De directie stelt zich niet aansprakelijk voor inbreuk op auteursrecht

Een digitale variant van het bordje “de directie stelt zich niet aansprakelijk“. Holland.com, De officiële site voor toerisme en recreatie in Nederland, vermeldt in haar Terms Of Use:

7. Holland.com accepts much of its content from various third party sources and therefore cannot verify its legality in adhering to applicable copyright laws.
Algemene voorwaarden zijn leuk, maar alleen om dingen te regelen tussen jou en je deelnemers. Deze opmerking is echter gericht aan rechthebbenden wier materiaal zonder toestemming wordt geplaatst op die site. En die hebben daar niets mee te maken.

Een professionele partij kan zich er niet zo gemakkelijk vanaf maken. Die heeft een onderzoeksplicht en moet dus controleren of alle rechten inderdaad wel afgekocht dan wel op een andere manier geregeld zijn. Doen ze dat niet, dan draaien ze voor de inbreuk op.

In LJN BB5582 bijvoorbeeld kreeg de gedaagde foto’s van haar toeleveranciers, die zij dan op haar site plaatste. Hoe controleerde men de rechten?

Als zij [series foto’s toegestuurd krijgt] krijgt gaat zij ervan uit dat het om algemene modellen gaat of dat de auteursrechten zijn geregeld, aldus [gedaagde]. Dit betekent dat [gedaagde] helemaal niets doet om te voorkomen dat zij inbreuk maakt op eventuele rechten van derden, zelfs als het gaat om zo grote aantallen als in deze zaak. De rechtbank is van oordeel dat de inbreuk daarom verwijtbaar is.

Precies hetzelfde gebeurde in de Galeries.nl zaak:

[gedaagde] is als uitgever van boeken en als exploitant van één of meer websites op het gebied van kunst een professionele exploitant van auteursrechtelijk beschermd werk. Zij had bedacht moeten zijn op het feit dat op de foto auteursrecht rustte … Dat de foto door een derde (Pulchri) aan [gedaagde] is toegestuurd en dat [gedaagde] daardoor naar zij stelt op het verkeerde been is gezet, staat in de verhouding tussen [gedaagde] en Eiser niet aan toerekening van de schade aan [gedaagde] in de weg.

Betekent dit nu dat bijvoorbeeld Flickr een lawsuit waiting to happen is? Niet helemaal. Flickr is een dienstverlener: zij biedt ruimte aan mensen om hun foto’s te publiceren. Dienstverleners zijn niet aansprakelijk voor gehost materiaal. Pas als de auteursrechthebbende ze er op wijst, en ze halen het dan niet weg, worden ze aansprakelijk.

U herinnert zich misschien nog profielensite CU2 die vrijuit ging omdat ze meteen in hadden gegrepen na een klacht:

Naar het oordeel van de kantonrechter is niet gebleken dat CU2 zich schuldig heeft gemaakt aan een onrechtmatige gedraging, of onrechtmatig nalaten, jegens [eiseres], omdat CU2 onmiddellijk na de melding van [eiseres], inhoudende dat de op haar auteursrecht inbreuk makende afbeelding op de website van CU2 was gezien, deze (link) heeft verwijderd. Gesteld noch gebleken is dat CU2 al langer op de hoogte was, of had kunnen zijn, van de plaatsing van de afbeelding van het schilderij van [eiseres] op de website [website 2], laat staan van het onrechtmatige karakter van die plaatsing.

Maar let wel: zodra de provider zelf selecteert wat er wordt gepubliceerd, vallen ze buiten deze regeling. Zie bijvoorbeeld het Go2Web vonnis:

De foto waar deze procedure om draait is (ook) te zien geweest op de startpagina van de door Go2Web.nl geëxploiteerde site. Een startpagina kan niet aangemerkt worden als onderdeel van ledenpagina’s waarop leden foto’s en dergelijke kunnen plaatsen en ook daadwerkelijk plaatsen. Dat zo zijnde moet de conclusie zijn dat Go2Web.nl zelf de bewuste foto openbaar gemaakt heeft. Met betrekking tot de pagina’s voor en door leden ligt de situatie anders. Ten aanzien van die pagina’s fasciliteert Go2Web.nl enkel en heeft zij met de inhoud ervan niets te maken.

