Mag je jezelf een merknaam.expert noemen?

Geplaatst op in Intellectuele rechten, 15 reacties

http-www-url-merk-adres-hand.pngEen lezer vroeg me:

Onlangs is de ‘.expert’-domeinnaamextensie vrijgekomen. Ik wil graag een paar van die domeinnamen vastleggen omdat ik als IT-specialist me best expert in diverse merken software durf te noemen. Maar mag dat of is dat merkinbreuk?

Over merken en domeinnamen bestaan veel misverstanden, waarvan een hoop zijn ontstaan in de cowboytijd. Het belangrijkste misverstand is dat alleen een merkhouder een domeinnaam zou mogen hebben die gelijk is aan het merk.

Merken zijn bedoeld om een eerlijke markt te verzorgen. Merknamen (en logo’s, maar domeinnamen zijn niet grafisch) zijn dan ook beschermd met name om de afkomst van de producten te kunnen garanderen. Als je die garantie verstoort, dan pleeg je in principe merkinbreuk.

Op een domeinnaam een shop opzetten waarin je concurrerende producten verkoopt, verstoort die garantie. Ik denk Coca-cola te gaan kopen maar krijg Pepsi. Dat is niet de bedoeling, en daarom is Pepsi verkopen op cocacola.nl niet toegestaan. Zou je echter keurig de merkproducten zelf daar gaan verkopen, dan doe je geen afbreuk aan die afkomstfunctie en zou het dus goed moeten gaan.

Ik zeg zou, want er zijn meer manieren om merkinbreuk te plegen. Ook jezelf voordoen als de merkhouder of een officiële dealer is een probleem. En daar gaat het vaak fout bij merknaam-domeinnamen.

Ik noem ze altijd Welkom bij merknaam-sites: generiek opgezette shops met “Welkom bij $merknaam” bovenin en nergens een goed zichtbare eigen aanduiding of bedrijfsnaam. Dat gaat mis, want zo wek je stilzwijgend de indruk dat sprake is van een officiële shop van de merkhouder.

Hetzelfde zou ik zien bij de .expert-extensie. Natuurlijk is het legaal om te zeggen dat je expert in Microsoft Azure bent, of juist Java-specialist of wat dan ook. En of je dat dan doet vanaf java.expert of java-expert.nl maakt natuurlijk helemaal niet uit. Waar het om gaat, is dat die site niet de indruk wekt dat de merkhouder er iets mee te maken heeft. Gebruik dus in ieder geval een duidelijke eigen persoons- of bedrijfsnaam (vuistregel: gróter dan de merknaam van die houder).

Terzijde: wat is dat toch met al die nieuwe extensies? Ik zie er het .nut niet meer van in.

Arnoud

Is het strafbaar om je Netflix-wachtwoord te delen?

Geplaatst op in Regulering, Security, 9 reacties

login-inloggen-pin-number-nummer-password-wachtwoordWanneer is het strafbaar om je wachtwoord te delen? Recent werd er in de VS weer een arrest gewezen hierover, wat eigenlijk meer vragen opriep dan het beantwoordde. Maar de wachtwoorddeler werd wel veroordeeld, dus paniek in de tent: is wachtwoorden delen dan altijd strafbaar?

Computervredebreuk is kort gezegd een computer binnendringen. In de Amerikaanse wet spreken ze ook van “exceeding authorization”, om ook strafbaar te stellen dat je verder gaat dan je mocht in een computer waar je op zich mocht zijn. Wie als gewone gebruiker ergens mag inloggen en an het beheerswachtwoord raadt, gaat zijn autorisatie te buiten en pleegt dan computervredebreuk.

In deze zaak waren twee werknemers bij een concurrent gaan werken, en een derde werknemer had zijn wachtwoord uitgeleend zodat zij bij de klantendatabase konden. Dat wachtwoordgebruik werd gezien als een vorm van computervredebreuk. Die concurrent mocht niet in die computer zijn, ook niet met een login die technisch gewoon werkt.

Ik denk dat we in Nederland op dezelfde conclusie uit zouden komen. Als je ergens niet mag zijn in een computer, dan mag je dat ook niet met een geleend wachtwoord. (Dat noemen we een valse sleutel onder art. 138ab Strafrecht.)

