Kan een Youtuber me verbieden zijn films te embedden op mijn site?

youtube-logo.pngEen lezer vroeg me:

Op mijn site bied ik diverse filmpjes aan met relevante informatie voor mijn bezoekers. Deze embed ik vanaf Youtube, met de gewone code die Youtube daarvoor biedt. Nu kreeg ik gisteren een boze mail van een Youtuber dat ik dit niet mocht, omdat hij me als concurrent zag en hij niet met mij geassocieerd wilde worden. Maar kán hij dat wel?

Ik denk niet dat hij dit kan. Embedden is een feature van Youtube, en wie die feature aanzet (je kúnt embedden uitzetten) kiest ervoor toe te staan dat een ieder die embedded player opneemt.

De voorwaarden van Youtube zijn nogal generiek, maar embedden van wat daar de “YouTube Player” heet lijkt me echt gewoon toegestaan. En daarbij is er geen ruimte voor onderscheid van het soort “behalve door een concurrent” of “totdat ik hem mail en zeg, kap daar eens mee”. De grenzen liggen meer op het gebied van “concurreren met Youtube zelf”: je mag geen advertenties rondom een filmpje zetten bijvoorbeeld, of geld vragen voor een overzichtspagina met alleen filmpjes.

Volgens mij geef je dus als Youtuber gewoon iedereen een licentie om je video te bekijken én om deze te embedden, als je dat aan hebt staan. Maar toen ik dit terugmailde naar de boze Youtuber, kreeg ik een snauw terug dat ik maar eens moest lezen dat de Auteurswet dit via de persoonlijkheidsrechten geregeld had. Eh, oké.

De persoonlijkheidsrechten zijn rechten die je als maker altijd hebt, zelfs als je je auteursrecht afstaat. Met deze rechten wordt je integriteit en goede naam als maker beschermd, geheel los van eventuele commerciële rechten op je content. Zo kun je altijd eisen dat je naam wordt vermeld bij een publicatie van het werk, en dat het werk niet mag worden gewijzigd – voor zover dat niet in strijd met de redelijkheid is. Die rechten kun je opgeven, maar dat moet wel apart en expliciet worden bepaald.

Het recht om je te verzetten tegen verminking – en daar doelde de boze Youtuber op – kan niet worden opgegeven:

het recht zich te verzetten tegen elke misvorming, verminking of andere aantasting van het werk, welke nadeel zou kunnen toebrengen aan de eer of de naam van de maker of aan zijn waarde in deze hoedanigheid

En de boze Youtuber las dit als “als mijn filmpje op die vage site verschijnt, wordt mijn goede naam aangetast”. Of zoiets. En nee, dat klopt niet natuurlijk. Want het enkele embedden van een film is nog geen “misvorming, verminking of aantasting” van die film.

Natuurlijk is het in zijn algemeenheid verboden een valse indruk te wekken dat je geaffilieerd bent met een ander, zeker als die ander een directe concurrent van je is. Maar als je ‘gewoon’ een filmpje opneemt waarin men iets uitlegt, zie ik niet hoe die indruk kan ontstaan. Dus bzzt dat was fout, u bent af.

Arnoud

Meesurfen met internet van de buren toch wél computervredebreuk

Oké dus toch. Meeliften bij het internet van de buren is wel degelijk computervredebreuk, bepaalde de Hoge Raad gisteren. In 2011 had het Gerechtshof nog bepaald dat hiervan geen sprake is omdat een router geen “geautomatiseerd werk” is in de zin van de strafwet. Maar het was toch echt de bedoeling van de wetgever om inbreken op netwerken onder computervredebreuk te rangschikken.

In deze strafzaak had een jongen via het netwerk van de buren op het NSFL-imageboard 4chan een dreigende tekst geplaatst (“I”ll go and kill some peeps from my old school”). In het hoger beroep had het Gerechtshof bepaald dat dat meeliften bij dat netwerk niet strafbaar was (het dreigen zelf wel), want de wet (art. 80sexies Strafrecht) definieert een ‘geautomatiseerd werk’ als

een inrichting die bestemd is om langs elektronische weg gegevens op te slaan, te verwerken en over te dragen.

Het Hof interpreteerde die “en” als een AND: een apparaat moet alle drie die dingen doen met (een gegeven set) gegevens. En een router doet dat niet, want die slaat de gegevens die hij routeert niet op. Derhalve is het onmogelijk computervredebreuk op een router te plegen.

