Profiteren van andermans bedrijfsnaam

Geplaatst op in Intellectuele rechten, Ondernemingsvrijheid, 16 reacties

zoek-bedrijf-handelsnaam.pngHet profiteren van de naam van een concurrent is niet verboden, tenzij je handelsnaam- of merkinbreuk pleegt. Dat is kort gezegd wat het Hof Leeuwarden eerder deze maand bepaalde in een zaak over de term “scheidingsplanner”. Er is geen algemene regel in de wet dat je andermans bedrijfsnaam niet mag noemen. Daarmee wordt het vonnis uit 2011 ongedaan gemaakt.

Een scheidingsbemiddelingsbureau had advertenties (Adwords) gekocht bij Google voor het trefwoord “scheidingsplanner”. De concurrent De Scheidingsplanner had daar bezwaar tegen, omdat zij een beeldmerk en een handelsnaam had voor dat woord.

Nadat in eerste instantie de rechter had bepaald dat de advertenties te onduidelijk waren (wat merkinbreuk oplevert), vindt het gerechtshof de advertenties nu wél door de beugel kunnen.

Op zich is gebruik van iemands woordmerk in een advertentie inderdaad al snel merkinbreuk, wanneer je daarmee de indruk wekt dat je tot de merkhouder behoort. Maar dat ging hier niet op: het woordmerk was volgens het Hof eigenlijk gewoon beschrijvend voor de dienst, het plannen (uitwerken, begeleiden) van scheidingen. En beschrijvende termen mogen niet als merk worden gedeponeerd.

Een mooie grafische voorstelling van dat woord kan natuurlijk wél prima een merk zijn, maar dat wil niet zeggen dat dus het woord an sich via de achterdeur alsnog beschermd is. Een beschrijvende term mag je gebruiken, dus een beroep op het beeldmerk met die term erin gaat niet slagen (net zoals in de Cruisetravel/Cruise Factory-zaak).

Blijft over het handelsnaamrecht. Een beschrijvende term kan best een handelsnaam zijn, want de Handelsnaamwet eist geen “onderscheidend vermogen” of creativiteit. Maar je kunt je dan alleen verzetten tegen gebruik als handelsnaam door je concurrent. Het enkele opnemen van een naam in een advertentie of ergens op een site is géén handelsnaaminbreuk. Pas als je met die naam naar buiten treedt alsof je de handelsnaamhouder bent, kan sprake zijn van inbreuk.

Auteursrecht op (de formule van) de Scheidingsplanner wordt ook afgewezen want zelfs al is die formule beschermd, dan nog kun je daarmee niet het overnemen van twee woorden daaruit verhinderen.

Als laatste redmiddel had de Scheidingsplanner dan nog het gewone onrechtmatig handelen aangegrepen. Het is toch bepaald niet netjes, oftewel in strijd met de ongeschreven maatschappelijke zorgvuldigheid, dat je zomaar andermans naam gaat gebruiken voor welk doel dan ook?

Daar is het Hof snel klaar mee:

Voorop staat dat het profiteren van de naam van een concurrent, zonder dat dit in strijd is met een absoluut intellectueel eigendomsrecht, op zichzelf niet onrechtmatig is, ook niet als dit nadeel aan die ander toebrengt. Slechts op grond van bijkomende omstandigheden, kan tot onrechtmatigheid worden geconcludeerd.

Terecht, lijkt me. We hebben niet voor niet een systeem van registratie bij merken, en het is niet de bedoeling dat je zonder merk alsnog zou kunnen profiteren van bescherming die op hetzelfde neerkomt.

Welke bijkomstige omstandigheden zouden dan wel genoeg kunnen zijn? Daar gaat het Hof niet diep op in. Men merkt op dat zelfs als vast zou staan dat de concurrent opzettelijk die naam zo gekozen heeft en zo wilde aanleunen bij de bekendheid van De Scheidingsplanner, dat dan nog niet genoeg zou zijn.

