Augmented reality mag je als gemeente niet zomaar reguleren

Een rechter in Wisconsin heeft een gemeentelijke vergunningseis voor augmented reality games ongrondwettig verklaard, las ik bij Ars Technica. De maker van het spel Texas Rope ‘Em (een soort Pokémon Go) had bezwaar gemaakt tegen de regeling dat dergelijke aanbieders een vergunning moeten aanvragen en aan diverse eisen moeten voldoen, zoals de rotzooi van je spelers opruimen en zorgen voor toiletfaciliteiten en beveiliging (net zoals bij fysieke evenementen verplicht was). Maar die eis mocht men niet opleggen: een augmented reality spel is een mening, geen evenement. Hoe zou dat bij ons uitpakken?

In Nederland speelt iets vergelijkbaars: de gemeente Den Haag ligt in de clinch met de aanbieder van Pokémon Go omdat deze in Kijkduin wel heel veel spelers aantrekt, en dat de nodige overlast en schade geeft, met name in de fragiele duinen. Het aangekondigde kort geding is voor zover ik kan zien nog niet tot een einde gekomen. Ik denk dat Den Haag niet zal winnen, omdat het lastig is een spelaanbieder te verwijten dat haar spelers in een heel ander land zich misdragen.

Om diezelfde reden betwijfel ik sterk of het zou werken om zulke regels in een algemene plaatselijke verordening (APV) op te nemen, zoals die Wisconsinsche gemeente had gedaan. Regulering van een fysiek evenement is één ding: dat gebeurt in zijn geheel in jouw gemeente, er is een stuk terrein aan te wijzen waar de spelaanbieder verantwoordelijk voor is. Maar een virtueel evenement gebeurt niet feitelijk in de gemeente. Dat er spelers zijn in de gemeente vind ik wat anders.

Tegelijk zie ik het probleem wel, en we kwamen er niet uit vorig jaar toen dit gebeuren een ding werd. Het lastige helemaal is hier dat de spelaanbieders vaak niet eens zelf de locaties kiezen, die komen door crowdsourcing tot stand of worden gekozen uit openbare bronnen. Dan kun je moeilijk spreken van invloed van de aanbieder om op die locatie het spel te gaan spelen. Ik zou het pas hun verantwoordelijkheid vinden als de virtuelespelaanbieder zelf koos voor die locatie, bijvoorbeeld wanneer Scouting Nederland een speurtocht aankondigt in Scheveningen en scouts uit het hele land daar ineens neerstrijken.

Arnoud

Wat moet je onder de AVG doen met ongewenst verkregen persoonsgegevens?

Een lezer vroeg me:

Af en toe krijgen wij als PC-reparateurs per mail allerlei persoonlijke informatie van klanten gemaild, ongevraagd. Denk aan een verslag wat er misging, maar soms ook medische of andere gevoelige gegevens. Soms zelfs van collegabedrijven die ons als tweedelijns ondersteuning inschakelen. Dat is een probleem onder de AVG, want die mail is natuurlijk onbeveiligd. Wat moeten wij daar mee?

Inderdaad ben je onder de AVG verplicht zorgvuldig met persoonsgegevens om te gaan die je binnenkrijgt, en het doet er niet toe of je gevraagd hebt om die gegevens. Maar het is niet zo dat je per direct een boete krijgt wanneer iemand je ongevraagd zijn medisch dossier mailt, of zelfs maar dat die persoon een schadeclaim kan indienen. Zolang je maar adequaat je mail monitort op dergelijke gegevens, en ze wist zodra duidelijk is dat ze irrelevant zijn.

Wanneer de gegevens van een collega komen, wordt het een iets ander verhaal. Die collega is verantwoordelijke voor die gegevens, en mag ze niet zomaar aan een derde verstrekken. Dat mag in dit soort situaties eigenlijk alleen als jij als verwerker (voorheen: bewerker) bent aangesteld en er een verwerkersovereenkomst tussen jou en hem is gesloten, waarin staat dat jij in de uitvoering van je PC-reparaties persoonsgegevens kan ontvangen, dat je daarmee zorgvuldig om zult gaan et cetera. Die zal er dus sowieso moeten komen.

