekijken. En ze worden echt niet ingezet om het algoritme te verbeteren, dat staat in de verwerkersovereenkomst.

Oké ja ik doe alweer zakelijk. In ieder geval, het punt is dus dat je als universiteit een seintje krijgt en dan de beelden kunt bekijken: was iemand aan het hoesten of aan het overleggen? Keek iemand opzij omdat er werd gesouffleerd of moest ze even de ogen rusten? Dat controleert een mens, en zo hoort het ook lijkt me.

Alleen: als die beelden dan weg zijn, dan heb je een probleem. “Wat er precies is gebeurd en of het gaat om technische problemen of de verbinding, is niet duidelijk” maar het is niet mogelijk om nu te verifiëren wat er is geregistreerd. Mogelijk heeft de software de beelden niet kunnen uploaden, zo lees ik tussen de regels door, terwijl de studenten geen foutmelding over hun internetverbinding kregen.

Dit voelt wel erg cru en dat is het natuurlijk ook. Want je bent op deze manier echt overgeleverd aan de techniekleverancier, en jij krijgt een herkansing omdat die zijn zaakjes niet op orde heeft. Een analogie is moeilijk voorstelbaar, dat de menselijke proctor zijn bril kapot ging halverwege en toen niet meer de hele zaal kon overzien? Ga je daarvoor een tentamen ongeldig verklaren? Of hebben we daarvoor noodprocedures zoals een reservebril of een collega die het overneemt?

Ik denk dat de universiteit dit wel mag doen: er was een redelijk vermoeden van fraude en dat kon niet worden nagegaan. Dan heb je denk ik weinig keus anders dan het tentamen (voor die studenten dus) ongeldig verklaren. Maar ik zou als student nu wel de studievertraging gaan verhalen bij de technologieleverancier.

Arnoud

Als ik in de winkel bij een zuil koop, heb ik dan een internetkoop gedaan?

Een lezer vroeg me:

In retailland is een trend gaande waarbij retailers kosten willen besparen op hun winkel ruimte. Je ziet dan dat ze in de winkel slechts een beperkt assortiment aanhouden en dat ze in plaats daarvan een zuil in de winkel hebben met een PC en internet verbinding. De consument kan in de winkel browsen voor een bepaald artikel en als de keuze is gemaakt dit toevoegen aan het winkelmandje. Bij het uitchecken kan de consument ervoor kiezen om in de winkel te betalen met een fysieke EMV+PIN pas. (dus niet dmv een 3DS transactie). Valt dit nu onder de Wet koop op afstand, oftewel heb ik dan bijvoorbeeld 14 dagen retourtermijn?
Voor deze vraag moeten we even helemaal terug naar de wet, want dit wordt een definitiespelletje. Daarbij maak ik gelijk van de gelegenheid gebruik om op te merken dat de Wet koop op afstand eigenlijk niet meer bestaat maar dat we eigenlijk spreken van “Overeenkomsten op afstand”. Maar op grote lijnen komt het nog steeds op hetzelfde neer. Goed, de definitie dan (art. 6:230g lid 1 item e BW):
overeenkomst op afstand: de overeenkomst die tussen de handelaar en de consument wordt gesloten in het kader van een georganiseerd systeem voor verkoop of dienstverlening op afstand zonder gelijktijdige persoonlijke aanwezigheid van handelaar en consument en waarbij, tot en met het moment van het sluiten van de overeenkomst, uitsluitend gebruik wordt gemaakt van een of meer middelen voor communicatie op afstand;
Onder het begrip “middelen voor communicatie op afstand” valt wat mij betreft zeer zeker zo’n zuil, dat is gewoon een computer met internetverbinding die naar de website van deze handelaar gaat, waar je dan uitzoekt wat je wilt hebben en dat afrondt tot een winkelmandje. Het gaat er dus om of er “tot en met het sluiten van de overeenkomst” alleen van die zuil gebruik gemaakt wordt. (Wat het “zonder gelijktijdige aanwezigheid betreft”, ik ga er vanuit dat het winkelpersoneel zich niet bemoeit met je online uitzoekgedrag.)