Holland.com is in zoverre wel verstandig dat ze in hun algemene voorwaarden van leden eisen dat deze verklaren dat hun bijdragen allemaal eigen werk zijn en geen inbreuk maken op rechten van derden. En nog veel verstandiger: dat zij alle schade zullen vergoeden die Holland.com kan lijden wanneer die verklaring onjuist blijkt.

Arnoud

Mag ik mijn geld terug als ik Windows niet wil bij mijn nieuwe laptop?

Gelukkig zijn er in Nederland winkels die je zonder problemen een softwareloze laptop verkopen. Je moet alleen wel flink zoeken soms. Maar wat nu als je er eentje koopt met Windows er al op, en je wilt dat niet? Een rechtszaak wegens ongeoorloofde koppelverkoop door een haar machtspositie misbruikend Microsoft is een optie, maar duurt wat lang. Je kunt ook Microsoft’s eigen EULA inroepen. Want wat staat er in die licentie:

You agree to be bound by the terms of this EULA by installing, copying, or otherwise using the Software. If you do not agree, do not install, copy, or use the Software; you may return it to your place of purchase for a full refund, if applicable.
Een Italiaan stapte met deze bepaling naar Hewlett-Packard en vroeg om die refund. Daar voelde HP weinig voor: die tekst was eenzijdig door Microsoft geschreven, en daarom achtte HP zich niet gebonden aan de overeenkomst. Bovendien stond in de algemene voorwaarden van HP dat hardware en software onlosmakelijk verbonden zijn, zodat alleen het retourneren van beiden mogelijk zou zijn.

De Italiaanse rechter vonniste (PDF, Italiaans) dat de klant mag afgaan op de juistheid van de Microsoft EULA, en veroordeelde HP tot het terugbetalen van 90 euro voor Windows XP en 50 euro voor Microsoft Works. Met de opmerking dat HP misschien haar contractuele relatie met Microsoft zou willen herzien.

Andere Italianen die hun geld terug willen, kunnen via consumentenorganisatie ADUC een standaardbrief downloaden.

Je moet trouwens wel hard kunnen maken dat je inderdaad de EULA geweigerd hebt te accepteren na de aanschaf van de computer. Een slimme Brit wilde het zekere voor het onzekere nemen en fotografeerde elke stap:

“I booted the laptop, then photographed every step of the boot process up to and including clicking on the XP ‘no I don’t accept’ button. I also scrolled through each page of the EULA, taking a photo of each page,” he wrote in an e-mail interview.

UPDATE (3 november): geen idee of Arda Gerkens van de SP mijn blog leest, maar ze stelt wel nu net Kamervragen over precies dit onderwerp, zo meldt Tweakers:

Volgens Microsoft is er in Nederland wel een procedure om een ongebruikte – of ongewenst meegeleverde – Windows-licentie vergoed te krijgen, maar ligt de verantwoordelijkheid hiervoor bij de verkoper waar de consument zijn systeem heeft gehaald. Volgens deze verkopers wordt een systeem op dat moment echter maatwerk, waardoor dezelfde hardware uiteindelijk duurder uit zou komen dan met het meegeleverde Windows-besturingssysteem.

