Voor hoe veel dingen mag je in één keer opt-in vragen met een aanvinkvakje?

Via Twitter (dank) kregen we een heel uitgebreid aanvinkvakje aangereikt:

aanvinkvakje-groot-voorbeeld

Meestal bevat zo’n aanvinkvakje niet meer tekst dan “ik wil de nieuwsbrief ontvangen”, of “ik ga akkoord met mail van zorgvuldig geselecteerde derden. Of het foute “ik ga akkoord met de privacyverklaring“. Of het buitengewone zen “ik ga akkoord” en dan verder niets, dat ik ooit zag maar vergat te screenshotten.

Dergelijke generieke teksten zijn fout – nou ja, de eerste is wel oké maar biedt alleen ruimte om een door het bedrijf zelf uitgegeven mailing met nieuws te versturen. (En nee, “onze partner XYZ heeft een fantastische aanbieding voor u” is géén nieuws”.) Je kunt immers voor commerciële e-mail alleen opt-in krijgen als men specifiek ergens mee akkoord gaat. Specifiek en geïnformeerd – het moet er dus bij staan, wie er gaan mailen en wat voor inhoud dat wordt.

Je mag dergelijke informatie niet verstoppen in privacyverklaringen of algemene voorwaarden. Ik denk dat je nog nét wegkomt met een lijst namen die je aanklikbaar aan de tekst “onze sponsoren” of iets dergelijks hangt. Maar dat heeft het probleem dat je de lijst niet kunt updaten, wat veel handige jongens met leuke leadhandeltjes graag willen kunnen doen.

Deze site heeft een creatieve oplossing. Men noemt specifiek Essent en Yarden (wat een combinatie) als partijen die mogen bellen, en vermeldt bij vragen van de quiz nog specifieke sponsoren die mogen bellen. Die sponsoren kunnen wijzigen, en mensen die na zo’n wijziging meespelen kun je dus verhandelen aan de nieuwe sponsoren.

Het gehele bestand gebruikt Smartphonewinnen.nl zelf om “interessante nieuwsbrieven, aanbiedingen en leuke prijsvragen” heen te sturen. Of dát mag, is een andere moeilijke discussie. Als opt-in kan dit denk ik net, hoewel het nogal generiek is. Als de opt-in niet genoeg is, dan wordt vaak het excuus gebruikt dat “je toch klanten mag mailen zonder opt-in”. Dat is wel waar, maar iemand die een gratis dienst afneemt is volgens de ACM (voorheen de OPTA) geen klant. Een klant koopt iets, oftewel die geeft je geld. Servicemails zijn een ander verhaal maar die mogen geen commerciële inhoud bevatten.

Ik vind de oplossing alles bij elkaar netjes volgens ’t boekje maar het voelt toch niet helemaal lekker. Lezen mensen wél een blok tekst als je dat onder het aanvinkvakje zet? Is dit de manier waarop het hóórt te werken?

Oh en geheel andere context maar ’t is zomer: nóg zo’n propvol bord.

Arnoud

Wanneer is een servicemail reclame?

attachment-bijlage-mail-email-doorsturen-geheim.jpgEen lezer vroeg me:

Ik heb ooit iets gekocht via de Bruna website en me later keurig afgemeld voor mailtjes. Ik kreeg echter vandaag een mail getiteld “Servicemail”, met volgens mij toch echt reclame voor hun nieuwe dienst. Maar afmelden mocht niet: onderaan staat namelijk “De Bruna servicemails bevatten belangrijke informatie aangaande producten en diensten van Bruna. Wegens onze plicht om u goed te informeren kunt u zich niet afmelden voor de servicemails van Bruna.” Klopt dat wel?

Een ongevraagde servicemail is toegestaan onder de spamwet (Telecommunicatiewet), maar natuurlijk alleen als deze uitsluitend service en informatie aan klanten levert. De spamwet verbiedt namelijk alleen het mailen van commerciële (en ideële en charitatieve) reclame.

Melden “onze site is wegens onderhoud gesloten woensdag” is geen reclame. “Wij hebben de volgende nieuwe boeken voor u geselecteerd” is natuurlijk wél reclame, welk kopje je er ook boven zet. Die beoordeling gaat op de inhoud, en niet op de titel die de afzender eraan geeft.