Wanneer sluit je dan de overeenkomst? Nou ja, volgens de wet is dat wanneer je aangeeft dat je akkoord bent. Niet relevant is wanneer je betaalt of wanneer je het product krijgt (weet u nog). Dus dat je bij het uitchecken kiest voor betalen in de winkel bij het pinapparaat in plaats van online betalen, dat is niet relevant. De locatie van de zuil ook niet. De enige vraag is of er een stap in het proces zit waarmee de bestelling definitief wordt. Zou de winkel jou eraan kunnen houden, even kort gezegd.

Zonder het proces te kennen met screenshots (ik houd me aanbevolen) is het lastig, maar ik neig er algemeen altijd naar om de knop “Bestelling met betalingsverplichting” als zwaarwegende aanwijzing te zien. Van de wet (art. 6:230v lid 3 BW) moet die stap er zijn vóórdat je eraan vast zit, dus lijkt het mij logisch dat de overeenkomst pas tot stand komt nadat je daarop geklikt hebt:

De handelaar richt zijn elektronische bestelproces op zodanige wijze in dat de consument een aanbod niet kan aanvaarden dan nadat hem op niet voor misverstand vatbare wijze duidelijk is gemaakt dat de bestelling een betalingsverplichting inhoudt.
Ik weet (hoi Alex) dat er achteraan in dat lid staat “Een overeenkomst die in strijd met dit lid tot stand komt, is vernietigbaar.” Het is dus mogelijk dat je op een andere manier aangeeft dat je deze bestelling wil, en dat er dan een overeenkomst is ontstaan. Ik vind het wat moeilijk om in de internetomgeving me voor te stellen wat zo’n manier kan zijn. Desondanks, dan ben je dus per definitie online de overeenkomst aangegaan en dan gelden de regels voor overeenkomsten op afstand.

De enige uitzondering die ik zie is als die zuil als een soort van reserveer-systeem fungeert: haal dit product naar deze vestiging, dan ga ik het bekijken en dan beslis ik of ik het wil hebben. Als het zo werkt – en je dus inderdaad van de regels na bekijken gewoon mag weglopen zonder product – dan levert die zuil geen overeenkomst op afstand op.

Arnoud

Waarom mogen wij geen archiefdocumenten op onze genealogie-website publiceren?

Een lezer vroeg me:

Wij zijn een kleine genealogie-vereniging die de geschiedenis van mensen uit onze streek wil vastleggen. Van elk brondocument vragen wij van de aanleverende leden toestemming voor naamsvermelding, bron en eventuele eisen van de bronsite. Nu kan één lid met de volgende tekst die hij te horen had gekregen in Rotterdam:
U mag, na vragen van toestemming, met een digitale camera opnamen maken van archiefstukken. Digitale opnamen zijn uitsluitend toegestaan voor eigen gebruik. Publicatie in welke vorm dan ook is pas toegestaan na toestemming van Archief Rotterdam en/of de auteursrechthebbende van de betreffende stukken. Een goede bronvermelding is verplicht.
Dit doet raar aan. Het gaat toch om openbare stukken? Waarom is toestemming nodig?
Op archiefstukken kunnen auteursrechten rusten, denk aan brieven, manuscripten of tekeningen/foto’s. Dergelijke stukken mag u niet publiceren zonder toestemming van de maker daarvan, tenzij die al meer dan 70 jaar overleden is. (Tijdstip van opname in archief of publicatie brondocument is niet relevant.)

Het maakt niet uit dat bijvoorbeeld een foto legaal in een archief zit, dan nog blijven auteursrechten van kracht en mag u geen kopie daarvan op uw website opnemen.

Het doet raar aan dat het Archief zelf toestemming wil geven, zij hebben geen rechten. In theorie kan het: men kan als huisregel voor bezoekers alles eisen dat men wil. Zo zegt de NS (Prorail) dat je op het station niet mag fotograferen als professional, denk aan bruidsfotografie. Die regel mogen zij stellen omdat de stations hun eigendom zijn, ook al vinden wij de stations openbare ruimte.