Er moet echt meer zijn, bijvoorbeeld duidelijke verwarring bij klanten over met wie ze te maken hebben. Dat was in de Just-eat/Thuisbezorgd-zaak bijvoorbeeld genoeg om tot overdracht van domeinnamen met de handelsnaam van de concurrent erin over te gaan. En dáár heb ik dan weer moeite mee want dan creëer je toch weer een pseudo-merkbescherming. Maar goed.

Arnoud

Mijn mailbox is gehackt!

Geplaatst op in Privacy, Security, 10 reacties

Nee, niet die van mezelf, maar van menig vraagsteller die wil weten wat hij of zij eraan kan doen. Meestal lijkt het te gaan om derden die het wachtwoord geraden hebben maar ongewijzigd laten, zodat het slachtoffer zelf niets doorheeft. De meeste mensen wijzigen hun wachtwoord immers zelden, en kijken ook niet in de map Verzonden items om te zien of iemand anders mee zit te mailen.

Nou ja, dat is dus ook precies wat je regelmatig moet doen. Ik raad aan wachtwoorden te maken met Strong password generator (maar er zijn er vast meer) en deze niet met anderen te delen. Als je je browser het wachtwoord laat onthouden, zet dan een schermbeveiliging met slotje op je computer. Of installeer iets als Keepass om wachtwoorden veilig te onthouden.

Ook regelmatig kijken of er gekke mails ontvangen of verzonden zijn is geen gek idee. Maar goed, je moet ook elke maand kijken of er rare afboekingen van je bankrekening zijn geweest en dat doet ook vrijwel geen hond.

Kun je juridisch iets doen? Ja, in theorie wel. Het is strafbaar als computervredebreuk om binnen te dringen in iemands mailbox, dus je kunt aangifte doen. Maar zonder IP-adres of andere bron van de dader is het wel héél lastig opsporen. Bovendien, als er niets stukgemaakt of gekopieerd is dat waarde heeft, zal het weinig prioriteit krijgen. Zeker omdat ook een rechtshulpverzoek naar de VS nodig is om Google of Hotmail te bewegen IP-adressen of andere login-informatie af te geven.

Ik vraag me al een tijd af waarom je niet bij zulke systemen gewoon ergens het IP-adres van de laatste vijf logins zou kunnen inzien. Zo moeilijk moet dat toch niet te maken zijn?

Jullie nog tips?

Arnoud

Microsoft verbiedt Office op Windows RT voor werk

Geplaatst op in Intellectuele rechten, Ondernemingsvrijheid, 27 reacties

office-rt.pngWie een tablet met daarop Windows RT aanschaft, mag de Office RT-applicaties die daarop standaard aanwezig zijn, niet zomaar in zakelijke omgevingen gebruiken. Dat meldde Tweakers (ahh nieuw design). Eerder had ZDnet ontdekt dat de licentie inderdaad “use in commercial, nonprofit, or revenue-generating activities” verbiedt.

Handig bedacht van Microsoft, want ze weten dat mensen die tablets kopen, die graag meenemen naar het werk en daar in willen zetten als bring-your-own-device. En in dat geval behoort de device dus voor revenue-generating activities gelicentieerd te zijn.

Oké, dus de werkgever moet de duurdere versie aanschaffen. Maar wat nu als hij dat niet doet, bijvoorbeeld omdat hij niet doorheeft dat er mensen aan het byod’en zijn? Dan zou de BSA eens op de thee kunnen komen en leuke boetes kunnen claimen .

Als bedrijf heb je dan best een probleem. Maar dit afschuiven op je werknemer, oftewel de boete verhalen, kun je vergeten. De werknemer is naar de werkgever toe nooit aansprakelijk, tenzij de schade een gevolg is van zijn opzet of bewuste roekeloosheid (art. 7:611 BW).