Eenzelfde discussie zie je wel over nieuwsbrieven. Een mailing met nieuws is geen spam, maar een mailing met reclame wel. En waar dan de grens ligt, is een hele moeilijke. Zeker als je bedenkt dat een nieuwsbericht vanuit een commerciële gedachte gestuurd kan worden, en daarmee alsnog spam kan zijn. Dat de cookiewet wellicht verzacht wordt, is nieuws. Maar als ik dat mail vanuit mijn bedrijf dat juridisch advies over de cookiewet verkoopt, dan voelt dat toch stiekem wel als reclame.

Dus nee, dit mag niet wat Bruna doet. Hooguit als die nieuwe dienst in feite een vervanging is voor de dienst die je nu afneemt, dan zou ik er met enige fantasie nog wel iets van service in kunnen zien: “Onze website is vernieuwd, leer hoe u inlogt en bestelt als vaste klant”. Maar de giecheltoets komt meteen om de hoek kijken.

Arnoud

Mag een protestsite bedrijven mailen met een oproep?

angry-protestEen lezer vroeg me:

Ik beheer een protestsite tegen kinderarbeid. Via de site kunnen mensen door middel van het invullen van een formulier gemakkelijk via email een (voorbeeld)brief naar bedrijven sturen om aan te geven dat ze willen dat dit stopt. Maar nu kreeg ik klachten dat ik de spamwet zou overtreden. Hoe kan dat nu, ik verstuur niet massaal e-mail, mensen sturen één mail via mijn formulier die ze ook nog gedeeltelijk zelf samen kunnen stellen. Hoe is dat nu spam?

Veel mensen denken dat de wet alleen grootschalige, commerciële spam verbiedt. Dat is niet zo. De wet (11.7 Tw lid 1) noemt niet het “grootschalig” versturen als criterium. Ook één handmatig verstuurde commerciële, charitatieve of ideële mail is verboden als dit ongevraagd gebeurt. En om diezelfde reden is ook niet alleen commerciële spam verboden – ook het promoten van goede doelen of het nastreven van ideële motieven valt eronder.

Een mail waarin de afzender aangeeft het niet eens te zijn met een bepaalde beleidslijn of werkwijze van een bedrijf is wel degelijk ideëel van aard. Hierin wordt immers een idealistisch doel nagestreefd: de hoop dat het bedrijf de werkwijze aanpast door de mails. Dus ja, dat valt onder het spamverbod.

In de spamwet staat een uitzondering op het spamverbod: je mag ongevraagd commerciële, ideële of charitatieve mails sturen naar e-mailadressen die zijn aangewezen voor een bepaalde soort communicatie, mits dat in overeenstemming met de door de gebruiker aan die contactgegevens verbonden doeleinden. Het idee is bijvoorbeeld dat je persberichten mag mailen naar pers@nu.nl of ongevraagd mag solliciteren bij personeelszaken@bedrijfsnaam.com.

Dit betekent echter niet dat een gepubliceerd e-mailadres automatisch voor alle doelen mag worden gemaild. Het doel moet erbij staan, of dat moet duidelijk volgen uit de context.

Arnoud

‘Consument misleid door advertenties vermomd als content’

Een groeiende groep consumenten krijgt een aversie tegen de onduidelijke scheidingslijn tussen reclame en real content, las ik bij Twinkle. Steeds meer advertentiecontent wordt gecamoufleerd als redactionele inhoud. Bijna zes op de tien internetgebruikers zegt te zijn misleid door Facebook Sponsored Stories, 45 procent van de respondenten zegt hetzelfde over Promoted Tweets op Twitter, zo blijkt uit onderzoek. Intrigerend: is er iets juridisch te doen tegen dat soort grappen?

Voor reclame geldt de algemene regel dat reclame eerlijk moet zijn. Enige overdrijving is toegestaan, zeker als het van die evidente over-the-top reclamekreten zijn waarvan iedereen weet dat ze nergens op gebaseerd zijn.