Wel maakt het zoals altijd uit hoe je aan het wachtwoord kwam en wat je ermee doet. En dat maakt het gelijk zo lastig bij dingen als Netflix: dat zijn geen bedrijfsdatabanken waar ongeautoriseerde toegang eenvoudig aan af te meten is. Met een Netflix-wachtwoord neem je gewoon de dienst af zoals die bedoeld is. Netflix controleert op het aantal gelijktijdige logins. Kennelijk dus geen probleem wíe er het wachtwoord gebruikt, zolang het maar binnen het maximum blijft. Het lijkt me dan ook sterk dat dát een vorm van binnendringen is wanneer je andermans wachtwoord gebruikt.

Je loopt in Nederland misschien eerder tegen art. 326c Strafrecht aan: het afnemen van een betaaldienst zonder daarvoor te betalen. Maar ook dan: is het wel wederrechtelijk gezien de aard van de dienst? De dienst wordt niet twee keer afgenomen waar één keer normaal is. Netflix regelt dat zelf. Dus wat is het probleem dat het strafrecht moet oplossen?

Arnoud

Elektronicaboeren schenden consumentenwet met garantiestickers

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 7 reacties

warranty-voidGadgetmakers zoals Sony en Microsoft schenden Amerikaanse garantiewetgeving, las ik (dank) bij Vice. Vrijwel iedereen heeft van die stickertjes: maak dit apparaat niet open, op straffe van verlies van je garantie. Dat blijkt dus onzin volgens Vice, er is dwingend Amerikaans recht die je toestaat je apparaten te openen. En zo is het ook bij ons.

Vice baseert haar argument op de Magnuson-Moss Warranty Act uit 1975. Deze verbiedt het koppelen van een garantie aan specifieke dienstverleners of onderdelen. Die wet is er ooit gekomen omdat autofabrikanten alleen garantie gaven als je bij de dealer je auto liet repareren met originele onderdelen, maar de wet is generiek genoeg om ook op computerhardware en gadgets te lezen.

Bij ons hebben we geen MMWA, maar wel het algemene begrip conformiteit. Een product moet voldoen aan de redelijkerwijs gewekte verwachtingen, en doet deze dat niet dan moet de winkel het gratis herstellen of vervangen. Daar kunnen geen voorwaarden aan worden gesteld, en al helemaal niet “je mag het product niet open maken”.

Wat je met dat apparaat hebt gedaan, is alleen relevant als daar het probleem door is ontstaan. Heb je een aftermarket-voeding geplaatst en is het moederbord vervolgens opgeblazen, dan zul je moeilijk kunnen claimen dat het moederbord niet conform de verwachtingen was. Maar breid je het geheugen uit en houdt het toetsenbord er vervolgens mee op, dan moet de winkel toch echt dat defecte toetsenbord herstellen.

Maar let wel: het gaat hier om de wettelijke garantie, de plicht van de winkel tot herstel en vervanging bij problemen. Een fabrikant of importeur heeft die plicht niet. Het staat hem dus vrij om aanvullende reparatie- of vervangingsregelingen te bieden, en daarbij mag hij dus eisen stellen. Inclusief de eis “vervalt als je hem open maakt”. Heb je dus liever fabrieksgarantie dan een claim bij de winkel, houd je dan wél aan de eisen die de fabriek stelt.

Die sticker is dus ook bij ons betekenisloos. Als waarschuwing is hij misschien handig: pas op, weet wat je doet als je deze sticker verbreekt. Maar als je een apparaat koopt, heb je gewoon het récht dat ding open te maken en erin te prutsen. Zolang je maar accepteert dat de kosten van dat prutsen voor jou zijn. Maar de rést van het product blijft de verantwoordelijkheid van de winkel.

Arnoud

Waarom hebben we eigenlijk nog steeds handtekeningen op papier?

Geplaatst op in Informatiemaatschappij, 21 reacties

handtekening-willem-van-oranjeHet is buitengewoon merkwaardig dat we anno 2016 nog steeds onleesbare krabbels op papier zetten met de gedachte dat dat juridisch belangrijk is. Date las ik bij Slate en ik ben het er helemaal mee eens. Juridische cargoculterij, dat is het.