Of compleet niets met het werk te maken heeft, maar enkel “de werkgever gaf er geen opdracht toe” of “het was niet onder werktijd” is niet genoeg. Zo werd de werkgever aansprakelijk gehouden toen een groep werknemers bij een personeelsuitje lampolie op de barbecue gooiden, waardoor het partycentrum afbrandde

Dit geldt ook naar derden toe (art. 6:170 BW) – als een glazenwasser bij mij een vaas omschopt, is het bedrijf aansprakelijk voor mijn schade en niet die specifieke glazenwassende medewerker als persoon. Net zo is de werkgever aansprakelijk als een werknemer een auteursrecht schendt tijdens het werk.

Van opzet of bewuste roekeloosheid is zelden sprake. Je moet dan als werknemer concreet hebben gewéten dat je fout bezig was, maar bewijs dat maar eens als werkgever. Het negeren van instructies of waarschuwingen is dan ook nog eens niet per se genoeg:

Van bewust roekeloos handelen door Pollemans zou eerst sprake zijn, indien deze zich tijdens het verrichten van zijn onmiddellijk aan het ongeval voorafgaande gedraging, te weten het naast de aanwezige beveiliging lopen, van het roekeloos karakter van die gedraging daadwerkelijk bewust zou zijn geweest.’ Voor dat oordeel is niet voldoende, ‘… dat Pollemans van de zijde van Hoondert herhaaldelijk en in krachtige termen ervoor is gewaarschuwd niet bui­ten de steigerdelen te lopen.

Je vraagt je dan af wat wél genoeg zou zijn. Een reglement waarin gewoon staat “Werknemer is aansprakelijk bij BYOD” of “Alle schade door onjuiste licenties op een BYOD apparaat wordt verhaald op werknemer” is in ieder geval niet genoeg: de wet bepaalt dat een van de wet afwijkende afspraak alleen mag als de werknemer daarvoor verzekerd is (art. 7:661 lid 2 BW).

Het snelste ben je klaar als werkgever door gewoon die extra licenties te kopen. En dat is natuurlijk precies waar Microsoft op hoopt.

Arnoud<br/> PS: willen jullie allemaal even mijn broer Richard feliciteren? Hij is jarig vandaag 🙂

Bij een faillissement heb je echt pech

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 57 reacties

sorry-closed.pngHet zal ongetwijfeld met het economische klimaat te maken hebben, maar ik zie een duidelijke toename van het aantal vragen over faillissementen. En dan met name “hoe krijg ik mijn spullen/geld/diensten/data” wanneer de leverancier failliet is gegaan. Het korte antwoord: niet.

Wanneer een bedrijf niet langer aan zijn financiële verplichtingen kan voldoen, kan het zijn faillissement aanvragen. Twee schuldeisers samen kunnen dat ook. De rechtbank beslist, en benoemt daarna een curator die verantwoordelijk is voor afhandeling van het faillissement. De taak van de curator is het verkrijgen van zo veel mogelijk geld uit de boedel, om de opbrengst daarna te verdelen onder de schuldeisers.

Tot grote frustratie van klanten valt daar niet onder het stipt naleven van eerder gesloten contracten of het leveren van eerder bestelde producten. Wie meent nog iets geleverd te krijgen (geld of product), moet zich melden bij de curator om zijn claim in te dienen. Het paarsekrokodilargument (“maar hij stáát daar”) gaat niet op; het gekochte maar nog niet geleverde product zit in de boedel, en je moet maar zien of je het krijgt. Waarschijnlijk niet, want eerst moeten de bank en de belastingdienst worden betaald.

De enige manier om bij voorrang iets uit de boedel te krijgen, is door er al eigenaar van te zijn of door een pandrecht te vestigen op het product. Wie zijn fiets ter reparatie uitleent aan de hersteller, kan deze natuurlijk zo terugkrijgen (mits hij kan bewijzen dat het zijn fiets is, en probeer dat voor jezelf eens, voor de grap).