Nog steeds ben je dan niet schadeplichtig als je die mails binnenkrijgt en er adequaat op reageert. Maar hij is dat wel: hij verstrekt persoonsgegevens aan derden zonder afdoende maatregelen te hebben genomen. Dus de bal ligt bij hem om hier wat aan te doen. Hooguit ontstaat voor jou een probleem als dit stelselmatig gebeurt en je nooit eens een escalatie opstart om hier een einde aan te maken (of een verwerkersovereenkomst te sluiten).

Arnoud

Mogen onze politici mensen op social media blokkeren?

Amerikaanse politici mogen van een rechter in de staat Virginia geen mensen blokkeren op sociale media, las ik bij Nu.nl. Dit is strijd met het 1st Amendment, de vrijheid van meningsuiting, omdat politici in een openbaar forum niet zomaar mensen mogen verbieden hun mening te uiten. En daaronder valt ook het als politicus jezelf afschermen voor die mening. Dat geldt op het dorpsplein maar ook op het virtuele plein van Twitter. Hoe zou dat bij ons uitpakken?

Bij ons gaat de vrijheid van meningsuiting niet zo ver dat de beoogde ontvanger naar je moet luisteren. Wie zich wil afschermen voor andermans uiting, staat in zijn recht. Dus dat Amerikaanse argument van het public forum gaat hier niet op.

Alleen specifiek politici, althans diegenen die je redelijkerwijs tot “de overheid” kunt rekenen hebben wel rekening te houden met een ander recht, namelijk het Grondwettelijk recht van petitie:

Ieder heeft het recht verzoeken schriftelijk bij het bevoegd gezag in te dienen.

En nee, dat gaat niet alleen over formele petities en verzoekschriften. Ook het indienen van vragen en klachten – en complimenten, om in communicatiesfeer te blijven – is een Grondwettelijk recht. En opmerkelijk: aan dit recht zitten géén grenzen, zoals bij de vrijheid van meningsuiting die bijvoorbeeld moet wijken voor andermans eigendomsrecht (geen mening in de krant zonder toestemming van de eigenaar van die krant) of de privacy die moet wijken voor bijvoorbeeld de volksgezondheid.

Twitter is een elektronisch medium en dus een geschrift in de zin van dit artikel. Daarmee heeft iedereen dus het recht om via Twitter verzoeken, vragen, klachten en complimenten bij het bevoegd gezag in te dienen. Dat laatste begrip betekent zo veel als de overheid, maar dat iemand politicus is, betekent nog niet dat hij “bevoegd gezag” is. Hij moet echt aan de overheid verbonden zijn, maar zitting hebben in een gemeenteraad, de Eerste of Tweede Kamer of minister/staatssecretaris zijn is daarvoor al genoeg.

Het blokkeren van iemand op Twitter zorgt er voor dat de bevoegdgezaghebbende achter het account de berichten van de geblokkeerde in het geheel niet meer ziet. Ik zou dat wel durven aanmerken als een blokkade op dat recht om verzoeken in te dienen. Het komt immers niet meer aan. En nee, dat je nog steeds een brief kunt sturen is daarbij geen argument. Als de overheid zou zeggen, verzoekschriften alleen vrijdag in persoon afgeven tussen twee en vier dan zou dat ook geen toegestaan alternatief zijn voor gewoon elektronische of schriftelijke post.

Daar staat tegenover dat de overheid niet verplicht is om te antwoorden op een verzoek. In principe hoort dat wel, dat volgt uit de beginselen van behoorlijk bestuur zoals dat heet. Als je als burger een antwoord mag verwachten, dan mag je een antwoord verwachten. Maar een verplichting is het niet, tenzij uit andere wetgeving volgt van wel (denk aan een Wob-verzoek of een bezwaarschrift onder de Awb).

Lastig is natuurlijk dat zo’n recht zich goed leent voor misbruik, denk aan querulanten die de overheid bestoken met allerlei verzoeken met als geen ander doel overlast veroorzaken of dwangsommen incasseren. Dat bestrijden is een hele moeilijke, juist omdat toegang tot de overheid zo belangrijk is. Je moet het dan ook wel heel bont maken wil de rechter je verbieden contact te zoeken met politici.

