Politie wil bij ernstige verdenkingen foto’s van kentekencamera’s gebruiken

| AE 12885 | Regulering | 8 reacties

De Nederlandse politie wil foto’s van kentekencamera’s, waar bestuurders zichtbaar op zijn, gebruiken als er ernstige verdenkingen zijn, las ik bij Tweakers. Men hoopt op méér ruimte van de wetgever, want juist door de strenge wet wordt meer privacy geschonden dan nodig is. Denk aan een gewapende overval, moord of doodslag, of een dodelijke aanrijding waarbij een verdachte is doorgereden. Nu wordt daar dan GSM-gegevens voor opgevraagd, waardoor van vele burgers locatiegegevens binnengeharkt worden.

Agenten krijgen een melding wanneer de auto van een verdachte langs een ANPR-camera rijdt. Volgens de huidige wet mag de politie met de ANPR-camera’s alle kentekens van passerende voertuigen vastleggen. Op die foto’s staan ook mensen, maar die moeten worden geblurd. Daar heeft de politie dan moeite mee:

De ANPR-foto’s gebruiken om daarop verdachten te herkennen mag niet. Daarom worden nu vaak telecomgegevens van zendmasten langs de snelweg opgevraagd om daarmee verdachten in de geregistreerde auto’s te identificeren. Dat zijn nog eens gegevens van duizenden onschuldige burgers. „Dat hoef ik niet meer te doen als de foto gewoon laat zien wie er achter het stuur zit.”
Men haakt hierbij in op de geplande evaluatie van de wet, die de input moet geven of deze wordt verlengd of ingetrokken, wat in 2022 zou moeten gebeuren. Sectorhoofd Sjoerd Top van de ANPR-camera’s: “Door de wet uit 2019, kunnen we bijvoorbeeld tien minuten voor en tien minuten na de overval alle kentekens opvragen die langs een camera in de buurt gekomen zijn.” Het probleem is dat nu beelden van ongeblurde mensen worden gebruikt bij onderzoeken (althans tot 1 juni), terwijl er voor het verzamelen ervan helemaal geen wettelijke basis was.

De politie pleit voor een uitbreiding van hun bevoegdheden: ongeblurde foto’s inzien bij ernstige misdrijven, waarbij wel de rechter-commissaris vooraf per geval beoordeelt of dit toegestaan is. Die opzet is de gebruikelijke voor zware opsporingsmiddelen, maar heeft natuurlijk als nadeel dat het zeer arbeidsintensief is. Ik zou dan ook zeer bezorgd zijn dat dit op korte termijn er weer af gaat als blijkt dat het een succes is.

Arnoud

Politiekorpsen VS mogen Ring-video’s eeuwig bewaren en onbeperkt delen, en bij ons?

| AE 11469 | Privacy, Regulering | 7 reacties

Politiekorpsen in de VS die van buurtbewoners video’s ontvangen van slimme deurbel Ring mogen dat beeldmateriaal eeuwig bewaren en onbeperkt delen met bijvoorbeeld andere korpsen of overheidsinstanties. Dat las ik bij Tweakers. Het vervolgt eerdere berichten dat Ring in de afgelopen jaren samenwerkingsovereenkomsten heeft gesloten met vierhonderd korpsen in de VS, die zo toegang krijgen tot beelden van de dienstverlener. Ring verzamelt en bewaart beeldopnames van de deurbel-met-camera op haar servers, en kan er dus over beschikken wanneer politie of Justitie daarom vraagt. Naar Amerikaans recht lijkt dat dus in orde, maar vele lezers vroegen zich af, hoe zit dat dan in Nederland gezien de AVG? En jaja, komt ie weer met z’n diensteneconomie.

Eerst maar dat bewaren door de politie. Als die beelden hebben verkregen, worden die in principe alleen gebruikt voor het betreffende onderzoek. Maar ze kunnen (Wet politiegegevens, artikel 8 en verder) ook voor andere onderzoeken worden ingezet. Zomaar een berg verzamelen en bewaren kan dus niet. Maar lijkt me ook niet heel praktisch want wat moet je met een berg video’s waar hooguit een datum en locatie bij zit?

Handiger is lijkt mij ze gewoon per geval vorderen (zoals ook gebeurt bij ons) want dan heb je precies wat je nodig hebt wanneer je het nodig hebt. En ja, vorderen moet, de politie kan beelden niet zomaar vragen omdat er persoonsgegevens op staan. Dat vereist een bevel van de officier van justitie en dat kan alleen worden gegeven in het belang van een strafrechtelijk onderzoek.

Daar staat tegenover dat een burger door hemhaarzelf gemaakte beelden vrijwillig mag afgeven. Als ik meen een misdrijf gefilmd te hebben, dan mag ik daarmee aangifte gaan doen en dan is er geen bevel meer nodig, ik kan dan gewoon die usb-stick met de beelden overhandigen. Dat geldt ook voor bedrijven, dus ook voor Ring. Als die vrijwillig beelden aan de politie willen geven, dan mag dat dus.