Mogelijk is de “toestemming archief” situatie voor kwetsbare documenten? Denk aan flitsen dat originele kan beschadigen, of documenten die bij nader inzien privacygevoelig zijn. Het archief kan dan op dat moment een snelle check doen en dan weigeren vanuit privacyzorgen.

Arnoud

Internetdiensten buiten databundel zetten schenden netneutraliteit

Providers in de Europese Unie mogen sommige diensten niet voor hun klanten beter toegankelijk maken dan andere. Dat meldde RTL onlangs. In het eerste arrest over netneutraliteit bepaalde het Hof van Justitie namelijk dat het inzetten van een nultarief (niet meetellen voor je databundel) voor sommige internetdiensten effectief hetzelfde is als het vertragen of blokkeren van de diensten die wél voor de bundel meegeteld worden. Daarmee is dus de praktijk van het “beter toegankelijk maken” (wat moet PR een heerlijk vak zijn) van “sommige internetdiensten” de nek omgedraaid. Lezen jullie mee, T-Mobile en ACM?

De zaak kwam uit Hongarije, waar provider Telenor een speciaal pakket aanbood dat “MyChat” heette: je kreeg één gigabyte databundel en daar bovenop onbeperkt gebruik (oftewel buiten de bundel, maar ook als je bundel op was) van de diensten Facebook, Facebook Messenger, Instagram, Twitter, Viber en WhatsApp.

De nationale mededingingsautoriteit Nemzeti Média- és Hírközlési Hatóság vond dat strijdig met de Europese netneutraliteitsregels, die immers bepalen dat bepaalde diensten niet mogen worden geblokkeerd of vertraagd zonder objectieve technische reden. Toegang tot internet en alle diensten daarop moeten op gelijke en niet-discriminerende wijze worden verleend.

De open vraag was vervolgens: als je dienst A buiten de bundel laat, blokkeer of vertraag je dan diensten B tot en met Z? Die werken nog net zo goed immers, en een databundel is een objectief criterium. Volgens het Hof is dat inderdaad aan de orde:

(…) kunnen dergelijke pakketten, die onderdeel zijn van een commerciële praktijk in de zin van artikel 3, lid 2, van verordening 2015/2120, gelet op het gecombineerde effect van de overeenkomsten waartoe zij kunnen leiden, het gebruik van bepaalde specifieke toepassingen en diensten doen toenemen, namelijk die welke onbeperkt tegen een „nultarief” kunnen worden gebruikt wanneer het datavolume is opgebruikt dat in de door de klanten gekochte bundel is vervat, en tegelijkertijd het gebruik van de andere beschikbare toepassingen en diensten doen afnemen, gelet op de maatregelen waarmee de betrokken aanbieder van internettoegangsdiensten het gebruik daarvan technisch gezien moeilijker of zelfs onmogelijk maakt.
Als ik dat zelf moet samenvatten, dan zou ik zeggen: vanwege die bundel zou je minder snel een andere chatdienst gebruiken (want dat kost megabytes) dan de gratis diensten, dus dat is effectief een maatregel tégen het gelijk kunnen gebruiken van je diensten. En als de bundel op is, dan zeg je dus “je mag internet niet meer op” en daarna “oh maar wél Facebook en Twitter”. Hoe is dat laatste géén voortrekken van die twee?

Omdat deze ingrepen gebaseerd zijn op commerciële motieven, kun je ook niet zeggen dat het beheersmaatregelen zijn of andere toegestane technische ingrepen. Het is dus duidelijk dat dit niet kan.

In Nederland dachten we dat ook, totdat de ACM ineens bepaalde dat T-Mobile wél haar dienst datavrije muziek mag aanbieden. Het formeel-juridische punt daarbij was dat in de Nederlandse wet het net wat strakker was opgeschreven dan in de Verordening waar het Hof zich op baseert, en dat is iets dat niet mag.

