Wat doen we met zijn profiel na overlijden? Facebook, Twitter en de digitale erfenis

| AE 11352 | Informatiemaatschappij | 9 reacties

Hoe ga je om met de berichten en foto’s van een dierbare na diens overlijden? Met die vraag opende de Volkskrant vorige week vrijdag. Sociale media gaan steeds vaker fungeren als online begraafplaatsen, je digitale nalatenschap. De journalist ging op onderzoek uit naar de vragen die dat oproept, waaronder dus juridische vragen en ik kreeg een klein beetje gekromde tenen van sommige antwoorden.

“Van wie zijn je berichten en foto’s nadat je overlijdt”, zo begint het eerste kopje bijvoorbeeld. Een redelijke clichévraag met volgens mij een bekend antwoord: van niemand, want data bestaat juridisch niet. Facebook is een butler met een ijzeren geheugen, en als de butler ontslag neemt krijg je nooit meer die mooie verhalen van wat opa allemaal uithaalde. Alleen dan met foto’s. Het is dus niet zo dat Facebook zich eigenaar maakt van je foto’s: het is gewoon data, en data gaat weg als de hostende partij dat wil. Of toegang ertoe gaat geld kosten. Juridisch niet raar, wel vervelend als je moet betalen om de foto’s van je ouders in de lucht te houden.

Een hele creatieve vond ik nog om alle chats en dergelijke van de overledene door een machine learning algoritme te halen, om zo een chatbot te maken die klinkt als die persoon. Technisch best een heel eind mogelijk, en die datasets kun je via de AVG te pakken krijgen (net als een kopie van de foto’s trouwens) dus zeker te doen. Maar toch zou ik het nogal raar vinden als mensen dat met mijn blogs gingen doen (postmortem.iusmentis.com, eh nee).

Ik zou niet weten wat ik juridisch daartegen zou kunnen doen. Met name omdat ik dan dood ben natuurlijk, maar er is ook niet echt een juridische remedie. Auteursrechtinbreuk is het volgens mij niet om teksten door zo’n learning algoritme te halen. En mijn privacy – mijn blogs zijn persoonsgegevens – houdt op bij overlijden: de AVG geldt alleen voor levende mensen, niet voor overledenen.

Voor accounts geldt overigens hetzelfde als voor data: je kunt niet zeggen dat die van iemand zijn, want het zijn slechts toegangskaartjes tot die butler. Het beheer van een account en wie er in mag, is dus niet een kwestie van “het is mijn account” of “ik heb het geërfd, laat me erin”. Het is een kwestie van afspreken, en de wet zegt niets over wat er in die afspraken mag staan. Er is van alles te verzinnen – zoals een specifieke machtiging voor je executeur via de notaris – maar praktisch gezien is het wachtwoord in een envelop ergens veilig bewaren een stuk handiger.

Arnoud

Ben ik strafbaar als ik per ongeluk inlog bij mijn ex?

| AE 11314 | Privacy, Regulering | 27 reacties

Een lezer vroeg me:

Recent heb ik mijn ex de deur uit getrapt omdat ze was vreemdgegaan. Wij deelden alles, dus ook telefoonwachtwoorden en zo kwam ik per toeval erachter. Nu heb ik recent per ongeluk nog eens ingelogd op haar Instagram, omdat dit wachtwoord onthouden was door mijn browser. Zij heeft nu aangifte gedaan van stalking en computervredebreuk. Ben ik strafbaar? Zij had toch haar wachtwoord even kunnen wijzigen?

Het is strafbaar als computervredebreuk om opzettelijk en wederrechtelijk binnen te gaan in andermans geautomatiseerd werk (art. 138ab Strafrecht). Per ongeluk ergens inloggen is dus niet strafbaar, omdat dan de opzet ontbreekt.

Het moet wel echt een ongeluk zijn, en een inlog op Instagram gaat volgens mij niet zó zeer automatisch dat je zonder enige bewuste handeling ineens in dat account zit. Misschien als je ingelogd blijven had aangevinkt. In ieder geval heb je de schijn fors tegen, zeker als je meer hebt gedaan dan één pagina openen en zien dat zij ingelogd was en daarna uitloggen.

Daarnaast zit je met die wederrechtelijkheid. Als je ergens mag zijn, dan heb je een recht en dan handel je niet wederrechtelijk. Als je in een relatie alles deelt, en dus ook wachtwoorden en tandenborstels, dan vind ik dat je niet kunt spreken van “wederrechtelijk” inloggen ook al staat het account formeel op naam van je partner.

Dat ‘recht’ om bij elkaars spullen te kunnen, eindigt natuurlijk met de relatie. Dus vanaf dat moment is het weer haar tandenborstel en haar Instagram, en niet meer de jouwe. Je moet er dan vanaf blijven. Dat zij het wachtwoord had kunnen aanpassen is niet relevant, net zo min als ze haar voordeurslot niet verandert – je mag nog steeds niet naar binnen in haar huis.

Arnoud

Jatten werkt: Instagram verplettert Snapchat met zijn Stories

| AE 9608 | Innovatie | 8 reacties

Een jaar geleden kopieerde Instagram de belangrijkste functie van Snapchat: de verdwijnende fotoverhalen, genaamd Stories. En met succes, las ik bij RTL Z. Beter goed gejat dan slecht bedacht, leken ze bij Instagram te hebben gedacht. En ja, dat is volkomen legaal, zo een feature overnemen van een concurrerende dienst. Er is weinig tot niets te doen aan het ‘jatten’ van ideeën of concepten voor je nieuwe internetdienst.