De Hoge Raad raadpleegde de wetsgeschiedenis en ontdekte dat de wetgever toch echt bedóeld had om ook inbraak op netwerken onder computervredebreuk te rekenen:

Artikel 80sexies Sr, zoals dit wordt aangevuld door het onderhavige wetsvoorstel, definieert geautomatiseerd werk als een inrichting die bestemd is om langs elektronische weg gegevens op te slaan, te verwerken en over te dragen. Met dit begrip worden op zichzelf staande computers aangeduid, maar ook netwerken van computers en geautomatiseerde inrichtingen voor telecommunicatie. Van belang is wel dat de inrichting zowel gegevens kan opslaan als deze verwerken én overdragen.” (Kamerstukken II, 2004-2005, 26 671, nr. 10, blz. 31)

Het hoeft dus niet per se om één apparaat te gaan waar je alle drie die functies mee kunt uitvoeren. Een netwerk met apparaten dat in zijn totaliteit in staat is tot zenden, ontvangen en opslaan is ook goed. Daarmee was dat netwerk van de buren van de /b/tard wel degelijk een ‘geautomatiseerd werk’ waar hij op binnengedrongen was.

Een rechter is dus een DWIM compiler van het recht. Wetten moet je niet alleen letterlijk lezen, de bedoeling is soms belangrijker dan de tekst.

Arnoud

Mijn oude werkgever herpubliceert mijn artikelen!

anoniem-pseudoniem-nickname-bijnaam-naam.pngEen lezer vroeg me:

Ik heb een aantal jaar gewerkt bij een online nieuwssite en ben onlangs overgestapt naar de concurrent. Echter, nu zie ik dat mijn ex-werkgever oude artikelen van mij herpubliceert met mijn naam erbij. Dat leidt dus tot de gekke situatie dat mensen denken dat ik bij allebei die bedrijven werken. Wat kan ik hieraan doen?

Als je als werknemer teksten schrijft, heeft de werkgever daarop het auteursrecht. Tenminste, als de teksten binnen het kader van je dienstverband vallen. Maar dat lijkt me wel het geval bij iemand die als journalist werkt (in loondienst) bij een nieuwssite.

De werkgever mag dus – ook na beëindiging van het dienstverband – besluiten wat hij wil doen met de teksten. Natuurlijk mogen ze online blijven staan, maar hij mag ze óók herpubliceren. Het zijn immers zijn teksten.

Deze gekke situatie is dus in principe wettelijk toegestaan. Maar wellicht is er nog een optie: de Auteurswet kent naast de exploitatierechten ook de zogeheten morele rechten of persoonlijkheidsrechten. Hiermee kun je onder meer eisen dat je naam als auteur wordt genoemd (of juist niet) bij een publicatie van je werk. Ook als je je rechten hebt overgedragen, zo staat in dit artikel 25 van de Auteurswet.

Het is alleen nog steeds een open vraag of die persoonlijkheidsrechten toekomen aan de werknemer of aan de werkgever. De laatste is de ‘maker’ in de zin van de wet, en de maker heeft de persoonlijkheidsrechten. Dus zo beredeneerd heeft de werknemer helemáál geen rechten. Maar je kunt ook zeggen, de persoonlijkheidsrechten zijn bedoeld om een persoon te beschermen en de enige fysieke persoon is de werknémer. Dat vind ik persoonlijk het meest sympathiek, maar er is dus geen juridische duidelijkheid.

Ik moet zeggen dat ik het wat gek vind om oude artikelen van een werknemer te herpubliceren. Wat zou hier het nut van zijn? Oud nieuws lijkt me überhaupt niet interessant, toch?

Arnoud

Twitter krijgt patent op Twitter

twitter-patent-figure-1Typisch een Nu.nl-kop waarvan ik meteen denk: die weten het verschil tussen patent en merk niet. Maar ditmaal ten onrechte, het sociale netwerk heeft wel degelijk een octrooi verkregen op een “system (and method) for device-independent point to multipoint communication”. Volgens Nu.nl zijn ze niet van plan actief te gaan trollen met dat patent, maar is het puur om defensieve redenen. Ik heb alleen geen fláuw idee wat dat zou moeten zijn.