Ik ben natuurlijk geen PR-expert van T-Mobile, maar het arrest van het Hof is zó algemeen geschreven dat ik niet zou weten hoe je nu datavrije muziek nog recht kunt breien. Ik kom niet verder dan “we bestuderen de uitspraak”, of “dat was een specifieke Hongaarse kwestie” of “wij staan voor de rechten van de consument” of iets dergelijks. Ik ben dus heel benieuwd waar men nu mee gaat komen.

Arnoud

 

Mag PayPal weigeren je transacties te betalen als je tardigrades verkoopt?

Nee, ik had ook geen idee, maar een tardigrade of waterbeer is een van de meest hardnekkige levensvormen op deze planeet. Ze overleven zelfs in de ruimte, wat ze natuurlijk superschattig maakt en daarom was er een bedrijfje dat er kerstboomornamenten van maakt. Zoek een gat in de markt en vul het, het motto van menig internetondernemer. Alleen een probleempje: betalingsdienstverlener PayPal laat geen betalingen toe voor wie deze ornamenten bestelt. Na klachten van het bedrijf kreeg men te horen dat de naam maar gewoon aangepast moet worden. Nu is mijn vuistregel dat wie “gewoon” gebruikt, eigenlijk te lui is om het probleem op te lossen, maar hier was meer aan de hand.

Het is al langer bekend dat PayPal bedrijfsnamen scant op bepaalde ongewenste termen, iets dat in het wereldje bekend staat als het Scunthorpe probleem – per abuis een woord weigeren omdat het een vies woord lijkt. (Bij ons zouden we dit het Sexbierum-probleem noemen, en ja ik ken kinderen die zich niet online mochten registreren bij bepaalde spelletjes omdat hun plaatsnaam vieze woorden bevatte.) Maar wat is er in vredesnaam mis met tardigrade? Zelfs in de diepste krochten van internet lijkt dit geen vies woord te zijn geweest, Rule 34 ten spijt.

Enig puzzelwerk op Twitter gaf een logischer verklaring:

there’s an arms dealer by the name of Tardigrade Ltd., so the OFAC banned all transactions containing the word Tardigrade, causing problems for anyone selling products related to this cute micro-organism
De Office of Foreign Assets Control (OFAC) is een Amerikaanse overheidsdienst die toeziet op sanctienaleving. En inderdaad staat het Cypriotische Tardigrade Limited op de sanctielijst, daar mag je geen zaken mee doen als Amerikaanse wetgeving jou raakt. Dus logisch dat PayPal dat blokkeert. Alleen dus iets grofmaziger dan je zou denken: niet enkel als afzender of ontvanger van het geld “Tardigrade Limited” heet, maar als ergens in enig veld van de transactie (zoals wat er besteld is) dat eerste woord voorkomt, dan mag het niet. We mogen kennelijk van geluk spreken dat ze “limited” niet apart als woord opgenomen hebben.

De reden dat PayPal zo agressief screent, is dat ze in 2015 een enorme boete (7.7 miljoen dollar) hebben gekregen voor het doorlaten van 486 overtredingen van deze sanctiewetgeving. Daar word je als bedrijf wat zenuwachtig van, en je ziet in het persbericht ook al meteen vergaande maatregelen om dit niet meer te laten gebeuren. Dat daardoor een enkele waterbeerverkoper niet meer kan handelen, ach. Die levert minder winst op dan die 7 miljoen boete, zal de gedachte zijn.

Ja, treurig. Maar ik zie ook het omgekeerde risico wel: A maakt naar B geld over met vermelding “ten behoeve van Tardigrade-wapentransactie”. Filter daar maar eens de vals positieven mee weg.

Arnoud

Hoe ver ben jij al met je migratieplan weg uit de Amerikaanse cloud?

Zoek alternatieven voor Amerikaanse leveranciers, zo knalde Emerce erin begin deze week. Het Nederlandse en hele Europese bedrijfsleven schendt immers op grote schaal de AVG omdat ze nog steeds met Amerikaanse dienstverleners werkt. Sinds het Schrems II arrest is dat, hoe zeg je dat netjes als jurist, hartstikke illegaal. En ik snap best dat je nog even wil wachten om te zien wat toezichthouders precies gaan zeggen, maar je hebt natuurlijk wel een migratieplan klaar liggen voor zodra ze “U mag nu stoppen” gaan zeggen. Toch? Want dat gaan ze.