Ongeveer wekelijks krijg ik van mensen vragen hoe ze hun idee kunnen vastleggen, of voorkomen dat een ander hun concept gaat overnemen en tot een groter succes gaat maken. Het korte antwoord: vergeet het maar, juridisch gezien is er niets aan te doen.

Natuurlijk zijn er juridische rechten, zoals het auteursrecht, merkenrecht of octrooirecht. Maar die gaan je weinig helpen. Een merkrecht helpt je alleen tegen gebruik van de náám van je dienst. Kwestie dus van andere naam verzinnen. Ook het auteursrecht zal niet helpen, want dat beschermt tegen overname van de broncode van je software, en die kan je concurrent toch al niet te pakken krijgen.

Patenten oftewel octrooien zijn het aangewezen middel om features van een product te beschermen, ook als ze geheel onafhankelijk zijn gebouwd en onder eigen naam op de markt komen. Maar specifiek in de ICT sector is ook dat erg moeilijk. Ik hoef maar ‘softwarepatent’ te zeggen en de halve sector begint te schuimbekken, en met reden want er zijn me een partij idiote patenten verleend op totale trivialiteiten, volslagen bekende ideeën en ga zo maar door. Dat kon ook allemaal door steeds ruimere jurisprudentie, met name in de VS.

Recent lijkt daar een kentering in te zijn gekomen door het Alice-arrest uit 2014, waarin grofweg werd gezegd dat bekende dingen automatiseren niet patenteerbaar is en dat je voor een uitvinding toch echt een stukje technische, hardwarematige verbetering nodig hebt. 99% van de lopende softwarepatenten voldoet daar niet aan. Langzaam maar zeker begint het softwarepatent dan ook ten onder te gaan.

Praktisch gezien zie ik dan ook weinig tot niets dat je kunt doen tegen zulk ‘jatwerk’ van je concurrenten. Ja, één ding: zorgen dat je steeds blijft innoveren, zodat men altijd twee features achterloopt. Ergens wel grappig, want het is dus juist het gebrek aan patenten in deze wereld dat zorgt voor de innovatie.

Arnoud

Privacyprogramma AVROTROS offline gehaald vanwege privacyschending

| AE 9014 | Security | 11 reacties

Jaja, dat is hilarisch: het AVROTROS-programma De Privacytest, dat vorige week maandagavond werd uitgezonden op NPO 3, blijkt zelf de privacy van nietsvermoedende Instagram-gebruikers te hebben geschonden. Men wilde met een quiz aandacht vragen voor onverwachte privacykwesties, en daarbij werden foto’s van rijbewijzen en sleutels van Instagram geplukt om het punt te maken dat die… Lees verder

Ook Instagram moet zich aan het Lycos/Pessers-arrest houden

| AE 8773 | Privacy | 26 reacties

De rechtbank Noord-Holland heeft bepaald dat Instagram de naw-gegevens en het ip-adres van een account moet vrijgeven, meldde Tweakers. De moeder van een minderjarig kind eiste deze gegevens op, omdat het desbetreffende account pornografisch materiaal met de bijnaam van haar dochter verspreidde. Het verweer van Instagram was klassiek: we zijn een neutrale tussenpersoon en niet… Lees verder

Onder de 16 geen Facebook, geen Twitter, geen Instagram?

| AE 8617 | Privacy | 7 reacties

Wie jonger is dan 16 jaar, mag zonder toestemming van zijn ouders geen sociale media gebruiken, meldde het AD maandag. De nieuwe Privacyverordening stelt strenge regels over persoonsgegevens van minderjarigen, en als gevolg daarvan mogen die straks (2018) niet meer op sociale media. Alleen, hoe is dat nieuws? Het AD denkt van wel, want: “[t]ot… Lees verder

Wanneer is auteursrechtinbreuk kunst?

| AE 7695 | Intellectuele rechten | 6 reacties

Kunstenaar Richard Prince verdiende tonnen met het uitprinten en in een galerij ophangen van Instagram-foto’s van andere mensen, meldde Boing Boing vorige week. Geen kritisch commentaar of sterk bewerkte eigen creatieve interpretaties van het banale van de vluchtige online maatschappij, nee gewoon een printout op groot formaat (wel op stevig karton, zo te zien). Dus… Lees verder

Amerikaanse politie mag nepaccounts op Instagram gebruiken, onze politie ook?

| AE 7259 | Regulering | 3 reacties

De Amerikaanse politie mag nepaccounts op Instagram aanmaken en hiermee vrienden worden met verdachten, las ik bij Nu.nl. Zo kon men foto’s verkrijgen die bewijs leverden van een wetsovertreding zonder dat een bevelschrift nodig was. Een Amerikaanse rechter achtte dat legaal. Hoe zou dat bij ons gaan? In Nederland mogen politieagenten minder dan gewone burgers…. Lees verder

Instagram eist fotogebruiksrecht, gebruikers maken ophef (goh)

| AE 4859 | Intellectuele rechten | 14 reacties

Ophef om Instagram, las ik bij Tweakers. De gratis fotodienst heeft haar voorwaarden aangepast en claimt nu het recht om foto’s van gebruikers door adverteerders te laten gebruiken. En zoals gebruikelijk bij aangepaste voorwaarden van internetdienstverleners geeft dat heisa. Want gratis is leuk maar er moeten niet ineens dingen tegenover staan, ho ho. Het lijkt… Lees verder