Bij internetdienstverlening speelt dit ook. Maar daar gaat het meestal niet om dingen geleverd krijgen, maar om continuïteit van de dienstverlening. En die is er niet bij faillissement, want de curator is gerechtigd onder alle contracten en SLA’s wanprestatie te plegen als hem dat beter uitkomt voor de boedel. Eventuele contractuele boetes mag je indienen als claim, meer niet. Ik heb daar grote moeite mee, en wellicht dat het tijd wordt hier eens een extra regeling voor op te zetten.

Ook omgekeerd ontstaan er lastige situaties. Als een bedrijf failliet gaat, zullen alle leveranciers meteen hun dienstverlening stoppen. Maar daardoor kan een eventuele doorstart juist geblokkeerd worden, en dat is voor de curator ook weer niet de bedoeling. In één zaak (Oilily) werd de leverancier dan ook verplicht om door te gaan met leveren zodat het bedrijf een doorstart kon realiseren. Wel moesten de maandelijkse facturen worden voldaan, maar betaling van de reeds openstaande facturen konden niet worden afgedwongen door leveringsweigering.

Of deze uitspraak navolging krijgt, valt te bezien, maar ik zie er wel wat in. Alleen is dan de vraag, welk criterium hanteer je? Wanneer is een online dienst “essentieel” voor het failliete bedrijf of voor een doorstart?

Arnoud

Hoe om te gaan met schadeclaims van fotografen

Geplaatst op in Intellectuele rechten, Ondernemingsvrijheid, 75 reacties

Vrijwel dagelijks krijg ik mails van mensen die een foto hebben gepubliceerd en nu een claim of factuur van de fotograaf hebben gehad. Soms gaat het dan om tientjeswerk, maar vele honderden of zelfs een paar duizend euro voor één foto is ook niet ongebruikelijk. De gebruikte taal is vaak bepaald niet mals: u bent een vuile inbreukmaker en we gaan alles op u verhalen, en wel over drie werkdagen. Dat is dus behoorlijk schrikken voor mensen die vaak te goeder trouw even een fotootje nodig hadden.

In de basis is de claim meestal wel terecht; foto’s overnemen zonder toestemming mag eigenlijk nooit. Ook niet als ze vrijelijk op internet staan, ook niet als er geen watermerk doorheen staat, ook niet als er geen fotograafnaam of “copyright” bij staat. De enige echte uitzondering is het beeldcitaatrecht: als de foto inhoudelijk onmisbaar is voor de eigen tekst. (De persexceptie kun je vergeten.)

Een bijzonder geval is wanneer je een RSS feed herpubliceert waarin foto’s zitten. Als die feed met toestemming voor publicatie wordt aangeboden (en dat is géén automatisme), dan zou ik zo snel mogelijk contact opnemen met de feed-eigenaar om na te gaan hoe het zit met de toestemming door de fotograaf gegeven. Ook forumeigenaren die claims krijgen over foto’s geplaatst door hun gebruikers, kunnen zich wellicht vrijwaren van aansprakelijkheid.

Als er geen toestemming of geldig beeldcitaat is, dan mag de fotograaf eisen dat zijn schade wordt vergoed. De discussie gaat dan ook eigenlijk altijd over hoe hoog die schade is.

Hoofdregel is dat het tarief van de fotograaf zelf de schade is: dat had je hem immers betaald als er vooraf overleg was geweest. En nee, “hij is zo duur” is dan geen argument meer, de aanname is op dat moment dat je wél een licentiecontract zou hebben gesloten en de vraag is dan dus tegen welke prijs.

Fotografen schermen dan graag met richtprijzen zoals van Foto Anoniem of Richtprijzen.org, maar die worden in de overgrote meerderheid van de gevallen niet overgenomen door de rechter. Het gaat immers om jóuw prijs als fotograaf en niet om wat een vrijwaringsstichting als afkooptarief wil hebben.