Complicatie hier is wel dat het niet hun eigen beelden zijn – de camera’s zijn eigendom van hun klanten, zij bewaren de beelden alleen maar op hun servers. Maar nee, zo werkt dat hier niet. Want daar is ie weer met de diensteneconomie: nee, zo werkt dat hier niet. Data is juridisch niets. Ring levert een dienst, en de artefacten van die dienst (zoals de camerabeelden) bestaan juridisch niet als zelfstandige entiteit. Ring kan daarmee dus doen wat ze wil, tenzij ze contractueel heeft afgesproken van niet. Maar zoals je van Amerikaanse diensten verwacht, zeggen die voorwaarden juist dat men alles mag.

In Nederland zou dat dus in principe ook zo gaan, zij het dat je hier als huiseigenaar er wél wat over te zeggen hebt. Jij hangt die camera op, jij filmt de openbare ruimte (ook al is het slechts bij aanbellen) dus dan zou je best eens de verwerkingsverantwoordelijke voor die beelden kunnen zijn met Ring als verwerker. En een verwerker mag natuurlijk niet zelfstandig de persoonsgegevens aan derden verschaffen. Ook niet als in de algemene voorwaarden staat van wel.

Arnoud

Heb ik onder de AVG recht op beelden van de diefstal van mijn motorfiets?

| AE 10802 | Privacy | 21 reacties

Een lezer vroeg me:

Enkele dagen geleden is mijn motor gestolen die voor mijn huis geparkeerd stond. De plaatselijke supermarkt heeft dit feit opgenomen met één van hun beveiligingscamera’s. Heb ik recht op inzage?

Het recht op inzage in camerabeelden komt uit de Algemene Verordening Gegevensbescherming, en geldt dus alleen voor camerabeelden waar jouw persoonsgegevens in opgenomen zijn. Kort gezegd: alleen als je in beeld bent, heb je recht op de beelden.

Een afbeelding van een huis of motorfiets is als zodanig geen persoonsgegeven, omdat die objecten niet tot jou te herleiden zijn. Alleen heel indirect, als het adres van het huis zichtbaar is dan zou je via het Kadaster bij jou als eigenaar uit kunnen komen. En voor een motorfiets zou hetzelfde gelden via het nummerbord en de RDW. Maar of dat genoeg is voor inzage van die beelden, betwijfel ik zeer.

Zelfs als je de beelden ter inzage krijgt, dan nog zit je met een probleem. De beelden van de daders van de diefstal zijn hún persoonsgegevens, en jij hebt daar in principe geen recht op. De supermarkt zou die beelden dus moeten pixelen voordat jij ze krijgt, onder je recht van inzage.

De AVG biedt echter een escape: het “verwerken van persoonsgegevens”, hier dus het afgeven van de beelden, mag als er een eigen legitiem belang is bij jou als ontvanger. Aangifte kunnen doen van de diefstal lijkt me evident zo’n belang. Dan kom je in de belangenafweging van de AVG terecht, en die zou best in jouw voordeel uit kunnen vallen als de beelden inderdaad overtuigend zijn.

Een risico voor de supermarkt is dat jij de beelden voor andere doeleinden gaat gebruiken, bijvoorbeeld op internet publiceren met een “Wie deze motor buitengerechtelijk terughaalt, krijgt 1000 euro van me” tekstje er bij. Dat is een probleem want dat is geen legitiem doel, en zij zijn dan aansprakelijk voor de schade bij de huidige houder van de motorfiets. Ik vermoed dat zij dat risico niet willen lopen. Praktisch gezien kom je dan ook uit bij dat ze de beelden niet aan jou mogen geven, maar dat je ze wel moet kunnen bewegen tot aangifte. Of dat jij aangifte doet en meldt dat de supermarkt beelden heeft, die de politie dan kan vorderen.

Arnoud

Mag de politie particuliere beveiligingscamera’s in een database stoppen?

| AE 9651 | Privacy | 11 reacties

Particulieren en bedrijven hebben al 160.000 beveiligingscamera’s aangemeld bij de politie, las ik bij Nu.nl. Via de database kunnen camerabeelden sneller worden opgevraagd na misdaden. De politie kan (uiteraard) niet live meekijken in al die databases, maar wel sneller een relevante camera vinden die mogelijk beelden van een ongeval of strafbaar feit heeft vastgelegd. Wat… Lees verder

OM mag opnamen van geweldsincidenten tonen om daders te vinden

| AE 8151 | Privacy, Regulering | 11 reacties

Het Openbaar Ministerie mag in de openbare ruimte opgenomen camerabeelden van ernstige publieke geweldincidenten in het openbaar tonen om zo dader(s) van dit geweld te kunnen opsporen, las ik (alweer een tijdje geleden) op Rechtspraak.nl. Sorry, ik loop wat achter. De Hoge Raad introduceert meteen maar een checklist met 7 factoren waarmee getoetst kan worden… Lees verder

Politie mag geen camerabeelden wissen

| AE 2436 | Privacy, Regulering | 18 reacties

De politie had een filmpje van een politie-optreden op de mobiele telefoon van een verdachte niet mogen wissen, las ik bij Mediareport. De rechter oordeelt dat daarmee “de enige reële mogelijkheid voor verdachte om zijn onschuld voor de rechter aan te tonen” gewist is, zodat daarmee zijn grondrecht op een eerlijk proces (en vrije informatiegaring)… Lees verder