We zetten allemaal elke dag wel onze handtekening een keer. Een pakketje aannemen, een order bevestigen of ergens inchecken. Het voelt als een formeel moment en daarom doen we het ook. Maar het betekent eigenlijk niets. We doen het omdat we dat altijd al zo doen. Cargoculterij: voor sommige heel formele dingen (zoals een notariële akte of invoering van een wet) is een handtekening nodig om rechtskracht te scheppen, dus als we een handtekening zetten dan krijgt de handeling rechtskracht.

Onzin natuurlijk. Om bijvoorbeeld een contract te sluiten is een handtekening niet nodig; iedere handeling waaruit blijkt dat je dat contract wil, is genoeg. Je hand opsteken, op “Akkoord” klikken of iets dergelijks, meer dan genoeg.

Heel soms zijn er vormvereisten, zoals de wet dat noemt. Een huis kopen moet op papier, en online iets kopen moet via een knop “Bestelling met betalingsverplichting”, anders zijn die niet rechtsgeldig. Maar dat zijn uitzonderingen.

Waarom doen we het dan? Het gaat uiteindelijk om bewijs. Een stuk papier met handtekening is sterker bewijs dan “hij zei destijds ‘joe’ met zijn duim omhoog, echt waar”. De wet noemt een ondertekend stuk papier een akte, en die levert “dwingend bewijs” op – wat daarop staat, is de afspraak en niets anders. Dus dat is handig om te hebben. Maar is het echt nodig? Volgens mij echt niet. Ga je echt ontkennen dat je een arbeidscontract hebt? Dat je in die kamer geslapen hebt?

Dus nee, wat mij betreft is het écht overbodig om steeds met handtekeningen te werken. Het is geschuif met stapels papier en een krabbel met inkt, waar niemand op zit te wachten. Want laten we eerlijk zijn: dat papier wordt daarna gescand en vernietigd, en dat vinden we eigenlijk allemaal prima.

Arnoud

Mag je apps eigenlijk wel sideloaden?

Geplaatst op in Informatiemaatschappij, 12 reacties

apps-permission-toestemming-vragenHet is niet helemaal actueel meer nu Pokémon Go officieel in Nederland is, maar toch. Via Twitter de vraag: “als ik een niet legaal aangeboden kopie van app installeer ben ik dan illegaal bezig?” Veel mensen wilden namelijk al Go spelen terwijl dat officieel niet kon, maar via een trucje (de app sideloaden en een Australisch account bij de iTunes-store) werkte dat toch. Mag dat wel?

Sideloaden wil zo veel zeggen als een app niet via het officiële kanaal op je telefoon zetten. Erg moeilijk bij Apple, een kwestie van een vinkje zetten in het securityscherm bij Android. En de reden dat Apple zo moeilijk doet, blijkt uit de problemen bij Android: mensen installeren uit willekeurige bronnen iets dat belooft Pokémon Go te zijn, en blijken dan allerlei crapware erbij gekregen te hebben.

Maar goed, er zijn legitieme sites te vinden natuurlijk, zoals Apkmirror. Die hebben dan ook alleen gratis apps, waardoor ik vermoed dat het argument zal zijn dat er geen schade optreedt als je een gratis app extra doet verspreiden. Waar zeker wat in zit, maar auteursrechtelijk niet relevant: zonder toestemming mag je software niet verspreiden, punt. Hoe nuttig je verspreiding ook is. Tegelijk kan ik me bij een gratis app moeilijk voorstellen dat de developer daar bezwaar tegen maakt: meer installs is meer gebruikers (en hopelijk ook meer in-app aankopen).

Die truc met dat Australische iTunes-account is eigenlijk precies hetzelfde. Naar de letter van de EULA van Apple zal dat vast niet mogen, maar zolang je het alleen gebruikt voor gratis apps, is het moeilijk voorstelbaar dat er schade op zou treden. En zonder schade gaan procederen, dan ben je wel héél principieel.

Dus nee, naar de letter van de wet mag het niet. Maar specifiek bij gratis apps en andere situaties waarbij er evident nul schade is, zou ik het binnen de geest van de wet vinden.