Alles bij elkaar denk ik dus dat het nog best moeilijk ligt, om als politicus (verbonden aan de overheid) mensen te blokkeren op Twitter. De enige escape zou nog kunnen zijn dat je account persoonlijk is en niet aan de overheid gelieerd. Voor bijvoorbeeld het Twitter-account van de minister-president zie ik dat niet*, maar bij veel politici zie je eigenlijk alleen persoonlijke uitingen. Daar zou een blokkade dus niet gericht zijn op het tegenhouden van verzoeken bij het bevoegd gezag en dus wel toegestaan.

  • De RVD meldt desgevraagd dat het @MinPres account nul blokkades in Twitter ingesteld heeft.

Arnoud

Mag de eigenaar van een gestolen laptop deze opsnuffelen bij een legitieme koper?

Een lezer vroeg me:

Onlangs kreeg ik de politie aan de deur: ik zou in het bezit zijn van een gestolen laptop! Bij navraag bleek het te gaan om een tweedehands die ik keurig in een computerwinkel had gekocht (met bon, reële prijs, semi-bekende keten wiens naam ik even niet noem) dus niets aan de hand. Maar men bleek me te hebben opgespoord door ‘Absolute Software’ van het bedrijf LoJack/CompuTrace. Het bedrijf geeft te kennen dat het geen middelen schuwt om via een voorgeïnstalleerde backdoor informatie te vergaren betreffende het “gestolen” goed, waaronder: hard drive mining, keystrokes/typed data, screen images en position. Is dat wel legaal, zeker in mijn situatie?

Het kopen van gestolen goed heet normaal ‘heling’ en is strafbaar. Echter, de wet (art. 3:86 BW beschermt de consument die gestolen goed koopt bij een bedrijf of winkel. Deze wordt gewoon eigenaar van het goed, en kan niet worden vervolgd voor heling.

Steeds meer ICT-producten zoals laptops, tablets of telefoons worden voorzien van “phone home”-achtige software, waarmee de eigenaar op afstand kan zien waar het apparaat zich bevindt. Vaak is die software ook voorzien van aanvullende features, waarmee kan worden rondgekeken op de telefoon en waarmee de camera kan worden bediend om de huidige houder vast te leggen. (Zie deze mooie documentaire over wat er allemaal kan.)

Informatie achterhalen over je eigen laptop valt onder de informatievrijheid en dat is een grondrecht. Maar de privacy is óók een grondrecht, zelfs tot op zekere hoogte voor de dader van een misdrijf. De schandpaal is immers afgeschaft, heet dat dan onder beschaafde juristen. En hier gaat het niet om een dief maar om een gewone eerlijke burger die iets legaal kocht in een winkel. Hoezo mag diens privacy worden geschonden door de oude eigenaar van het apparaat? Dit is typisch zo’n balans uit het internetrecht waar niet meteen een eenduidig antwoord op is.

Voor mij zou denk ik uiteindelijk de doorslag geven hoe groot de kans is dat een gestolen laptop via een winkel terecht komt bij een particulier die te goeder trouw is. Als de overgrote meerderheid die laptop in strafbare hoedanigheid verwerft, dan zou ik weinig moeite hebben met de privacyaspecten van deze zaak. Zeker als de gegevens ook nog eens alleen voor aangifte en opsporing gebruikt worden, en niet voor eh documentaires of andere openbaarmakingen door het slachtoffer.

Arnoud

Mogen persoonsgegevens in andere landen dan de VS wel worden opgeslagen?

Een lezer vroeg me:

Er is natuurlijk veel te doen over data die naar de USA kan gaan. Ik hoor echter nooit discussies over data die bijvoorbeeld naar India gaat. Wat zegt de AVG over andere landen buiten de EU?

Het gaat inderdaad vaak om de Verenigde Staten, maar juridisch gezien is de VS niet anders dan andere landen buiten de Europese Economische Ruimte: persoonsgegevens mogen daar niet naar toe, tenzij in de wet (de Algemene Verordening Gegevensbescherming) staat van wel.