Daarnaast hebben we sinds een paar jaar aparte regels over “misleidende handelspraktijken”, en onder die generieke term vallen ook reclamepraktijken of het publiceren van advertorials/sponsored content die slechts indirect een adverteerdoel hebben. Het is expliciet en te allen tijde misleidend (art. 6:193g BW) om

redactionele inhoud in de media, waarvoor de handelaar heeft betaald, gebruiken om reclame te maken voor een product, zonder dat dit duidelijk uit de inhoud of uit duidelijk door de consument identificeerbare beelden of geluiden blijkt;

En met alleen klein “(adv.)” boven de tekst of als auteur “Marketingafdeling” kom je er niet. Je zult echt een duidelijke markering moeten voeren én ook visueel de content af moeten scheiden van de eigenlijke redactionele content.

Ook dubieus zijn praktijken waarbij handelaren zich voordoen als consument, bv. om een recensie op het eigen product (of de concurrent, nog gezelliger) te geven. Dat is net zo hard misleidend:

op bedrieglijke wijze beweren of de indruk wekken dat de handelaar niet optreedt ten behoeve van zijn handel, bedrijf, ambacht of beroep of zich op bedrieglijke wijze voordoen als consument;

Ik vraag me nu af of hier ook onder valt dat je het product van je werkgever liket (of een tweet retweet) vanaf een profiel waar niet bij staat dat je bij de afdeling Verkoop werkt. De intentie “bedrieglijk” zal hier de doorslag geven. En dat zal niet meevallen: het is immers doodnormaal dat je account op een social netwerk op je eigen naam staat.

Wat is de meest misleidende advertentie of reclame die jullie kennen? Voor mij blijft dat de ‘vriendenradar’-app die “Laat zien waar je vrienden zich bevinden” na invoeren van je 06-nummer. Met kleine letters: Let op, bewegend wallwaper, laat niet zien waar je vrienden zich bevinden. Eh. Juist.

Arnoud

Een lichtroze achtergrond is voldoende duidelijk voor reclame

ictrecht-recht.pngMeteen zeggen: welke van de twee teksten hiernaast is commercieel? En waar zie je dat aan?

Oké, niet helemaal eerlijk want ik heb ‘m bijgeknipt maar je had het moeten zien aan het lichtroze achtergrondkleurtje dat Google meegaf aan de bovenste, gesponsorde vermelding. De onderste, van mijn bedrijf ICTRecht, is organisch nummer één op “ict recht” maar de collega’s van het ICT-Recht loket hebben betaald voor hun roze vermelding. Leuk

Leuk, maar wat nu als je monitor niet de helderste is of je gewoon niet zo oplettend en omzichtig bent als consument? Dan zou je zomaar kunnen denken dat die loketjongens (met hun wel héél bijdehand gespelde hoofdletter R, ahem) de organisch besten zijn voor het ict-recht. Dat,maar dan met computers, was een klacht (via) bij de Reclame Code Commissie van een Nederlandse consument over de Google-zoekresultatenpagina met gesponsorde lichtroze beelden.

Eerder had de voorzitter van de Reclame Code Commissie nog bepaald dat Google’s presentatie te onduidelijk was. Alleen een ander kleurtje en verder exact hetzelfde lettertype en vormgeving maakte het wel érg dicht bij de organische informatie.

In bezwaar wordt echter anders geoordeeld. Voorop staat dat internetgebruikers wéten dat zoekmachines reclame vertonen, dus ze zullen sowieso al iets meer opletten bij zulke sites. Stel dat ik nu middenin deze blog ineens reclame maak voor onze betaalde webdevelopervoorwaardengenerator, dan zou dat juridisch wellicht iets dubieuzer zijn. Maar bij Googlezoekresultaten weet iedereen dat er reclame te verwachten valt.

Volgens het beroepscollege van de Commissie is het echter duidelijk genoeg, die gekleurde achtergrond. Zeker omdat er bovenaan het gekleurde vlak staat “Advertenties met betrek­king tot [zoekterm]” en “Waarom deze advertenties”. Iedereen snapt dat zo’n achtergrond betekent dat de mededelingen daarin reclame be­treffen. Eveneens acht het College aannemelijk dat deze gebruiker weet dat de infor­matie die geen specifieke achtergrondkleur heeft, bestaat uit organische zoekresult­aten.

Eerlijk gezegd zou ieder andere uitspraak me ook hogelijk verbaasd hebben. Ik heb nog nooit gehoord dat mensen dachten dat de reclamevlakken “gewone” zoekresultaten bevatten. (Het omgekeerde, of niet alle resultaten gesponsord zijn, ja die komt wel vaker langs.)