Arnoud

Algemene voorwaarden zonder vergrootglas

Kleine lettertjes ok, maar niet te klein alstublieft. Algemene voorwaarden moet je ter hand stellen voor of bij het sluiten van de overeenkomst. Omdat dat vaak grote lappen tekst zijn, is de neiging er al snel om ze zo klein mogelijk af te drukken. Maar dat kan fout gaan, zo bleek uit dit vonnis over de voorwaarden van Canal Digitaal:

De kantonrechter constateert dat de door Canal Digitaal overgelegde algemene voorwaarden inderdaad (in elk geval zonder vergrootglas) voor een gemiddeld mens volstrekt onleesbaar zijn. Daarmee heeft Canal Digitaal niet aan haar plicht tot terhandstelling voldaan, zodat [gedaagde] terecht de vernietiging van de algemene voorwaarden heeft ingeroepen.

UPDATE: Jurofoon heeft de PDF gevonden, en die lettertjes zijn inderdaad wel heel erg klein. Jurofoon schrijft:

Op een computerscherm is de tekst pas goed leesbaar als je inzoomt op 200 of 300%. Als je de tekst selecteert en plakt in een tekstverwerker, blijken zeven (!) pagina’s nodig te zijn in een normaal lettertype.

Terecht dus dat de rechter oordeelde dat die algemene voorwaarden niet van toepassing kunnen zijn.

Via Solv.

Arnoud

Nieuw op Iusmentis: Beschermen van een idee – is vastleggen genoeg?

Een idee of concept beschermen is lastig. Octrooi- en auteurswetten eisen een behoorlijke mate van uitwerking of concretisering voordat een concept beschermd kan worden. Het idee opschrijven en ergens deponeren (‘vastleggen’) biedt meestal maar zeer weinig bescherming.

Een goed idee kan veel geld waard zijn. Een slimme verbetering voor een product, een concept voor een spel of marketingtechniek of zelfs maar een naam voor een dienst kunnen het verschil maken tussen middenmoter en marktleider. Alleen kan iedereen met zo’n idee aan de haal. Hoe bescherm je nu je idee tegen namaak of imitatie?

Een abstract idee is juridsch niet of nauwelijks te beschermen. Via intellectueel eigendomsrechten zoals octrooien, auteursrecht of merken zijn uitgewerkte ideeën vaak wel van bescherming te voorzien. Ook kan een geheimhoudingsovereenkomst soms handig zijn, zodat een idee kan worden besproken zonder dat de andere partij er zomaar mee vandoor kan gaan.

Registratie of depot van een beschrijving van het idee biedt geen bescherming. Weliswaar ligt daarmee vast op welke datum het idee bestond, maar dat geeft geen juridische rechten.

Lees verder in Beschermen van een idee – is vastleggen genoeg? (in Innovatie @ iusmentis.com).

Arnoud

“Het bekijken van onze HTML-code is verboden”

Weer eentje in de categorie maffe algemene voorwaarden: de User Agreement/Privacy Policy van Dozier Internet Law.

As you may know, you can view the HTML code with a standard browser. We do not permit you to view such code since we consider it to be our intellectual property protected by the copyright laws. You are therefore not authorized to do so.

Grapjassen. Moet ik nog citaatrecht zeggen?

U kent Dozier misschien nog van hun auteursrechtelijk beschermde blafbrief.

Via Techdirt.

Arnoud

Makelaarsland kan dankzij NMa blijven opereren

De anti-Makelaarsland maatregel van de NVM gaat niet door, las ik donderdag in de NRC. Makelaarsland is alleen via internet betrokken bij de huizenverkoop, en kan daardoor goedkoop opereren. Maar:

De NVM zette internetmakelaars zoals Makelaarsland.nl in juni de voet dwars. Toen werd besloten dat elke NVM-makelaar een te verkopen woning zelf moet bezichtigen en ook persoonlijk aanwezig moet zijn bij het tekenen van de koopovereenkomst. Makelaarsland, dat hiervoor lokale NVM-makelaars inschakelt, noemt de regel een poging „een concurrent te elimineren”. De woningen van internetmakelaars staan in het hele land te koop, waardoor zij niet anders dan tegen hoge kosten persoonlijk de verkoop kunnen afhandelen.