De wet kent een aantal gronden waarop persoonsgegevens in een bepaald land mogen worden opgeslagen. De belangrijkste is dat de Europese Commissie heeft besloten dat landen “een passend beschermingsniveau waarborgen”. Op dit moment zijn dit:

Andorra, Argentinië, Canada (alleen voor de commerciële sector en alleen in gebieden waar de Canadian Personal Information Protection and Electronic Documents Act van toepassing is), de Faeröer Eilanden, Guernsey, Israël, het Isle of Man, Jersey, Nieuw-Zeeland, Uruguay, de Verenigde Staten (alleen indien de betrokken Amerikaanse partij bij Privacy Shield is aangesloten) en Zwitserland.

Wil je gegevens in deze landen opslaan, of bedrijven daar iets laten doen met die gegevens, dan mag dat. (Natuurlijk moet je wel gewoon toestemming of andere grondslag voor de verwerking an sich hebben, en een verwerkersovereenkomst hebben gesloten, net zoals wanneer je een Europees bedrijf zou inschakelen.)

Voor andere landen is er nog de optie van “passende waarborgen”, die er kort gezegd op neerkomen dat je als Europese partij hebt geborgd dat betrokken personen daadwerkelijk dezelfde bescherming krijgen als wanneer de data in de EU was opgeslagen. Als het bijvoorbeeld gaat om een Indiase dochter van een Europees concern, dan zijn zogeheten bindende bedrijfsvoorschriften (intra-concern contracten) goed genoeg.

Een andere optie zijn de zogeheten standaardbepalingen of “model clauses”, door de EU voorgeschreven contractuele bepalingen die ook dergelijke waarborgen afdwingen. Wel blijf je als EU-partij verantwoordelijk voor de feitelijke naleving door die Indiase partij. En daar zit natuurlijk de pijn bij gebruik van niet-Europese partijen: hoe ga je die aansprakelijk stellen of schade verhalen als blijkt dat die contractuele regels niet meer waren dan mooie woorden?

Arnoud

Terugblik: Een cynisch stukje piratenbaaifrustratie

Vanwege mijn vakantie deze week geen nieuwe blogs. In plaats daarvan een terugblik op de afgelopen tien jaar: ik heb vijf populaire blogs geselecteerd en kijk er anno 2017 graag nog eens naar met jullie.

Vandaag: Een cynisch stukje piratenbaaifrustratie, met bijna 2000 woorden en 287 stevige reacties een van mijn cynischste stukken ooit.

Goed. In kort geding bepaalde de rechtbank Den Haag dat ook UPC, KPN, T-Mobile en Tele2 de piratenbaai moeten blokkeren. De motivatie is uitgebreid maar komt neer op “dit hadden we in het vonnis tegen Ziggo allemaal al gezegd”. En dat is eigenlijk niet zo heel gek: in de Ziggo-zaak is uitgebreid van alles besproken, en waarom zou de rechter in kort geding dat nog eens dunnetjes over moeten doen?

Wat me vervolgens búitengewoon stoorde, is dat zo ongeveer iedereen weer ging roepen dat die rechters geen verstand hadden van internet, dat dit tegen netneutraliteit was en dat torrentsites geen auteursrechten schenden dus belachelijk dat rechters dit toewijzen. Ehm. Nee.

En mensen die roepen dat hier sprake is van corruptie, zijn écht knettergek. Ja jij, Rick Falkvinge, mafkees die je bent. Ik moet me inhouden om niet “ga eens deaud” te zeggen. En niet alleen omdat er geen schijn van bewijs is (nee, een cursus uit 2010 is geen bewijs van corruptie), maar ook omdat je jezelf daarmee volstrekt diskwalificeert bij de partijen bij wie je wél moet zijn – de politiek. En niet alleen jezelf: iederéén die probeert iets te zeggen ter verdediging van TPB of die tegen filteren is.

En nee het hielp niet dat die opmerking naar Falkvinge me op het verwijt kwam te staan dat ik een doodsbedreiging uitstuurde. Sjonge.

Het blijft pijnlijk om die blog terug te lezen. Maar de ergenis zat diep. Enerzijds auteursrechthebbenden die hun werken gewoon als hun eigendom zien en geen millimeter rechten van derden erkennen. Anderzijds contentafnemers die eigenlijk al die regels maar stom vinden en onder het motto “het kan dus het mag” pakken wat ze pakken kunnen. Maar ik leg de schuld vooral bij de politiek die geen knopen doorhakt en niet met regels komt om deze jarenlange puinhoop eens op te ruimen.