Arnoud

Mag een datingsite je aan het lijntje houden met nepprofielen?

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 21 reacties

phpbb-private-message-pb-bericht-inbox.pngWe kregen 500 berichtjes van zéér geïnteresseerde vrouwen, las ik bij de NOS. En: Brancheorganisaties willen dat de politie en marktwaakhond ACM actie ondernemen tegen de honderden datingsites die vol staan met valse profielen. De teneur is hetzelfde: op allerlei vage datingsites krijg je enthousiaste berichtjes van geïnteresseerde dames, die vervolgens je aan het lijntje houden terwijl je voor elk berichtje moet betalen. En die sites lijken banden te hebben met die dames, en lopen zelf dus ook binnen op dat aanhetlijntjehouden. Is daar juridisch wat aan te doen?

Mijn eerste gedachte: ik zie hem niet. Ja, het voelt als oplichting, dat je betaalt om een leuke dame binnen te halen en vervolgens een professional blijkt te spreken die alleen maar loopt te rekken. Maar voor oplichting is vereist dat de dader iets aftroggelt bij het slachtoffer. Fysieke goederen, geld, waardevolle gegevens of iets dergelijks. Als de nepdame dus zegt, maak even geld over voor een vliegticket dan ben ik er vrijdag, dan is het oplichting.

Hier gaat het uiteindelijk om een date. En een date is juridisch niets. Je kunt juridisch niet zeggen: ik heb 30 berichten gestuurd en nu wil ze niet afspreken, dat is oplichting. Het is niet strafbaar om niet te willen daten, ongeacht hoe veel geld, beloftes of cadeautjes er zijn gegeven. (En nee Wim, ook niet als je het een prostitutiecontract noemt.)

De oplichting zou dan moeten zitten in wat de aanbieder van de dienst doet. Beloven dat je met echte dames chat en in plaats daarvan gehaaide aanhetlijntjehoudende nepdames, dat zou dan een listige kunstgreep zijn waarmee financieel voordeel (de betaalde berichtjes) wordt gehaald. Daar zit mogelijk wat in. Tegelijkertijd: die bedrijven mélden het wel. Verstopt in de algemene voorwaarden of diep in de FAQ, maar toch. Plus: je betaalt voor het sturen van berichtjes, en de berichtjes wórden verstuurd.

Dezelfde discussie krijg je als je het bij de rechter probeert met een civiele zaak. De meeste kans maak je dan door te zeggen dat sprake is van een oneerlijke handelspraktijk, omdat er informatie wordt verstrekt die feitelijk onjuist is of die de gemiddelde consument misleidt of kan misleiden. De misleiding is dan dat de site suggereert dat je met echte dames chat, terwijl het aanhetlijntjehoudende nepdames zijn. Of (van de zwarte lijst) dat sprake is van

op bedrieglijke wijze beweren of de indruk wekken dat de handelaar niet optreedt ten behoeve van zijn handel, bedrijf, ambacht of beroep of zich op bedrieglijke wijze voordoen als consument;

Voor dat laatste zul je dan moeten bewijzen dat de nepdames werken voor de site-exploitant. Dat lijkt me nog een hele uitdaging, maar de toezichthouder (ACM) kan via het bestuursrecht inzage vorderen in de administratie en zo dus achterhalen of er betaald wordt en op grond van welke afspraken. En die zouden dan bewijs opleveren van het bedrieglijke.

Ik blijf zitten met twijfel. En vooral omdat de discussie uiteindelijk neerkomt op: mag je verwachten dat als je op een datingsite chat met iemand, dat die iemand dan echt is en waarschijnlijk ook wel met je wil afspreken? Want als dat niet zo is, is er dan wezenlijk een verschil tussen de hier besproken nepdames en iemand die gewoon alleen maar wil chatten?

Arnoud

Mag ik een sms naar mijn klanten sturen?

Geplaatst op in Privacy, 14 reacties

whatsappEen lezer vroeg me:

Ons bedrijf wil per Whatsapp gaan communiceren met klanten. Ik heb dat als security officer afgeraden, omdat we niet weten wat er in Amerika gebeurt met de persoonsgegevens die er dan over de lijn gaan. SMS lijkt me een betere optie, maar hoe zit dit wettelijk?