“Er is geen uitzicht op een nieuw Privacy Shield. Alle partijen die op Amerikaanse servers data opslaan schenden Europese privacyregels.” Zo citeert men JetStream-directeur Stef van der Ziel, die precies de vinger op de zere plek legt. Het probleem met de Amerikaanse cloud is al zo oud als de cloud; Amerikaanse wetgeving over snuffelen in persoonsgegevens botst op fundamentele manier met de Europese grondrechten. We hadden ooit de pretentie dat het Safe Harbor-arrest dat op zou lossen: Amerikaanse bedrijven beloven dat ze zich aan de Europese regels houden – behalve als ze wat anders moeten van Amerikaanse wetgeving.

En dat moesten ze, zo onthulde Edward Snowden enkele jaren terug. Safe Harbor sneuvelde dan ook, en het Privacy Shield werd ingevoerd met extra waarborgen en een ombudsman om het nu écht te regelen. Maar het uiteindelijke probleem blijft: Amerikaanse diensten mogen bij persoonsgegevens die in de VS zijn opgeslagen, ongeacht de Europese regels daarover. Dat weten we uit het Schrems II-arrest, waarin het Hof van Justitie net als in Schrems I (het Safe Harbor agreement) bepaalde dat het gewoon echt niet kan, zoals het werkt. (En nee, ook niet als je met SCC oftewel modelclausules gaat werken.)

De impact van de Amerikaanse cloud is echter te groot, zodat niemand echt de eerste stap durft te nemen. Want je zet jezelf op achterstand, als je concurrent wél met Google Analytics blijft werken en jij Matomo of Piwik moet gaan opzetten en vervolgens overal compatibiliteitsproblemen tegen gaat komen. Dus overstappen per direct is inderdaad nogal veel gevraagd.

Ik zie echter geen reden om dan maar te blijven zitten en niets te doen. Inventariseer op zijn minst welke alternatieven er zijn en wat je nodig hebt om die werkend te krijgen. Doe eens een pilot met Matomo, zoek een Europees nieuwsbriefbedrijf en kijk of je écht die twintig trackers op je website nodig hebt. Dan heb je dat maar gedaan, weet je wat de impact gaat zijn en kun je dán besluiten wanneer je gaat migreren. Misschien wel sneller dan je denkt, want “wij werken volledig Europees” begint langzaam maar zeker een marketingvoordeel te worden.

Arnoud

Deze startup ontmaskert scanauto’s om parkeerboetes te voorkomen

Oké dan. Een startup uit Amsterdam werkt aan een dienst die scanauto’s van gemeentelijke parkeerdiensten herkent en gebruikers een seintje geeft zodra zo’n controleur een geparkeerde auto passeert, las ik bij Sprout. Zo kun je snel parkeerbelasting voldoen (en deze club €1,49 betalen voor de alert sms), wat voor de goedwillende maar vergeetachtige gemiddelde bestuurder absoluut een verrijking is. En, ik citeer: “De ondernemer zegt dat hij het concept heeft voorgelegd aan een (op privacyrecht gepromoveerde) jurist, en dat die geen ernstige juridische bezwaren kon ontdekken.”

Als startup moet je tegenwoordig artificial intelligence hebben (net zoals recent nog een blockchain) en dat is er dus ook: het bedrijf heeft software die scanauto’s herkent met statistische trucjes – de Nederlandse vertaling van artificial intelligence. Een heleboel mensen draaien die software op hun beveiligingscamera of dashcam, en een gedetecteerde scanauto wordt gemeld bij iedereen die in de buurt parkeert zonder te betalen. Die kan dan snel parkeerbelasting voldoen.

Dit is uiteraard om “vergeetachtige” parkeerders aan hun wettelijke plicht te voldoen, en zeer zeker niet om moedwillige foutparkeerders een hulpmiddel te geven om zo min mogelijk te betalen. Maar wat nu als de laatste categorie ook deze app inzet? ‘Ik vind dat een moeilijke vraag’, zo wordt de oprichter geciteerd.