Arnoud

Wanneer URL-manipulatie strafbaar is als computervredebreuk

Vanwege mijn vakantie deze week geen nieuwe blogs. In plaats daarvan een terugblik op de afgelopen tien jaar: ik heb vijf populaire blogs geselecteerd en kijk er anno 2017 graag nog eens naar met jullie.

Vandaag: Wanneer URL-manipulatie strafbaar is als computervredebreuk,

De man die de kersttoespraak van koningin Beatrix op internet vond, heeft zich strafbaar gemaakt. Zoiets zei ik Eerste Kerstdag [2012] tegen de NOS. En dat maakte nogal wat los. URL’s zijn toch openbare adressen, wat op een server staat is niet geheim, er wordt niets gekraakt, dit is toch pure domheid van de RVD, en ga zo maar door. Ja ja dat klopt allemaal en de RVD is ook een stel prutsers maar het blijft een feit dat binnendringen óók zonder iets te kraken strafbaar is.

Sinds 2006 hebben we een brede definitie van computervredebreuk: ieder opzettelijk en wederrechtelijk “binnendringen” in een computersysteem is strafbaar, ook als er niets wordt gekraakt, omzeild, geïnjecteerd of vervalst. Zodra je ergens bent waarvan je wéét dat je er niet mag zijn, ben je formeel al in overtreding. En ik zie werkelijk niet waarom dat wél zou gelden bij een SQL injectie en niet bij een trivialer vorm van URL-manipulatie – zoals bij de kersttoespraakurl waarbij het een kwestie was van jaartal en UID aanpassen. Beiden zijn aanpassen van URLs.

Ik blijf het een hele moeilijke kwestie vinden. Volgens mij komt het uiteindelijk 99% neer op de intentie van het manipuleren van die URL. Een logische voor de hand liggende URL intypen (uit de comments: nl.wikipedia.org/wiki en dan eh Arnoud_Engelfried) voelt heel anders dan met getallen gaan spelen in de hoop dat je iets krijgt waarvan je wéét dat het er nog niet is. Zoals op 24 december de video van de kersttoespraak die is aangekondigd voor de 25e.

Wat me opviel bij teruglezen van de discussie is dat veel mensen een wezenlijk verschil zien tussen een ID aanpassen en dingen als SQL injectie of buffer overflows, die je toch ook via de URL doet. Zit hem het verschil dan in hoe moeilijk het is om dit te doen? Een ID aanpassen kan een kind, een buffer overflow exploiteren vereist toch enige expertise (of een gegoogeld script).

Of gaat het erom dat een ID duidelijk herkenbaar is als een ID, zodat aanpassen daarvan in de lijn der verwachtingen ligt? Zo van, hier zit een grote rode knop, natúúrlijk gaan mensen daarop klikken. Natuurlijk gaan mensen 201112253998 veranderen in 201212254003. Dat is gewoon, eh, een logisch volgend getal, beetje rare interface maar ik blader gewoon. En SQL injectie is dan anders omdat dat volstrekt onlogisch is om te doen. Niemand heet “Robert’); DROP TABLE students –” immers. Of Robert Oot dan wel Jennifer Null.

Peins peins.

Arnoud

Terugblik: Mag een stiekem gemaakte geluidsopname gebruikt worden als bewijs?

Vanwege mijn vakantie deze week geen nieuwe blogs. In plaats daarvan een terugblik op de afgelopen tien jaar: ik heb vijf populaire blogs geselecteerd en kijk er anno 2017 graag nog eens naar met jullie.

Vandaag: Mag een stiekem gemaakte geluidsopname gebruikt worden als bewijs?, met bijna 100 reacties en 85.000 views (robots niet meegeteld) een zeer populair onderwerp kennelijk.

Regelmatig krijg ik in diverse varianten de vraag of een stiekem gemaakte geluidsopname van een gesprek gebruikt mag worden als bewijs. Dit meestal naar aanleiding van mijn artikel Opnemen van gesprekken, waarin dat met zoveel woorden staat:

Een telefoongesprek opnemen dat je zelf voert, mag je dus opnemen – ook wanneer je dat niet meldt aan de tegenpartij. Alleen het heimelijk opnemen van zo’n gesprek zonder deelnemer te zijn is dus strafbaar (tenzij je toestemming hebt van één van de deelnemers).