Maar deze maatregel hindert niet alleen een concurrent, het hindert de concurrentie omdat makelaars nu niet meer op deze manier zaken kunnen doen. En hinderen van de concurrentie is verboden in de Mededingingswet. Vandaar dat de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) er bij gehaald werd. En die vond na een eerste onderzoek dat dit inderdaad niet mag. Want de concurrent heeft hier last van omdat ze niet kunnen kiezen welke diensten ze van een makelaar willen afnemen, aldus NMa-voorzitter Kalbfleisch:

Sommige kopers of verkopers willen alleen een makelaar inschakelen voor de waardebepaling van hun huis en/of voor de onderhandelingen. Het bundelen van verschillende makelaarsdiensten zorgt er juist voor dat je als klant deze keuze niet meer hebt

Makelaarsland is natuurlijk blij met het resultaat.

Arnoud

Vraag het Mr. Ras: Engelse algemene voorwaarden (bij ISPam.nl)

Should you translate your general conditions of sale? In de serie Vraag het Mr. Ras bij ISPam.nl een goede vraag over Engelstalige algemene voorwaarden. Als je veel Engelstalige klanten hebt, lijkt het logisch om je algemene voorwaarden in het Engels aan te bieden. Maar voor je Nederlandstalige klanten houd je natuurlijk gewoon de Nederlandse versie. De goede vraag: welke gelden nu?

Het is vanuit praktisch oogpunt verstandig om de algemene voorwaarden in het Engels te laten vertalen indien je meer Engelse dan Nederlandse klanten hebt. Juridisch gezien zijn de Nederlandse algemene voorwaarden gewoon van toepassing.

Om discussie over de inhoud en strekking van de Engelse algemene voorwaarden te voorkomen, bestaat de mogelijkheid om een bepaling in de algemene voorwaarden op te nemen waarin staat dat de Nederlandse versie van de voorwaarden prevaleert.

Arnoud

Wie heeft het auteursrecht op een werk? (2)

Ik kom nog even terug op één onderdeel van mijn post van gisteren over wie het auteursrecht heeft op een werk.

Wie een arbeidsovereenkomst met een bedrijf met als deel van zijn taakomschrijving het “vervaardigen van bepaalde werken”, heeft geen auteursrecht op die bepaalde werken. Dat ligt dan bij de werkgever, het bedrijf dus.

Geldt dit ook voor een freelancer? Nee. Een freelancer heeft wat heet een “overeenkomst van opdracht” met de opdrachtgever. Die speciale regelingen over auteursrecht bij de werkgever gelden alleen als er arbeidsovereenkomsten zijn.

Bij allebei soorten overeenkomst is er een instructie (je moet iets doen) en een vergoeding (je krijgt daar geld voor). Het verschil is, bij de freelancer is geen gezagsverhouding en bij de werknemer wel. De werkgever kan allerlei instructies geven en de werknemer heeft die maar op te volgen. Bijvoorbeeld dat je van 9 tot 5 aan je bureau moet zitten typen. De freelander beslist in principe zelf wanneer hij de opdracht uitvoert, zolang hij deze maar op de afgesproken datum af heeft.

Deze regels komen niet direct uit de auteurswet, maar uit het arbeidsrecht. Je moet dus via de ‘gewone’ regels van het arbeidsrecht kijken of er een dienstverband is, en daarna pas of het werk dat de werknemer gemaakt heeft valt onder de “bepaalde werken” van artikel 7 van de auteurswet.

Arnoud

Wie heeft het auteursrecht op een werk?

Een vraag van een lezer:

Ik ben als freelancer ingehuurd om een tekst te schrijven voor een website. Dat heb ik gedaan, en ik ben er ook netjes voor betaald. Nu zie ik dat de opdrachtgever die tekst ook gebruikt heeft in zijn folders, hij heeft nooit gezegd dat hij dat wilde doen. Ik heb hem daarop aangesproken, en toen zei hij dat dat mocht omdat hij het copyright had “want hij had voor de tekst betaald.” Maar ik heb het geschreven, dan zijn de auteursrechten toch van mij?