Een patent is een right to sue, je kunt anderen aanklagen die inbreuk maken op je patent. Maar in tegenstelling tot wat héél veel mensen denken, is een patent geen vergunning of vrijbrief om te gaan doen wat er in het patent staat. Het is goed mogelijk om een patent te krijgen op iets dat onmogelijk te exploiteren is zonder een patent van een ander te schenden. Zelfs als je patent echt geldig is en de uitvinding volledig nieuw en inventief. Het bekendste voorbeeld is wanneer je patent een verbetering is van een eerder patent, bijvoorbeeld een slimmere constructie of een efficiëntere uitvoering. Dat kun je patenteren, maar die constructie of uitvoering zal nog steeds onder het eerdere patent vallen. En dan heb je een probleem.

De theoretische oplossing hiervoor is dat je dan naar de houder van het eerdere patent gaat en een kruislicentie afspreekt: jij mag mijn verbetering gebruiken als ik toestemming krijg onder jouw basispatent. Maar de houder van het eerdere patent mág nee zeggen, zonder opgaaf van reden, en dan heb je dus pech als verbeteraar. Diverse octrooiwetten, waaronder de Nederlandse, hadden vroegâh een dwanglicentie-systeem voor zulke situaties, maar dat is sinds het TRIPS-verdrag afgeschaft.

Stel iemand klaagt Twitter aan wegens patentinbreuk op een of ander. Dan zou Twitter met dit patent een tegenclaim kunnen indienen – mits die aanklager zelf een dienst exploiteert die onder de claims van Twitter valt. En dat is nog maar zeer de vraag. De meeste patentrechtszaken worden door trollen aangespannen, en trollen hebben per definitie geen eigen producten of diensten. (En heten tegenwooridg politiek correct “patent assertion entities” in plaats van “non-practicing entities” zie ik.) Dus als verdediging tegen trollen heeft het nul waarde, een eigen patent.

Een patent is prior art tegen latere patenten, dat is waar. In die zin is het dus defensief, je eigen patent aanvragen, want je saboteert latere patentaanvragen. Maar dat is wel een dúre manier om het te doen. De techniek publiceren in een vaktijdschrift of zelfs op je eigen site (mits met duidelijke externe datering) maakt het óók prior art, en wel meteen vanaf de dag van publicatie in plaats van achttien maanden later – de datum waarop patentaanvragen worden gepubliceerd.

Ik gok dat Twitter dat van die defensieve redenen heeft gezegd omdat het mooi klinkt in het persbericht. Het patent is in 2007 aangevraagd, een klein jaar na de start van Twitter. Dus het meest waarschijnlijk is dat ze gewoon patent aanvroegen net als elke startup – omdat elke startup het doet, en omdat venture capitalists ergens op slide 12 van je pitch een bullet met “Patent pending” willen zien staan, anders krijg je geen geld. Nee, ik ben niet cynisch, zo werkt dat echt.

Arnoud

Gaat een merk boven een voornaam?

no-name-street-naam-handelsnaam.pngVia Twitter een intrigerende: journalist Marie-Claire van den Berg had een domeinnaam geregistreerd met haar voornaam erin, en kreeg meteen een blafbrief van de Franse tijdschriftuitgever: ‘clearly an operation of cyber squatting’, meteen inleveren die domeinnaam en ongetwijfeld ook nog advocaatkosten geclaimd. Maar zo zegt ze op twitter, ze wilde er alleen een persoonlijke homepage van maken. Hoe kan dat merkinbreuk zijn? En bovendien, het is haar náám en zou ze die dan niet mogen gebruiken?

Nee, je mag je eigen naam niet gebruiken om producten of diensten mee aan te duiden als iemand anders daar al een merk op heeft. Tenminste, als de producten of diensten overlappen. Heet je toevallig Philips en wil je LED-lampen gaan verkopen, dan zul je écht een andere naam moeten verzinnen dan “Philips Ledlampenfabriek”. Lemnis Lighting bijvoorbeeld.

De merkenwet houdt maar héél weinig rekening met de belangen van iemands naam. Veel verder dan een uitzondering dat je je naam en adres mag noemen ook als daarin een merk zit, komt het niet. Die jongens van Lemnis mogen dus gevestigd zijn aan de Anton Philipslaan in Eindhoven. Wie nu héél creatief wil doen, kan zeggen dat een domeinnaam tegenwoordig valt onder “adres” zoals bedoeld in de merkenwet. Mevrouw Van den Berg is gevéstigd op die domeinnaam, net zoals ik gevestigd ben op blog.iusmentis.com. Toch? En heel misschien komt dat ook nog voorbij de giecheltoets, mits je maar zorgt dat de site verder overal duidelijk is dat het journalist Van den Berg betreft en niet “de online Marie-Claire”.