Gebruik als bewijs is eigenlijk altijd toegestaan. In het gewone (civiele) recht gelden namelijk geen specifieke eisen voor hoe het bewijs verkregen mag zijn. De rechter mag zelf alles beoordelen op de merites. Hij hoeft bewijs niet uit te sluiten omdat het een stiekeme opname is. Wel zou hij het bewijs anders kunnen waarderen: een informeel gesprekje op de vrijmibo zal minder bewijskracht hebben over de intenties van een bedrijf dan een formele verklaring van de directie bij een persconferentie. Maar dat gaat dan over de inhoud, niet over de vorm.

Toch hoor ik nog regelmatig dat mensen zeggen, dit is onrechtmatig verkregen bewijs en dus onbruikbaar. Dat klopt dus niet, naar Nederlands recht. Te veel Amerikaanse rechtbankseries gekeken. En nee, ook niet als een agent het zegt: ook in strafzaken mogen stiekeme opnames worden gebruikt als bewijs. Alleen opnames gemaakt door de politie zijn onrechtmatig verkregen bewijs als er geen taplast of andere toestemming conform het Wetboek van Strafvordering is gegeven.

Er is wel een grens: als er sprake is van inbreuk op iemands privacy en die inbreuk “rechtens ontoelaatbaar” is. Dat is een vrij hoge lat, waar je bij zakelijke gesprekken niet snel aan zult zitten. Héél misschien bij een rechtszaak over een echtscheiding, maar zelfs daar geen garanties. Ik heb in ieder geval nog steeds geen vonnis gevonden waarin een illegale gespreksopname als bewijs terzijde werd geschoven vanwege deze grond. (Vanwege kwaliteitsproblemen, authenticiteitsproblemen of gewoon te weinig concreets, ja dat wel.)

Voor bedrijven die gesprekken opnemen, geldt natuurlijk wel de privacywet (Wbp en straks AVG). Zij moeten mensen melden dat ze gesprekken opnemen en waarom, moeten op verzoek een kopie van de opname verstrekken en moeten opnames goed beveiligen. Maar ook wanneer die wet wordt geschonden, mag de opname als bewijs worden gebruikt. Dat er dan een boete voor het schenden van de privacywet volgt, staat daar helemaal los van.

Arnoud

Terugblik: Stilzwijgende verlenging aan banden gelegd?

Vanwege mijn vakantie deze week geen nieuwe blogs. In plaats daarvan een terugblik op de afgelopen tien jaar: ik heb vijf populaire blogs geselecteerd en kijk er anno 2017 graag nog eens naar met jullie.

Vandaag: Stilzwijgende verlenging aan banden gelegd?, over de Abonnementenwet (ook wel de “Wet-Van Dam”) die in 2009 ingevoerd werd om stilzwijgende verlengingen van sportschoolabonnementen, tijdschriften en dergelijke in te korten: altijd per maand opzegbaar, behalve kranten en maandbladen elk kwartaal.

Lidmaatschappen en abonnementen kunnen binnenkort niet meer stilzwijgend verlengd worden, meldde Nu.nl donderdag. Een initiatiefswetsvoorstel van PvdA-Tweede Kamerlid Martijn van Dam heeft als doel die praktijken sterk aan banden te leggen. Het voorstel moet nog door Tweede en Eerste Kamers, maar er zit in ieder geval schot in. Een goede zaak lijkt mij. Volgens onderzoek van Maurice de Hond ergert 54% zich aan jaarlijkse stilzwijgende verlenging en heeft 40% een abonnement waar men eigenlijk al vanaf had gewild.