WhatsApp zou ik tegenwoordig wel durven aanraden mits de end-to-end encryptie aan staat. Dan kan WA immers niet meelezen. Ik denk dat je er tegenwoordig wel op mag vertrouwen dat die encryptie een redelijk niveau van beveiliging geeft. Misschien zou je bij medische gegevens meer moeten doen.

SMS-berichten zijn niet versleuteld maar gaan over een afgeschermd netwerk. Dat lijkt me security-technisch ook wel in orde.

Een ander punt is wat klanten ervan vinden om ineens berichtjes te krijgen via deze kanalen. Zeker bij SMS vinden (in mijn ervaring) een hoop mensen het erg opdringerig, om niet te zeggen ongewenst. Heel formeel is dénk ik geen toestemming nodig voor serviceberichten naar je klanten. Het sturen van reclame per sms (of WhatsApp) mag niet zonder toestemming, maar bijvoorbeeld een klant een reminder voor een afspraak per sms sturen is volstrekt legaal als zij hun 06 hebben gegeven.

Wel is vereist dat ergens in de privacyverklaring staat dat dit zal gebeuren, en is wenselijk dat de klant zich kan afmelden voor die berichten. Verder zou het voor mij ook van de context afhangen: waarom geef ik dat 06-nummer, is dat om eenmalig teruggebeld te worden of is het deel van mijn klantprofiel?

Toch zou ik altijd aanraden om toestemming te vragen.

Arnoud

De cloud is (even) gered, Microsoft hoeft geen Europese klantgegevens af te geven

Geplaatst op in Privacy, Regulering, 12 reacties

simpsons-cloud-diefstal-data-fotoMicrosoft hoeft e-mails die opgeslagen zijn bij zijn datacenters in Ierland niet over te dragen aan de Amerikaanse rechter. Dat las ik bij Tweakers. In het langverwachte hoger beroep bepaalde het gerechtshof dat de Amerikaanse Justitie geen grond heeft om een Amerikaans moederbedrijf te dwingen data op te halen bij haar niet-Amerikaanse dochters. Daarmee is de cloud even gered, maar ik twijfel er geen seconde aan dat dit naar de Supreme Court gaat.

In 2014 bepaalde de Amerikaanse rechter dat Microsoft Inc. (de Amerikaanse moeder) gehouden kon worden om gegevens van een klant van haar Ierse dochtermaatschappij af te geven als de FBI dat wilde. De wettelijke basis hiervoor (de Stored Communications Act, niet de Patriot Act, mijn excuses voor de verwarring) was twee eeuwen jurisprudentie die zegt dat een Amerikaan die iets heeft dat moet komen brengen als de rechter daarom vraagt. Ook al ligt het iets in kwestie in een ander land. En als je die doctrine loslaat op e-mail dan moet Microsoft Inc de data dus maar gaan halen in Ierland. Of haar dochter bevelen dit te doen, wat ze juridisch kan aangezien dochterbedrijven moeten doen wat hun moederbedrijven zeggen.

Het Hof heeft een fundamentele reden om deze redenering af te wijzen:

When, in 1986, Congress passed the Stored Communications Act as part of the broader Electronic Communications Privacy Act, its aim was to protect user privacy in the context of new technology that required a user’s interaction with a service provider. Neither explicitly nor implicitly does the statute envision the application of its warrant provisions overseas. Three decades ago, international boundaries were not so routinely crossed as they are today, when service providers rely on worldwide networks of hardware to satisfy users’ 21st–century demands for access and speed and their related, evolving expectations of privacy.

Als een wet alleen gemaakt is om gegevens bij Amerikaanse bedrijven op te vragen, dan moet je vanuit rechtszekerheid er vanuit kunnen gaan dat die wat alleen daarvoor gebruikt zal worden. De wet heeft dus geen bevoegdheid geschapen om bij digitale gegevens zo’n wereldwijd ga-maar-halenbevel af te geven. Misschien dat het vandaag de dag handig was geweest als dat er stond, maar wetten worden niet opgerekt vanuit wat vandaag handig is. Zeker strafrecht niet.