Verder wordt vaak geroepen dat het normale tarief met een factor 2 of 3 mag worden verhoogd, omdat dit zo staat in de algemene voorwaarden van de Fotografenfederatie. Ook dat is zeker geen vaste regel bij de rechter, hoewel menig rechter toch wel gevoelig blijkt voor het argument “zonder verhoging is er geen prikkel om vooraf een licentie te onderhandelen”. Een zelfverzonnen boeteconstructie dus. Ik erger me elke keer weer rot als een rechter dat zegt, zo wérkt het civiele recht niet.

Hoe dan ook: wie foto’s overneemt zonder toestemming (of beeldcitaat) moet daarvoor betalen. Zeker als het gaat om een bedrijf. Excuses als “ik wist niet dat er auteursrecht op zat” gaan bij particulieren héél misschien op, maar reken er niet op. En ook het weghalen van de foto is niet genoeg; schade is schade, en die wordt niet ongedaan gemaakt door het weghalen.

Onderhandelen over de hoogte van de vergoeding blijkt zeker wel mogelijk, maar je zult wel met een reëel bod moeten komen. Als de fotograaf zelf al komt met zijn tarief en dat maal drie doet, dan is gewoon eenmaal het tarief met eventueel een kleine opslag “voor de moeite” een prima tegenbod. Je kunt zelfs overwegen dat bedrag gewoon meteen te betalen en daarmee de discussie te sluiten.

Arnoud

Overheid wil verdachten cybercrime kunnen hacken

Geplaatst op in Security, 12 reacties

De overheid wil bij verdenking van ernstige cybercrime-misdrijven op afstand een computer kunnen binnendringen, las ik bij Tweakers. De huidige wetgeving is verouderd, aldus minister Opstelten. Ze gaan er vanuit dat je gewoon de serverruimte binnen kunt lopen en de computer kunt afkoppelen en doorzoeken, en dat geldt vandaag de dag met cloud en SaaS en hype niet meer. Er moet dus meer ruimte komen voor opsporingsambtenaren< om binnen te dringen in computers elders ter wereld, en om met aftapsoftware op afstand waar te nemen wat daar gebeurt.

Op grond van de huidige wet (art. 125i Sv) mag men computers doorzoeken. Maar dat is nadrukkelijk alleen bedoeld voor situaties dat je fysiek in het datacenter bent. Er is dus een lacune in de wet als de computer fysiek op een onbekende plaats is, terwijl je een redelijke verdenking hebt dat daar gegevens staan die op een ernstig misdrijf wijzen. Dan moet je, aldus de minister, toch op afstand daar kunnen binnendringen en doorzoeken of aftappen wat daar gebeurt.

De minister voorziet meteen een wapenwedloop:

Criminelen weten dat de politie probeert om toegang te krijgen tot hun netwerken en gegevens en treffen daartegen maatregelen. Doorgaans worden de desbetreffende gegevens snel over het internet (wereldwijd) verplaatst c.q. de paden daartoe aangepast. Ook worden door criminele groeperingen dikwijls maatregelen getroffen om vast te stellen of derden, waaronder de politie, proberen zich toegang te verschaffen tot hun bestanden. Indien zij dergelijke signalen opvangen of vermoeden verplaatsen zij hun bestanden zo snel mogelijk en schuwen niet om indringers met digitale middelen te bestrijden.

En met dat verplaatsen is het risico reëel dat er ineens servers in een ver buitenland worden ingezet. Dat is een juridisch probleem, want onze politie mag alleen in Nederland optreden. Bij buitenlandse servers moet er een rechtshulpverzoek worden gedaan, maar dat kost natuurlijk tijd. Plus, bij wie moet je zijn als je de fysieke locatie van de server niet kunt achterhalen? Daarom stelt de minister een constructie voor waarbij men bij een onbekende serverlocatie mág hacken en gegevens ophalen. Is de locatie bekend, dan alsnog rechtshulpverzoek.