Dat “binnenkort” was in 2009 wat optimistisch, de wet werd pas in 2011 van kracht en toen kregen we ook nog eens een stevige discussie over overgangsrecht. Want bedrijven vonden dit niet leuk en trokken alles uit de kast om maar niet mee te hoeven in deze wet. Want hoewel Van Dam bij invoering in de memorie van toelichting had gezegd

Deze wijziging voorziet niet in overgangsrecht. Daardoor is deze wijziging ook van toepassing op reeds gesloten overeenkomsten.

werd er in de maanden daarna toch flink geroepen dat er wél overgangsrecht geldt. Er is immers de Overgangswet Nieuw Burgerlijk Wetboek, die in 1969 (ja, 69) is aangenomen om de overgang van het ‘oude’ BW naar wat we nu hebben mogelijk te maken. In die wet werd geregeld hoe de nieuwe wet zou uitpakken voor bestaande contracten en andere zaken. Prima, dat was nodig destijds, maar is die wet werkelijk ook geldig voor álle wijzigingen van het BW die na 1969 doorgevoerd werden?

Nee, natuurlijk niet, maar als een serieus kijkende advocaat dit beweert, dan gaan mensen daar toch even over nadenken. En dat creëert de gewenste onzekerheid waardoor men mensen nog een forse tijd aan jaarlijkse verlenging kon houden. Ten onrechte: in april 2013 vonniste de rechtbank dat de Wet Van Dam gewoon van toepassing was vanaf 1 december 2011, ook voor lopende overeenkomsten.

Dit soort grappen gaan we nog vaker zien. De eerstvolgende keer wordt mei 2018, wanneer de AVG van kracht wordt. Deze is al in 2016 aangenomen, en er is twee jaar gegund om compliant te worden met deze wet. Maar je wéét gewoon dat er hele hordes gaan gillen in 2018 dat dit onverwacht was en dat er nu overgangsrecht of soepele handhaving moet komen. Ergerlijk.

Arnoud

Terugblik: Gaat Getty Images procederen in Nederland?

Vanwege mijn vakantie deze week geen nieuwe blogs. In plaats daarvan een terugblik op de afgelopen tien jaar: ik heb vijf populaire blogs geselecteerd en kijk er anno 2017 graag nog eens naar met jullie.

Vandaag: Gaat Getty Images procederen in Nederland?, met verreweg de meeste reacties ooit (924 stuks).

In 2009 blogde ik over de diverse blafbrieven die het stockfotobedrijf rondstuurde naar alles en iedereen dat een foto van haar zou gebruiken. Ik heb er tientallen gezien, met bedragen variërend van enkele honderden tot vele duizenden euro’s. Allemaal verstuurd vanaf het Ierse Getty, en vaak ook nog alleen in het Engels. Maar wie de foto meteen weghaalde en niet in discussie ging, hoorde er niets meer van.

Nu lijkt daar verandering in te zijn gekomen. Hoewel Getty Ierland nog steeds brieven stuurt, is nu ook het Nederlandse Van der Steenhoven Advocaten (“Een gerust gevoel”) bezig met het leggen van eisen. En dat wijst er toch wel op dat men wil doorpakken: een Nederlandse advocaat huur je als Iers bedrijf niet in te blaffen maar om te bijten.

Jaja, Getty Images. Bekend en berucht, grootproduceerder van blafbrieven waarin mensen van klein tot groot werden gesommeerd om bedragen tot vele duizenden euro’s te betalen wegens inbreuk op auteursrechten. De aanleiding: “even snel een plaatje van Google” en geen idee hebben dat je daarmee tegen auteursrechten aanloopt.

Getty heeft bij mijn weten nooit doorgepakt. Het bleef altijd bij schikkingsbrieven, en volgens mij hebben ze ondertussen al wel tien advocatenkantoren versleten in hun pogingen Nederlanders aan te manen. Naast diverse Nederlandse kantoren duiken ook af en toe Brusselse advocaten op (die om een of andere reden vaak “Welnu” in een sommatie verwerken) en ook Engelse kantoren hebben hier geblaft.

Dat wil natuurlijk niet zeggen dat je vrij van risico’s plaatjes kunt pakken voor bij je blog, boek of wat dan ook. Er zijn wel degelijk fotografen die doorpakken, en ook stevige bedragen eisen (en vaak krijgen) bij de rechter. Zie mijn blog uit 2015 over de jurisprudentie en wat je wel en niet voor risico loopt. Maar Getty, nee.

Hoe beheren jullie de rechten op foto’s die je gebruikt?

Arnoud