Arnoud

Commentspam door zogenaamde consumenten: oneerlijke handelspraktijk

plaats-nu.pngMarketingbureau Conversion Company bekent dat het discussiefora spamde om klanten als KPN en Douwe Egberts hoger in de zoekmachineresultaten te duwen, zo las ik bij Emerce. Vanaf fictieve accounts plaatste men zogenaamd persoonlijke bijdragen met daarin stiekeme backlinks naar websites van klanten. Volgens Molblog mogelijk een overtreding op de wet op oneerlijke handelspraktijken. Eerder betrapte het ondernemersforum Higherlevel.nl Groupon op deze praktijken.

Het gaat hier niet om pure reclame, wat met een beetje spamfilter er wel uit te houden is (dank je Akismet, ook al blokkeer je soms legitieme comments). Nee, het gaat hier om berichtjes als:

aangezien blackberry het al 2 dagen laat afweten, gaan we maar over!! Vraagje: ik zie net op de iphone 4s site van kpn dat er een inschrijving mogelijk, maar is dat een pre-order of krijg je gewoon de laatste info, zodra die beschikbaar is…? Of hang je aan een abo vast… Weet iemand trouwens of dat 1080p recording vet is? hoor het graag

In het origineel stond er dan een stiekeme link naar een KPN-aanbieding met de iPhone 4s, wat als bedoeling had dat de KPN-site hoger in zoekmachines zou komen en/of mensen eerder bij KPN zouden gaan bestellen.

Mag dat? Nee. Dit is inderdaad een oneerlijke handelspraktijk. Op de zwarte lijst van te allen tijde verboden praktijken voor bedrijven staat namelijk:

De volgende handelspraktijken zijn onder alle omstandigheden misleidend: ” op bedrieglijke wijze beweren of de indruk wekken dat de handelaar niet optreedt ten behoeve van zijn handel, bedrijf, ambacht of beroep of zich op bedrieglijke wijze voordoen als consument;

Het hierboven geciteerde berichtje lijkt van een consument die overweegt over te stappen en een legitieme vraag heeft. Maar het is dus in feite een bedrijfs- of beroepsmatig geplaatst bericht dat andere consumenten wil overhalen de iPhone 4S met abonnement bij KPN af te nemen. En dat is zonder enige twijfel bedrieglijk.

Toegegeven, een beetje ervaren forummer prikt door dat soort berichtjes heen (zoals bij Affiliateforum) maar de vraag is of de gemiddelde forummer dat doet. En dat lijkt me niet.

In reactie op de berichten van Molblog heeft Conversion Company besloten per direct het deelnemen aan internetfora te staken.

Arnoud

Die “verkoop je vrienden”-actie van 1dayfly is natuurlijk gewoon verboden spam

dode-vlieg.pngToegegeven, ik moest erom lachen, maar eigenlijk is het om te huilen zo schaamteloos tegen de wet is het: de “verkoop je vrienden” actie van 1dayfly. Zoals na te lezen bij een Twittervolger (dank) is de actie simpel: vul als lid van de dienst de e-mailadressen van al je vrienden in, waarna de dienst ze mailt onder jouw naam en ze aanspoort lid te worden van de koopjessite. Dit levert beide partijen credits op. Het is buitengewoon stuitend dat een Nederlands bedrijf zo’n evident strafbare actie onderneemt onder het mom van “haha kijk ons eens lekker ludiek zijn”.

Een tell-a-friendsysteem waarbij bezoekers anderen kunnen tippen over een product of dienst is op zich legaal, maar wel onder vier voorwaarden:

  1. De communicatie gebeurt volledig op eigen initiatief van de internetgebruiker (of afzender), de website stelt hier geen (kans op) beloning tegenover voor afzender of ontvanger.
  2. Voor de ontvanger moet het duidelijk zijn wie de initiatiefnemer van de e-mail is, zodat hij diegene kan aanspreken als hij niet gediend is van dergelijke mails.
  3. De afzender moet volledige inzage hebben in het bericht dat namens hem wordt verzonden, zodat hij de verantwoordelijkheid kan nemen voor de persoonlijke inhoud van het bericht.
  4. De website in kwestie mag de e-mailadressen en andere persoonsgegevens niet gebruiken of bewaren voor andere doeleinden dan het eenmalig verzenden van een bericht namens de afzender. Daarnaast dient de website het systeem te beveiligen tegen misbruik, zoals het geautomatiseerd verzenden van spam.