Uitgangspunt is dat wie een werk maakt, daarop het auteursrecht heeft. De schrijver heeft auteursrecht op de tekst, de fotograaf op de foto en de beeldhouwer op het standbeeld. Het gaat er niet om wie betaalt of wie opdracht gaf: wie maakt, heeft de rechten.

Nu is dit een wettelijke regel, en dus zijn er uitzonderingen.

De eerste is het dienstverband. Wie een arbeidsovereenkomst met een bedrijf met als deel van zijn taakomschrijving het “vervaardigen van bepaalde werken”, heeft geen auteursrecht op die bepaalde werken. Dat ligt dan bij de werkgever, het bedrijf dus. Een journalist in dienst bij de krant kan geen auteursrecht claimen op zijn artikelen, net zo min als de programmeur die de software voor de website maakt. Maar de portier die onder werktijd een boek schrijft, heeft daar zelf het auteursrecht op want daar was hij niet voor aangenomen.

Als de werkgever de werknemer specifiek vraagt om een bepaald werk te maken, dan komt het auteursrecht ook toe aan de werkgever. Zelfs als het niet tot de taak van die werknemer hoort om dat soort werken te maken. Vraagt de directeur aan de koffiejuffrouw om even een leuke foto van de afdeling te maken, dan is die foto van het bedrijf. Zelfs als ze die met haar eigen toestel maakt.

Een andere is de leiding en opdracht. In de wet staat dat als een werk gemaakt is “naar het ontwerp van een ander en onder diens leiding en toezicht”, dat dan die ander de rechthebbende is. Dat gaat niet over opdrachtgevers zoals van de freelancer uit de vraag. Dit artikel is bedoeld voor bijvoorbeeld architecten, die auteursrecht hebben op de huizen die ze ontwerpen ook al worden die feitelijk door anderen gebouwd. Of een auteur die een bandje volspreekt en het door een assistent laat uittypen, al dan niet met meteen een redactionele slag er overheen.

De freelancer is geen werknemer en dus zelf rechthebbende op wat hij maakt. Ook als hij betaald wordt door de opdrachtgever. Ook als de opdrachtgever expliciet omschrijft wat hij wil hebben. De enige manier om dat te veranderen, is door contractueel te regelen bij wie de rechten liggen.

Natuurlijk heeft de opdrachtgever wel het recht om het werk te gebruiken voor het doel waarvoor hij het liet maken. De tekst voor de website mag dus op de website worden geëxploiteerd. Maar die tekst mag niet zomaar in papieren folders worden afgedrukt.

Voor al deze regels geldt dat je hier via een contract van kunt afwijken. De werknemer kan in de arbeidsovereenkomst (of een aanvullende afspraak) vastleggen dat bepaalde werken van hemzelf zijn, en de freelancer kan in het inhuurcontract zijn copyrights juist afstaan. Dat mag allemaal, maar leg het wel schriftelijk vast.

Lees meer in Spoedcursus auteursrecht: Eigendom van een beschermd werk en Wie is de maker van een auteursrechtelijk beschermd werk?.

Arnoud

AT&T respecteert vrije meningsuiting in algemene voorwaarden

Begin oktober werd bekend dat AT&T in haar algemene voorwaarden een verbod had opgenomen op het leveren van kritiek op het bedrijf. Wie dat toch deed, kon per direct worden afgesloten.

Dat gaf nogal wat herrie in de tent, vandaar dat AT&T nu bijgedraaid is. In haar terms of service staat over dit onderwerp nu:

5.1 Suspension/Termination. AT&T respects freedom of expression and believes it is a foundation of our free society to express differing points of view. AT&T will not terminate, disconnect or suspend service because of the views you or we express on public policy matters, political issues or political campaigns. …

Via Slashdot.

Arnoud