Ook is er een verbod op nietcommercieel gebruik dat afbreuk doet aan het onderscheidend vermogen of de reputatie van het merk. In een roman zeggen dat je de luxaflexen dichtdoet, kan door Luxaflex® worden aangepakt – je doet verticale lamellen dicht, en die zijn al of niet van het merk Luxaflex. Ook als je de roman gratis weggeeft. Maar dat lijkt me niet echt aan de orde bij de site van Marie-Claire.

Het argument van de persoonlijke homepage is sterker. De merkenwet is immers alleen bedoeld tegen commercieel gebruik, en een persoonlijke homepage is dat in principe niet. Hoewel? Als je er jezelf aanprijst als freelance journalist, zit er dan niet toch een indirect commercieel motief?

Arnoud

Roamen op de veerboot

ferry-veerboot-telefoon-roamingEen lezer vroeg me:

Als je bv. met de veerboot naar Engeland gaat, ga je al een paar km uit de kust ‘over’ met je GSM naar de dure dienst die de boot zelf aanbiedt. Dit terwijl er toch maxima zijn voor internationaal roamen. Volgens mijn provider mag dit, omdat internationale wateren niet bij de EU horen. Maar geldt dat ook al voor het stukje Noordzee tussen Nederland en Engeland?

Als ik deze kaart bekijk dan lijken er geen internationale wateren te zijn op de Noordzee; alles is wel van een EU-lidstaat. Dus ik denk dat je daar weinig aan hebt.

Op boten en vliegtuigen heb je inderdaad vaak geen dekking vanaf het land, en om dan toch GSM-dekking te bieden worden zogeheten pico-cellen opgezet. Er is dan kort gezegd een kleine antenne en basisstation, waarmee een mini-netwerk gerealiseerd wordt dat alleen te bereiken is op het voertuig zelf. Via een satellietverbinding worden gesprekken dan doorgezet naar een ‘echt’ GSM netwerk.

Een dergelijke vorm van bereik realiseren valt onder ‘roaming’, want je belt niet vanaf je eigen netwerk. De Europese Commissie heeft in de Roamingverordening een maximumtarief gesteld van EUR 0,49 per minuut (bellen) of EUR 0,24 (gebeld worden). Dit om te voorkomen dat mensen die op vakantie gaan achteraf vele honderden euro’s nagefactureerd krijgen – wat de Engelsen “bill shock” noemen, waar ik alleen factuurtrauma als vertaling voor kan bedenken.

Als je die verordening goed leest, dan zie je dat het geldt voor “gebruikers van terrestrische publieke mobiele telefoonnetwerken”, waarmee volgens mij de bedoeling was satelliettelefonie uit te zonderen. Maar het toezichthoudersverband BEREC (toezichthoudersverband) constateerde zeer recent dat ook picocellen op schepen en in vliegtuigen niet onder deze definitie vallen. Wél had men een Recommendation uit 2010 gevonden, waarin met de nodige wolligheid wordt gezegd dat je moet kunnen weten wat zo’n dienst kost. Daaruit concludeert men:

BEREC also recommends to apply the bill-shock provisions for communication services on ships and planes when handsets automatically connect to a mobile network as well as to inform customers about any additional charges that may occur. These measures would not apply if customers need a specific handset that connects to a satellite network.

Concreet hoe dat precies zou moeten, haal ik niet uit het BEREC stuk. Een prijslijst ergens op de boot lijkt me wel het minste, maar ik twijfel of het genoeg is. Mensen zien dat ze dekking hebben en gaan bellen. Ik verwacht niet dat ze dan eerst gaan zoeken naar die prijslijst. Een prijs-SMS dan wellicht?

Arnoud

De schade bij een online auteursrechtinbreuk

groep-claim-geld.jpgHoe groot is de schade bij online auteursrechtinbreuk? Die vraag houdt me al een hele tijd bezig, vooral omdat ik me gigantisch erger aan de scrabbleclaims van menig rechthebbende: drie keer het normale tarief, plus uit de duim gezogen administratiekosten én een voorschot op de proceskosten. Met BTW er overheen ook nog, gewoon omdat het kan. De rechtspraak is nogal wisselend, vooral omdat alles op kantonrechtersniveau blijft steken. Maar nu is er dan toch een duidelijke uitspraak in hoger beroep.