De actie voldoet volgens mij aan geen van de vier eisen. Zowel afzender als ontvanger krijgen een beloning in de vorm van credits, dus aan die eerste eis is al niet voldaan. Inzage in het bericht krijg je ook niet, en de mail wordt verstuurd onder de naam van de gebruiker en niet 1DeadFly zelf. En het is afwachten of de mailadressen niet toch nog vaker dan één keer worden gebruikt.

Richard van Delft wijst er via Twitpic nog op dat je met deze actie ook kunt zien wat je vrienden kopen: je krijgt namelijk aanvullende credits daarvoor, en die zijn te relateren aan de aanschaf.

Wil iedereen die mail krijgt van deze spammers een klacht indienen bij Spamklacht? En daarna zijn/haar vrienden meppen omdat ze een spamdienst gebruiken?

Arnoud

NS stuurt mailing ondanks expliciete opt-out

ns-spam.pngCollega Michaël meldde het net voor het weekend: hij kreeg spam van de NS terwijl hij zich had afgemeld voor dergelijke mails. En in de mail stond nog eens dat hij zich expliciet moet gaan afmelden voor nieuwe mailings over “reisinformatie en serviceberichten”. Ook van andere mensen hoorde ik dat ze deze mail hebben gehad hoewel ze zich eerder voor alle mogelijke zaken hebben afgemeld.

Op zich heeft de NS wel degelijk het recht om haar klanten te spammen. Artikel 11.7 lid 3 Telecommunicatiewet staat toe om klanten mails te sturen voor “gerelateerde producten en diensten”, mits

bij elke overgebrachte communicatie de mogelijkheid wordt geboden om onder dezelfde voorwaarden verzet aan te tekenen tegen het verder gebruik van zijn elektronische contactgegevens.

Michaël en de andere mensen die me mailden, hebben dat verzet gebruikt en mogen dus geen reclamemails meer krijgen. Daar valt m.i. ook onder nieuwe soorten “reisinformatie en serviceberichten” want opt-out is opt-out: niet meer mailen dus. Het zou wel erg makkelijk zijn om om een verzet heen te komen door je bestaande nieuwsbrief een nieuwe naam te geven.

Spamklacht indienen dus, zou je zeggen. Maar opmerkelijk genoeg kom je niet door de spamklachtwizard heen. Deze meldt namelijk als je alles eerlijk invult:

Het spamverbod is niet van toepassing op berichten waar u zichzelf voor aangemeld heeft. Ook mag een bedrijf dat uw e-mailadres van u heeft gekregen bij de verkoop van een product of een dienst u gerelateerde berichten zenden, zelfs indien u daar destijds niet expliciet toestemming voor hebt gegeven. OPTA kan uw klacht daarom niet in behandeling nemen.

Als uitgangspunt klopt het, maar je hebt het recht om te allen tijde bezwaar (‘verzet’) aan te tekenen tegen zulke mailings. En vanaf dat moment mag er géén mail meer verstuurd worden.

Update (11 mei): OPTA laat weten dat ook het negeren van aangetekend verzet wel degelijk een klacht dient op te leveren. OPTA meldt: “Ook tegen dit ’type’ spam treden wij op. Want het is uiteraard in strijd met de wet wanneer een bedrijf – ondanks eerder aangetekend verzet tegen verder gebruik van je elektronische contactgegevens – desondanks toch nog berichten verzendt. Wij zullen dit op www.spamklacht.nl dan ook snel verduidelijken. Tot die tijd verzoeken wij klagers om bij de vraag over voorafgaande toestemming aan te vinken dat hij of zij géén toestemming heeft gegeven.”

Wie heeft er nog meer deze mailing gehad, nadat hij zich had afgemeld voor commerciële mails?

Arnoud

Vrijdagochtendergernis: misleidende maar legale reclame

Als je er eenmaal op gaat letten, zie je het overal: reclameteksten die de indruk proberen te wekken dat je iets hebt gewonnen of gekregen, terwijl het in feite niet meer is dan een mógelijkheid. Zo kreeg ik deze aanbieding geforward:

gratis-of-misleiding.png

Wie googelt op u bent geselecteerd als winnaar komt nog veel meer van dit soort teksten tegen. Een hele mooie vond ik deze site die meldt dat ik “de miljoenste bezoeker van de website [ben] en dat is geen grap.” En dat terwijl er geen teller te ontwaren is.