De deur staat hiermee nog op een klein kiertje: als het Congres deze wet wijzigt zodat er wél staat dat het mag, dan moet het natuurlijk. Maar het Congres heeft wel wat anders aan z’n hoofd, en je weet als politicus nu al dat je álle ICT-bedrijven over je heen krijgt als je dat gaat proberen. Die kans acht ik niet heel groot.

Waarschijnlijker lijkt me dat de Supreme Court er nog wat over gaat zeggen. Voor Justitie is dit een nogal vervelende uitspraak, dus die zullen zeker proberen een fundamentele uitspraak van het hoogste Hof te krijgen. Dus het blijft nog even spannend. Spannender in ieder geval dan Privacy Shield – ja, leuk lapje tegen het bloeden maar dat houdt écht geen stand als, pardon wanneer de zaak weer bij het Hof van Justitie komt.

Arnoud

Wat als een licentie zichzelf tegenspreekt?

Geplaatst op in Intellectuele rechten, 27 reacties

Via Twitter: waar sta je als een licentietekst enerzijds zegt “Alle rechten voorbehouden” met standaard blaftekst en anderzijds een keurige Creative-Commonslicentie benoemt, inclusief icoontje? Iets preciezer:

Mijn eerste gedachte is: ik zie de tegenspraak niet. Het voorbehoud zegt immers dat er niets mag zonder schriftelijke toestemming. En wat staat er boven dat voorbehoud geschreven? Precies, er is een CC-licentie van toepassing. De beperktste licentie, dat wel (Niet-Commercieel-GeenAfgeleidewerken), maar goed. Dat CC-logo met ondertitel is een geschrift dat toestemming verleent, dus dat sluit keurig aan bij de algemene tekstdie zegt “er mag niets zonder toestemming”.

Maar goed, stel het stond er net iets anders: “Het is ten strengste verboden op enigerlei wijze dit werk te kopiëren of aan derden beschikbaar te stellen.” (dus zonder “behoudens toestemming”) gevolgd door “Creative Commons Naamsvermelding”. Dan heb je inderdaad een tegenspraak. Wat dan?

Het recht is geen rekensom. De bedoeling van wat je opschreef, is minstens zo belangrijk als wat er letterlijk staat. Onder juristen staat dit bekend als de Haviltex-norm:

De vraag hoe in een schriftelijk contract de verhouding van pp. is geregeld en of dit contract een leemte laat die moet worden aangevuld, kan niet worden beantwoord op grond van alleen maar een zuiver taalkundige uitleg van de bepalingen van dat contract. Voor de beantwoording van die vraag komt het immers aan op de zin die pp. in de gegeven omstandigheden over en weer redelijkerwijs aan deze bepalingen mochten toekennen en op hetgeen zij te dien aanzien redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten. Daarbij kan mede van belang zijn tot welke maatschappelijke kringen pp. behoren en welke rechtskennis van zodanige pp. kan worden verwacht.

Dit is dus waarom ik rechters do-what-I-mean compilers van het recht noem: ze moeten de afspraken interpreteren in het licht van wat deze partijen ermee bedoeld zouden hebben. Daar kan dus best iets anders uitkomen dan je zuiver taalkundig zou kunnen denken.

De vraag wordt dan dus: wat zou een uitgever van een boek bedoelen als hij zegt “Verboden te kopiëren” in combinatie met “Je mag kopiëren onder deze en deze voorwaarden”. Ik zou dan zeggen: die “Verboden”-tekst is een standaardfrase, terwijl de Creative Commons-vermelding iets bijzonders is. Het ligt dan voor de hand dat men uit gewoonte die standaardfrase vermeldde, maar dat het primair de bedoeling was het boek Creative Commons te verklaren. Daarmee ‘wint’ dan de Creative Commons-vermelding, zolang je binnen de grenzen van die licentie blijft uiteraard.

Je zou ook kunnen zeggen, een professioneel bedrijf vermeldt niet zomaar wat random teksten, dus beiden waren een bewuste keuze. Maar dan is het gevolg dat de uitgever twee tegenstrijdige dingen zegt, en je kunt niet tegelijkertijd aan twee dingen voldoen. Daarmee zou dan de Creative Commons-vermelding betekenisloos zijn. En dát kan redelijkerwijs toch ook weer niet de bedoeling zijn. Daarom zou ik die interpretatie niet juist vinden.