Ook een nieuwe gewenste bevoegdheid is het op afstand ontoegankelijk maken van gegevens. Stel je bent als agent binnengedrongen in een computernetwerk ergens diep in een duister stukje van de cloud (een regenwolk? sorry, flauw) en je treft daar strafbare gegevens aan. Dan moet je die toch kunnen wissen, is de gedachte. De Robert M-affaire en de via hem op TOR aangetroffen kinderporno is de situatie die moet bewijzen dat het op afstand wissen bij elk ernstig misdrijf gerechtvaardigd is.

Verder wordt het helen van digitale gegevens strafbaar. Gestolen persoonsgegevens of gekraakte creditcardgegevens in je bezit hebben is nu niet aan te pakken; pas het gebruik daarvan kan als fraude, oplichting of iets dergelijks worden vervolgd. Het deed me denken aan het onzalige plan van Hirsch Ballin als reactie op de Manon Thomas-zaak, waarin bleek dat het verspreiden van gestolen foto’s niet strafbaar was. Ik hoop dat dát buiten scope blijft.

De bevoegdheden kunnen niet zomaar worden ingezet: de machtiging van de rechter-commissaris zal elke keer nodig zijn, en het moet gaan om ernstige misdrijven (kort gezegd: minstens vier jaar cel). Dat dekt dus precies de drie ruiters en de voetganger van de Internetapocalyps: terrorisme, kinderporno, drugshandel en inbreuk op auteursrechten.

Ook is natuurlijk proces-verbaal opmaken verplicht, en moet alles worden gelogd en bewaard zodat dit achteraf raadpleegbaar is. Hopelijk ook door geïnteresseerde derden – maar de krampachtige houding bij inzage in tapgegevens belooft niet veel goeds.

Tsja, pfoe. Ik snáp het wel, en ik zou ook niet weten wat je anders moet doen als je alleen een serveradres hebt en je wéét dat daar strafbare zaken gebeuren. Maar het klínkt gewoon eng, een inbraakbevoegdheid. En er kan natuurlijk aardig wat misgaan: wat als je de verkeerde server hackt (of wist?), of wat als je achterdeurtje exploiteerbaar blijkt door criminelen?

Arnoud

Is het valselijk als spam rapporteren van Twitteraars strafbaar?

Geplaatst op in Uitingsvrijheid, 11 reacties

Twitter heeft een handig knopje voor vervelende spammers in je tijdlijn. Als genoeg mensen langs die weg rapporteren dat iemand een spammer is, dan wordt diens account geblokkeerd. Handig, maar ook vervelend: mensen kunnen de knop gebruiken omdat ze het oneens zijn met wat iemand twittert, terwijl er geen sprake is van volgens Twitter verboden spam.

Het lijkt erop dat Twitter bij voldoende klachten automatisch tot een blokkade van het account overgaat, hoewel er ook genoeg mensen zijn die zeggen van niet. En als Twitter dat doet, dan is het natuurlijk aantrekkelijk om met z’n allen over iemand te gaan klagen zodat zijn account wordt geblokkeerd.

Maar mag dat, klagen over spam terwijl je weet dat het niet echt spam is? Tsja, dat is een héle goeie. Ik moet zeggen, dit is de eerste keer dat ik géén analogie kan bedenken naar de echte wereld. Valsheid in geschrifte? Mwa. Je maakt niet echt een nep-“geschrift” met de bedoeling dat voor echt door te laten gaan. Smaad? Nee, want het bericht “dit is spam” gaat niet naar het publiek, een vereiste om van smaad te kunnen spreken.

Wat op zich wél mag is mensen oproepen iemand te blokkeren of te ontvolgen. Dat is niet meer dan zeggen “luister niet naar hem”, en iedereen is vrij om dat al of niet op te volgen. De reden die je daarbij opgeeft, zou smadelijk kunnen zijn.