Juridisch gezien is dit – in Nederland – een legale, zij het wat vervelend geurende dienst. Je mag op de openbare weg constateren dat de gemeente met een scanauto rijdt, en mensen daarover informeren. Wij vinden dat deel van de vrijheid van meningsuiting, hoewel ik weet dat men in Frankrijk en Duitsland dat anders ziet. Ik kan niet vinden hoe deze landen dat binnen de informatievrijheid (recht van ontvangen en delen van openbare informatie) rechtvaardigen maar daar zal ongetwijfeld over nagedacht zijn.

Er zit natuurlijk wel een asociaal geurtje aan zo’n app, en ik zou me als investeerder dan ook even achter de oren krabben of ik hier mijn geld in wil steken. We hebben afgesproken dat je moet betalen om te parkeren. Deze mensen ondermijnen die gezamenlijke afspraken, dat voelt maatschappelijk gezien niet heel netjes. Maar ik geef toe dat dit geen juridische grond is om zo’n melder aan te pakken.

Arnoud

YouTube mag video’s met onjuiste en gevaarlijke Covid-19 informatie verwijderen

YouTube moet video’s met daarin kritiek op de visie van het Nederlandse RIVM en wereldwijde WHO toestaan, meldde Tweakers woensdag. Voorlopig, zeg ik er meteen bij – dit is een kort geding, dus het gaat om een ordemaatregel in afwachting van een eindoordeel in de bodemprocedure die er ongetwijfeld gaat komen. De video waar de zaak over begon – een wetenschappelijk niet gefundeerde claim dat hydroxychloroquine werkzaam is tegen Covid-19 – mocht wél worden verwijderd.

De zaak was aangespannen door burgerjournalistiekplatform Café Weltschmertz, dat onder meer op Youtube uitzendt. In interviews in mei en juli claimde een huisarts dat hydroxychloroquine (al dan niet in combinatietherapie met zink en antibiotica) zou helpen tegen Covid-19.

Youtube had eerder dat jaar regels aangenomen die stelden dat er geen content geplaatst mag worden die tegen de voorschriften van WHO of lokale gezondheidsinstanties (zoals ons RIVM) in mag gaan. Een van die regels stelt specifiek dat je niet mag claimen dat er een bewezen geneesmiddel is. De video’s van deze interviews werden verwijderd onder een standaardmededeling, kennelijk vanwege overtreding van die regel.

Je spant een kort geding aan omdat je haast hebt, of omdat er grote schade wordt aangericht die nú ongedaan gemaakt moet worden. In een kort geding is geen tijd voor een uitgebreid onderzoek en debat, dat doe je in een bodemprocedure. De kortgedingrechter moet dus snel kijken en een voorlopige inschatting maken.

In dit geval luidt die inschatting dat Youtube, als een van de belangrijkste online videoplatforms ter wereld, niet zomaar mag besluiten om

wel de content die overeenstemt met de visie van de WHO en het RIVM toe te laten en niet andersluidende, kritische content. Daarmee zou de YouTube gebruiker die brede content mag verwachten, slechts kennis kunnen nemen van de mening van de groep experts die de WHO en het RIVM adviseren, terwijl de wijze van bestrijding en behandeling van Covid-19 wereldwijd nog volop in onderzoek is en nog allerminst vaststaat.
Dit mede omdat “ook de WHO en het RIVM hun adviezen nog steeds [bijstellen]”. Dat is een wat ergerlijke samenvatting van wetenschappelijk onderzoek – helemaal omdat de rechter ook spreekt van “de visie van de WHO”. Wetenschap is geen mening. Maar goed, we hadden dus haast. En uiteindelijk ging het niet over of je kritiek op WHO of RIVM mocht hebben maar of je in strijd met hun wetenschappelijke bevindingen mag vinden dat iets wél werkt.

De vervolgvraag is dan ook of de specifieke video’s van de interviews weggehaald hadden mogen worden, als je net hebt gezegd dat in brede zin ook andersluidende, kritische meningen geuit mogen worden. Youtube wijst daartoe op onder meer de Europese afspraken tegen desinformatie en op het feit dat deze video’s onjuiste, schadelijke en gevaarlijke informatie bevatten.