De wet verbiedt misleidende reclame, bv. reclame die je op het verkeerde been zet over “de aard, samenstelling, hoeveelheid, hoedanigheid, eigenschappen of gebruiksmogelijkheden” van het geadverteerde. De discussie die je dan meteen krijgt, is of het misleidend is om te zeggen U bent winnaar van een auto (of van een kadobon van 25 euro). Ik vind van wel – er is geen enkele reden om “auto of kadobon” zo naast elkaar te presenteren behalve om iedereen bij “auto” te laten ophouden met lezen en dan te reageren “OMG EEN AUTO!!1!”. Maar jurisprudentie heb ik niet kunnen vinden.

Aanverwante ergernis: reclames die van alles beloven in de schreeuwtekst maar in de kleine lettertjes dat allemaal weer ontkennen. Het extreemste voorbeeld is de “vriendenradar” die ik ooit op tv zag: “zie waar je vrienden zijn” met disclaimer “Let op: laat niet echt zien waar je vrienden zijn”. Als dat niet tegen de wet is, moet de wet worden aangepast.

Wie kent er nog meer voorbeelden van dit soort grappen?

Arnoud

Webshop offline na verdenking van oplichting, mag dat?

fake-ipad.pngDe politie doet onderzoek naar Telzone.nl, een webshop die deze maandag live ging met een stuntaanbieding: een iPad met 130 euro korting. Het gaat mogelijk om een oplichterstruc, schreef Webwereld vorige week. Het reclamebureau dat de webshop had gebouwd had aangifte gedaan omdat ze de situatie verdacht vond. Op de site stond onder meer dat men onderdeel zou zijn van Eurofiber, maar die provider wist van niets. Toen de webshop-eigenaar niet reageerde op bezorgde telefoontjes, nam het reclamebureau zelf actie:

Wij, Reclamebureau WPRG, hebben naar aanleiding hiervan contact opgenomen met de politie om hen van deze zaak te verwittigen. Na overleg met de politie is besloten om gisteravond 07 maart 2011 rond 19:00 de webshop offline te zetten. Door het offline zetten van deze webshop hebben wij geprobeerd de schade aan consumenten zo beperkt mogelijk te houden.

Naar aanleiding van deze berichten werd onder meer de bankrekening van de shop geblokkeerd door de ING bank.

Een dag later reageerde de shophouder boos bij Tweakers: het reclamebureau zou hem met ‘mooie praatjes’ hebben overgehaald om de webshop te laten bouwen. En het zou ook WPRG zijn geweest die aangedrongen had op vermelden van de Eurofiber-informatie.

Deze actie verbaast me nogal, voornamelijk omdat de website offline gehaald werd op de dag van lancering. Maandagochtend ging de reclamecampagne grootschalig live, en om 19.00 diezelfde dag was het voor het reclamebureau al duidelijk dat hier sprake was van oplichting. Maar waar leidde men dat uit af? Ik kom niet verder dan dat Eurofiber ’s middags had geklaagd over hun naamsvermelding, dat de webshopeigenaar niet meteen reageerde en dat de politie had gezegd dat dit dan wel eens oplichting had kunnen zijn.

Ik moet zeggen dat ik dat toch wat magertjes vind. Is het zó gek dat een webshopeigenaar niet meteen bereikbaar is op de dag van lancering, zeker als die gepaard gaat met grootschalige reclame in kranten en op de radio? En moet je dan echt meteen kiezen voor het zware middel van offline halen en een tekst publiceren dat “de alarmbellen [begonnen] te rinkelen”? Waarom niet even het bestelformulier uitzetten en een gefingeerde foutmelding met “komt u morgen terug alstublieft”?

Helaas krijgen de berichten geen vervolg dat ik kan vinden, dus hoe het echt zit zullen we wel nooit weten. Maar ik zou dit nooit een klant durven adviseren. Als de beschuldigingen namelijk niet kloppen, kan de webshophouder je aansprakelijk stellen voor de gederfde winst.

Arnoud<br/> Afbeelding: iPad Nokia clone? (iFake)