Arnoud

Heeft het nut om IMEI’s van gestolen telefoons te blokkeren?

Geplaatst op in Security, 27 reacties

change-imei.jpgKPN, Vodafone en T-Mobile gaan vanaf volgend jaar op verzoek van de politie gestolen telefoons mogelijk onbruikbaar maken, las ik bij Tweakers. Elke telefoon heeft een zogeheten International Mobile Equipment Identity of IMEI nummer, dat meegestuurd wordt naar het netwerk als je je aanmeldt of wilt bellen. Door dit nummer bij de telefonieprovider te checken tegen een zwarte lijst, kun je dus verhinderen dat gestolen telefoons nog gebruikt worden. Dat zou diefstal toch af moeten schrikken. Nou ja, in theorie dan.

Een dergelijk systeem werkt natuurlijk alleen als de IMEI van een telefoon niet wijzigt. In Engeland, waar deze antidiefstalaanpak is uitgevonden, is het dan ook expliciet strafbaar gesteld om de IMEI te wijzigen (Section 1 van de Mobile Telephones (Re-programming) Act 2002), want als het strafbaar is dan doet een crimineel dat niet. Ahem.

In Nederland hebben we zo’n regel niet, en het lijkt er ook niet op dat deze er gaat komen. In 2011 werd nog in antwoord op Kamervragen gemeld dat dit niet zinnig leek, omdat IMEI nummers eenvoudig te wijzigen zijn, zelfs voor domme mobieltjesdieven. Om dezelfde reden is de politie gestopt met sms-bommen sturen (elke drie minuten een sms met “Deze telefoon is gestolen”) naar gestolen telefoons.

De enige echte optie om dit werkbaar te krijgen lijkt me om de IMEI verplicht hardcoded in de telefoon vast te leggen, zodat ze niet meer te wijzigen zijn. Ik heb eigenlijk geen idee waaróm een IMEI wijzigbaar zou moeten zijn. Jullie wel?

(Oh, en natuurlijk moet de IMEI-blokkade Europabreed uitgerold zodat je ook in Finland of Roemenië niet kunt bellen met een gestolen telefoon.)

Arnoud

Mag je cameratoezicht op de openbare weg richten?

Geplaatst op in Privacy, Security, 29 reacties

Een veelgestelde vraag in de categorie cameratoezicht: mag je de openbare weg filmen met een vaste camera? Menig buurman blijkt camera’s op te hangen om de auto te filmen of het gemeenschappelijke achterpad te bewaken. Of om de buren te pesten.

Bij cameratoezicht spelen er twee wetten. Allereerst heb je het wetboek van strafrecht: het filmen met een aangebrachte camera is strafbaar tenzij dit duidelijk is aangekondigd (art. 441b Strafrecht). Dat wetsartikel geldt overal in de openbare ruimte, dus net zo goed voor een particulier die de stoep voor zijn deur filmt net zo goed als voor de exploitant van een bedrijventerrein die zo dertig panden en een parkeerterrein wil bewaken.

De eerste stap is dus zorgen dat je camera óf duidelijk zichtbaar is opgehangen, óf dat er een duidelijk bordje hangt (leesbaar voordat je in beeld bent) zodat mensen weten waar ze aan toe zijn. Beiden zullen niet meevallen als je de openbare weg gaat filmen, maar in theorie is hieraan te voldoen.

Lastiger is de Wet bescherming persoonsgegevens. Wie camerabeelden vastlegt (in digitaal, doorzoekbaar formaat) valt daarmee onder de Wbp. En deze heeft als hoofdregel dat je alleen persoonsgegevens (camerabeelden) mag vergaren en gebruiken als dat noodzakelijk is voor het door jou beoogde doel. Als dat doel beveiliging is van je eigendommen, dan mag je uiteraard alleen je eigendommen filmen en de onvermijdelijk daarbij in beeld komende omgeving. De openbare weg kán onvermijdelijk deel zijn van die omgeving (de auto die voor de deur bij de stoep staat) maar verder dan dat mag je niet gaan.