Deze zaak was een Cozzmoss-claim: Cozzmoss, tegenwoordig Auxen, treedt op namens kranten tegen overnames online en claimt dan een grote schadevergoeding, plus allerlei kosten. En ja, dat mag. Auteursrechtschending is voor de wet niet anders dan iemands auto bekrassen: je moet de schade vergoeden. Je hoeft niet eerst te waarschuwen als rechthebbende, en géén kans te geven om het eerst te verwijderen – je mag meteen een claim indienen voor je schade. (Dat van weghalen komt uit het notice/takedownregime voor tussenpersonen.)

De grote vraag is dan: Wat is precies die schade? Daar zijn allerlei theorieën over uitgeprobeerd in de rechtspraak. Bij die autokras kun je nog wel een paar offertes van overspuitbedrijven opvragen en als richtprijs gebruiken, maar bij auteursrechten kan dat niet. Soort-van uitgekristalliseerd is het principe dat de normale licentievergoeding leidend is: vraag je normaal 300 euro voor overname, en neemt iemand het nu zonder te vragen over, dan is je schade dus 300 euro.

Dit voelt voor rechthebbenden onrechtvaardig: zo kun je immers makkelijk gewoon overnemen, en achteraf sorry zeggen en betalen wat je eigenlijk vooraf had moeten betalen. Vandaar de push om méér te claimen dan enkel die vergoeding. Soms met creatieve theorieën over uitgeholde exclusiviteit, soms gebaseerd op ontbrekende naamsvermelding (want dat is net zo duur als het hele artikel, ahem) en soms gewoon botweg met de motivatie dat inbreukmakers afgeschrikt moeten worden.

Dat laatste kan écht niet: afschrikken is een principe van het strafrecht, niet van het civiele recht. De autobekraste persoon mag ook niet drie keer die offerte als schade vorderen om de andere buurjongens af te schrikken. Hij krijgt zijn auto overgespoten en de wijkagent moet die jongens afschrikken. Alleen, strafrechtelijke handhaving is in het auteursrecht vrijwel volstrekt afwezig. Hoewel formeel de opzettelijke schending van het auteursrecht een misdrijf is, komt het Openbaar Ministerie pas in actie bij een zéér grootschalige inbreuk die de volksgezondheid bedreigt of banden lijkt te hebben met georganiseerde misdaad. En het overnemen van een artikel of foto is dat volstrekt niet.

In dit arrest gaat het Hof uit van het juiste standpunt: de licentievergoeding die verschuldigd zou zijn geweest indien de auteursrechthebbende toestemming zou hebben verleend voor de inbreukmakende handeling. Ook meegenomen mogen worden de kosten voor opsporing en onderzoek, dat staat immers apart in de wet als schadepost.

De grote vraag is dan, hoe veel is die verschuldigde licentievergoeding. Cozzmoss had in deze zaak € 0,47 per woord naar voren geschoven, wat mij nogal veel lijkt maar dat volgens het arrest “niet (voldoende) gemotiveerd betwist” is en dus wáár is. Even googelen geeft me een NVJ-onderzoek uit 2012 waarin 40 cent als gemiddeld wordt gepresenteerd, met als laagste prijs 11 cent. Let wel: voor een freelancer om het werk te máken. Ik geloof er geen bal van dat het overnemen van zo’n artikel dan duurder moet zijn dan dat. En ja, je mag als inbreukmaker eisen dat die 47 cent dan wordt onderbouwd met facturen etc om te bewijzen dat dit werkelijk gekrégen wordt. Een tarief op je website zetten is niet genoeg.

Het Hof gooit er nog een opslag van 0,25% als schade bovenop. Die is gebaseerd op het idee van “verlies aan misgelopen inkomsten van potentiële abonnees”, wat overeenkomt met de door Cozzmoss gestelde ‘uitgeholde exclusiviteit’. Kennelijk is het idee dat als de inbreukmaker het artikel zou hebben gekocht, die potentiële abonnees het óók zouden hebben gekocht. Maar waar dan die kwart vandaan komt?