Hoe zouden jullie de combinatie van “Verboden” en “Creative Commons” interpreteren?

Arnoud

Apple mag defecte iPhones niet vervangen door refurbished toestellen

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 27 reacties

apple-iphone-6Als je als consument een iPhone koopt en die blijft defect, hoef je geen genoegen te nemen met een refurbished toestel. Dat maak ik op uit een recent vonnis van de rechtbank Amsterdam. De winkel (in dit geval toevallig Apple zelf) moet een nieuw toestel leveren. Dit volgt uit het consumentenrecht. Apple zal haar beleid hierin dus moeten gaan aanpassen.

Een vrouw had een iPhone 6 gekocht die na een maand of acht niet meer wilde opstarten. Apple constateerde dat het toestel niet meer te repareren was, en bood ter vervanging een refurbished toestel aan: zo goed als nieuw maar niet 100% écht nieuw natuurlijk. De vrouw weigerde dit en stapte naar de rechter.

In Nederland hebben we een simpele regel als het gaat om defecte producten. Gedurende de gehele levensduur moet dat product voldoen aan de gewekte verwachtingen. Er is géén wettelijke termijn van zes maanden garantie (wel zes maanden omgedraaide bewijslast) en er is géén tweejaarstermijn (die staat in de Richtlijn waar onze wet uit komt, maar als minimum dus Nederland mag meer verlangen). En wat fabrikanten als garantie verzinnen is leuk en aardig maar verandert niets aan wat de winkel moet doen bij een defect.

De winkel ja, want als consument heb je alleen daarmee te maken. De winkel moet (art. 7:21 BW) het product herstellen of vervangen, en wel kosteloos. Nu waren partijen het erover eens dat herstel niet haalbaar was en dat er dus vervangen moest worden. Prima, maar waarmee? Je hebt twee opties: je pakt een nieuwe van de plank (wat de eiseres wilde) of je zoekt een zo-goed-als-nieuw ouder toestel van acht maanden oud (wat Apple aanbood).

Voor beiden valt wat te zeggen. Immers, als je toestel na acht maanden stuk gaat, heb je er al acht maanden van kunnen genieten. Krijg je dan een 100% nieuwe, dan krijg je dus eigenlijk meer dan je had gekocht. Dus eentje met zeg maar acht maanden op de teller is dan eigenlijk precies wat je had gehad. Na een reparatie had je eigen toestel er ook zo uitgezien.

De rechter kiest echter partij voor de vrouw, en wel op basis van het Quelle-arrest uit 2008 waar we al vaker felle discussies over hebben gehad.

Dit arrest bepaalde onder meer dat je geen reparatie- of herstelkosten mag rekenen onder welke noemer dan ook, maar er staat nog iets belangrijks in:

41 Ingeval de verkoper een niet-conform goed levert, voert hij de verbintenis die hij bij de verkoopovereenkomst is aangegaan, niet correct uit en moet hij dus opkomen voor de gevolgen van de slechte uitvoering van die verbintenis. Dat de consument, die de verkoopprijs heeft betaald en zijn contractuele verbintenis dus correct heeft uitgevoerd, een nieuw goed ontvangt ter vervanging van het niet-conforme goed, levert geen ongerechtvaardigde verrijking op. Hij ontvangt slechts met vertraging een goed dat in overeenstemming is met de bepalingen van de overeenkomst, een goed dat hij van meet af aan had moeten ontvangen.

Oftewel: Apple zat vanaf dag één fout met haar levering. De koper was een iPhone 6 beloofd die een aantal jaren probleemloos mee zou gaan, maar ze kreeg een iPhone die na acht maanden niet meer opstartte. Apple heeft daarmee dus niet geleverd wat was beloofd. Dat kan ze alleen maar goedmaken door nu dan toch eindelijk die iPhone te leveren met die aantal jaren probleemloos functioneren. Een nieuwe dus.

(In dit geval had de vrouw de overeenkomst al ontbonden, dus ze krijgt nu alleen haar geld terug. En bovendien moet ze de proceskosten van de vrouw (€377,98) vergoeden.)

Arnoud