De rechtbank besluit uiteindelijk dat de video’s weg moeten omdat de informatie wordt gegeven door een (huis-)arts en niet slechts een mening is maar pretendeert een feit te zijn:

Een arts die zonder sluitend bewijs en wetenschappelijk onderbouwde tests claimt dat HCQ of een alternatief middel – dat zonder recept te verkrijgen is – werkt, licht het publiek onjuist voor. Daarnaast kan het schadelijk en gevaarlijk zijn. … Zoals het in de interviews door hem is verwoord, vormt het geen onderdeel van het debat, hetgeen YouTube wel zou hebben toegelaten, maar bevatten zijn uitlatingen onjuiste informatie die mogelijk schadelijk en gevaarlijk is. Juist als arts dient hij zich dit te realiseren.
De uitkomst is dus dat Youtube wel degelijk de video’s weg mocht halen, zij het om een andere reden dan in hun beleid stond.

Natuurlijk volgt er een bodemprocedure, dus tot die tijd zal er niet veel veranderen. Ik ben benieuwd of de interviews nu opnieuw gedaan gaan worden met overal “ik vind” en “het is mijn mening” in plaats van “het is zo”. Dat voelt namelijk als de voor de hand liggende truc, als de rechter zegt dat je geen onjuiste informatie mag geven maar wel je mening, dan geef je dus een mening bestaande uit onjuiste informatie met “ik vind”.

Maar nee, zo werkt het niet. Waar het om gaat, is dat je als arts een uiting doet die door het publiek wordt opgevat als voorlichting door een deskundige. Daar helpen geen duizend ik-vind’en aan. Prima om een kritische mening te hebben over het beleid van het RIVM, je kunt ook zeggen dat het zo jammer is dat HCQ niet nader wordt onderzocht – bijwerkingen (depressie, hartritmestoornissen en psychoses) zijn ook maar een mening – maar als huisarts op welke manier dan ook suggereren dat mensen HCQ kunnen gaan nemen, dat is gevaarlijk en dat moet je niet doen. Ik verwacht dan ook dat Youtube daarop in blijft grijpen, ook als er overal “ik vind” ingemonteerd wordt.

Arnoud

 

 

 

Mag de VVE eisen dat alle bezoekers badges krijgen?

Een lezer vroeg me:

De VvE van het appartementencomplex waarin ik woon, maakt sinds kort gebruik van een beveiligingssysteem met toegangsbadges in plaats van sleutels. Iedere bewoner krijgt er eentje, en wie meer wil moet dat onder opgaaf van naam en adres van de beoogde verkrijger doen, plus waar de badge toegang toe moet geven (hoofddeur, parkeergarage, appartement etc). Maar kan een VvE bepalen wie ik wel of niet toegang wil verlenen tot het complex waarin ik woon?
Een VVE kan inderdaad samen afspreken hoe de beveiliging en toegangscontrole van het complex wordt geregeld. Ik snap de overstap van sleutels naar badges wel. Sleutels kunnen worden nagemaakt of raken kwijt, en dat levert gedoe op. Badges kun je intrekken.

Daarnaast kun je met badges veel fijnmaziger toegang regelen: wel de hoofdingang en de deur van appartement 3, maar verder niets. En je kunt zelfs bijhouden welke badge wanneer is gebruikt, wat handig is als er schade of andere ongeregeldheden zich hebben voorgedaan.

Daar staat tegenover dat dit middel een stuk privacy-invasiever is, precies omdat je in meer detail kunt nagaan wie (althans, welke badgehouder) waar en wanneer binnen of buiten ging. Omdat het hier gaat om elektronische registratie gekoppeld aan personen, is de AVG van toepassing. (De uitzondering voor huishoudelijk gebruik geldt niet bij een VVE die zélf dit regelt.)