Uiteindelijk komt het Hof dan op dik negenduizend euro aan schade. En daar komt dan nog eens proceskosten bij: € 8.355,47 voor de eerste aanleg en € 7.026,50 voor het hoger beroep. Goedemiddag. Maar dat klopt wel, juridisch – dat staat in de wet, dat je de werkelijke proceskosten vergoed krijgt. En als je zegt, er moet een afschrikmiddel zijn tegen dit soort inbreuken dan vind ik het zuiverder om dat via de proceskosten te doen dan via zelfverzonnen opslagen.

Update (24 juli) eerste vonnis waarin de 25% terugkomt, hoewel zonder expliciete verwijzing naar dit arrest. Eis: €2000, toegewezen €513 plus een dikke 1600 euro proceskosten.

Arnoud

National Security Letters zijn tegen Amerikaanse grondwet, is de Amerikaanse cloud nu veilig tegen datagraaien?

cloud-flag-usaEen federale rechter heeft de beruchte national security letter ongrondwettig verklaard, meldde Wired vorige week. Het stukje dat bepaalde dat je niet mag melden dat je een datagraaibevel hebt gekregen, is tegen de grondwet – je moet elke overheidshandeling kunnen aanvechten bij de rechter, en bovendien is het sowieso tegen de vrijheid van meningsuiting als de overheid een wet met “je mag niet praten over” erin maakt. En vanwege een wetstechnisch probleempje is daarmee de gehele NSL-constructie van tafel, en niet alleen de gag order daaruit.

De NSL is het grote pijnpunt in de Patriot Act: de FBI mag met zo’n ding zonder gerechtelijk bevel datagraaien én kan de hostingprovider nog verbieden te melden dat er gegraaid is (“gag order”). Hoewel de scherpste kantjes er al enige tijd geleden vanaf gehaald waren, bleef het ding eng voor ons Europeanen. Zeker omdat er steeds meer geluiden kwamen dat de datagraaibevoegdheden uit de Patriot Act ook zouden gelden voor data opgeslagen in Europese datacenters en/of van Europese klanten.

Het ongrondwettig verklaren betreft echter alleen dat stukje van het FBI-graaien. De wet als geheel blijft overeind, en dus ook het stuk waarin men met gerechtelijk bevel data mag opvragen. Wat dat betreft verandert er dus maar weinig. Een gerechtelijk bevel is vrij eenvoudig te krijgen in de VS. En ook bij ons trouwens. Meer dan een machtiging van de rechter-commissaris is niet nodig, een provider die rekent op een rechtszaak om zijn standpunt te mogen verdedigen zal dus van een koude kermis thuiskomen.

Het grote bezwaar tegen de Amerikaanse cloud was echter met name dat FBI-graaien. Graaien met gerechtelijk bevel (= zo’n machtiging dus) mag ook bij ons, en is dus geen principe-bezwaar tegen hosten in de Amerikaanse cloud. Dus wat dat betreft

En ja, ik gebruik hier het hypewoord datagraaien en niet een neutrale term als “bevragingen bij dienstverleners van de informatiemaatschappij” of zo. Dat is natuurlijk vooral om mijn zoekmachinepositie te handhaven, want juridisch is het weinig bijzonders. Dat Justitie kan graaien in opgeslagen data is niets nieuws, hooguit de schaal waarop het gebeurt (van mega naar giga) is anders in de cloud. Maar we zijn kampioen aftappen van telefoongesprekken (in absolute aantallen) dus waarom zou het nu ineens wél gek zijn dat we ook veel dataopslag gaan tappen of doorzoeken?

Arnoud

Maakt het voor smaad via Twitter uit hoe veel volgers je hebt?

twitter-scheld-dreig.pngMaakt het voor smaad via Twitter uit hoe veel volgers je hebt? In een Engelse rechtszaak koos de advocaat van de aangesproken persoon die insteek. Wie minder dan 500 volgers heeft, wordt gesommeerd excuses te maken en 25 pond te doneren aan een goed doel. Wie meer dan 500 volgers heeft, krijgt een proces aan de broek waarin 25 duizend pond wordt geëist. Dat las ik in de Volkskrant (€). Het is natuurlijk maar een eis, en geen rechter heeft ooit bepaald dat zo’n constructie juist is, maar toch. Er zit ergens wel wat in.