En dáár is volgens mij de hele discussie op gebaseerd of je de openbare weg mag filmen. Op zich niet dus, tenzij je een goed doel weet waarom het wel mag én het filmen van de openbare weg daarvoor noodzakelijk is. Ik kan er -behalve beveiliging dus- geen bedenken.

Wel vraag ik me nu af wat ik moet denken van artikel 2 sub 2 Wbp: “Deze wet is niet van toepassing op verwerking van persoonsgegevens: ten behoeve van activiteiten met uitsluitend persoonlijke of huishoudelijke doeleinden”. Idee hierachter is dat je een privépersoon niet moet lastigvallen als ‘ie bijvoorbeeld een online adresboek aanlegt voor zijn privécorrespondentie.

Maar wie filmt voor uitsluitend zijn persoonlijke/huishoudelijke beveiligingsdoeleinden, zou langs dit artikel óók buiten de Wbp kunnen komen te staan. En dat zou betekenen dat particulieren dus cameratoezicht mogen toepassen op de openbare weg, maar bedrijven niet. Dat klopt ergens niet helemaal maar het tegenargument kan ik niet bedenken..

Arnoud

Websites publieke omroep gaan achter ‘cookiemuur’

Geplaatst op in Privacy, 46 reacties

cookies-publieke-omroep.pngAlle websites van de Nederlandse Publieke Omroep zijn binnenkort alleen nog maar te bereiken als de gebruikers cookies accepteren, meldde Tweakers dinsdag. In een verklaring legt men uit dat de PO hiertoe verplicht zou zijn omdat men verantwoording moet afleggen over deze met publiek geld geleverde dienst.

Op zich is het inderdaad legaal dat een website mensen weert die geen cookies wensen te accepteren, maar bij de Publieke Omroep voelt dat toch een beetje gek. Het gaat immers om publieke dienstverlening van een soort-van overheidsclub (jaja, formeel zijn ze geen overheid) en je zou verwachten dat die niet zomaar mensen uit gaan sluiten.

Aanleiding voor deze stap lijkt te zijn dat de OPTA enige tijd terug zo’n 120 overheidsdiensten heeft aangeschreven omdat die de cookiewet schenden. Dit dan weer omdat eerder Rijksoverheid.nl had geroepen dat ze niet onder deze wet zou vallen omdat ze niet commercieel was of iets dergelijks. Maar dat boeit niet: elk cookie vereist toestemming, ongeacht wie het zet en ongeacht of het iets met tracking of privacy doet. Alleen strikt technisch noodzakelijke cookies mogen zonder toestemming.

Wat doet de NPO nu met cookies?

Het is verder onderdeel van de wettelijke taak om van de Publieke Omroep om te rapporteren over onze prestaties. Daarvoor is het nodig om webstatistieken bij te houden. Ook nemen wij deel aan het landelijke internetbereiksonderzoek STIR. Hiervoor gebruiken wij cookies, zodat wij je browser kunnen herkennen en op die manier het aantal unieke bezoekers aan onze website kunnen meten.

Op zich klopt dat, de PO moet rapporteren over hoe zij het doet. En in de televisiecontext is het vrij logisch dat je dan ook rapporteert hoe veel mensen kijken naar je programma’s. Vertaal je dat naar internet, dan moet je inderdaad rapporteren hoe veel unieke bezoekers je op Uitzendinggemist krijgt en dat vereist cookies. Ja, of browser fingerprinting of iets dergelijks maar dat valt óók onder de cookiewet.

Wel weer mooi vind ik de oneclick oplossing van de dienst: wie op de ene site van de PO cookies accepteert, geeft automatisch ook toestemming voor cookies op de andere sites. Dat mag, zolang maar duidelijk is voor welke sites je allemaal ineens toestemming geeft.

Arnoud