De AVG eist natuurlijk een goede beveiliging: wie mag bij de gegevens, wie bepaalt wat er wordt vastgelegd, hoe wordt omgegaan met verlies, klachten en claims tot inzage. Maar minstens zo belangrijk is de noodzaak, want in gevallen als dit zul je je moeten beroepen op een legitiem belang en dat vereist een afweging van respectieve belangen.

Het voornaamste belang lijkt hier te zijn dat de VVE niet wil dat er sleutels gaan ‘rondzwerven’ (omdat bewoners kopieën uitreiken) of dat bewoners hun garage gaan verhuren aan derden door de sleutel uit te lenen. Dat belang zie ik, maar moet wel duidelijk en concreet aanwezig zijn. Als er dus problemen zijn geweest met onderverhuurde garages, dan zie ik deze stap wel. Enkel “het zou kunnen en dat willen wij niet” is niet genoeg.

Het doet wel wat raar aan dat de VVE naam en adres wil van de houders van de badges. Ik zou zeggen dat ik mijn moeder of de schoonmaker best zo’n badge moet kunnen geven, welke reden kan erop tegen zijn om deze frequente bezoekers met verdenking tegemoet te zien? En wat voegt het toe te weten waar deze mensen normaal wonen? Ik denk dat je dát niet kunt eisen als VVE.

Arnoud

Data is niets maar een man uit Spijkenisse kon ze wel stelen?

Met de aanhouding van een 53-jarige man uit Spijkenisse is voorkomen dat mogelijk vele honderdduizenden persoonsgegevens op straat kwamen te liggen. Dat las ik bij Politie.nl vorige week (via). Een bedrijf in Utrecht ontdekte dat persoonsgegevens in strijd met de wet werden gebruikt (mooi stukje beveiliging/organisatorisch de AVG op orde hebben!) en deed aangifte, waarna de politie vrij snel bij deze verdachte uitkwam. Goede actie, en hopelijk zijn de gegevens niet ondertussen al ergens anders naartoe. Maar, zo kreeg ik dan de vraag: dat kan toch niet, data is toch niets, hoe kan het dan worden gestolen?

In de pers moet je altijd uitkijken met termen als “diefstal van gegevens” want de meeste journalisten zitten niet zo op de juridische nuances. Van diefstal is alleen sprake als je “een goed” wegneemt zonder daartoe bevoegd te zijn, en dan ook nog eens met het doel je dat goed zelf toe te eigenen. Iets dat geen goed is, kun je dus niet stelen.

Data is in het algemeen geen goed; de definitie daarvan vereist kort gezegd dat de houder ervan als enige er wat mee kan doen (en dat er enige waarde aan het goed verbonden is). Dit volgt uit het Runescape-arrest dat bepaalde dat die criteria niet gelden voor gegevens in het algemeen, maar wel specifiek voor gegevens die objecten in virtuele werelden vertegenwoordigen. Als jij dat zwaard hebt, dan de rest van de deelnemers niet. Idem voor belminuten (op dezelfde dag beslist), als ik ze opbel dan kun jij dat daarna niet meer.

Persoonsgegevens zijn duplicatief, je kunt ze kopiëren. Daarmee voldoen ze niet aan die beperkte criteria en dus zijn het geen goederen. Alle wetgeving over eigendom is daarmee niet van toepassing. Dat is waarom ik “data is niets” zeg. Je kunt niet “je data terug” eisen, want de term “jouw” kan juridisch alleen op eigendom geplakt worden. Het is of je data blauw noemt, dat klopt gewoon niet.

Dat wil niet zeggen dat data juridisch vogelvrij is. Je kunt bij een data-beheerder gewoon contractueel afspreken dat hij je een kopie geeft wanneer je dat vraagt. En bij het strafrecht zijn er – vanwege het eerdere Computergegevens-arrest – aparte regels gemaakt over het wegmaken of kopiëren van data in strijd met andermans recht. En dat is wat deze meneer ten laste gelegd gaat worden. We noemen dat dan wel ‘data-diefstal’ maar we bedoelen het overnemen van gegevens na computervredebreuk (artikel 138ab lid 2 Strafrecht) of wederrechtelijk aftappen van gegevens (artikel 139c).

Arnoud