De Britse Lord McAlpine werd in het BBC-programma Newsnight ten onrechte beschuldigd van betrokkenheid bij kindermisbruik, en de omroep betaalde daar £185,000 voor aan schadevergoeding. McAlpine’s naam viel naar aanleiding van die uitzending ook vele malen op Twitter, en zijn advocaat wil nu ook dáár schadeclaims vorderen.

Je kunt je afvragen of je wel smaad pleegt als je iemands naam noemt als die in een gerespecteerd TV-programma zo gepresenteerd wordt. De meeste mensen zullen te goeder trouw aannemen dat de BBC de juiste persoon aanwees, lijkt me. Dat de BBC fout zit, is duidelijk – en daarom betaalden ze zelf ook een fors bedrag. Maar zitten daarmee de twitteraars ook fout? In dit geval denk ik het wel, omdat de BBC niet zelf de naam van McAlpine noemde. Maar wat nu als de BBC dat wél had gedaan? Dan ontbreekt volgens mij de bij smaad vereiste kwade opzet. Maar dat even terzijde.

In Nederland hebben we een paar rechtszaken gehad over de vraag hoe openbaar Hyves of MSN nu eigenlijk was. Smaad kan namelijk alleen in het openbaar gepleegd worden. Uit deze uitspraken kun je halen dat een LinkedIn-groep waar iedereen zomaar lid van kan worden, openbaar is maar een MSN-chatlijst waarbij een, eh, deurbeleid wordt gevoerd niet. Een Twitteraccount zonder slotje zou volgens deze criteria ook openbaar zijn.

De insteek van het aantal volgers om te bepalen hoe veel schade je doet, vind ik wel een creatieve. En er zit wel in: als jij 5 man een smadelijke mededeling doet of 5000, dan maakt dat nogal uit in impact. En als je concreet weet hoe veel mensen de mededeling hebben gehad, dan ligt het ergens wel voor de hand om de schadevergoeding te relateren aan dat aantal. Maar het zal al snel leiden tot de vraag: bij welk aantal volgers slaat het om en word je een ‘grote’ smaadpleger? Of moeten we zeggen, de boete voor smaad is 5 euro per volger?

Arnoud

Wanneer is een servicemail reclame?

attachment-bijlage-mail-email-doorsturen-geheim.jpgEen lezer vroeg me:

Ik heb ooit iets gekocht via de Bruna website en me later keurig afgemeld voor mailtjes. Ik kreeg echter vandaag een mail getiteld “Servicemail”, met volgens mij toch echt reclame voor hun nieuwe dienst. Maar afmelden mocht niet: onderaan staat namelijk “De Bruna servicemails bevatten belangrijke informatie aangaande producten en diensten van Bruna. Wegens onze plicht om u goed te informeren kunt u zich niet afmelden voor de servicemails van Bruna.” Klopt dat wel?

Een ongevraagde servicemail is toegestaan onder de spamwet (Telecommunicatiewet), maar natuurlijk alleen als deze uitsluitend service en informatie aan klanten levert. De spamwet verbiedt namelijk alleen het mailen van commerciële (en ideële en charitatieve) reclame.

Melden “onze site is wegens onderhoud gesloten woensdag” is geen reclame. “Wij hebben de volgende nieuwe boeken voor u geselecteerd” is natuurlijk wél reclame, welk kopje je er ook boven zet. Die beoordeling gaat op de inhoud, en niet op de titel die de afzender eraan geeft.

Eenzelfde discussie zie je wel over nieuwsbrieven. Een mailing met nieuws is geen spam, maar een mailing met reclame wel. En waar dan de grens ligt, is een hele moeilijke. Zeker als je bedenkt dat een nieuwsbericht vanuit een commerciële gedachte gestuurd kan worden, en daarmee alsnog spam kan zijn. Dat de cookiewet wellicht verzacht wordt, is nieuws. Maar als ik dat mail vanuit mijn bedrijf dat juridisch advies over de cookiewet verkoopt, dan voelt dat toch stiekem wel als reclame.

Dus nee, dit mag niet wat Bruna doet. Hooguit als die nieuwe dienst in feite een vervanging is voor de dienst die je nu afneemt, dan zou ik er met enige fantasie nog wel iets van service in kunnen zien: “Onze website is vernieuwd, leer hoe u inlogt en bestelt als vaste klant”. Maar de giecheltoets komt meteen om de hoek kijken.

Arnoud